“Fakavahavaha Fanaú,” Ngaahi Tefitó mo e Ngaahi Fehuʻí (2023)
Vakai Fakalūkufuá
Fakavahavaha Fanaú
Ko e fānaú ko e taha ia ʻo e ngaahi tāpuaki maʻongoʻonga taha ʻi he moʻuí, pea ko hono fāʻeleʻi mai kinautolu ki he ngaahi fāmili ʻofa mo lehilehiʻí, ko e uho ia ʻo e ngaahi taumuʻa ʻa e ʻOtuá ki he faʻahinga ʻo e tangatá. ʻI he taimi ʻoku malava fakaesino ai e husepānití mo e uaifí, ʻokú na maʻu e faingamālie mo e fatongia ke ʻomi ha fānau ki he māmaní pea lehilehiʻi hake kinautolu. Ko e fili pe ko e fānau ʻe toko fiha ke maʻú mo e taimi ke maʻu ai kinautolú ko ha meʻa fakafoʻituitui ia ki ha husepāniti mo ha uaifi.
ʻOku ʻi ai ha palani ʻa e ʻOtuá ki he fiefia ʻa kinautolu kotoa ʻoku moʻui ʻi he māmaní, pea ko e fāʻeleʻi ʻo e fānaú ʻi he ngaahi fāmili ʻofá ko e uho ia ʻo ʻEne palaní. Ko e fuofua fekau naʻá Ne tuku kia ʻĀtama mo ʻIví ke “fanafanau, mo fakatokolahi, mo fakakakai ʻa māmani.” ʻOku pehē ʻe he folofolá, “Ko e fānaú ko e tofiʻa mei [he ʻEikí].” ʻOku maʻu ʻe kinautolu ʻoku malava fakatuʻasinó ʻa e tāpuaki, fiefia, mo e tufakanga ke fāʻeleʻi ha fānau pea ohi hake ha fāmili. ʻOku ʻikai totonu ke toloi ʻa e tāpuaki ko ʻení koeʻuhí ko ha ngaahi ʻuhinga siokita.
Ko e fetuʻutaki fakasekisuale ʻi he nofo-malí ʻoku ʻikai taumuʻa pē ki he fakatupú, ka ko ha toe founga ia ke fakahaaʻi ai ʻa e ʻofá mo fakamālohia ʻa e ngaahi haʻi fakaeloto mo fakalaumālie ʻi he vā ʻo e husepānití mo e uaifí.
ʻOku poupouʻi ʻa e husepānití mo e uaifí ke na lotu mo talatalaifale fakataha ʻi heʻena palani hona fāmilí. ʻOku kau ʻi he ngaahi meʻa ke fakakaukauʻí ʻa e moʻui lelei fakaesino mo fakaʻatamai ʻa e faʻeé mo e tamaí pea mo ʻena malava ke tokonaki ʻa e ngaahi tefitoʻi fiemaʻu ʻo e moʻuí maʻa ʻena fānaú.
Ko e ngaahi fili fekauʻaki mo e fakavahavaha fanaú mo e ngaahi nunuʻa ʻo e ngaahi fili ko iá ʻe nofo taha pē ia ʻi he ongomeʻa malí. Ka neongo ia, ko e fili ko ia ʻa e fakatōtamá ko ha founga ki he fakavahavaha fanaú, ʻoku fepaki ia mo e ngaahi fekau ʻa e ʻOtuá.