Ngaahi Kalasi Folofolá
2 Kolinitō 1–7


“2 Kolinitō 1–7,” Fuakava Foʻoú – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako ʻInisititiutí (2025)

ko ha fefine ʻi tuʻa ʻoku lotu

2 Kolinitō 1–7

Naʻe tohi ʻa e ʻAposetolo ko Paulá ʻo kau ki he ʻaloʻofa mo e fakafiemālie ʻa e ʻOtuá. Naʻá ne naʻinaʻi ki he Kāingalotu Kolinitoó ke nau feʻofaʻaki mo fefakamolemoleʻaki. Naʻá ne akoʻi kinautolu ʻi he founga ke fakalelei ai ki he Tamai Hēvaní ʻo fakafou ʻi he Fakalelei ʻa Sīsū Kalaisí pea hoko ko ha kakai foʻou. Naʻe fakahā ʻe Paula ʻa ʻene fiefia ʻi heʻene maʻu ʻa e ongoongo kuo tali ʻe he Kāingalotu ʻi Kolinitoó ʻa ʻene akonaki ʻi ha tohi kimuʻa pea kuo nau fakatomala.

Ngaahi Maʻuʻanga Tokoni Kehé

Ngaahi Tokoni Fakafolofolá: Fuakava Foʻoú, “2 Kolinitō 1–7

Fakatokangaʻi ange: ʻOku ʻomi ʻe he “Talateu ki he Kalasí” ha fakahinohino ki he founga hono fakaʻaongaʻi ʻo e ngaahi ʻelemēniti angamaheni ʻe fā ʻo e lēsoni ʻoku hoko maí.

fakaʻilonga ʻo e akó
Ko Hono Poupouʻi ʻo e Ako Fakatāutahá

Kimuʻa pea kamata e kalasí, fakakaukau ke ʻoange ki he kau akó ha pōpoaki ʻe taha pe lahi ange mei he ngaahi pōpoaki ko ʻení pe ko haʻo pōpoaki pē ʻaʻau:

  • ʻOkú ke lolotonga foua nai pe ko ha taha ʻokú ke ʻofa ai ha faingataʻa? Fakakaukau ki he founga ʻe ala tokoni ai e ngaahi akonaki ʻa Paula ʻi he 2 Kolinitō 1.

  • Kuó ke ongoʻi nai ha holi ke liliu? ʻI hoʻo ako ʻa e 2 Kolinitō 5:14–21, kumi e meʻa naʻe akoʻi ʻe Paula ʻe lava ʻo tokoni atu ke ke hoko ko ha tokotaha ʻoku liliu. Te mou lava ʻo mamata ʻi he vitiō ko e “Reconciled to God” (1:59) kae ʻoua ʻe laukonga.

    1:60
  • Lau ʻa e 2 Kolinitō 7:9–10 ke kumi e meʻa naʻe pau ke lea ʻaki ʻe Paula fekauʻaki mo e mamahi ʻoku taau mo e ʻOtuá pea mo e mamahi fakamāmaní. Te mou lava foki ʻo lau ʻa e konga ko e “Mamahi ‘oku Taau mo e ʻOtuá” mei he pōpoaki ʻa Palesiteni Tieta F. ʻUkitofa ko e “Te Ke Lava ‘o Fai ia He Taimí Ni!” (Liahona, Nōvema 2013).

fakaʻilonga ki he fealēleaʻakí
Ngaahi Fehuʻí mo e Vahevahé

ʻOange ha taimi ki he kau akó ke nau ʻeke ha ngaahi fehuʻi mo fevahevaheʻaki ha ngaahi fakakaukau mo ha ngaahi moʻoni naʻa nau maʻu ʻi heʻenau ako fakataautaha ʻa e 2 Kolinitō 1–7.

fakaʻilonga ʻo e ako fakataukeí
Ako Fakataukeí

ʻE lava ke hoko ʻa e 2 Kolinitō 7:8–10 ko ha feituʻu ʻaonga ke akoako fakaʻaongaʻi ai e taukei ko e “Ko e Kumi ʻa e Ngaahi Fakafehoanaki ʻi he Folofolá ʻi he Ngaahi Taukei Ako Folofolá.

fakaʻilonga ʻo e ngaahi ʻekitivitī ako ke fili mei aí
Ngaahi ʻEkitivitī Ako ke Fili Mei Aí

ʻOku ʻoatu ha ngaahi founga ako lahi maʻau mo hoʻo kau akó. Fili ʻi he faʻa lotu ʻa e fili pe ngaahi fili ʻe mahuʻingamālie taha ki hoʻo kalasí.

2 Kolinitō 1:3–9; 11:23–28

ʻE tokoniʻi fēfē au ʻe he ʻOtuá ʻi heʻeku aʻusia e ngaahi ʻahiʻahí mo e faingataʻá?

Fakaafeʻi ʻa e kau akó ke tohi ha niʻihi ʻo e ngaahi ʻahiʻahi kuo nau fepaki pe lolotonga fepaki mo iá. Pea kole ange leva ke nau fakalaulauloto ki he fehuʻi ko ʻení:

  • Ko e hā e founga angamaheni hoʻo fakafeangai ki he ngaahi ʻahiʻahi mo e faingataʻa ʻokú ke fepaki mo iá?

Fakamatalaʻi ange naʻe fepaki ʻa Paula ʻi heʻene ngāue fakafaifekaú mo ha ngaahi ʻahiʻahi lahi. ʻE lava e kau akó ʻo lau ʻa e 2 Kolinitō 11:23–28 pea kumi e ngaahi ʻahiʻahi naʻe fepaki mo Paulá. Hili hono lau ʻe he kau akó e lisi ko ʻeni ʻo e ngaahi ʻahiʻahi ʻa Paulá, fakaafeʻi kinautolu ke ako ʻa e 2 Kolinitō 1:3–7, ʻo kumi e akonaki ʻa Paula fekauʻaki mo e founga ke fepaki ai mo e ngaahi ʻahiʻahí mo e ngaahi faingataʻá. (Kapau ʻe fiemaʻu, fakamatalaʻi ange naʻe fakafepakiʻi ʻa Paula ʻe ha kulupu tokosiʻi ʻo e kāingalotu ʻo e Siasí ʻi Kolinitoó pea nau loto ke fakasiʻisiʻi ʻene tākiekina kinautolú. ʻI he ngaahi veesi ko ʻení, naʻe fakafeʻiloaki fiefia ʻa Paula ki he Kāingalotu ʻi Kolinitoó, mo fakahā ange ʻa e fiemālie mo e nonga kuo foaki ange ʻe he ʻOtuá kiate ia mo hono ngaahi hoa ngāue fakafaifekaú.)

Te mou lava ʻo aleaʻi ʻa e ngaahi fehuʻi ko ʻení:

  • Ko e hā ʻoku akoʻi mai ʻe he ngaahi veesi ko ʻení fekauʻaki mo e ʻulungaanga ʻo e ʻOtuá? (ʻE lava ke ʻiloʻi ʻe he kau akó ha moʻoni hangē ko ʻení: Ko e Tamai Hēvaní ko ha ʻOtua ia ʻo e manavaʻofa, ʻokú Ne fakafiemālieʻi kitautolu ʻi hotau ngaahi ʻahiʻahí mo e ngaahi faingataʻá.)

  • Ko e hā ha ngaahi sīpinga mei he folofolá ʻo hono fakafiemālieʻi ʻe he Tamai Hēvaní pe ko Sīsū Kalaisi ʻa e kakaí ʻi honau ngaahi ʻahiʻahí mo e faingataʻá? Fēfē ha ngaahi sīpinga mei hoʻo moʻuí?

Ke tokoni ke ongoʻi mo ʻiloʻi lahi ange ʻe he kau akó ko e Tamai Hēvaní ko ha ʻOtua ia ʻo e manavaʻofá mo e fakafiemālie, fakakaukau ke mamata ʻi he “Feeling the Lord’s Love and Goodness in Trials” (4:18).

4:17
  • Fakatatau ki he 2 Kolinitō 1:3–4, ko e hā ʻa e ola ʻo hono aʻusia e manavaʻofa mo e fakafiemālie ʻa e Tamai Hēvaní?

Te ke lava ʻo vahevahe ʻa e fakamatala ko ʻeni ʻa ʻEletā Sione C. Pingilī ko e Siʻí:

ʻEletā John C. Pingree Jr.

ʻOku tokoni hotau ngaahi faingataʻá ke tau ʻiloʻi mo mateuteu ai ki he ngāue kuo tuku ʻe he Tamai Hēvaní maʻatautolú. Naʻe fakamatala ʻe ʻAlamā, “ʻI he hili ha mamahi lahi, naʻe [ngaohi au] ʻe he ʻEikí … ko ha meʻa ngāue ʻi hono toʻukupú” (Mōsaia 23:10). Hangē ko e Fakamoʻuí, ʻa ia naʻe malava Heʻene feilaulau fakaleleí ʻo tokoniʻi kitautolú (vakai, ʻAlamā 7:11–12), ʻe lava ke tau fakaʻaongaʻi ʻa e ʻilo ne tau maʻu mei he ngaahi aʻusia faingataʻá ke hiki hake, fakamālohia mo tāpuekina ai e niʻihi kehé. (“ʻOku ʻi ai Haʻaku Ngāue Ke Ke Fai,” Liahona, Nōvema 2017, 34)

Fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ha ngaahi sīpinga ʻo e founga ne nau lava ai ʻo fakafiemālieʻi pe fakamālohia ha taha kehe koeʻuhí ko e ivi tākiekina ʻo e Fakamoʻuí. Pe te nau lava ʻo vahevahe ʻa e founga naʻe lava ai ʻe ha taha kehe ʻo fakafiemālieʻi pe fakamālohia kinautolú.

Fakaafeʻi e kau akó ke vakai ki he ngaahi ʻahiʻahi ne nau hiki ʻi he kamataʻanga ʻo e ʻekitivitī ko ʻení. ʻOange ha taimi ke nau fakalaulauloto mo tohi ai ʻenau ngaahi fakakaukau fekauʻaki mo e ngaahi fehuʻi ko ʻení:

  • Ko e hā ha ngaahi founga ʻe ala ʻoatu ai ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisi ʻa e fakafiemālié mo e manavaʻofá ʻi ho tūkungá?

  • ʻE teuteuʻi fēfē nai koe ʻe hoʻo ngaahi ʻahiʻahí mo e faingataʻá ke ke fakafiemālieʻi, hiki hake, fakamālohia, mo tāpuekina e niʻihi kehé?

Ke fakaʻosí, te mou lava ʻo fanongo pe hivaʻi fakataha ʻa e “Te U Maʻu ʻI Fē ʻa e Melinó?” (Ngaahi Himí, fika 63). Fakaafeʻi e kau akó ke nau muimui ki ai pe fakafanongo ki he ngaahi foʻi lea pe kupuʻi lea ʻoku ʻuhingamālie kiate kinautolú pea ʻe lava ʻo tokoni kiate kinautolu ʻi honau ngaahi tūkungá.

Foki ki he “Ngaahi ʻEkitivitī Ako ke Fili Mei Aí.”

2 Kolinitō 5:11–21

Te u lava nai ʻo liliu moʻoni?

Fakakaukau ke fakaʻaliʻali ʻa e ʻīmisi ko ʻeni ʻo ha foʻi ʻunufe ki ha kiʻi pepé. Fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe e meʻa ʻoku nau mahuʻingaʻia ai fekauʻaki mo e liliu ko ʻení. Hili iá pea hiki ʻa e fakamatala taʻekakato ko ʻení ʻi he palakipoé pea tuku ke lekooti ʻe he tokotaha ako takitaha ʻa e founga te nau fakakakato ai iá. Fakaafeʻi ha kau ako ʻe niʻihi ke vahevahe ‘a e meʻa ne nau tohí.

Hange pē ko e lava ha foʻi ʻunufe ʻo liliu ki ha kiʻi pepé, ʻe lava ʻa e tangatá ʻo liliu ko ha …

ngaahi tuʻunga ʻo e hoko ʻa e ʻunufé ko ha kiʻi pepé

Fakamatalaʻi ange naʻe akoʻi e Paula ʻi he 2 Kolinitō 5:11–21, te tau lava ʻo liliu ko ha kakai foʻou. Fakaafeʻi e kau akó ke fekumi ʻi he 2 Kolinitō 5:14–21 (kau ai e Liliu ʻa Siosefa Sāmita, 2 Kolinitō 5:16), ʻo kumi e meʻa naʻe akoʻi ʻe Paula fekauʻaki mo e liliu ko ʻení.

  • ʻOkú ke pehē ʻoku ʻuhinga ki he hā ke hoko ko ha fakatupu foʻoú?

  • ʻE ala tokoni ke faʻu ʻe he kau akó ha fanga kiʻi kulupu iiki pea vakai ki he Topical Guide pea lau ha niʻihi ʻo e ngaahi potufolofola ʻi he ʻuluʻitohi ko e “Man, New, Spiritually Reborn.” Fakaafeʻi kinautolu ke kumi ha ngaahi foʻi lea mo ha kupuʻi lea ʻokú ne fakamahinoʻi e ʻuhinga ke hoko ai ko ha fakatupu foʻoú. Kole ange ke nau vahevahe ʻenau ngaahi fakakaukaú. Makatuʻunga ʻi he meʻa kuo nau akó, ʻe lava ke toe vakaiʻi ʻe he kau akó e fakamatala naʻa nau tohi ʻi he kamataʻanga ʻo e ʻekitivitī ko ʻení.

  • Ko e hā e fatongia ʻoku fakahoko ʻe Sīsū Kalaisi ʻi hoʻo liliu ke hoko ko ha fakatupu foʻoú? (Mahalo ʻe ʻiloʻi ʻe he kau akó ha moʻoni hangē ko ʻení: Te tau lava ʻo fakalelei ki he Tamai Hēvaní ʻo fakafou ʻia Sīsū Kalaisi pea hoko ko ha fakatupu foʻou.)

  • ʻOku ʻuhinga ki he hā ʻa e “fakamatala ʻo e fakalelei” ʻa Sīsū Kalaisí? (ʻE lava ke lau ʻe he kau akó ʻa e “2 Kolinitō 5:18–21. ʻOku ʻuhinga ki he hā ke fakalelei ki he ʻOtuá?” ʻi he Ngaahi Tokoni Fakafolofolá: Fuakava Foʻoú.)

  • Ko e hā ha ngaahi ongo ʻokú ke maʻu kia Sīsū Kalaisi, ʻi hoʻo ʻiloʻi te ke lava ʻi Heʻene Fakaleleí ʻo fakalelei ki he Tamai Hēvaní pea hoko ko ha fakatupu foʻou?

Ke tokoni ke fakaʻaongaʻi ʻe he kau akó ʻa e ngaahi moʻoni ʻoku nau akó, te ke lava ʻo fakaʻaliʻali e tūkunga ko ʻení:

ʻOku loto-siʻi ʻa Kofi ʻi ha ngaahi tōʻonga kovi kuó ne fakatupulaki. ʻOkú ne loto ke ikunaʻi kinautolu ka ʻoku faʻa hangē ia ha ngāue ʻoku taʻemalavá. Hili ha fehalaaki kimuí ni mai, ʻokú ne loto-foʻi mo fakakaukau ʻoku ʻikai ha toe ʻamanaki lelei ʻi hono tūkungá.

  • Makatuʻunga ʻi heʻetau fealeaʻakí, ko e hā ha ngaahi moʻoni te ne ala ʻomi ha ʻamanaki lelei kia Kofi?

Fakakaukau ke vahevahe ʻa e fakamatala ko ʻeni ʻa ʻEletā Kēvini S. Hamilitoní:

ʻEletā Kevin S. Hamilton

Ko e taha e ngaahi loi lahi taha ʻa Sētané tokua ʻoku ʻikai lava ke liliu ʻa e kakai tangatá mo e kakai fefiné. …

ʻE lava ke hoko e ngaahi meʻa ʻoku tau vaivai taha aí ko hotau ngaahi mālohinga lahi tahá. Te tau lava ʻo liliu pea hoko “ko ha kakai foʻou” [Mōsaia 27:24–26; vakai foki, 2 Kolinitō 5:17]. …

Naʻe fokotuʻu ʻe he Fakamoʻuí ʻa ʻEne Fakalelei taʻe-fakangatangata mo taʻengatá koeʻuhí ke tau lava ʻo liliu, fakatomala, pea hoko ʻo lelei ange. ʻE lava moʻoni ke toe fanauʻi foʻou kitautolu. Te tau lava ʻo ikunaʻi ʻa e ngaahi tōʻongá, maʻunimaá, pea naʻa mo e “holi ke faikoví” [Mōsaia 5:2]. ʻI heʻetau hoko ko e ngaahi foha mo e ngaahi ʻofefine ʻo ha Tamai Hēvani ʻofá, ʻoku tau maʻu ai ʻiate kitautolu pē ʻa e mālohi ke liliú. (““Te U Liliu ʻa e Ngaahi Meʻa Vaivaí ko e Mālohi”,” Liahona, Mē 2022, 52)

  • Ko e hā ha meʻa ʻi he fakamatala ko ʻení ʻe ala tokoni kia Kofi? ʻE lava fēfē ke ne tokoniʻi koé? (ʻE lava ke lekooti ʻe he kau akó ʻenau ngaahi fakakaukaú.)

  • Ko e hā ha ngaahi sīpinga mei he folofolá pe mei hoʻo moʻuí ʻokú ne fakahaaʻi ʻe lava ke liliu moʻoni ʻa e kakaí pea hoko ko ha fakatupu foʻou ʻi he tokoni ʻa e Fakamoʻuí? (Kapau ʻe tokoni, te mou lava ʻo mamata ʻi he “His Grace: Change Is Possible Through Christ” [3:29].)

    3:29

Poupouʻi e kau akó ke lekooti e ngaahi ongo fakalaumālie kuo nau maʻu fekauʻaki mo e meʻa te nau lava ʻo fai ke aʻusia ai ha liliu ʻo fakafou ʻia Sīsū Kalaisí.

Foki ki he “Ngaahi ʻEkitivitī Ako ke Fili Mei Aí.”

2 Kolinitō 7:8–10

ʻE tokoniʻi fēfē nai au ʻe he mamahi ʻoku taau mo e ʻOtuá ke u ʻunuʻunu ofi ange kia Sīsū Kalaisí?

Te ke lava ʻo kamata ʻaki hono vahevahe ʻa e tūkunga ko ʻení:

Naʻe maʻu ha kaihaʻa paʻanga ʻa Sione mei heʻene pule ngāué. Naʻe tuli ia he taimi pē ko iá. ʻOkú ne fakaʻiseʻisa ʻi heʻene ngaahi angafaí koeʻuhí kuo mole ai ʻene ngāué, uesia ai hono ongoongó, pea fakangalivaleʻi hono fāmilí. ʻOkú ne hohaʻa ki he fakakaukau ʻa e fāmilí mo e kāingalotu ʻo e uōtí kiate iá ʻi haʻanau ʻilo ki he meʻa kuó ne fakahokó.

  • Ko e hā e meʻa ʻoku ngali hohaʻa taha ki ai ʻa Sioné? Ko e hā nai e meʻa ʻoku molé?

Fakamatalaʻi ange naʻe akoʻi ʻe Paula ʻi he 2 Kolinitō 7, ha ngaahi moʻoni mahuʻinga fekauʻaki mo e mamahi ʻoku taau mo e ʻOtuá pea mo e mamahi fakamāmaní. Fakaafeʻi e kau akó ke lau ʻa e 2 Kolinitō 7:8–10, ʻo kumi e ʻuhinga ʻoku mahuʻinga ai ke fekumi ki he mamahi ʻoku taau mo e ʻOtuá ʻi heʻetau moʻuí. (Fakatokangaʻi ange: ʻE ala mahuʻinga kiate kinautolu ʻoku nau fakaʻaongaʻi e Tatau ʻa Kingi Sēmisí ke ʻiloʻi ʻoku ʻuhinga e foʻi lea naʻe liliu ko e “fakatomala” ʻi he veesi 8 ki he “fakaʻiseʻisa.” ʻIkai ngata aí, ʻoku ʻuhinga ʻa e “ʻikai ke fakatomalá” ki he “ʻikai ke fakaʻiseʻisa.”)

  • Ko e hā ʻoku tau ako fekauʻaki mo e mamahi ʻoku taau mo e ʻOtuá mo e mamahi fakamāmaní meia Paulá? (Tokoni ke ʻiloʻi ʻe he kau akó e ngaahi moʻoni ko ʻení: ʻOku iku e mamahi ʻoku taau mo e ʻOtuá ki he fakatomala moʻoní mo ha moʻui ʻoku ʻikai ha fakaʻiseʻisa. ʻE lava ke iku ʻa e mamahi fakamāmaní ki he mate fakalaumālié pe mavahe mei he ʻOtuá.)

  • Te ke fakamatalaʻi fēfē ʻa e faikehekehe ʻi he mamahi ʻoku taau mo e ʻOtuá mo e mamahi fakamāmaní? (ʻE lava ke lau ʻe he kau akó ʻa e “2 Kolinitō 7:8–11. Ko e hā ʻa e mamahi ʻoku taau mo e ʻOtuá?” ʻi he Ngaahi Tokoni Fakafolofolá: Fuakava Foʻoú.)

Fakaʻaliʻali pea lau e fakamatala ko ʻeni ʻa Palesiteni Tieta F. ʻUkitofa, naʻe hoko ko ha mēmipa ʻo e Kau Palesitenisī ʻUluakí he taimi ko iá. Fakaafeʻi e kau akó ke kumi e meʻa ʻokú ne akoʻi fekauʻaki mo e mamahi ʻoku taau mo e ʻOtuá.

Palesiteni Dieter F. Uchtdorf

ʻOku fakatupu ʻe he mamahi ʻoku taau mo e ʻOtuá ʻa e uluí mo ha liliu ʻo e lotó. ‘Okú ne ngaohi kitautolu ke tau fehiʻa ʻi he angahalá kae ʻofa ʻi he meʻa ʻoku leleí. ʻOkú ne poupouʻi kitautolu ke tau tuʻu hake ʻo ʻaʻeva ʻi he maama ʻo e ʻofa ʻa Kalaisí. Ko e fakatomala moʻoní ko hano liliu ka ‘oku ‘ikai ko hano fakamamahiʻi. ‘Io,ʻoku faʻa fakamamahi e fakaʻiseʻisá mo e mamahi moʻoni ko e talangataʻá pea ko e ongo sitepu mahuʻinga ia ʻi he founga toputapu ʻo e fakatomalá. Ka ko e taimi ko ia ‘oku langaki ai ‘e he loto-halaiá haʻate fakaliliʻa ‘iate kita peé, pe taʻofi kitautolu mei haʻatau toe tuʻu haké, ‘okú ne taʻofi leva ‘e ia pea ‘ikai ke ne poupouʻi ‘a ‘etau fakatomalá. …

… ‘Oku ‘i ai ha founga ‘oku lelei ange. … ‘Oku ‘i ai hatau hau, ko ha Fakamoʻui, kuó Ne ‘eveʻeva ‘i he teleʻa ‘o e malumalu ‘o e maté koeʻuhí ko kitautolu. Naʻá Ne foaki Ia ke hoko ko e totongi huhuʻi ki heʻetau ngaahi angahalá. Kuo teʻeki ke ‘i ai ha taha kuó ne fakahā ha ‘ofa lahi ange heni … . Naʻá Ne toʻo kiate Ia ‘a ‘etau mamahí. Naʻá Ne fuesia ‘i Hono umá ‘a ‘etau ngaahi kavenga mafasiá mo ‘etau halaiá. (“Te Ke Lava ‘o Fai ia He Taimí Ni!,” Liahona, Nōvema 2013, 56)

  • Te ke fakamatalaʻi fēfē ʻa e “founga ʻoku lelei ange” naʻe akoʻi ʻe Palesiteni ʻUkitofá?

  • ʻE tataki fēfē kitautolu ʻe he tokanga taha ki he Fakamoʻuí mo ʻEne Fakaleleí ki he mamahi ʻoku taau mo e ʻOtuá, fakatomala fakamātoató, mo e liliu moʻoní?

Te ke lava ʻo ʻai ke toe tohi ʻe he kau akó e tūkunga fekauʻaki mo Sioné ʻi ha founga ʻoku fakahaaʻi ai ʻokú ne aʻusia e mamahi ʻoku taau mo e ʻOtuá koeʻuhí ko ʻene ngaahi angafaí. Fakaafeʻi ʻa e kau akó ke vahevahe e meʻa naʻa nau toe tohí.

Poupouʻi e kau akó ke fakakaukau ki he meʻa te nau lava ʻo fai ke nau ongoʻingofua ange ai e mamahi ʻoku taau mo e ʻOtuá ʻi heʻenau moʻuí.

Foki ki he “Ngaahi ʻEkitivitī Ako ke Fili Mei Aí.”