Laipelí
Teití


“Teití,” Ngaahi Tefitó mo e Ngaahi Fehuʻí (2025)

ongo kaume‘a ʻokú na lue ʻi ha feituʻu ‘ulu ‘akauʻia

Vakai Fakalūkufuá

Teití

ʻI he ngaahi anga fakafonua ʻoku tali aí, ʻe ala tokoni ʻa e teití ke fakatupulaki ʻe he kakaí ha ngaahi feohi fakakaumeʻa pea iku ai ki hano maʻu ha hoa taʻengata. ʻE faitāpuekina ʻa e kāingalotu ʻo e Siasí ʻi heʻenau feohi mo e niʻihi ʻoku ʻi ai hanau ngaahi tuʻunga ʻulungaanga māʻolungá ʻa ia ʻe tokoni ke nau tauhi ʻenau ngaahi fuakava mo e ʻOtuá.

Ko ha founga lelei ke maheni ai mo e niʻihi ʻoku ʻikai ke te tuʻunga tangata pe fefine tatau mo iá ko e fakafou ʻi he ngaahi ʻekitivitī fakakulupu ʻoku langaki moʻuí. ʻOku totonu ke fakatatali e ngaahi ʻekitivitī teiti fakakulupú pe tautau toko tahá ki he taimi ʻe toki matuʻotuʻa ange ai ʻa e toʻu tupú—taʻu 16 pe motuʻa angé ko ha tuʻunga lelei ia. Koeʻuhí ke malu ʻa e tupulaki fakaeloto mo fakalaumālie ʻa e toʻu tupú, ko e lelei tahá ke nau fakatatali ʻenau ngaahi feohi fakamātoató ki he taimi te nau matuʻotuʻa ange aí mo nau mateuteu ke fakakaukau fakamātoato ange ki he malí.

ʻE kehekehe pē ʻa e ngaahi faingamālie ke teití ʻo fakatatau mo e ngaahi tūkunga fakafoʻituituí. Mahalo ʻe ongoʻi ʻe ha niʻihi ʻoku fakangatangata pē honau ngaahi faingamālié. Ka ʻe kei lava pē ʻe he kāingalotú ʻo fakalakalaka ki he nofo-malí ʻaki ʻenau fāifeinga ke hoko ko e tokotaha ʻoku nau fakaʻamu ke feohi mo iá. Ko e taimi ʻoku feinga ai e fakafoʻituituí ke feohi fakamātoato angé, ʻoku totonu foki ke nau fakakaukauʻi fakalelei ʻa e ngaahi tuʻunga lelei mo e ʻulungaanga te nau loto ke maʻu ʻe honau malí ʻi he kahaʻú. Hangē ko ʻení, ʻe lava ke nau kumi ha taha ʻoku ʻofa ki he ʻEikí pea ʻokú ne faitotonu, angaʻofa, faʻa kātaki, ngāue mālohi, taʻe-siokita mo loto-fakatōkilalo pea ʻokú ne maʻu ha fakamoʻoni ki he ongoongolelei ʻo Sīsū Kalaisí.

Ka neongo iá, ʻoku totonu ke faʻa fakakaukau ʻa kinautolu ʻoku fekumi ki ha hoa malí ʻoku ʻikai ha taha ʻe haohaoa. ʻOku totonu ke ʻamanaki e ngaahi hoa malí ke nau ako mo tupulaki fakataha. Naʻe akoʻi ʻe ʻEletā Tēvita A. Petinā: “Fakatatau mo e fokotuʻutuʻu fakalangí, ʻoku fakataumuʻa ke fakalakalaka fakataha ʻa e tangatá mo e fefiné ki he haohaoá mo ha nāunauʻia kakato. … ʻOku fakakakato mo fakahaohaoaʻi ʻe he tangatá ʻa e fefiné, pea fakakakato mo fakahaohaoaʻi ʻe he fefiné ʻa e tangatá, ʻi heʻena feakoʻaki mo fefakamālohiaʻakí mo fetāpuekinaʻaki ʻiate kinauá.”

ʻI he fakaʻau ke māfana ange ʻa e feohí, ʻe lava ke ʻaonga ki he ongomeʻá fakatouʻosi haʻana ako pe ʻoku fenāpasi nai ʻena ngaahi taumuʻa ki he kahaʻu lōloá. Kapau ʻoku pehē, ʻe ala tokoni ki he ongomeʻá ke na kamata faʻu ha palani ki hona kahaʻú pea ngāueʻi e palani ko iá ʻi he tui. ʻE faitāpuekina foki ʻa e ongomeʻá ʻi heʻena feinga ke maʻu ha ngaahi aʻusia fakalaumālie mo fakakau ʻa e ʻEikí ʻi heʻena feohí. ʻI heʻena fai ʻení, ʻe lava ke tataki kinaua ʻe he Laumālié ʻi heʻena ngaahi filí, ʻa ia ʻe lava ʻo tokoni ke na fakalakalaka ai ʻi he hala ʻo e fuakavá.

ʻE lava ke fakatupu ʻe he teití ha ngaahi faingamālie ke ʻahiʻahiʻi ha meʻa foʻou, fiefia mo houngaʻia lahi ange ʻi he kakai kehé. ʻE lava foki ke hoko ia ko ha founga lōloa mo faingataʻa he taimi ʻe niʻihi. Ka ʻoku ʻafioʻi ʻe he Tamai Hēvaní ʻa e fakafoʻituitui takitaha pea ʻokú Ne ʻafioʻi honau tūkunga makehé. Te Ne poupouʻi kinautolu ʻi heʻenau nofo ofi kiate Iá.

ʻI he ngaahi aʻusia kehekehe ko ʻení, ʻe ala tokoni ke fakakaukau ʻoku ola lelei ʻa e teití ʻi he taimi ʻoku ako mo tupulaki ai ʻa e fakafoʻituituí, fakamālohia ʻa e tuí mo falala ki he ʻEikí pea hoko ʻo tatau ange mo Sīsū Kalaisí.

Ngaahi Tefito Fekauʻakí

Kanotohi Fekauʻakí

Ngaahi Fakamatalá

  1. Vakai, Ki Hono Fakamālohia ʻo e Toʻu Tupú: Ko ha Fakahinohino ki Hono Fakahoko ha Ngaahi Filí (2022), 13.

  2. Vakai, Ki Hono Fakamālohia ʻo e Toʻu Tupú13.

  3. David A. Bednar, “Marriage Is Essential to His Eternal Plan,” Ensign, June 2006, 83–84.