“Fatongia Tauhi ʻo e ʻĀtakaí mo hono Fakatolongá,” Ngaahi Tefitó mo e Ngaahi Fehuʻí (2025)
Vakai Fakalūkufuá
Fatongia Tauhi ʻo e ʻĀtakaí mo hono Fakatolongá
Ko e māmani fakaʻofoʻofa ko ʻení ko e fakatupu ia ʻe he ʻOtuá. Ke ʻapasia moʻoni ki he Tokotaha Fakatupú, kuo pau ke tau houngaʻia ʻi Heʻene ngaahi fakatupú. Ko e māmaní, ngaahi meʻa moʻui kotoa pē, pea mo e ʻatā loa ʻo e ʻunivēsí ʻoku nau fakamoʻoni mahino kotoa kiate Ia. ʻI he ʻaonga kiate kitautolu ʻa e fakatupu fakalangi ko ʻení, “ʻoku totonu ke tau tokangaʻi ʻa e māmaní, hoko ko ha kau tauhi fakapotopoto ki ai, pea fakatolonga ia maʻá e ngaahi toʻu tangata ʻo e kahaʻú.”
Ko e māmaní mo e fakatupu kotoa pē ʻa e ʻOtuáʻi aí ko ha konga ia ʻo ʻEne palaní ki hono huhuʻi ʻo ʻEne fānaú pea ʻoku totonu “ke fakaʻaongaʻi ʻi he fakapotopoto, kae ʻikai ke fuʻu hulu,” ke tauhi ʻa e fāmili ʻo e tangatá. Ko ʻetau tokangaekina ʻo e māmaní “ko ha konga mahuʻinga foki ia ʻo hotau tuʻunga fakaākongá” mo ha fatongia toputapu. ʻOku tau haʻisia ki he ʻOtuá ki hono tokangaʻi ʻo e māmaní pea mo e niʻihi faingataʻaʻiá.
Ki ha fakamatala lahi ange, vakai ki he “Ko Hono Tokangaekina ʻo e Māmaní.”
ʻOku Tokanga ʻa e ʻOtuá ki he Māmaní
ʻOku fakahaaʻi ʻe he ngaahi fakamatala ʻo e Fakatupú ʻoku tokanga ʻa e ʻOtuá ki he meʻa kotoa kuó Ne ngaohí—ʻa ʻEne fānaú, ko e māmaní, mo e meʻa moʻui kotoa pē ʻi aí. Naʻe ʻuluaki fakatupu fakalaumālie ʻa e māmaní mo e meʻa moʻui kotoa pē ʻi aí, pea ʻoku hanga ʻe he ngaahi faʻahinga kehekehe ʻo e moʻuí naʻe fakatupu ʻe he ʻOtuá, ʻo ʻomi ʻa e fakaʻofoʻofa mo e faikehekehe ʻo e māmaní.
Ko e māmaní mo hono ngaahi fakatupú ʻoku taʻengata. ʻE iku pē ʻo fakamāʻoniʻoniʻi ʻa e māmaní pea maʻu hono nāunau fakasilesitialé. ʻE hoko ia ko e ʻapi ʻo e kau māʻoniʻoní, ʻa ia te nau fiefia ʻi he ʻao ʻo e ʻOtuá.
Ko e Fatongia ʻo e Māmaní ʻi he Palani ʻo e Fakamoʻuí
Ko e māmaní ʻa e feituʻu ʻoku foua ai ʻe he fānau ʻa e ʻOtuá ʻa e moʻui fakamatelié, fakaʻaongaʻi e tauʻatāina ke filí, ako mei heʻenau ngaahi aʻusiá, fakalakalaka, pea tupulaki. Kae mahuʻinga tahá, ko e māmaní ʻa e feituʻu naʻe maʻu ai ʻe he Fakamoʻuí ha sino fakamatelie pea fakakakato e meʻaʻofa taʻe-hano-tatau ʻo ʻEne Fakaleleí ʻaki ʻEne mamahi maʻa ʻetau angahalá, pekia ʻi he kolosí, pea fakahoko ai ʻa e Toetuʻú.
ʻOku toe akoʻi foki kitautolu ʻe he māmaní. Hangē ko ʻení, te tau lava ʻo ako ʻa e ngaahi fono, ngaahi tefitoʻi moʻoni, mo e ngaahi sīpinga ʻoku ngāue aí. ʻOku tau ako ʻa e fakaʻapaʻapá mo e loto-fakatōkilaló ʻi he taimi ʻoku tau siofi ai ʻa natula mo hono ngaahi mālohí. ʻOku fakaʻatā kitautolu ʻe he māmaní ke tau mamata ki he ngaahi ngāue ʻa e ʻOtuá ʻoku fakamoʻoni kiate Iá.
Ko ha Kau Tauhi Kitautolu ʻo e Māmaní mo Hono ʻŪ Naunaú
Kuo ʻai ʻe he ʻOtuá ke tau haʻisia ki hono tokangaʻi mo fakatolonga ʻo e māmaní pea mo hono fakaʻaongaʻi fakapotopoto ʻo hono ʻū naunaú. ʻI heʻetau hoko ko e kau tauhí, kuo pau ke tau faivelenga ʻi hono fakaʻaongaʻi fakapotopoto ʻa e ʻū naunau ʻo e māmaní, ʻo fakaʻaongaʻi pē ʻa e meʻa ʻoku tau fiemaʻú pea tokanga ki he ngaahi nunuʻa ʻo ʻetau angafaí ki he ʻātakaí mo e niʻihi kehé.
ʻOku tau fāifeinga ke ngaohi hotau ngaahi ʻapí, kaungāʻapí, mo e koló ke fakaʻofoʻofa, pea ʻoku tau ʻiloʻi ʻi heʻetau fai iá ʻe fiemaʻu ai ha fakakaukau lelei ʻo makatuʻunga ʻi he ngaahi tūkunga fakalotofonuá. ʻOku tau fakatolonga e ʻū naunaú mo maluʻi ʻa e ngaahi tāpuaki fakalaumālie mo fakatuʻasino ʻo natulá maʻá e ngaahi toʻu tangata ʻo e kahaʻú.
ʻE Lava ke Tauhi ʻe he Māmaní mo Hono ʻŪ Naunaú ʻa e Tokotaha Kotoa Pē
ʻOku lahi ha ʻū naunau fakanatula ʻi he māmaní ʻa ia te ne tokonaki maʻá e fāmili ʻo e tangatá ʻo ka fakaʻaongaʻi ia ʻo fakatatau mo e fakahinohino ʻa e ʻEikí—ke tokangaʻi ʻaki e masivá mo e faingataʻaʻiá pea ʻoua naʻa fakaʻaongaʻi ʻo tōtuʻa he meʻa ʻoku fiemaʻú, ke fakaʻehiʻehi mei he maumau noá, pea ʻoua naʻa ʻave fakamālohi ha ʻū naunau mei ha taha. Ko e mahu ʻo e māmaní ke fakaʻaongaʻi ia ʻi he fakapotopoto pea fakangatangata.
Ko e Hāʻele ʻAnga Ua Mai ʻa Sīsū Kalaisí mo hono Tokangaekina ʻo e Māmaní
Neongo ʻe fakahaohaoaʻi ʻa e māmaní ʻi he hili e Hāʻele ʻAnga Ua Mai ʻa e ʻEikí, ka ʻe kei fiemaʻu pē ke tau tokangaʻi ia he taimí ni. Kuo foaki mai ʻe he ʻOtuá ʻa e māmaní mo e ngaahi meʻa lelei ʻoku maʻu mei aí ko ha ngaahi tāpuaki kiate kitautolu. ʻOku nau tokonaki maʻa ʻetau ngaahi fiemaʻu fakatuʻasinó pea ʻoku nau toe ʻomi foki ʻa e fiefiá. ʻOku fakatupu houhau ki he ʻOtuá ʻa e taʻetokanga pe ngāue hala ʻaki ʻEne ngaahi fakatupú.
Founga hono Fakahoko ʻe he Siasí ʻa e Fatongia Tauhí mo e Fakatolongá
Ke ako fekauʻaki mo e ngaahi polokalama ʻa e Siasí ʻoku lolotonga fai ki hono fakatolonga ʻo e ʻātakaí ʻi heʻene ngaahi ngāué, tokoni ʻofa fakaetangatá, mo e ngaahi ʻunivēsití, vakai ki he fakamatala ʻi he Ongoongo ʻa e Siasí “Caring for the Earth—News.”
Founga Te Ke Lava Ai ʻo Tokangaʻi ʻa e Māmaní
Ki ha ngaahi fakakaukau ki he founga ke tokangaekina fakataautaha ai ʻa e māmaní pea ʻi homou tukui koló, vakai ki he “How Can We Better Care for the Earth?””
Ngaahi Tefito Fekauʻakí
-
Fatongia Tauhí