“Angamaʻá,” Ngaahi Tefitó mo e Ngaahi Fehuʻí (2023)
Fakahinohino ki hono Ako ʻo e Ongoongoleleí
Angamaʻá
Ko e fono ʻa e ʻOtuá ki he haohaoa fakasekisualé
Ko e angamaʻá ko e fono ia ʻa e ʻOtuá ke tauhi ke toputapu ʻa e feohi fafale fakasekisualé. ʻOku ʻomi ʻe he faifeinga ke angamaʻa ʻi heʻetau ngaahi fakakaukaú, leá, mo e tōʻongá ha ngaahi tāpuaki lahi—fakalaumālie, fakaeloto, mo fakatuʻasino. ʻE ʻomi ʻe heʻetau ngaahi feinga ke maʻa fakasekisuale pea fakatomala mo fekumi ki he fakamolemole ʻa e ʻEikí kapau kuo tau angaʻuli, ʻa e nonga mo e fiefia ʻi he moʻuí ni pea teuteuʻi ai kitautolu ke tau toe nofo mo e ʻOtuá hili ʻetau maté.
ʻI he ngaahi feituʻu lahi ʻo e māmaní, ʻoku ʻikai fakamahuʻingaʻi ai ʻa e angamaʻá pea ko e fili ko ia ke feohi fakasekisuale kimuʻa pe ʻi tuʻa mei he nofomalí, ko ha meʻa angamaheni ia. Ka naʻe foaki mai ʻe he ʻOtuá ʻa e fono ʻo e angamaʻá ʻi he ʻuhinga tatau kuó Ne foaki mai ai kiate kitautolu kotoa ʻa e ngaahi fekaú: ʻokú Ne ʻofa ʻiate kitautolu, pea ʻokú Ne ʻafioʻi ʻoku tokoni hono moʻui ʻaki ʻa e ngaahi fekaú ke tau malu mo iku ai ki he fiefia ʻoku moʻoni mo tuʻuloá.
Ko e Hā ʻa e Angamaʻa?
Ko e angamaʻá ʻa e haohaoa fakasekisuale ʻi heʻetau fakakaukaú, leá, mo e ngāué. ʻOku kau ʻi he angamaʻá ʻa e ʻikai ke fakahoko ha faʻahinga vā fetuʻutaki fakasekisuale kimuʻa ʻi he nofomalí. ʻOku toe ʻuhinga foki ia ke faivelenga kakato ki he husepānití pe uaifí lolotonga e nofomalí—fakatuʻasino mo fakaeloto fakatouʻosi. ʻOku kau ʻi he angamaʻá ʻa e fakaʻehiʻehi mei he ponokalafí pe ngaahi meʻa kehe ʻoku fakataumuʻa ke fakatupu ha ngaahi ongo fakasekisualé. Ko e angamaʻá ko ha fekau ia mei he ʻOtuá, pea ʻoku mahuʻinga ʻa e talangofua ki he fono ko iá ke tokoniʻi kitautolu ke tau teuteu ke hū ki he fale ʻo e ʻEikí. ʻOku fakaafeʻi kitautolu ʻi he temipalé ke tau tukupā kakato ange ʻi he fuakava ke moʻui ʻaki ʻa e fono ʻo e angamaʻá.
Vakai fakalūkufua ki he tefitó: Angamaʻá
Ngaahi fakahinohino fekauʻaki mo hono ako ʻo e ongoongoleleí: Tauʻatāina ke Filí, Moʻui Fakamatelié, Ponokalafí, Fakatomalá
Vahe 1
Ko e Angamaʻá ko ha Konga Mahuʻinga Ia ʻo e Palani ʻa e ʻOtuá
Ko e fono ʻo e angamaʻá ko ha konga mahuʻinga ia ʻo e palani ʻa e ʻOtuá ki hotau fakamoʻuí mo e hakeakiʻí. ʻOku fakafou ʻi he feohi fafale fakasekisualé ʻa ʻetau lava ʻo hoko ko e kaungā-fakatupu mo e ʻOtuá pea ʻomi ai ʻEne fānaú ki he māmaní. ʻOku fakahaaʻi ʻe he angamaʻá ʻa e fakaʻapaʻapa ki he mālohi ʻa e ʻOtuá ke fakatupú, ʻa ia ʻokú Ne fakaʻatā ke tau fakaʻaongaʻí. ʻOkú ne fakahaaʻi foki ʻa e houngaʻia ʻi he sino kuo foaki mai ʻe he ʻOtuá maʻatautolú.
Ko e ngaahi vā fetuʻutaki fakafāmili ʻoku faʻu ʻi he taimi ʻoku mali ai ha tangata mo ha fefiné pea mo e taimi ʻoku fanauʻi ai ʻena fānaú ʻoku mahuʻinga taʻengata ia ki heʻetau Tamai Hēvaní. Ko e ʻuhinga ʻeni ʻe taha kuó Ne fekauʻi ai ke toki fakahoko pē ʻa e fetuʻutaki fakasekisualé ʻi he vahaʻa ʻo ha tangata mo ha fefine kuó na malí. ʻIkai ngata aí, ʻe lava ke tokoni ʻa e fengāueʻaki ʻa e husepānití mo e uaifí ke paotoloaki ha ʻātakai lelei maʻá e fānaú ke ohi hake ai kinautolu pea lava ke nau fokotuʻu ha fakavaʻe mālohi maʻa ha fāmili taʻengata.
Ngaahi meʻa ke fakakaukau ki ai
-
Fakakaukau ki he ʻuhinga ʻoku hoko ai ʻa e angamaʻá ko ha konga mahuʻinga ʻo e palani ʻa e ʻOtuá ki he fakamoʻuí. Kuo akoʻi mai ʻe Palesiteni Tāleni H. ʻOakesi ʻo pehē: “Ko e mālohi ke fakatupu ha moʻui fakamatelié ʻa e mālohi taupotu taha kuo foaki mai ʻe he ʻOtuá ki Heʻene fānaú.” Fakakaukau leva ki he founga ʻe lava ke tokoniʻi ai koe ʻe hono tauhi hoʻo ngaahi fakakaukaú ke maʻa fakasekisuale ʻi ha ngaahi tūkunga kehekehé, ke ke mapuleʻi ʻa e mālohi ko ʻení mo ke kei mālohi fakalaumālie aí. ʻE tākiekina fēfē ʻe hoʻo faifeinga ke angamaʻá, ʻa hoʻo ngaahi fakakaukau fekauʻaki mo e kakai kehé? Te ne tākiekina fēfē nai ʻa e fakafiefia mo e mītia ʻokú ke fili ke fakaʻaongaʻí? ʻE tokoni fēfē nai ia ki hoʻo ngaahi vā fetuʻutaki fakafāmilí? Te ke lava ʻo fili ha himi manakoa pe hiva ʻa e Siasí pe potufolofola te ke lava ʻo hivaʻi pe toutou lea ʻaki ʻi ho ʻatamaí ʻi he taimi ʻoku ʻahiʻahiʻi ai koe ʻe he ngaahi fakakaukau pe ongo fakasekisuale ʻoku ʻikai leleí. Te ke lava ʻo fokotuʻu ha taumuʻa ke ako maʻuloto ʻa e foʻi hiva pe potufolofola ko iá pea toutou fakamanatu ia.
-
Fakakaukau ki he ʻuhinga ʻoku mahuʻinga ai ʻa e fono ʻo e angamaʻá kiate koé pe ko e ʻuhinga ʻe lava ke mahuʻinga ai iá. Hiki ʻa e sētesi “ʻOku ou fili ke talangofua ki he fono ʻo e angamaʻá koeʻuhí …” Hili iá peá ke kumi ha ngaahi founga te ke ala tali ai ʻa e sētesi ko ʻení ʻaki haʻo lau ʻa e konga “ʻOku Toputapu Ho Sinó” ʻi he Ki Hono Fakamālohia ʻo e Toʻu Tupú: Ko ha Fakahinohino ki Hono Fakahoko ha Ngaahi Filí. Te ke lava leva ʻo fakakaukau ki ha founga te ke tali ʻaki ki ha taha naʻá ne fehuʻi atu pe ko e hā e ʻuhinga ʻoku mahuʻinga ai ʻa e angamaʻá kiate koé.
-
Kuo folofola ʻa e ʻEikí ʻoku totonu ke “ngaohi ke fakaʻofoʻofa maʻu ai pē ʻe he angamaʻá ʻa [ʻetau] ngaahi fakakaukaú,” pea ʻe “ʻāsili mālohi ʻa [ʻetau] falalá” pea “ko e tokāteline ʻo e lakanga fakataulaʻeikí ʻe mokulu ia ki [hotau] laumālié [pea] ʻe hoko ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní ko [hotau] takaua maʻu ai pē” (Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 121:45–46). Ko e ʻuhinga ki he hā ʻa e foʻi lea ngaohi ʻi heʻene ʻasi hení? Ko e hā ha founga kuó ke mamata ai kuo hoko ʻa e angamaʻá ke maʻu ai ʻe he kakaí ha loto-falala mo ha mālohi ʻi heʻenau moʻuí? Kuo fakatupulaki fēfē hoʻo fakamoʻoni ki he ongoongoleleí ʻi hono moʻui ʻaki ʻa e fono ʻo e angamaʻá?
Ngaahi ʻekitivitī ki he ako mo e niʻihi kehé
-
Fakamanatu fakataha ʻa e tefito ʻo e tui hono hongofulu mā tolú. ʻOku pehē ʻe he veesi ko ʻení ʻoku tau tui ki he angamaʻá, pea ʻokú ne fakaafeʻi kitautolu ke tau fekumi ki he ngaahi meʻa ʻoku māʻoniʻoni mo fakaʻofoʻofá. Te tau lava fēfē ʻo fakapapauʻi pe ʻoku māʻoniʻoni mo fakaʻofoʻofa ha meʻa? Hili hono vahevahe ʻo e ngaahi fakakaukaú, te ke lava ʻo talanoa fekauʻaki mo e ngaahi meʻa ʻi hoʻo moʻuí ʻoku feʻunga mo e fakamatala ko iá pea mo e founga ʻoku nau tokoniʻi ai koe ke ke angamaʻá. Hili iá, te mou lava leva ʻo fokotuʻu fakataha ha taumuʻa ʻe tokoni ke mou kau pē ʻi he ngaahi fepōtalanoaʻakí, ngaahi tūkungá, mītiá mo e fakafiefia ʻoku māʻoniʻoni mo fakaʻofoʻofá. Talanoa fekauʻaki mo e founga te mou lava ai ʻo fetokoniʻaki ke muimuiʻi hoʻo taumuʻá. Hili iá, te mou lava ʻo aleaʻi ʻa e meʻa naʻa mou ako mei he aʻusiá.
-
ʻOku akoʻi ʻe he Ki Hono Fakamālohia ʻo e Toʻu Tupú: Ko ha Fakahinohino ki Hono Fakahoko ha Ngaahi Filí ʻo pehē: “Koeʻuhí ʻoku fuʻu toputapu mo mālohi e ngaahi ongo fakasekisualé, kuo foaki atu ai ʻe he ʻOtuá ʻa ʻEne fono ʻo e angamaʻá ke teuteuʻi koe ke ke fakaʻaongaʻi e ngaahi ongo ko ʻení ʻo hangē ko ʻEne taumuʻá. … ʻOku tokolahi ha kakai ʻi he māmaní ʻoku nau tukunoaʻi pe manukiʻi e fono ʻa e ʻOtuá, ka ʻoku fakaafeʻi kitautolu ʻe he ʻEikí ke tau hoko ko ʻEne kau ākonga pea moʻui ʻaki ha tuʻunga moʻui ʻoku māʻolunga ange ʻi he lao ʻa e māmaní.” Ko e hā ʻa e ngaahi pōpoaki ʻoku ʻomi ʻe he ʻEikí fekauʻaki mo e feohi fakasekisualé mo e angamaʻá? (Te ke lava ʻo fekumi ʻa e “Angamaʻá” ʻi he Fakahinohino ki he Ngaahi Folofolá pe ko e vakai fakalūkufua ki he “Angamaʻá” ʻi he Ngaahi Tefitó mo e Ngaahi Fehuʻí, ki ha ngaahi fakakaukau.) Ko e hā ha ngaahi pōpoaki ʻoku faʻa ʻomi ʻe he māmaní fekauʻaki mo e ngaahi tefito ko ʻení? Aleaʻi ʻa e meʻa te ke lava ʻo fai ʻi hoʻo fehangahangai mo e ngaahi pōpoaki hala fekauʻaki mo e angamaʻá pe ngaahi ʻahiʻahi ke ʻoua ʻe angamaʻá.
Ako lahi ange
-
1 Kolinitō 6:18–20; 1 Tīmote 4:12; 2 Pita 1:2–8; 1 Nīfai 10:21; Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 4:4–6
-
“Moʻui ʻaki ʻa e Fono ʻo e Angamaʻá,” ʻi he vahe 3 ʻo e Malanga ʻAki ʻEku Ongoongoleleí: Ko ha Fakahinohino ki hono Vahevahe ʻo e Ongoongolelei ʻo Sīsū Kalaisí (2023), 94
-
“ʻOku Mau Tui ki he Angamaʻá” (vitiō), Gospel Library
Vahe 2
ʻE Lava ke ʻOmi ʻe he Faifeinga ke Angamaʻá ha Ngaahi Tāpuaki Fakaofo
ʻOku tāpuekina kitautolu ʻi ha ngaahi founga lahi ʻi heʻetau feinga ke moʻui ʻaki e fono ʻo e angamaʻá, kau ai e fakaʻehiʻehi mei he ponokalafí. ʻI heʻetau tauhi e fekau ʻa e ʻOtuá ke angamaʻá, ʻoku tau fakaafeʻi ai e takaua ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní mo ʻomi ha mālohi fakalaumālie lahi ange ki heʻetau moʻuí. ʻOku tokoniʻi kitautolu ʻe he angamaʻá ke tau hoko ʻo māʻoniʻoni mo mālohi fakalaumālie, ʻo hangē ko Sīsū Kalaisí. ʻOku fakaʻatā kitautolu ʻe he teuteu fakalaumālie ko ʻení ke tau hoko ʻo tatau ange mo ʻetau Tamai Hēvaní pea fakalakalaka ʻi he hala ke foki kiate Iá. ʻOku fakaʻatā foki kitautolu ʻe he moʻui angamaʻá ke tau hoko ko ha faʻifaʻitakiʻanga ki he niʻihi kehé pea mo tuʻu ʻi he moʻui taau ʻi he ʻao ʻo e ʻEikí.
Naʻe akonaki ʻe ʻEletā Tēvita A. Petinā: “Ko e angamaʻa mo e angamāʻoniʻoni he taimi ní, naʻe hoko pea ʻe kei hoko pē ia ko e ʻmeʻa ʻoku mahuʻinga mo lelei taha ʻi he meʻa kotoa pē’ (Molonai 9:9).” Ko e konga ʻo e ngaahi meʻa ʻokú ne ʻai ʻa e angamaʻá ke fuʻu mahuʻingá ko e nonga mo e fiefia ko ia te ne lava ʻo ʻomi kiate kitautolu fakafoʻituitui pea ki hotau ngaahi vā fetuʻutaki fakafāmilí. ʻE lava ke tokoni hono moʻui ʻaki e fono ko ʻení ke tau maʻu ha ʻofa, falala, mo e uouangataha lahi ange ʻi heʻetau nofomalí. Te tau lava foki ʻo fakaʻehiʻehi mei he konga lahi ʻo e loto-mamahi ʻi he māmaní ʻaki ʻetau angamaʻa kimuʻa ʻi he malí pea tauhi faivelenga kakato ki hotau malí lolotonga e nofomalí. Pea te tau lava ʻo fakaʻehiʻehi mei he ngaahi nunuʻa fakalaumālie, fakaeloto, mo fakatuʻasino kehe ʻe ala hoko ʻi hono maumauʻi e fono ʻo e angamaʻá ʻi heʻetau talangofua ki he fekau ko ʻení ʻi he kotoa ʻo ʻetau moʻuí.
ʻOku ʻomi ʻe he angahala fakasekisualé ha kavenga mamafa, ka ʻoku ʻatā ʻa e fakamolemole mei he ʻEikí ki he niʻihi kotoa pē ʻe fakatomala moʻoní.
Ngaahi meʻa ke fakakaukau ki ai
-
Lau ʻa e talanoa kia Siosefa mo e uaifi ʻo Potifaá ʻi he Sēnesi 39:7–23. Ko e hā ʻa e meʻa ʻokú ke ako meia Siosefa ʻi he talanoa ko ʻení? Ko e hā ʻa e meʻa ʻokú ke ako mei heʻene sīpinga ʻo e mateuteu fakalaumālié koeʻuhí ke ne kei angamaʻa pē neongo ʻene fehangahangai mo e ʻahiʻahí? Naʻe iku tāpuekina fēfē nai ia koeʻuhí ko ʻene fili ke talangofua ki he fono ʻo e angamaʻá? (Hangē ko ʻení, vakai, Sēnesi 41:37–45; 45:1–28.) Fakakaukau ki he founga ʻe lava ke tokoniʻi ai koe ʻe heʻene sīpingá ke ke maʻu ʻa e loto-toʻa ke kei mālohi ʻi he taimi ʻoku ʻahiʻahiʻi ai koe ke ke fai ha meʻa ʻoku taʻemaʻá.
-
Te ke lava ʻo lau ʻa e talanoa ki he talavou ʻi he pōpoaki ʻa Palesiteni Sefilī R. Hōlani ko e “Let Virtue Garnish Thy Thoughts Unceasingly.” Ko e hā ʻa e meʻa naʻe ako ʻe he talavoú mei he meʻa naʻá ne aʻusiá? Naʻe liliu fēfē ai ʻene moʻuí? Fakakaukau ki ha meʻa te ke lava ʻo fai ke ke loto-toʻa ai ke moʻui taau ʻi he taimi ʻoku ʻahiʻahiʻi ai koe ke ke fai ha meʻa taʻemaʻa pe taʻe-māʻoniʻoní. ʻE tāpuekina fēfē nai koe ʻi hoʻo moʻui tāú? Hiki ʻa e ngaahi ongo ʻokú ke maʻú.
-
ʻOku loto ʻa Sētane ke tau tui ko e taimi ʻoku tau maumauʻi ai ʻa e fono ʻo e angamaʻá ʻaki ʻetau fakahoko ha angahala fakasekisuale pe mamata ʻi he ponokalafí, ʻoku ʻikai ke tau toe taau ai mo e ʻofa ʻa e ʻOtuá. Ka ʻoku ʻikai ke moʻoni ia. Lau ʻa e Luke 15:11–32, pe mamata ʻi he vitiō mei he Tohi Tapú “Ko e Foha Maumau Koloá” (5:36). ʻOku fakahaaʻi fēfē ʻe he talanoa ko ʻení ʻa e ʻofa ʻa e ʻOtuá kiate kitautolú, naʻa mo e taimi ʻoku tau fai ai ha ngaahi angahala mamafá? Hili iá pea lau ʻa e ʻĪsaia 43:25, pea fakakaukau ki he ʻamanaki lelei ʻoku ʻomi ʻe he veesi ko ʻení. Kapau ʻoku ʻi ai haʻo angahala fakaeangamaʻa ʻoku fiemaʻu ke ke fakatomala mei ai, ʻai haʻo ʻapoinimeni ke ke talanoa ai ki hoʻo pīsopé pe palesiteni fakakoló pea kamata ʻa e founga ʻo e fakatomalá, pe lotua ʻa e holi ke fai iá. Ko e fakatomala mo e falala ki he Fakamoʻuí mo Hono mālohi faifakaleleí, ʻe ʻomi ai ʻa e fakamoʻui mo e ʻamanaki lelei pea ʻe tokoni ia ke ke toe ofi ange kiate Ia.
Ngaahi ʻekitivitī ki he ako mo e niʻihi kehé
-
Naʻe fakamanatu ʻe Palesiteni Lāsolo M. Nalesoni ki he kāingalotu ʻo e Siasí ʻoku maʻu ʻa e ngaahi tāpuaki maʻongoʻongá ʻi he taimi ʻoku tau fili ai ke “fakakaukau fakasilesitialé,” kau ai ʻa e taimi ke moʻui angamaʻá. Naʻá ne pehē: “ʻE tokoni atu … ʻa e fakakaukau fakasilesitialé ke ke talangofua ki he fono ʻo e angamaʻá. ʻOku siʻi ha ngaahi meʻa te ne fakafaingataʻaʻiaʻi vave ange hoʻo moʻuí ka ko hono maumauʻi ʻo e fono fakalangi ko ʻení. Ko kinautolu kuo nau fai ha ngaahi fuakava mo e ʻOtuá, ko e angaʻulí ko e taha ia ʻo e ngaahi founga vave taha ke mole ai hoʻo fakamoʻoní. … Kuo ʻosi folofola ʻa e ʻEikí he ʻikai ha taha taʻemaʻa te ne maʻu ʻa e nāunau fakasilesitialé. Ko ia, ʻi hoʻo fai ha fili fekauʻaki mo e angamaʻá, kātaki ʻo fakakaukau fakasilesitiale.” Te ke lava ʻo talanoa fekauʻaki mo e founga ʻe lava ke tokoniʻi ai koe ʻe he fakakaukau fakasilesitialé ke ke kei moʻui angamaʻá, mo e ngaahi founga ʻe lava ke tāpuekina ai koe ʻi hoʻo fai iá.
-
Mamata ʻi he foʻi vitiō “I Choose to Be Pure” (4:19), pea talanoa ki he ʻuhinga kuo fili ai ʻe he toʻu tupu kehekehe ʻi he vitioó ke nau kei maʻa fakasekisualé pea mo e ngaahi tāpuaki ʻoku nau ongoʻi ʻe maʻu mei aí. Te mou lava ʻo fevahevaheʻaki ʻa e meʻa ʻoku mou fai ke manatuʻi ai ke fai e ngaahi fili ʻe tokoni atu ke mou tauhi ʻa e fono ʻo e angamaʻá. Pe te mou lava ʻo takitaha hiki ʻene tukupā ke kei haohaoa fakasekisuale ʻi he toenga hoʻomou moʻuí pea tuku ʻa e laʻipepá ʻi ha feituʻu te mou toutou sio maʻu pē ki ai.
-
Naʻe akoʻi ʻe ʻEletā Keuli E. Sitīvenisoni ʻi heʻene lea “Ke Mou Vilitaki ʻi he Loto-toʻa, Mālohi, pea Longomoʻui” ʻo pehē: “‘Ko ha meʻafua mālohi ʻo hoʻo angamaʻá, ʻa e meʻa ko ia ʻokú ke fili ke ke fakakaukau ki ai mo ke fai ʻi he taimi ʻokú ke toko taha ai pē mo ke tui ʻoku ʻikai sio atu ha tahá’ [Malangaʻaki ʻEku Ongoongoleleí: Ko ha Fakahinohino ki he Ngāue Fakafaifekaú (2004), 141]. Ke mou loto-toʻa! Ke mou mālohi! ʻTuʻu ʻi he ngaahi potu toputapú, pea ʻoua ʻe hiki mei ai’ [Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 87:8].” Talanoa fekauʻaki mo e ʻuhinga ʻoku mahuʻinga ai ke angamaʻa ʻi he taimi ʻokú ke toko taha aí. Te ke lava leva ʻo vahevahe ha ngaahi fakakaukau ʻo e “ngaahi potu toputapu” te ke lava ʻo ʻi aí mo e ngaahi meʻa māʻoniʻoni te ke lava ʻo faí ʻa ia ʻe tokoni atu ke ke kei moʻui angamaʻa aí, tautautefito ki he taimi ʻokú ke nofo toko taha aí. Ko e hā ha ngaahi tāpuaki te ke lava ʻo maʻu ʻi hoʻo fekumi ki he ngaahi potu toputapu ko iá mo fili ke moʻui angamaʻá?
Ako lahi ange
-
ʻEkesōtosi 20:14; 1 Kolinitō 10:11–13; 1 Tesalonika 4:2–4; 1 Tīmote 4:12
-
David A. Bednar, “ʻOku Mau Tui ki he Angamaʻá,” Liahona, Mē 2013, 41–44
-
Mary N. Cook, “Moʻui Angamaʻa—ʻi he Foʻi Laka Kotoa Pē,” Liahona, Mē 2009, 117–19
-
Lori Cluff Schade, “Marriage, Technology, and Emotional Infidelity,” Ensign, Jan. 2017, 50–55
-
“Angamaʻá—Ko ha Makatuliki ke Langa Ai ʻEtau Moʻuí,” Ngaahi Akonaki ʻa e Kau Palesiteni ʻo e Siasí: Kōtoni B. Hingikelī (2016), 273–82
Ngaahi Maʻuʻanga Tokoni Kehe fekauʻaki mo e Angamaʻá
-
Ngaahi Folofolá
-
Maʻuʻanga tokoni ki he fānaú