Ngaahi Kalasi Folofolá
1 Kolinitō 1–7


“1 Kolinitō 1–7,” Fuakava Foʻoú – Tohi Lēsoni maʻá e Faiako ʻInisititiutí (2025)

ongo fafine ʻoku fāʻofua

1 Kolinitō 1–7

Naʻe nofo ʻa e kau papi ului foʻou ʻi Kolinitoó ʻi ha ʻātakai fakamāmani. Naʻe fefaʻuhi ha niʻihi ke moʻui ʻaki e ongoongoleleí. Naʻe akoʻi ʻe Paula ʻi heʻene tohi ki he Kāingalotu Kolinitoó ha ngaahi moʻoni kehekehe ʻo e ongoongoleleí ke fakamālohia kinautolu. Naʻá ne fakamanatu ange kiate kinautolu ʻi heʻenau hoko ko e Kāingalotú, naʻe pau ke nau taʻofi ʻa e ʻā vahevahe ʻi honau lotolotongá. Naʻe pau ke nau falala ki hono malangaʻi ʻo e ongoongoleleí pea mo e mālohi ʻo e Laumālié kae lava ke mahino kiate kinautolu ʻa e ngaahi meʻa ʻa e ʻOtuá. Naʻe poupouʻi kinautolu ʻe Paula ke nau moʻui angamaʻa.

Ngaahi Maʻuʻanga Tokoni Kehé

Ngaahi Tokoni Fakafolofolá: Fuakava Foʻoú, “1 Kolinitō 1–7

Fakatokangaʻi ange: ʻOku ʻomi ʻe he “Talateu ki he Kalasí” ha fakahinohino ki he founga hono fakaʻaongaʻi ʻo e ngaahi ʻelemēniti angamaheni ʻe fā ʻo e lēsoni ʻoku hoko maí.

fakaʻilonga akó
Ko Hono Fakatupulaki ʻo e Ako Fakatāutahá

Kimuʻa pea kamata e kalasí, fakakaukau ke ʻoange ki he kau akó ha pōpoaki ʻe taha pe lahi ange mei he ngaahi pōpoaki ko ʻení pe ko haʻo pōpoaki pē ʻaʻau:

  • ʻOku ʻi ai nai ha taha ʻokú ke fāinga ke ongoʻi ʻokú mo faaitaha? ʻE tokoniʻi fēfē koe ʻe he akonaki ʻi he 1 Kolinitō 1:10–17?

  • Te tau ʻiloʻi fēfē ʻa e ngaahi meʻa loloto ʻo e ʻOtuá? Ko e hā e meʻa ʻokú ke ako ʻi he 1 Kolinitō 2:9–16 fekauʻaki mo hono maʻu e ʻilo fakalaumālié?

  • ʻOku ʻākilotoa kitautolu ʻe ha ngaahi pōpoaki kehekehe fekauʻaki mo hotau sinó. Lau ʻa e 1 Kolinitō 6:9–20 ke ako e founga te tau lava ai ʻo vakai ko ha tāpuaki hotau sinó. Te mou lava foki ʻo mamata ʻi he “Bodies Are Temples” (4:41).

    4:41

fakaʻilonga fealēleaʻaki
Ngaahi Fehuʻí mo e Vahevahé

Tuku ha taimi ki he kau akó ke nau ʻeke ha ngaahi fehuʻi mo fevahevaheʻaki ha ngaahi fakakaukau mo e ngaahi moʻoni naʻa nau maʻu ʻi heʻenau ako fakataautaha ʻa e 1 Kolinitō 1–7.

fakaʻilonga akoʻi ʻo e taukeí
Akoʻi ʻo e Taukeí

ʻE lava ke tokoni ʻa e 1 Kolinitō 1:10–17 ke fakaʻaongaʻi ai e taukei ko e “Ko e Hiki ʻa e Ngaahi Fakamatala ʻoku ʻUhingamālié” ʻi he Ngaahi Taukei Ako Folofolá. ʻE lava ke tokoni ʻa e 1 Kolinitō 1:17–31 ke fakaʻaongaʻi ai e taukei ko e “Looking for Cause-and-Effect Relationships in the Scriptures.”

fakaʻilonga ʻo e ngaahi ʻekitivitī ako ke fili mei aí
Ngaahi ʻEkitivitī Ako ke Fili Mei Aí

ʻOku ʻoatu ha ngaahi founga ako lahi maʻau mo hoʻo kau akó. Fili ʻi he faʻa lotu ʻa e fili pe ngaahi fili ʻe mahuʻingamālie taha ki hoʻo kalasí.

1 Kolinitō 1:4–17

Ko e hā ha meʻa te u lava ʻo fai ke ikunaʻi ai e māvahevahé mo e fakakikihí ʻi heʻeku moʻuí?

Hiki e ngaahi lea ko ʻení ʻi he palakipoé: uooti (pe kolo), fāmili, kaungā-ngāue, kaungā-loki, mo e mītia fakasōsialé. Fakaafeʻi e kau akó ke ngāue mo ha hoa ke fili ha taha ʻo e ngaahi foʻi lea ʻi he palakipoé pea aleaʻi leva mo honau hoá ʻa e founga ʻe lava ke hoko ai ʻa e māvahevahé mo e fakakikihí ʻi he tuʻunga ko iá.

Fakaʻaliʻali ʻa e lea ko ʻeni naʻe fai ʻe Palesiteni Lāsolo M. Nalesoní:

Palesiteni Russell M. Nelson

Naʻe fakahā ʻe Sīsū Kalaisi ko kinautolu ʻoku nau maʻu “ʻa e laumālie ʻo e fakakikihí” ʻoku ʻikai ʻAʻana ia [3 Nīfai 11:29]. … Ko kinautolu ʻoku nau fakaʻaiʻai ʻa e fakakikihí ʻoku nau fai ʻa e meʻa tatau kuo fai ʻe Sētané, neongo pe ʻoku nau ʻilo ia pe ʻikai. (“Fiemaʻu ha Kau Faʻa Fakalelei,” Liahona, Mē 2023, 99)

Fakamanatu ki he kau akó naʻe hohaʻa ʻa e ʻAposetolo ko Paulá, hangē ko Palesiteni Nalesoní, fekauʻaki mo e māvahevahe mo e fakakikihi ʻi he Kāingalotu ʻi hono kuongá. Fakaafeʻi e kau akó ke nau lau e 1 Kolinitō 1:9–17 (vakai foki, 1 Kolinitō 3:3–5; 4:6–7; 6:6–8), ʻo kumi e meʻa naʻe pau ke lea ʻaki ʻe Paula fekauʻaki mo e māvahevahé mo e fakakikihí pea mo e founga ke ikunaʻi kinautolú. (Te ke lava foki ʻo lau e “1 Kolinitō 1:10–17: Ko e hā naʻe moveuveu ai ʻa e Kāingalotu ʻi Kolinitoó?” ʻi he Ngaahi Tokoni Fakafolofolá: Fuakava Foʻoú ke maʻu ha puipuituʻa lahi ange.)

Fakakaukau ke aleaʻi e ngaahi fehuʻi ko ʻení:

  • Ko e hā e meʻa naʻá ke vakai ki ai ʻi he ngaahi veesi ko ʻení ʻe lava ʻo tokoni ke tau ikunaʻi ʻa e māvahevahé mo e fakakikihí? (ʻE lava ke ʻiloʻi ʻe he kau akó ha tefitoʻi moʻoni hangē ko ʻení mei he 1 Kolinitō 1:9–10: ʻI heʻetau feinga ke feohi mo Sīsū Kalaisí, te tau lava ʻo ikunaʻi ʻa e māvahevahé mo e fakakikihí pea hoko ʻo uouangataha.)

  • ʻOkú ke pehē ʻoku ʻuhinga ki he hā ke feohi mo Sīsū Kalaisí? (ʻOku ʻuhinga ʻa e feohí ki ha feohi vāofi.)

  • ʻE tokoniʻi fēfē koe ʻe he feinga ke feohi mo Sīsū Kalaisí ke ke uouangataha ai mo e kau mēmipa kehe ʻi he Siasi ʻo e Fakamoʻuí?

Lau fakataha ʻa e lea ko ʻeni ʻa Palesiteni Lāsolo M. Nalesoní:

Palesiteni Russell M. Nelson

ʻI he ngaahi tūkunga ʻoku faingataʻa ʻaupito mo fonu ʻi he fakakikihí, ʻoku ou fakaafeʻi koe ke ke manatuʻi ʻa Sīsū Kalaisi. …

… ʻOku ou fakaafeʻi kimoutolu ʻi he ʻahó ni ke vakavakaiʻi homou tuʻunga fakaākongá ʻo fakatatau mo hoʻo tōʻonga ki he niʻihi kehé. ʻOku ou tāpuakiʻi kimoutolu ke fai ha faʻahinga liliu pē ʻe fiemaʻu koeʻuhí ke fakaʻeiʻeiki, fakaʻapaʻapa ho ʻulungāngá, mo ne fakafofofongaʻi ha tokotaha muimui moʻoni ʻa Sīsū Kalaisi. (“Fiemaʻu ha Kau Faʻa Fakalelei,” Liahona, Mē 2023, 101)

Ke tokoni ke vakavakaiʻi ʻe he kau akó ʻa e meʻa te nau lava ʻo fai ke ikunaʻi ai ʻa e māvahevahé mo e fakakikihí, fakaafeʻi kinautolu ke fakakakato ʻa e laʻipepa tufa “Ko Hono Ikunaʻi ʻo e Māvahevahé mo e Fakakikihí”:

Laʻipepa tufa ʻo e Ko Hono Ikunaʻi ʻo e Māvahevahé mo e Fakakikihí

Kapau ʻoku toe lahi e taimí, te ke lava ʻo ʻai ha kau ako ʻe niʻihi ke nau vahevahe ha pōpoaki naʻa nau maʻu ʻi he lea konifelenisi lahi naʻa nau akó. Poupouʻi kinautolu ke vahevahe e meʻa te nau fai koeʻuhí ko e meʻa kuo nau akó.

Foki ki he “Ngaahi ʻEkitivitī Ako ke Fili Mei Aí.”

1 Kolinitō 2:9–16

ʻE founga fēfē ha mahino lelei ange kiate au ʻa e ngaahi meʻa ʻa e ʻOtuá?

Te ke lava ʻo kamata ʻaki hono vahevahe ʻa e tūkunga ko ʻení:

ʻOku fefaʻuhi ʻa Mātiu ke tali ʻa e talanoa ʻo Siosefa Sāmitá mo hono Fakafoki Mai ʻo e ongoongoleleí. ʻOkú ne pehē ʻoku faingataʻa ke tui ki he ʻUluaki Mata Meʻa-Hā-Maí, ngaahi ʻaʻahi ʻa Molonaí, pea mo hono liliu ʻo e Tohi ʻa Molomoná mei he ʻū lauʻi peleti koulá. ʻOkú ne pehē atu, “Te u tui ko Siosefa Sāmitá ko ha palōfita ia ʻa e ʻOtuá ʻi he taimi te u mamata ai ki ha ʻāngelo pea mo e taimi te u lava ai ʻo ala ki he ʻū lauʻi peleti koulá.”

Fakaafeʻi e kau akó ke nau fekumi ʻi he 1 Kolinitō 2:9–16, ʻo kumi ha ngaahi fakamatala ʻe lava ʻo tokoni ke mahino kia Mātiu e founga te ne lava ai ʻo ʻiloʻi ko Siosefa Sāmitá ko ha palōfita moʻoni ia ʻo e ʻOtuá. Fakakaukau ke fai ange ha niʻihi ʻo e ngaahi fehuʻi ko ʻení ʻi hono vahevahe ʻe he kau akó ʻa e meʻa ne nau ʻiló:

  • Ko e hā ha pōpoaki mei he ngaahi veesi ko ʻení ʻe ala tokoni kia Mātiu ke toe fakalea ʻa e founga ʻo ʻene vakai ki he ngaahi meʻa-hā-maí, kau ʻāngeló, mo hono liliu ʻo e Tohi ʻa Molomoná? (ʻE ala ʻiloʻi ʻe he kau akó ha moʻoni hangē ko ʻení: Te tau lava ʻo ʻiloʻi mo mahino e ngaahi meʻa ʻa e ʻOtuá ʻo fakafou ʻi Hono Laumālié.)

  • Ko e hā ha ngaahi moʻoni kuó ke ʻilo ʻo fakafou ʻi he Laumālie Māʻoniʻoní? Kuo tākiekina fēfē hoʻo tui kia Sīsū Kalaisí ʻi he ako fakafou ʻi he Laumālié? Ko e hā kuó ke ako ʻo fakafou ʻi he Laumālié fekauʻaki mo e misiona ʻo e Palōfita ko Siosefa Sāmitá?

  • Ko e hā naʻá ke ako fekauʻaki mo e ivi tākiekina ʻo e “tangata fakakakanó” (veesi 14) ʻi heʻetau feinga ke ako e ngaahi moʻoni fakalaumālié? (Kapau ʻe tokoni, te ke lava ʻo toe vakaiʻi ʻa e “1 Kolinitō 2:14–16. Ko e hā ʻa e tangata fakakakano?” ʻi he Ngaahi Tokoni Fakafolofolá: Fuakava Foʻoú.)

Vahevahe ʻa e fakamatala ko ʻeni meia Palesiteni Lāsolo M. Nalesoní, pea poupouʻi e kau akó ke nau kumi ha ngaahi fakakaukau lahi ange fekauʻaki mo e founga ʻoku akoʻi mai ai ʻe he ʻOtuá ʻa e moʻoní kiate kitautolú:

Palesiteni Russell M. Nelson

ʻI hoʻo fakalaulauloto mo lotu fekauʻaki mo e ngaahi tefitoʻi moʻoni fakatokāteliné, ʻe folofola atu ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ki ho ʻatamaí pea mo ho lotó [vakai, Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 8:2]. ʻE maʻu mei he ngaahi fakamatala ʻi he folofolá ha ngaahi fakakaukau foʻou pea ʻe fakatō ki ho lotó ʻa e ngaahi tefitoʻi moʻoni ʻoku fekauʻaki mo ho tūkungá.

Te ke fakatupulaki e ngaahi aʻusia peheé ʻaki hoʻo moʻui fakatatau mo e maama kuo foaki atú ʻaki haʻo fekumi he folofolá ʻi he loto-haohaoa—mo e loto-moʻoni ke “haʻu kia Kalaisi” [Sēkpe 1:7; ʻAmenai 1:26; Molonai 10:30, 32]. ʻI hoʻo fai iá, ʻe “ʻāsili mālohi ʻa hoʻo falalá ʻi he ʻao ʻo e ʻOtuá,” pea ʻe hoko ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ko ho takaua maʻu ai pē [Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 121:45–46]. (“Living by Scriptural Guidance,” Liahona, Nov. 2000, 18)

Te ke lava ʻo fakaafeʻi ʻa e kau akó ke vahevahe ʻa e meʻa ʻoku nau houngaʻia taha ai ʻi he lea ʻa Palesiteni Nalesoní.

Fakakaukau ke fakaafeʻi e kau akó ke fakalaulauloto ki he ngaahi aʻusia kuo nau maʻu ʻi hono akoʻi kiate kinautolu ʻe he Laumālie Māʻoniʻoní ʻa e ngaahi meʻa ʻa e ʻOtuá. Te ke lava ʻo fokotuʻu ange ke nau fili ke fai ha ʻekitivitī ʻe taha pe lahi ange ʻi he ngaahi ʻekitivitī ko ʻení pe faʻu haʻanau fakakaukau pē ʻanautolu ki hono fakaʻaongaʻí.

  • Vahevahe mo ha taha tonu pe ʻi he mītia fakasōsialé ʻa e founga kuó ke ʻilo ai ʻa e ngaahi meʻa ʻa e ʻOtuá ʻo fakafou ʻi he Laumālie Māʻoniʻoní.

  • Faʻu ha palani ʻe lava ʻo tokoni atu ke mahino lelei ange kiate koe ʻa e ngaahi meʻa ʻa e ʻOtuá ʻo fakafou ʻi he Laumālie Māʻoniʻoní.

  • Fakataimi-tēpileʻi ha taimi ke lau ai e leva ʻa Palesiteni Nalesoní “Fakahā maʻá e Siasí, Fakahā ki Heʻetau Moʻuí” (Liahona, Mē 2018, 93–96).

Foki ki he “Ngaahi ʻEkitivitī Ako ke Fili Mei Aí.”

1 Kolinitō 6:9–20

Ko hoku sinó ia, ko ia te u lava ʻo fai e meʻa ʻoku ou loto ki aí, ko ia?

Ko Hono Fakatupulaki ʻEtau Founga Akoʻí mo e Akó

Poupouʻi ʻa e kau akó ke moʻui ʻaki ʻa e meʻa ʻoku nau akó. Manatuʻi ko hono fakatupulaki ʻo e tuí mo e hoko ʻo anga faka-Kalaisi angé ʻoku ʻikai hoko ia he taimi pē ko iá. Kuo pau ke tau fili kotoa ke ngāue ʻi he tui pea muimui ki Heʻene sīpingá ʻi loto pea ʻi tuʻa ʻi he kalasí fakatouʻosi. ʻI hoʻo fakaafeʻi e kau akó ke nau ngāue ʻi he tuí, ʻokú ke tokoni ai ke fakaaʻu ʻa e aʻusia fakaakó ki honau ngaahi ʻapí mo e moʻui fakaʻahó (vakai, Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 43:8–10).

Te ke lava ʻo kamata ʻaki hano fakaʻaliʻali ha fakatātā ʻo e ngaahi temipalé mo lau ʻa e “Temipalé, Fale ʻo e ʻEikí” ʻi he Fakahinohino ki he Ngaahi Folofolá (Gospel Library).

  • Ko e hā ʻokú ne ʻai ha temipale ke hoko ko ha feituʻu māʻoniʻoni mo toputapú?

  • Ko e hā te ke lava ʻo fai ke fakahaaʻi ko e temipalé ko ha feituʻu toputapu ia kiate koe?

Fakamatalaʻi ange naʻe fakaʻaongaʻi ʻe Paula e fakatātā ʻo ha temipale ke talanoa ki he angahala ʻo e angaʻuli fakasekisualé, ʻa ia ko ha meʻa ne fefaʻuhi mo ha kau mēmipa ʻe niʻihi ʻi he siasí ʻi Kolinitoó (vakai, 1 Kolinitō 6:9–17; vakai foki ki he palakalafi ʻuluaki ʻo e “1 Kolinitō 6:13–19. Ko e hā ʻa e lau ʻa Paula ki he angaʻuli fakasekisualé?” ʻi he Ngaahi Tokoni Fakafolofolá: Fuakava Foʻoú).

Fakaafeʻi e kau akó ke nau lau e 1 Kolinitō 6:18–20, ʻo kumi e founga naʻe fakaʻaongaʻi ai ʻe Paula e fakataipe ʻo e temipalé ke akoʻi e mahuʻinga ʻo e maʻa fakasekisualé.

  • Ko e hā ʻoku mahuʻinga fekauʻaki mo hono fakafehoanaki hotau sinó ki ha temipalé?

  • ʻOku ʻuhinga ki he hā ʻa e “ʻoku ʻikai ʻamoutolu ʻa kimoutolu” mo e “kuo fakatau ʻa kimoutolu ʻaki ʻa e totongi”?

Kapau ʻe tokoni, mahalo te ke fie fakaʻaongaʻi ha taimi ke fakaloloto e mahino ʻa e kau akó ki he totongi naʻe fai ʻe Sīsū Kalaisi ke fakatau mai ʻaki kitautolú. Te ke lava ʻo tohi ʻi he palakipoé ʻa e foʻi lea ko e huhuʻi pea fakamatalaʻi ange ko e ʻuhinga ʻe taha ʻo e foʻi lea ko ʻení ke “fakatau mai.” Vaeua ʻa e palakipoé, pea kole ki he kau akó ke nau lisi ʻa e meʻa kotoa pē ʻoku nau lava ʻo fakakaukau ki ai kuo huhuʻi pe fakatau mai kinautolu ʻe Sīsū Kalaisi mei aí (hangē ko ʻení, angahalá, maté, faingataʻaʻiá, fehalākí, vaivaí, mo e alā meʻa pehē.) Fakaafeʻi leva kinautolu ke tohi ʻi he tafaʻaki ʻe taha ʻo e palakipoé ʻa e totongi naʻe fai ʻe he Fakamoʻuí ke fakatau mai ʻaki kinautolu mei he ngaahi meʻa kotoa ko iá. (Mahalo te ke fie lau ʻa e 1 Pita 1:18–19 mo e Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 19:16–19.)

  • ʻOku tokoni fēfē hono ʻiloʻi ʻa e meʻa naʻe totongi ʻe Sīsū Kalaisi ke huhuʻi ʻaki koé, ki he founga hoʻo vakai mo tokangaʻi ho sinó? (Mahalo ʻe ʻiloʻi ʻe he kau akó ha moʻoni hangē ko ʻení: ʻOku totonu ke tau fakalāngilangiʻi ʻa e ʻOtuá ʻaki hotau sinó koeʻuhí ko e temipale ia ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní pea kuo fakatau kitautolu ʻaki e totongi ʻo e Fakalelei ʻa e Fakamoʻuí.)

  • ʻOku tākiekina fēfē ʻe hono ʻiloʻi e ngaahi moʻoni ko ʻení ʻa e founga hoʻo vakai mo tokangaʻi ho sinó?

Ke tokoni ke fakaʻaongaʻi ʻe he kau akó ʻa e meʻa ʻoku nau akó, te ke lava ʻo ʻai ha kōlomu ʻe ua ʻi he palakipoé. Fakahingoa ʻa e kōlomu ʻuluakí ko e Ngaahi Tui, Tōʻonga, mo e Fakamahamahalo ʻa e Māmaní fekauʻaki mo Hotau Sinó. Fakahingoa ʻa e kōlomu hono uá ko e Ngaahi Moʻoni Kuo Fakahā ʻe he ʻOtuá fekauʻaki mo Hotau Sinó.

Vahevahe ʻa e kau akó ki ha ngaahi kulupu iiki. Fakaafeʻi kinautolu ke vahevahe ha niʻihi ʻo e ngaahi fakakaukau ʻa e māmaní fekauʻaki mo e sinó, pea hiki ʻenau ngaahi talí ʻi he kōlomu ʻuluaki ʻi he palakipoé. ʻAi leva ke aleaʻi ʻe he kau akó ʻi heʻenau kulupú ha niʻihi ʻo e ngaahi moʻoni kuo fakahā mai fekauʻaki mo hotau sinó, ʻo makatuʻunga ʻi he meʻa kuo nau ako meia Paulá. Kapau ʻe tokoni, te nau lava ʻo kumi ki ha ngaahi moʻoni lahi ange ʻi he ngaahi maʻuʻanga tokoni ʻa e Siasí ʻo hangē ko ʻení:

ʻE lava foki ke fakakaukau ʻa e kāingalotu ʻosi maʻu ʻenitaumení ki he founga ʻe lava ke tokoni ai hono tui e kāmeni fakatemipalé ke nau fakahaaʻi ʻenau fakaʻapaʻapa ki honau sinó mo manatuʻi ʻa e Fakamoʻuí ʻi heʻenau moʻuí. Te nau lava ʻo kumi ha ngaahi moʻoni ʻi he ngaahi maʻuʻanga tokoni ʻa e Siasí hangē ko ʻení:

  • Kāmení” ʻi he Ngaahi Tefitó mo e Ngaahi Fehuʻí

  • Ko Hono Tui ʻo e Kāmeni Temipalé,” konga 26.3.3.2 ʻi he Tohi Tuʻutuʻuni Fakakātoá: Ko e Ngāue ʻi he Siasi ʻo Sīsū Kalaisi ʻo e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní (Gospel Library)

Hili e ako ʻa e kau akó, fakaafeʻi kinautolu ke vahevahe ʻa e meʻa ne nau ako mei heʻenau ngaahi fealēleaʻaki fakakulupú. ʻI he vahevahe ʻa e kau akó, te ke lava ʻo fakafonu ʻa e kōlomu hono ua ʻi he palakipoé.

Ke fakaʻosi homou fealeaʻakí, fakakaukau ke lau e lea ko ʻeni ʻa Palesiteni Lāsolo M. Nalesoní:

Palesiteni Russell M. Nelson

Ko e taimi kotoa pē te ke sio ai he sioʻatá, fakakaukau ko ho temipalé ho sinó. ʻE lava heʻetau houngaʻia—he moʻoni ko iá he ʻaho kotoa pē—ʻo tākiekina lelei hoʻo ngaahi fili kau ki he anga hoʻo tokangaʻi ho sinó mo hoʻo fakaʻaongaʻi iá. Pea ʻe makatuʻunga ho ikuʻangá mei he ngaahi fili ko iá. (“Ngaahi Fili ki ʻItānití,” Liahona, Nōvema 2013, 107)

  • ʻI hoʻo ʻiloʻi ʻa e founga ʻoku ʻafio mai ʻa e Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ko ho sinó ko ha temipalé, ko e hā ha meʻa ʻe kehe hoʻo fakahokó? (ʻOange ha taimi ki he kau akó ke lekooti ai ʻenau ngaahi fakakaukaú mo e ongo ʻoku nau maʻú.)

Foki ki he “Ngaahi ʻEkitivitī Ako ke Fili Mei Aí.”