Ngaahi Kalasi Folofolá
Hepelū 7–13


“Hepelū 7–13,” Fuakava Foʻoú – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako ʻInisititiutí (2025)

Ko e hāʻele atu ʻa Sīsū Kalaisi ʻi ha foʻi hala

Hala ʻo Ketisemaní, tā fakatātaaʻi ʻe Steve McGinty

Hepelū 7–13

Naʻe akoʻi ʻe he ʻAposetolo ko Paulá ko Sīsū Kalaisi ʻa hotau Taulaʻeiki Lahi Pulé mo e Fakalaloá, ʻa ia naʻá Ne foaki ʻEne moʻuí maʻá e ngaahi angahala ʻa e kakai kotoa pē. Naʻe akoʻi ʻe Paula ko e tuí ko hono fakapapauʻi ia ʻo e ngaahi meʻa ʻoku ʻamanaki lelei ki ai kae ʻikai mamata ki aí. Naʻe fakahoko ʻe he kakai tangata mo fafine ʻi ʻIsileli ʻo e kuonga muʻá ha ngaahi ngāue maʻongoʻonga lahi ʻo fakafou ʻi heʻenau tui ki he ʻEikí. Naʻe naʻinaʻi foki ʻa Paula ki he Kāingalotú ke nau kātakiʻi e tautea ʻa e ʻOtuá, ʻa ia ko hano fakahaaʻi ia ʻo e ʻofa ʻa e ʻOtuá.

Ngaahi Maʻuʻanga Tokoni Kehé

Ngaahi Tokoni Fakafolofolá: Fuakava Foʻoú, “Hepelū 7–13

Fakatokangaʻi ange: ʻOku ʻomi ʻe he “Talateu ki he Kalasí” ha fakahinohino ki he founga hono fakaʻaongaʻi ʻo e ngaahi ʻelemēniti angamaheni ʻe fā ʻo e lēsoni ʻoku hoko maí.

fakaʻilonga ʻo e akó
Ko Hono Poupouʻi ʻo e Ako Fakatāutahá

Kimuʻa pea kamata e kalasí, fakakaukau ke ʻoange ki he kau akó ha pōpoaki ʻe taha pe lahi ange mei he ngaahi pōpoaki ko ʻení pe ko haʻo pōpoaki pē ʻaʻau:

  • ʻOkú ke maʻu fēfē ʻa e ʻamanaki leleí ʻi he taimi ʻokú ke fehangahangai ai mo e ngaahi faingataʻá? Lau ʻa e Hepelū 8; 9:6–15, 24–28 pea kumi ha pōpoaaki ʻo e ʻamanaki leleí.

  • Te ke lava fēfē ʻo fakatupulaki hoʻo tuí? Lau ʻa e Hepelū 11 ke ako fekauʻaki mo hono fakamālohia hoʻo tuí.

  • Fakakaukau ki ha taimi naʻá ke ongoʻi ne fakatonutonu ai koe ʻe he Laumālie Māʻoniʻoní. Naʻá ke tali fēfē ia? Lau ʻa e Hepelū 12:5–11 pea fakalaulauloto ki he ʻuhinga ʻe ala mahuʻinga ai ke ke maʻu ha fakatonutonu mei he ʻEikí.

fakaʻilonga ki he fealēleaʻakí
Ngaahi Fehuʻí mo e Vahevahé

ʻOange ha taimi ki he kau akó ke nau ʻeke ha ngaahi fehuʻi mo fevahevaheʻaki ha ngaahi fakakaukau mo ha ngaahi moʻoni naʻa nau ʻilo ʻi heʻenau ako fakataautaha ʻa e Hepelū 7–13.

fakaʻilonga ʻo e ako fakataukeí
Ako Fakataukeí

ʻE lava ke hoko ʻa e Hepelū 11 ko ha konga ʻaonga ki he kau akó ke nau fakaʻaongaʻi ai ʻa e taukei “Ko e Kumi ʻa e ʻUhinga ʻo e Ngaahi Foʻi Leá mo e Kupuʻi Leá ʻi he Ngaahi Taukei Ako Folofolá.

fakaʻilonga ʻo e ngaahi ʻekitivitī ako ke fili mei aí
Ngaahi ʻEkitivitī Ako ke Fili Mei Aí

ʻOku ʻoatu ha ngaahi founga ako lahi maʻau mo hoʻo kau akó. Fili ʻi he faʻa lotu pe ko e meʻa pe ngaahi meʻa fē ʻe mahuʻingamālie taha ki hoʻo kalasí.

Ko Hono Fakatupulaki ʻEtau Founga Akoʻí mo e Akó

Ko hono tokoniʻi e kau akó ke nau feakoʻakí. ʻE lava ke tokoni hono ʻoange ha ngaahi faingamālie ki he kau akó ke nau feakoʻaki ai ke mahino lelei ange kiate kinautolu mo nau fakaʻaongaʻi ʻa e ngaahi moʻoni kuo nau akó. Lolotonga e fefaiakoʻaki ʻa e kau akó, kau longomoʻui atu ʻaki haʻo tangutu fakataha mo e ngaahi kulupú ke fakafanongo, ako, mo fai ha fakalotolahi.

Hepelū 8; 9:6–15, 24–28

ʻE lava fēfē ke u maʻu ha ʻamanaki lelei ʻi he taimi ʻoku ou fehangahangai ai mo e ngaahi faingataʻá?

Fakaafeʻi e kau akó ke nau fakakaukau ki ha taimi ne nau loto-foʻi ai fekauʻaki mo ha meʻa. Fakaafeʻi e kau akó ke nau fakalaulauloto ki he ngaahi fehuʻi ko ʻení:

  • Naʻá ke fehangahangai fēfē mo e aʻusiá?

  • Ko e hā naʻá ke fai naʻe tokoní?

  • Ko e hā naʻe ʻikai tokoní?

Hili iá pea lau fakataha ʻa e fakamatala ko ʻeni ʻa Palesiteni Sefilī R. Hōlaní:

Palesiteni Jeffrey R. Holland

ʻOku tau takitaha maʻu ha ngaahi taimi ʻoku fiemaʻu ai ke tau ʻilo ʻe fakaʻau ke lelei ange ʻa e ngaahi meʻá. … Koeʻuhí ko e tuʻunga moʻui lelei fakaelotó mo e ivi fakalaumālié, ʻoku fiemaʻu ke lava ʻa e tokotaha kotoa pē ʻo sioloto atu ki ha vahaʻataimi fakafiemālie, ki ha meʻa fakafiefia mo fakafoʻou mo fakatuʻamelie, ʻo tatau ai pē pe ʻoku ofi mai ʻa e tāpuaki ko iá pe kei tāumamaʻo. ʻOku feʻunga pē ʻetau ʻiloʻi te tau lava ʻo aʻu ki aí, neongo pe ko e hā hano lahi pe mamaʻo, ka ʻoku ʻi ai ʻa e talaʻofa ʻo e “ngaahi meʻa lelei ʻe hokó.” (“An High Priest of Good Things to Come,” Ensign, Nov. 1999, 36)

  • ʻE tokoni fēfē hono ʻiloʻi ʻoku ʻi ai ha “ngaahi meʻa lelei ʻe hoko maí” ke ke fehangahangai ai mo e ngaahi faingataʻa ʻo e moʻuí?

Fakaafeʻi e kau akó ke nau lau leʻolahi ʻa e Hepelū 9:11 (pe ko ha tokotaha ako ʻe taha ke lau leʻolahi) ʻo kumi ha huafa ʻo Sīsū Kalaisi ʻokú ne fakamatalaʻi Ia. Hiki e ngaahi potufolofola mo e ngaahi fehuʻi ko ʻení ʻi he palakipoé. Fakaafeʻi e kau akó ke nau faʻu ha fanga kiʻi kulupu iiki pea fili ha taha ʻo e ngaahi potufolofolá ke nau ako fakataha. ʻOku totonu ke kumi ʻe he kau akó ʻa e meʻa te nau lava ʻo ako fekauʻaki mo Sīsū Kalaisi ʻi Heʻene hoko ko ha “taulaʻeiki lahi ʻo e ngaahi meʻa lelei ʻe hokó.”

Ke tokoni ke mahino ki he kau akó ʻa e puipuituʻa mo e ngaahi fakataipe ʻo Sīsū Kalaisi ko hotau Taulaʻeiki Lahi Pulé, te nau lava ʻo lau ʻa e “Hepelū 9. Ko e hā naʻe fai ʻe he taulaʻeiki lahí ʻi he ʻAho ʻo e Fakaleleí” ʻi he Ngaahi Tokoni Fakafolofolá: Fuakava Foʻoú.

Kulupu 1: Lau ʻa e Hepelū 8.

  • ʻOku tataki fēfē ʻe he ngaahi ngāue ʻa e taulaʻeiki lahí ki he Fakamoʻuí?

  • ʻOkú ke pehē ʻoku ʻuhinga ki he hā ko Sīsū ʻa e “[fakalaloa ʻo ha fuakava lelei angé]”? (Hepelū 8:6). Ko e hā ʻa e ngaahi talaʻofa ʻo e fuakava lelei ange ko ʻení?

  • ʻE tokoniʻi fēfē koe ʻe hono maʻu ʻo e fuakava foʻou ʻoku ʻoatu ʻe Sīsū Kalaisí ke ke falala ʻoku ʻi ai ha ngaahi meʻa lelei ʻe hoko mai?

Kulupu 2: Lau ʻa e Hepelū 9:6–15, 24–28.

  • Ko e hā ʻa e faikehekehe ʻi he feilaulau ʻa e taulaʻeiki lahí ʻi he tāpanekalé mo e feilaulau ʻa e Fakamoʻuí?

  • Naʻe hoko fēfē ʻa Sīsū Kalaisi ko e Fakalaloa ʻo ha fuakava foʻou?

  • ʻE tokoniʻi fēfē koe ʻe hono maʻu ʻo e fuakava foʻou ʻoku ʻoatu ʻe Sīsū Kalaisí ke ke falala ʻoku ʻi ai ha ngaahi meʻa lelei ʻe hoko mai?

Hili hono ʻoange ha taimi ki he kau akó ke nau akó, fakaafeʻi kinautolu ke vahevahe ʻa e meʻa ne nau ako fekauʻaki mo Sīsū Kalaisi ko hotau Taulaʻeiki Lahi Pulé mo e Fakalaloa ʻo e fuakava foʻoú. ʻI he vahevahe ʻa e kau akó, mahalo te ke fie tokoniʻi kinautolu ke nau ʻiloʻi e foʻi moʻoni ko ʻení: Koeʻuhí ko Sīsū Kalaisi ʻa e Fakalaloa ʻo e fuakava foʻoú, ʻe lava ke tau ʻamanaki atu ki ha ngaahi meʻa lelei ʻe hoko mai.

Te ke lava ke ʻeke ange:

  • Ko e hā ʻoku akoʻi atu ʻe he fatongia ʻo Sīsū Kalaisi ʻi heʻene hoko ko e fakalaloá fekauʻaki mo ho vā fetuʻutaki fakafuakava mo Iá? (Kapau ʻe tokoni, te mou lava ʻo lau fakataha ʻa e ʻuluaki palakalafi ʻi he Fakahinohino ki he Ngaahi Folofolá, “Fakalaloá,” Gospel Library.)

  • Ko e hā ʻokú ke hanganaki atu ki ai koeʻuhí ko ho vā fetuʻutaki fakafuakava mo Sīsū Kalaisí?

Fakakaukau ke vahevahe ʻa e fakamatala ko ʻeni ʻa ʻEletā ʻŪlise Soālesí:

ʻEletā Ulisses Soares

ʻOku ou lotua ke [tau lava] … ʻo fiefia ʻi he meʻa ʻoku ou manako ke ui ko e “loto-falala ki he fuakava ʻoku fakafou ʻia Sīsū Kalaisí.” Ko e loto-falala ko ʻení ko e fakapapau fakalongolongo kae pau ia ʻo hono maʻu ʻo e ngaahi tāpuaki ʻoku talaʻofa ʻe he ʻOtuá kiate kinautolu ʻoku tauhi ʻenau ngaahi fuakavá pea ʻoku mātuʻaki fiemaʻu moʻoni ia ʻi he lotolotonga ʻo e ngaahi tūkunga faingataʻa ʻo hotau kuongá. (“Loto-Falala ki he Fuakava ʻoku Fakafou ʻia Sīsū Kalaisí,” Liahona, Mē 2024, 17)

Fakaafeʻi e kau akó ke nau fakakaukau ki he founga ʻe lava ke tokoniʻi ai kinautolu ʻe he “loto-falala ki he fuakava ʻoku fakafou ʻia Sīsū Kalaisí” ke nau ʻiloʻi ʻoku ʻi ai ha ngaahi meʻa lelei ʻe hoko mai. ʻE lava ke lekooti ʻe he kau akó ʻenau ngaahi fakakaukaú mo e ngaahi ongó. Fakaafeʻi ha kau ako ke vahevahe ‘a e meʻa ne nau lekōtí.

Foki ki he “Ngaahi ʻEkitivitī Ako ke Fili Mei Aí.”

Hepelū 11

Te u fakatupulaki fēfē nai ʻeku tui kia Sīsū Kalaisí?

Fakakaukau ke fakaʻaliʻali mo lau fakataha ʻa e ngaahi fakamatala ko ʻeni ʻa e kau palōfita ʻa e ʻEikí:

Siosefa F. Sāmita

Ko e tuí ko e ʻuluaki tefitoʻi moʻoni ia ʻi he tui fakalotu kuo fakahā maí, pea mo e fakavaʻe ʻo e angatonu kotoa pē. (Ngaahi Akonaki ʻa e Kau Palesiteni ʻo e Siasí: Siosefa F. Sāmita [1998], 58)

Palesiteni Gordon B. Hinckley

ʻI he kotoa ʻo ʻetau ngaahi fiemaʻú, ʻoku ou pehē ko e maʻongoʻonga tahá ko ha tupulaki ʻi he tuí. (Gordon B. Hinckley, “Lord, Increase Our Faith,” Ensign, Nov. 1987, 54)

Palesiteni Thomas S. Monson

Mou fiefia. ʻOku hā ngingila mai e kahaʻú ʻo hangē tofu pē ko hoʻomou tuí. (Thomas S. Monson, “Ke Mou Fiefia,” Liahona, Mē 2009, 92)

Palesiteni Russell M. Nelson

Ko e tui kia Sīsū Kalaisí ʻa e mālohi maʻongoʻonga taha ʻoku malava ke tau maʻu ʻi he moʻui ní. (Russell M. Nelson, “Kuo Toetuʻu ʻa Kalaisi; ʻE Hiki e Ngaahi Moʻungá ʻi he Tui Kiate Iá,” Liahona, Mē 2021, 104)

  • Ko e hā ha ngaahi fakakaukau ʻokú ke maʻu ʻi hoʻo lau e ngaahi fakamatala ko ʻení?

  • Ko e hā e fatongia ʻo e tui kia Sīsū Kalaisí ʻi hoʻo moʻuí? (ʻOange ha taimi ki he kau akó ke nau fakakaukauloto fakalongolongo ai mo lekooti ʻenau ngaahi fakakaukaú.)

Fakaafeʻi e kau akó ke nau lau ʻa e Hepelū 11:1–3, ʻo kumi e ʻuhinga ʻo e tuí. Te nau lava ʻo fakaʻaongaʻi ha tikisinale, konga ki hono Fakaʻuhingaʻí ʻi he Gospel Library app, mo e ngaahi futinoutí ke mahino lelei ange ʻa e ʻuhinga ʻo e tuí (vakai ki he taukei “Ko e Kumi ʻa e ʻUhinga ʻo e Ngaahi Foʻi Leá mo e Kupuʻi Leá” ʻi he Ngaahi Taukei Ako Folofolá). Tuku leva ke hiki ʻe he kau akó ʻa e fakaʻuhinga ʻo e tuí ʻi he palakipoé. ʻOange ha taimi ke nau toe vakaiʻi ai e meʻa kuo tohi ʻe he niʻihi kehé.

  • Hili hoʻo vakai ki he ngaahi fakaʻuhinga ʻo e tuí ʻi he palakipoé, ʻokú ke pehē ko e hā nai ʻa e ʻuhinga ʻoku hoko ai ʻa e tui kia Sīsū Kalaisí ko ʻetau fiemaʻu lahi taha mo e mālohi lahi tahá?

Te ke lava ʻo fakamanatu ki he kau akó ʻoku ʻi he Hepelū 11 ha ngaahi sīpinga lahi ʻo ha kakai naʻa nau ngāue ʻaki ʻa e tui kia Sīsū Kalaisí. Fakaʻaliʻali e ngaahi hingoa mo e ngaahi fakamoʻoni fakafolofola ko ʻení pea hiki ʻi he palakipoé ʻa e foʻi moʻoni taʻekakato ko ʻení: ʻI he tui kia Sīsū Kalaisí, te tau lava ʻo … Fakaafeʻi e kau akó ke nau fili ha hingoa ʻe taha pe lahi ange pea lau e ngaahi veesi ʻoku fekauʻaki mo iá. Hili iá pea ʻai ke ʻiloʻi ʻe he kau akó ha ngaahi founga kehekehe ke fakakakato ʻaki ʻa e fakamatalá.

Hili hono ʻoange ha taimi ki he kau akó ke nau akó, fakaafeʻi kinautolu ke vahevahe ʻa e meʻa ne nau ako fekauʻaki mo e tuí. Poupouʻi kinautolu ke vahevahe foki ʻa e founga naʻa nau fakakakato ai ʻa e fakamatala ʻi he palakipoé. ʻE lava ke kau ʻeni ʻi heʻenau ngaahi talí: ʻI he tui kia Sīsū Kalaisí, te tau lava ʻo kātakiʻi ʻa e mamahí, fakahoko ha ngaahi mana, pea mo maʻu ha ngaahi talaʻofa fakalangi.

ʻI hono vahevahe ʻe he kau akó ʻenau ngaahi fakakaukaú mo e ngaahi fakamatala kuo kakató, fakakaukau ke fai ha ngaahi fehuʻi hangē ko ʻení ke fakaloloto ʻaki ʻenau akó:

  • Naʻe fakaʻaongaʻi fēfē ʻe he tokotaha ʻi he fakamatala takitaha ʻa e tuí?

  • Ko e hā naʻá ke ako mei he ngaahi fakamatala ko ʻení te ne lava ʻo fakamālohia hoʻo tui kia Sīsū Kalaisí?

  • Ko e hā naʻá ke ako fekauʻaki mo e ʻOtuá ʻi hoʻo ako e ngaahi veesi ko ʻení?

Fakakaukau ke fakaʻaliʻali e fakamatala ko ʻeni meia Palesiteni Lāsolo M. Nalesoní:

Palesiteni Russell M. Nelson

Ko e tui kia Sīsū Kalaisí ʻa e fakavaʻe ki he tui kotoa pē mo hono maʻu ʻo e mālohi fakalangí. Naʻe pehē ʻe he ʻAposetolo ko Paulá, “Ka ʻi he taʻe maʻu ʻa e tuí ʻoku ʻikai mafai hono fakafiemālieʻi [e ʻOtuá];” [Hepelū 11:6]. …

Ko e meʻa lelei kotoa pē ʻi he moʻuí—ʻa e tāpuaki kotoa pē ʻoku mahuʻinga taʻengatá—ʻoku kamata ʻaki e tuí. …

ʻOku ʻikai ke fie maʻu ʻe he ʻEikí ha tui haohaoa meiate kitautolu kae toki lava ke maʻu Hono mālohi haohaoá. Ka ʻokú Ne kole mai pē ke tau tui.

Siʻoku kāinga ʻofeina, ʻoku ou kole kiate kimoutolu … ke mou kamata he ʻahó ni ke fakatupulaki hoʻomou tuí. ʻE fakatupulaki ʻe Sīsū Kalaisi hoʻo malava ke ikunaʻi e ngaahi faingataʻa ʻi hoʻo moʻuí makatuʻunga ʻi hoʻo tuí,neongo ʻe ngali fuʻu lahi hoʻo ngaahi faingataʻa fakatāutahá ʻo hangē ko e Moʻunga ko ʻEvalesí.

Mahalo ko ho ngaahi faingataʻá ko e ongoʻi liʻekiná, veiveiuá, mahamahakí, pe ko ha ngaahi palopalema fakatāutaha kehe. ʻE kehekehe pē hoʻo ngaahi palopalemá, ka ko e tali ki hoʻo ngaahi faingataʻaʻia takitaha ko hono fakatupulaki pē hoʻo tuí. ʻOku fiemaʻu ki ai ha ngāue. …

ʻOku fiemaʻu e ngāué ki hono fakahoko ha meʻa ʻoku leleí. ʻOku ʻikai ha toe fakaʻatā makehe ʻi he hoko ko ha ākonga moʻoni ʻa Sīsū Kalaisí. ʻOku fiemaʻu ha ngāue kae tupulaki hoʻo tui mo e falala kiate Iá. (“Kuo Toetuʻu ʻa Kalaisi; ʻE Hiki e Ngaahi Moʻungá ʻi he Tui Kiate Iá,” Liahona, Mē 2021, 102–3)

  • Ko e hā ha ngaahi ngāue kuo tokoni atu ke fakatupulaki hoʻo tui kia Sīsū Kalaisí?

Fakaafeʻi e kau akó ke nau fakakaukau fakalongolongo ki he lea ʻa Palesiteni Nalesoní pea hiki ʻenau tali ki he ngaahi fehuʻi ko ʻení:

  • Ko e hā ha faingataʻa pe tūkunga fakataautaha ʻokú ke lolotonga fehangahangai mo ia?

  • ʻE tokoni fēfē hono fakatupulaki hoʻo tui kia Sīsū Kalaisí ʻi he faingataʻa pe tūkunga ko ʻení?

  • Ko e hā ha ngāue te ke lava ʻo fai ke fakatupulaki ai hoʻo tui kia Sisū Kalaisí?

Foki ki he “Ngaahi ʻEkitivitī Ako ke Fili Mei Aí.”

Hepelū 12:3–11

Ko e hā ʻoku tauteaʻi ai kitautolu ʻe he ʻOtuá?

Hiki e ngaahi lea ko ʻení ʻi he palakipoé: valokiʻi, tauteaʻi, fakatonutonu, akoʻi, fakamamahiʻi.

Kapau ʻe fiemaʻu, fakaafeʻi e kau akó ke nau kumi e ʻuhinga ʻo e ngaahi foʻi lea ko ʻení. Fehuʻi ange leva:

  • Kuó ke fakafekauʻaki nai ʻa e ngaahi leá ni mo e ʻofá? Kapau ʻoku ʻio, ko e hā hono ʻuhingá?

Fakaafeʻi e kau akó ke nau lau ʻa e Hepelū 12:3–11, ʻo kumi e meʻa ʻoku akoʻi ʻe he ngaahi veesi ko ʻení fekauʻaki mo e ʻuhinga ʻoku valokiʻi ai kitautolu ʻe he ʻOtuá.

  • Ko e hā ʻoku akoʻi atu ʻe he veesi 5–11 fekauʻaki mo e ʻofa ʻa e ʻOtuá?

  • Ko e hā e ngaahi taumuʻa ʻa e ʻOtuá ki hono valokiʻi kitautolú? (ʻE lava ke ʻiloʻi ʻe he kau akó ha moʻoni hangē ko ʻení: Koeʻuhí ʻoku ʻofa ʻa e ʻOtuá ʻiate kitautolu, ʻokú Ne tauteaʻi, pe fakatonutonu kitautolu koeʻuhí ke tau lava ʻo fiefia ʻi he fua fakamelino ʻo e māʻoniʻoní.)

  • Ko e hā ha ngaahi founga ʻoku tauteaʻi pe fakatonutonu ai ʻe he ʻEikí kitautolú?

Fakakaukau ke vahevahe e fakamatala ko ʻeni ʻa ʻEletā D. Toti Kulisitofasoní:

ʻEletā D. Todd Christofferson

Kapau te tau loto ke tali, ʻe hoko mai e fakatonutonu ʻoku fiemaʻú ʻi ha founga kehekehe mo e ngaahi maʻuʻanga tokoni kehekehe. ʻE lava ke hoko mai ia ʻi he founga ʻetau lotú ʻi he folofola mai ʻa e ʻOtuá ki hotau ʻatamaí mo e lotó ʻi he Laumālie Māʻoniʻoní (vakai, T&F 8:2). ʻE lava ke fou mai ia ʻi he founga ʻikai ko e tali ʻo e lotú pe kehe ia mei he meʻa naʻa tau ʻamanaki ki aí. ʻE hoko mai e valokí ʻi heʻetau ako e folofolá ʻo fakamanatuʻi mai e ngaahi tōnounoú, talangataʻá, pe ngaahi meʻa kuo ʻikai ke tau toe faí.

ʻE lava ke fakafou mai ʻa e fakatonutonú ʻi he niʻihi kehé, tautautefito [ki he kau ʻaposetoló, kau palōfitá, kau pēteliaké, kau pīsopé, mo ha niʻihi kehe] ʻoku ueʻi ʻe he ʻOtuá ke fakahoko ʻetau fiefiá. …

ʻE lava ke haʻu ʻa e fakatonutonú mei ho hoá, kae fakatauange pē ʻi he lea lelei. …

ʻE lava pea kuo pau ke fakatonutonu ʻe he mātuʻá pea aʻu ki hono valokiʻi ʻenau fānaú, ke ʻoua naʻa nau moʻulaloa ki he filí ʻa ia ʻoku ʻikai ke ne angaʻofa mo hono kau poupoú. …

Manatuʻi kapau te tau fakafepakiʻi ʻa e fakatonutonú, ʻe ʻi ai leva e niʻihi ia he ʻikai ke nau toe fai ia ki he niʻihi kehé, neongo ʻenau ʻofa ʻiate kitautolú. Kapau ʻe hokohoko ʻa e ʻikai ke tau liliu hili e valoki ʻa e ʻOtua ʻofá, pea he ʻikai te Ne pehē pē foki mo Ia. (“Ko Kimoutolu ʻOku ou ʻOfa aí, ʻOku ou Valokiʻi mo Tauteaʻi,” Liahona, Mē 2011, 99–100)

  • Ko e hā ʻoku ongo taha kiate koe fekauʻaki mo e pōpoaki ʻa ʻEletā Kulisitofasoní?

Fakaafeʻi e kau akó ke nau fakalaulauloto fakalongolongo ki ha taimi ne nau ongoʻi ai naʻe valokiʻi kinautolu ʻe he ʻEikí. Fakaafeʻi e kau akó ke nau fakalaulauloto mo lekooti ʻenau ngaahi fakakaukau ki he ngaahi fehuʻi ko ʻení:

  • Naʻe founga fēfē hoʻo tali ki he valokí pe fakatonutonú?

  • Ko e hā naʻe feinga ʻa e ʻEikí ke akoʻi kiate koé?

  • Ko e hā te ke lava ʻo fai ke ke ongoʻingofua ange ai ʻa e valoki ʻa e ʻEikí?

Ke fakaʻosi e kalasí, te mou lava ʻo sio ʻi he “The Will of God” (3:02) pe vahevahe e talanoa ʻa Palesiteni Hiu B. Palauni ʻo e fuʻu ʻakau fuamelié (vakai, Hugh B. Brown, “Liahona Classic: The Currant Bush,” Liahona, Mar. 2002, 22).

2:58

Foki ki he “Ngaahi ʻEkitivitī Ako ke Fili Mei Aí.”