Ngaahi Kalasi Folofolá
Loma 1–6


“Loma 1–6,” Fuakava Foʻoú – Tohi Lēsoni maʻá e Faiako ʻInisititiutí (2025)

ko Paula ʻoku tohi

Loma 1–6

Naʻe akoʻi ʻe he ʻAposetolo ko Paulá ʻoku fiemaʻu ʻe he kakai kotoa pē ʻa e Fakalelei ʻa Sīsū Kalaisí. ʻOku fakafou ʻi he Fakalelei ʻa e Fakamoʻuí ʻa hono fakatonuhiaʻi kitautolú, maʻu ʻa e fakamolemole ʻo ʻetau ngaahi angahalá, pea maʻu ʻa e fakamoʻuí. Naʻe fakamahinoʻi ʻe Paula ʻoku maʻu ʻa e fakamoʻuí ʻi he ʻaloʻofa ʻa e Fakamoʻuí, kae ʻikai ʻi he fono ʻa Mōsesé. ʻOku ʻikai fakaoleoleʻi ʻe he ʻaloʻofa ʻa e ʻOtuá ʻa e angahalá, ka ʻokú ne fakaivia kitautolu ke tau ikunaʻi ia. ʻOku fakataipe ʻe he papitaiso ʻi he fakaukú ʻa ʻetau mate mei he angahalá mo ʻetau moʻui foʻou ʻia Kalaisí.

Ngaahi Maʻuʻanga Tokoni Kehé

Ngaahi Tokoni Fakafolofolá: Fuakava Foʻoú, “Loma 1–6

Fakatokangaʻi ange: ʻOku ʻomi ʻe he “Talateu ki he Kalasí” ha fakahinohino ki he founga hono fakaʻaongaʻi ʻo e ngaahi ʻelemēniti angamaheni ʻe fā ʻo e lēsoni ʻoku hoko maí.

fakaʻilonga akó
Ko Hono Fakatupulaki ʻo e Ako Fakatāutahá

Kimuʻa pea kamata e kalasí, fakakaukau ke ʻoange ki he kau akó ha pōpoaki ʻe taha pe lahi ange mei he ngaahi pōpoaki ko ʻení pe ko haʻo pōpoaki pē ʻaʻau:

  • Kuó ke fehangahangai nai mo ha teke mālohi pe manuki mei he niʻihi kehé koeʻuhí ko hoʻo fili ke muimui ʻia Sīsū Kalaisí? Fakakaukau ki he founga ʻe lava ke tokoniʻi ai koe ʻe he ngaahi akonaki ʻa Paula ʻi he Loma 1:1–17 ke ke hoko ko ha ākonga loto-toʻa angé.

  • Mahalo ʻe fifili ha niʻihi, “Ko e hā e ʻuhinga ʻoku tau fiemaʻu ai ha Fakamoʻuí?” Fakalaulauloto ki he founga te ke lava ʻo tali ʻaki ki he fehuʻi ko ʻení ʻi hoʻo ako e Loma 3:10–12, 23–25; 5:1–2, 8–11, 20–21; 6:23.

  • ʻOkú ke ongoʻi lōmekina nai pe loto-foʻi ʻi he ngaahi meʻa ʻokú ke faingataʻaʻia aí? Kumi e ʻuhinga naʻe poupouʻi ai ʻe Paula e Kāingalotú ke nau “vīkiviki ʻi he ngaahi mamahí” ʻi hoʻo ako e Loma 5:1–5.

  • Te ke fakamatalaʻi fēfē hoʻo tukupā ki he ongoongolelei ʻa e Fakamoʻuí? ʻI hoʻo ako ʻa e Loma 6:1–12, tokanga ki he meʻa ʻoku ʻamanaki ki ai e Fakamoʻuí meiate kinautolu ʻoku fili ke muimui ʻiate Iá.

fakaʻilonga fealēleaʻaki
Ngaahi Fehuʻí mo e Vahevahé

Tuku ha taimi ki he kau akó ke nau ʻeke ha ngaahi fehuʻi mo fevahevaheʻaki ha ngaahi fakakaukau mo e ngaahi moʻoni naʻa nau ʻilo ʻi heʻenau ako fakataautaha ʻa e Loma 1–6.

fakaʻilonga akoʻi ʻo e taukeí
Akoʻi ʻo e Taukeí

ʻE lava ke tokoni ʻa e Loma 1:13–17 ke fakaʻaongaʻi ai ʻa e taukei ko e “Ko Hono Fakaʻaongaʻi ʻo e Ngaahi Akonaki ʻa e Kau Taki ʻo e Siasí ke Mahino ʻa e Folofolá” ʻi he Ngaahi Taukei Ako Folofolá. ʻE lava ke tokoni ʻa e Loma 3:10–12, 23–25; 5:1–2, 8–11, 20–21; 6:23 ke fakaʻaongaʻi ai ʻa e taukei ko e “Ko e Kumi ʻa e ʻUhinga ʻo e Ngaahi Foʻi Leá mo e Kupuʻi Leá” ʻi he Ngaahi Taukei Ako Folofolá.

fakaʻilonga ʻo e ngaahi ʻekitivitī ako ke fili mei aí
Ngaahi ʻEkitivitī Ako ke Fili Mei Aí

ʻOku ʻoatu ha ngaahi founga ako lahi maʻau mo hoʻo kau akó. Fili ʻi he faʻa lotu ʻa e fili pe ngaahi fili ʻe mahuʻingamālie taha ki hoʻo kalasí.

Loma 1:1–17

Ko e hā e ʻuhinga ʻoku ʻikai fiemaʻu ai ke u teitei mā ʻi he ongoongolelei ʻo Sīsū Kalaisí?

Fakaafeʻi e kau akó ke hiki ʻi he palakipoé ʻa e ngaahi ʻuhinga ʻe ala ongoʻi mā pe mā ai ha taha ʻi heʻene hoko ko ha muimui ʻo Sīsū Kalaisí pe ko ha mēmipa ʻo Hono Siasí.

  • ʻE tākiekina fēfē ʻe he ongoʻi maá ʻa e founga ʻo ʻetau moʻui ʻaki ʻa e ongoongoleleí?

Fakamahinoʻi ange naʻe fehangahangai ʻa e ʻAposetolo ko Paulá mo ha kau fakaanga tokolahi mo ha fakafepaki lahi lolotonga ʻene ngāué. Ka neongo ia, naʻá ne fakahā loto-toʻa ʻi he kamataʻanga ʻo ʻene tohi ki he kakai Lomá naʻe ʻikai ke ne “mā ʻi he ongoongolelei ʻo Kalaisí” (Loma 1:16). Lau fakataha ʻa e Loma 1:1–17, ʻo kumi ha ngaahi ʻuhinga ne ʻikai mā ai ʻa Paula ʻi he ongoongolelei ʻo e Fakamoʻuí.

  • Ko e hā ʻa e ongo ʻa Paula kau kia Sīsū Kalaisí? Naʻe fēfē ʻene ongoʻi fekauʻaki mo hono uiuiʻi ko ha ʻAposetoló?

  • Ko e hā ha meʻa te tau lava ʻo ako meia Paula fekauʻaki mo hono vahevahe ʻo e ongoongoleleí? (Te ke lava ʻo vahevahe e tefitoʻi moʻoni ko ʻeni naʻe toʻo ʻe ʻEletā Tieta F. ʻUkitofa mei he veesi 16: “Koeʻuhí ‘ko e ongoongoelei ʻo Kalaisí … ko e mālohi ia ʻo e ʻOtuá ki he fakamoʻuí’ [Loma 1:16], te ke lava ʻo maʻu ha loto-falala, lototoʻa, mo anga fakatōkilalo ʻi hoʻo vahevahe iá” [“Ngāue Fakafaifekaú: Ko Hono Vahevahe e Meʻa ʻI ho Lotó,” Liahona, Mē 2019, 17].)

  • ʻE tākiekina fēfē ʻa e founga hoʻo vahevahe iá ʻi hoʻo aʻusia e mālohi ʻo e ongoongolelei ʻa e Fakamoʻuí kiate koé?

Ke tokoni ke fakaloloto ange e fakakaukau ʻa e kau akó ki he Loma 1:16, te nau lava ʻo ngāue toko taha pe mo ha hoa pea fakaʻaongaʻi e meʻangāue fekumi ʻi he Gospel Library pe ko e Scripture Citation Index (scriptures.byu.edu) ke ako ki he meʻa kuo lea ʻaki ʻe he kau taki ʻo e Siasí fekauʻaki mo e Loma 1:16. (Kapau ʻoku fiemaʻu tokoni e kau akó ʻi hono fakaʻaongaʻi ha taha ʻo e ngaahi maʻuʻanga tokoni ko ʻení, te ke lava leva ʻo toe vakaiʻi mo kinautolu ʻa e “Ko Hono Fakaʻaongaʻi ʻo e Ngaahi Akonaki ʻa e Kau Taki ʻo e Siasí ke Mahino ʻa e Folofolá” ʻi he Ngaahi Taukei Ako Folofolá.) Hili hono maʻu ʻe he kau akó ha taimi ke nau ako aí, kole ange ke nau vahevahe e meʻa ne nau maʻú.

Ke fakaʻosí, fakaafeʻi e kau akó ke vakaiʻi e tuʻunga ʻoku nau ʻi ai ʻi hono fakahaaʻi ʻoku ʻikai ke nau mā ʻia Sīsū Kalaisi mo ʻEne ongoongoleleí. Fakaafeʻi kinautolu ke fakakaukau foki ki he meʻa te nau lava ʻo fai ke nau hoko ai ko ha kau fakamoʻoni loto-toʻa ange ʻo e Fakamoʻuí. Fakakaukau ke ʻoange ha taimi ki he kau akó ke lekooti ai ʻenau ngaahi fakakaukaú mo e ueʻi mei he Laumālie Māʻoniʻoní.

Foki ki he “Ngaahi ʻEkitivitī Ako ke Fili Mei Aí.”

Loma 3:10–12, 23–25; 5:1–2, 8–11, 20–21; 6:23

Ko e hā e ʻuhinga ʻoku ou fiemaʻu ai ʻa Sīsū Kalaisí?

Fakakaukau ke vahevahe ʻa e aʻusia ko ʻení naʻe fakamatalaʻi ʻe ʻEletā D. Toti Kulisitofasoní:

ʻEletā D. Todd Christofferson

Naʻe fehuʻi mai ʻe ha mēmipa fuoloa ʻo e Siasí, ʻi ha taimi fuoloa siʻi pē mei heni pe “Ko e hā e ʻuhinga ʻoku ou fiemaʻu ai ʻa Sīsū Kalaisí? ʻOku ou tauhi ‘a e ngaahi fekaú; ko ha tokotaha lelei au. Ko e hā ‘a e ʻuhinga ʻoku ou fiemaʻu ai ha Fakamoʻuí?” Te u pehē pē, ne u fakatumutumu ʻi he [fehuʻi ʻa e] mēmipa ko ʻení. (“Ko e ʻUhinga ʻOku Tau Fie Maʻu ai ʻa Sīsū Kalaisí,” Liahona, Tīsema 2020, 14)

  • ʻE fakaʻohovale nai ʻeni kiate koe foki? Ko e hā hono ʻuhingá?

Fakamatalaʻi ange naʻe lea ʻa Paula ʻi he Loma 2–6, ki he tui naʻe maʻu ʻe he kau Kalisitiane Siu ʻe niʻihi kuo pau ke tauhi ʻe he kau Kalisitiane senitailé ʻa e fono ʻa Mōsesé kae fakahaofi kinautolu (vakai, Loma 2:25–29; 4:9–12). ʻI he tokanga taha ʻa e kāingalotu ko ʻeni ʻo e Siasí ki he talangofua ki he fono ʻa Mōsesé, naʻe ʻikai lava ai ke mahino kakato kiate kinautolu ʻa e fatongia mahuʻinga ʻoku fakahoko ʻe Sīsū Kalaisi ʻi honau fakamoʻuí.

Hiki ʻi he palakipoé ʻa e ngaahi veesi ko ʻení:

Fakaafeʻi e kau akó ke nau ngāue ʻi ha fanga kiʻi kulupu iiki, ʻo fekumi ʻi he ngaahi veesi ko ʻení ki ha ngaahi tali ki he fehuʻi “Ko e hā e ʻuhinga ʻoku tau fiemaʻu ai ha Fakamoʻuí?”

Fakatokangaʻi ange: ʻE lava ke kau ʻi he ngaahi veesi ko ʻení ha ngaahi foʻi lea ʻoku ʻikai ke maheni mo hoʻo kau akó. Poupouʻi kinautolu ke fakaʻaongaʻi e ngaahi maʻuʻanga tokoni ʻoku lisi ʻi he “Ko e Kumi ʻa e ʻUhinga ʻo e Ngaahi Foʻi Leá mo e Kupuʻi Leá” ʻi he Ngaahi Taukei Ako Folofolá ke ʻiloʻi e ʻuhinga ʻo e ngaahi leá. Fakakaukau ke fakatātaaʻi e taukei ko ʻení ʻaki hono fakamamafaʻi ange koeʻuhí ʻoku faʻa ʻuhinga ʻa Paula ki he “ʻaloʻofa” ʻi he ngaahi veesi ko ʻení (vakai, Loma 3:24; 5:2, 20–21), ʻoku mahuʻinga ke mahino hono ʻuhingá. Fakaafeʻi e kau akó ke nau kumi e “ʻaloʻofa” ʻi he Fakahinohino ki he Ngaahi Folofolá pe Ngaahi Tefitó mo e Ngaahi Fehuʻí (Gospel Library) ke maʻu ha fakamahino.

Hili ha taimi ki he akó mo e fealēleaʻaki fakakulupu īkí, fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe e meʻa ne nau ako te ne lava ʻo tali e fehuʻi “Ko e hā e ʻuhinga ʻoku tau fiemaʻu ai ha Fakamoʻuí?” ʻE lava ke vahevahe ʻe he kau akó ha ngaahi moʻoni hangē ko ʻení: ʻOku tau faiangahala kotoa pē mo tōnounou mei he nāunau ʻo e ʻOtuá. Te tau toki lava pē ʻo maʻu ʻEne ʻaloʻofá ke fakatonuhiaʻi mo fakamoʻui kitautolu ʻi heʻetau tali faivelenga ʻa Sīsū Kalaisi mo ʻEne Fakaleleí.

ʻI hono vahevahe ʻe he kau akó ʻenau ngaahi fakakaukaú, fakakaukau ke aleaʻi ʻa e ngaahi fehuʻi ko ʻení ke fakafuofuaʻi ʻenau mahino ki he ngaahi akonaki ʻa Paulá:

  • Ko e hā e meʻa naʻá ke ako fekauʻaki mo e felāveʻi ʻa e tui kia Sīsū Kalaisí, ko ʻetau ngaahi ngāué, mo e ʻaloʻofa ʻa e Fakamoʻuí? (Kapau ʻoku faingataʻa ke tali ʻe he kau akó ʻa e fehuʻi ko ʻení, fakakaukau ke fakaʻaongaʻi ʻa e tūkunga ʻoku maʻu ʻi he fakaʻosinga ʻo e ʻekitivitī ako ko ʻení.)

  • Ko e hā ha ngaahi ongo ʻokú ke maʻu kia Sīsū Kalaisi, ʻi hoʻo ʻiloʻi ko ia ʻe lava ke fakamoʻui koe tuʻunga ʻi Heʻene ʻaloʻofá?

Fakakaukau ke fai ha taha ʻo e ngaahi meʻá ni ke tokoni ke ongoʻi lahi ange ʻe he kau akó ʻenau fiemaʻu ʻa e Fakamoʻuí:

  • Mamata ʻi he “Why We Need a Savior” (2:16) pe “There Is No Limit to God’s Love | His Grace” (5:38). Fakaafeʻi e kau akó ke lekooti ʻenau ngaahi ʻuhinga ʻoku nau fiemaʻu ai e Fakamoʻuí.

    2:15
    5:37
  • Fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ha ngaahi sīpinga ʻo e founga kuo tokoniʻi ai kinautolu ʻe he Fakamoʻuí mo ʻEne ʻaloʻofá.

  • Fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ʻa e founga ʻoku kaunga ai ki heʻenau tōʻonga moʻuí ʻa e mahino ʻoku nau fiemaʻu ʻa e Fakamoʻuí mo ʻEne ʻaloʻofá.

Tūkunga Ke Fili Mei Aí:

Ke tokoni ke mahino ki he kau akó ʻa e felāveʻi ʻa e tui kia Sīsū Kalaisí, ʻetau ngaahi ngāué, mo e ʻaloʻofa ʻa e Fakamoʻuí, fakaʻaliʻali pe tā ʻa e fakatātā ko ʻení ʻi he palakipoé:

fakatātā ʻo e tokotaha ʻi he toafá, ʻoku totolo ki ha foʻi hina

Fakaafeʻi e kau akó ke nau fakakaukauloto ʻoku nau ʻi ha toafa pea ʻoku nau mate he fieinuá. ʻOku nau sio ki ha foʻi hina vai ʻi ha tafungofunga ofi mai pē.

  • Ko e fē ʻi he meʻá ni te ne fakahaofi koé: (a) ko hoʻo tui ʻe lava ke fakamoʻui koe ʻe he vaí, e) ko hoʻo feinga ke ke aʻu ki he vaí ʻo inú, pe f) ko e vaí ʻiate ia pē?

  • ʻOku tatau fēfē ʻa e vai ʻi he talanoa fakatātā ko ʻení mo Sīsū Kalaisi mo ʻEne Fakaleleí?

  • Te ke fakaʻaongaʻi fēfē ʻa e talanoa fakatātā ko ʻení ke fakamatalaʻi ʻa e felāveʻi ʻa e tui kia Sīsū Kalaisí, ʻetau ngaahi ngāué, mo e ʻaloʻofa ʻa e Fakamoʻuí? (ʻE lava ke ngāue fakataha ʻa e kau akó mo hanau hoa pea akoako fakaʻaongaʻi ʻa e talanoa fakatātaá ke akoʻi ʻa e tuí, ngāué, mo e ʻaloʻofá.)

Foki ki he “Ngaahi ʻEkitivitī Ako ke Fili Mei Aí.”

Loma 5:1–5

‘E tokoniʻi fēfē au ʻe he Fakamoʻuí ʻi hoku ngaahi faingataʻaʻiá?

Te ke lava ʻo kamata ʻaki hono tohi e ngaahi ʻuluʻi tohi ko ʻení ʻi he palakipoé: Ngaahi ʻahiʻahi pe faingataʻa ʻoku tau fepaki mo ia ʻi he moʻuí mo e Ngaahi fakafeangai angamaheni ki he ngaahi ʻahiʻahí pe faingataʻá. Fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ha ngaahi sīpinga ʻo e meʻa ʻe ala hao ʻi he ʻuluʻi tohi takitaha.

Te ke lava foki ʻo kole ki he kau akó ke nau fakakaukau ki ha ʻahiʻahi pe faingataʻa ʻoku nau aʻusia ʻi heʻenau moʻuí. Poupouʻi kinautolu ʻi heʻenau akó ke tokanga ki he ngaahi ueʻi fakalaumālie mei he Laumālie Māʻoniʻoní ʻe lava ʻo tokoni kiate kinautolu ʻi honau ngaahi tūkunga fakatāutahá.

Fakamatalaʻi ange naʻe aʻusia ʻe he Kāingalotu Lomá ha ngaahi faingataʻa lahi ʻo hangē pē ko kitautolú. Fakaafeʻi e kau akó ke lau e Loma 5:1–5, ʻo kumi e ngaahi akonaki ʻe lava ʻo tokoni mai kiate kitautolu lolotonga ʻa e ngaahi taimi ʻo ʻetau ʻahiʻahí pe faingataʻá.

  • Ko e hā e ʻuhinga ʻoku mahuʻinga ai ke tafoki ki he Fakamoʻuí ʻi he taimi ʻoku tau fehangahangai ai mo e ngaahi ʻahiʻahí? (ʻE lava ke ʻiloʻi ʻe he kau akó ha tefitoʻi moʻoni hangē ko ʻení: ʻI heʻetau maʻu e ʻaloʻofa ʻa e Fakamoʻuí ʻo fakafou ʻi he tuí, te tau lava ʻo maʻu e faʻa kātakí, aʻusiá, mo e ʻamanaki lelei ʻo fakafou ʻi hotau ngaahi ʻahiʻahí.)

  • ʻE tokoniʻi fēfē kitautolu ʻe he ʻaloʻofa ʻa e Fakamoʻuí ke tau tupulaki ʻi he faʻa kātakí, aʻusiá, mo e ʻamanaki leleí ʻi heʻetau fehangahangai mo e ngaahi faingataʻá? (Kapau ʻe fiemaʻu, lau fakataha e “ʻAloʻofá” ʻi he Fakahinohino ki he Ngaahi Folofolá.)

  • Ko e fē ha taimi kuo tokoniʻi ai koe pe ko ha taha ʻokú ke ʻilo ʻe he ʻaloʻofa ʻa e Fakamoʻuí ʻi ha aʻusia faingataʻa?

Ke tokoniʻi e kau akó ke nau fakakaukau lahi ange ki he founga ʻe lava ke tokoniʻi ai kitautolu ʻe he ʻaloʻofa ʻa e Fakamoʻuí he ʻahó ni ʻi heʻetau fehangahangai mo e ngaahi faingataʻá, fakakaukau ke vahevahe ʻa e tūkunga ko ʻení:

ʻI he taimi ʻoku fehangahangai ai ʻa Mele mo ha ngaahi tūkunga faingataʻá, ʻokú ne fakahehema ke ʻikai faʻa kātaki. ʻI he taimi ʻoku fakautuutu ange ai ʻa e ʻikai ke ne faʻa kātakí, ʻokú ne faʻa lea ʻaki mo fai ha ngaahi meʻa ʻokú ne fakaʻiseʻisa ai. ʻOkú ne fiemaʻu e tokoni ʻa e Fakamoʻuí ka ʻokú ne ongoʻi taʻetaau ke kole ia.

  • Ko e hā ha maʻuhala ʻe ala maʻu ʻe Mele fekauʻaki mo e tokoni pe ʻaloʻofa ʻa e Fakamoʻuí?

  • Ko e hā ha meʻa te ke loto ke mahino kia Mele fekauʻaki mo e ʻulungaanga ʻo e Fakamoʻuí?

Fakakaukau ke vahevahe ʻa e lea ko ʻeni ʻa Brother Peletilī R. Uilikoki, ko e Tokoni ʻUluaki ʻi he Kau Palesitenisī Lahi ʻo e Kau Talavoú, pea kole ki he kau akó ke nau fakaʻaongaʻi ia ki he tūkungá:

Brother Bradley R. Wilcox

Manatuʻi ʻoku loto-fiemālie ʻa e ʻOtuá mo Kalaisi ke tokoniʻi kitautolu ʻi heni he taimí ni. …

… Ko ʻEne ʻaloʻofá ʻoku ʻikai ko ha pale pē ia maʻanautolu ʻoku moʻui tāú. Ko e “tokoni fakalangi” ia ʻokú Ne fakahoko ʻa ia ʻoku tokoniʻi ai kitautolu ke tau moʻui tāú. ʻOku ʻikai ko ha pale pē ia maʻá e angamāʻoniʻoní. Ko e “fakakoloa [ia] ʻo e ivi” ʻokú Ne foaki ʻa ia ʻoku tokoniʻi ai kitautolu ke tau angamāʻoniʻoní. ʻOku ʻikai ke tau ʻunuʻunu pē ki he ʻOtuá mo Kalaisi. ʻOku tau ʻaʻeva mo Kinaua. (“ʻOku ʻIkai Haohaoa ʻa e Moʻui Tāú,” Liahona, Nōvema 2021, 67)

Te ke lava ʻo kole ki he kau akó ke nau fakakaukau ki he ʻahiʻahi pe faingataʻa ne nau ʻilo ʻi he kamataʻanga ʻo e ʻekitivitī ako ko ʻení. Fakaafeʻi ke nau fakakaukau ki he founga ʻe lava ke tokoniʻi ai kinautolu ʻe he fekumi ki he ʻaloʻofa ʻa e Fakamoʻuí he ʻaho ní ke nau tupulaki ʻi heʻenau fehangahangai mo honau ʻahiʻahí.

Foki ki he “Ngaahi ʻEkitivitī Ako ke Fili Mei Aí.”

Loma 6:1–6, 11–12

Te u maʻu fēfē ha moʻui foʻou ʻia Sīsū Kalaisí?

Te ke lava ʻo kamata e ʻekitivitī ko ʻení ʻaki hono ʻai ke faʻu ʻe he kau akó ha fanga kiʻi kulupu iiki pea ʻoange kiate kinautolu ʻa e laʻipepa tufa “Loma 6:1–12”:

laʻipepa tufa Loma 6:1–12
  • Hili ha taimi ki he fealēleaʻaki fakakulupu īkí, fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ʻa e moʻoni ne nau maʻú mo e founga ʻoku kaunga ai kia Felisé. ʻE lava ke nau ʻiloʻi ha ngaahi moʻoni hangē ko ʻení: ʻI heʻetau fili ke muimui kia Sīsū Kalaisí, ʻoku tau fāifeinga ai ke liʻaki ʻetau ngaahi angahalá pea ʻaʻeva ʻi he moʻui foʻou. ʻOku fakataipe ʻe he papitaisó ʻa ʻetau mate mei he angahalá mo ʻetau moʻui foʻou ʻia Kalaisí.

  • Kuo tāpuekina fēfē hoʻo moʻuí ʻi hoʻo feinga ke siʻaki ʻa e angahalá pea hoko ko ha tokotaha foʻou ʻo fakafou ʻia Sīsū Kalaisí? (Mahalo te ke ʻiloʻi ʻoku ʻaonga ke tataki e kau akó ki he 2 Kolinitō 5:17 mo e Mōsaia 27:23–26 ko ha ngaahi maʻuʻanga tokoni fakafolofola lahi ange.)

  • Ko e hā ha meʻa ʻe ala hoko ʻo kapau ʻoku tōmokosi ʻetau feinga ke muimui ʻia Sīsū Kalaisí?

Fakakaukau ke mamata ʻi he “Newness of Life” (1:18) pe lau fakataha mo aleaʻi e fakamatala ko ʻeni ʻa ʻEletā Tēvita A. Petinaá:

1:18
ʻEletā David A. Bednar

Hili ʻetau ʻalu hake mei he vai ʻo e papitaisó, ʻe fiemaʻu ke hokohoko atu hono tanumaki mo ʻākilotoa ʻetau moʻuí maʻu pē ʻi he moʻoni mo e maama ʻo e ongoongolelei ʻa e Fakamoʻuí. He ʻikai ke lava ʻe he kiʻi tanumaki taimi nounou mo mamaha ʻi he tokāteline ʻo Kalaisí mo e kau fakakonga pē ki Hono Siasi kuo fakafoki maí, ʻo ʻomi ʻa e liliu fakalaumālie te ne malava ʻo ʻai ke tau ʻaʻeva ai ʻi he moʻui foʻoú. …

Ko e fakakau kakato mo e faitōnunga ʻi he ongoongolelei ʻa e Fakamoʻuí ko ha ongo sitepu mahuʻinga ia ʻo e fanauʻi foʻoú. (“Ye Must Be Born Again,” Liahona, May 2007, 21)

Fakakaukau ke fakaʻaliʻali ʻa e meʻa ʻoku hokohoko atu ko ʻení. Fakaafeʻi e kau akó ke fakakaukau ki ha feituʻu te nau ala fokotuʻu kinautolu ki ai. Fakaafeʻi ke nau lekooti e ngaahi liliu te nau lava ʻo fai ke fakaʻutumauku lahi ange ai ʻi he ongoongolelei ʻa e Fakamoʻuí kae lava ke nau hoko ʻo hangē ange ko Iá.

fakatātā ʻo ha meʻafua (continuum) ʻoku tōmokosi mo mamaha ʻi he toʻohemá pea fakaʻutumauku kakato mo tōnunga ʻi he toʻomataʻú

Foki ki he “Ngaahi ʻEkitivitī Ako ke Fili Mei Aí.”