“Fakapō Fakatokolahi ʻi he Moʻunga Mētoú,” Ngaahi Tefitó mo e Ngaahi Fehuʻí (2023)
Vakai Fakalūkufuá
Fakapō Fakatokolahi ʻi he Moʻunga Mētoú
ʻI he ʻaho 11 ʻo Sepitema 1857, naʻe hanga ai ʻe ha kau tangata fakakautau fakalotofonua ʻe toko 50 ki he 60 nai ʻi he fakatonga ʻo ʻIutaá, ʻa ia naʻe tokoniʻi ʻe ha [kau] ʻInitia Kula, ʻo fakapoongi fakatokolahi ha kau hikifonua ʻe toko 120 nai naʻa nau fononga saliote ki Kalefōnia. Naʻe hoko ʻa e hia fakalilifú, ʻa ia naʻe fakahaofi pē ai ha fānau ʻe toko 17 naʻa nau taʻu ono mo e siʻi hifo ai, ʻi ha teleʻa māʻolunga naʻe ui ko e Moʻunga Mētoú, ʻa ia naʻe meimei maile ʻe 35 ki he fakatongahihifo ʻo Sita Sití. Naʻe fononga atu ʻa kinautolu naʻe fakamamahiʻí, ko e tokolahi tahá mei ʻAkenisā, ki Kalefōnia mo ha ngaahi fakaʻānaua ki ha kahaʻu lelei.”
“ʻOku fakafofongaʻi ʻe he meʻa ko ia naʻe fakahoko heni ʻi he kuonga muʻá ʻe ha kāingalotu hotau Siasí, ha fehalaaki fakamamahi mo ʻikai fakatonuhiaʻi he ʻoku fehangahangai ia mo e akonaki mo e ʻulungaanga faka-Kalisitiané. He ʻikai ke tau lava ʻo liliu ʻa e meʻa naʻe hokó, ka te tau lava ʻo manatua mo fakalāngilangiʻi ʻa kinautolu naʻe fakapoongi hení.
“ʻOku mau fakahaaʻi ʻa e fakaʻiseʻisa moʻoni ʻi he fakapō fakatokolahi naʻe fakahoko ʻi he teleʻá ni ʻi he ʻahó ni ʻi he taʻu ʻe 150 kuohilí, pea ki he mamahi taʻetotonu mo ʻikai mafakamatalaʻi naʻe foua ʻe kinautolu naʻe fakapoongi ʻi he taimi ko iá pea mo honau kāingá ʻo aʻu mai ki he lolotonga ní.
“ʻOku fakahaaʻi mavahe foki ha fakaʻiseʻisa ki he kakai Paiuté (ʻInitia Kula), ʻa ia kuo nau fuesia taʻetotonu ʻo fuʻu lōloa ʻa e tukuakiʻi ki he meʻa naʻe hoko lolotonga ʻa e fakapō fakatokolahí. Neongo ʻoku fakafehuʻia ʻa e lahi ʻo ʻenau kau atu ki aí, ka ʻoku ʻi ai ʻa e tui naʻe ʻikai ke nau mei kau ki ai ka ne ʻikai ʻa e fakahinohino mo e fakaʻaiʻai mei he kau taki fakalotofonua ʻo e Siasí mo e kāingalotú.”