Noema 25–Tīhema 1: “Ka Tutuki ngā Mea Katoa i te Whakapono.” Etere 12–15,” Haere Mai, Whai Mai i Ahau—Mō te Kāinga me te Hāhi: Ko te Pukapuka a Moromona 2024 (2023)
Noema 25–Tīhema 1. Mōhia 12–15,” Haere Mai, Whai Mai i Ahau—Mō te Kāinga me te Hāhi: 2024(2023)
Ko Etere e Huna ana i tētahi Ana Kohatu, nā Gary Ernest Smith
Noema 25–Tīhema 1: “Ka Tutuki ngā Mea Katoa i te Whakapono.”
Etere 12–15
He mea “whakamīharo nui” ngā poropititanga a Etere (Etere 12:5). Nāna “ngā mea katoa i kōrero ki a rātou, mai i te tīmatanga o te tangata” (Etere 13:2). I matakite ia i “ngā rā o te Karaiti” me te Hiruharama Hou i ngā rā o muri nei (Etere 13:4). Ā, i kōrero ia mō “te manako ki tētahi ao pai ake, āe rā, he wāhi pū anō ki te ringa matau o te Atua” (Etere 12:4). Engari i whakaparahakotia ana kupu e ngā Iarere, e rite ana ki ngā take e whakaparahakotia ai ngā poropititanga a ngā pononga a te Atua i ēnei rā—”nā te mea kāore rātou e [kite] i aua mea” (Etere 12:5). Me matua whai whakapono ki te whakapono ki ngā whakaari, ki ngā whakatūpatoranga rānei kāore nei e taea te kite, pērā i te whakapono i mau ai i a Etere ki te poropiti mō “ngā mea whakamīharo nui” ki tētahi iwi whakapono kore. Nā te whakapono i whakawhirinaki a Moronai tērā e taea e te Ariki te mea i te “ngoikore ki te tuhituhi” kātahi ka hurihia hei mea kaha (tirohia Etere 12:23–27). Mā tēnei momo whakapono e meinga ai tātou hei mea “tūturu, ā, hei mea ū, e mahi tonu ana i ngā mahi pai, e ārahina ana ki te whakakorōria i te Atua” (Etere 12:4). Mā tēnei momo whakapono anō mā konā “whakatutukihia ngā mea katoa” (Etere 12:3).
He Whakaaro mō te Ako ki te Kāinga me te Hāhi
Mā te whakapono i a Ihu Karaiti ka puta ngā merekara.
E kaha kitea ana i ēnei rā, pērā i ngā rā o Etere, kia hiahia te tangata ki te kite ake i ngā taunakitanga i mua i tō rātou whakapono ki te Atua me Tana mana. He aha tāu e ako ai i Etere 12:5–6 mō ngā kohete a te Ariki?
I a koe e pānui ana i Etere 12, me tuhi iho e hia ngā taima e kitea ai te kupu “whakapono.” Me whakaaro ki tēnā, ki tēnā whakamahinga me tāna e whakaako ai mō te whakapono. Ka āwhina ngā pātai pēnei: He aha te whakapono? He aha te tikanga o te whakapakari i te whakapono? He aha ngā hua o te whakapono i Ihu Karaiti? Māu anō ō whakaaro e tuhi e pā ana ki ngā whakaaturanga kua pā ki a koe “whai muri iho i te whakamātautauranga o tō whakapono” (Etere 12:6).
Tirohia anōtia a Russell M. Nelson, “Christ Is Risen; Faith in Him Will Move Mountains,” Liahona, Mei 2021, 101–4.
Tukuna ētahi atu kia kōrero, ā, kia whakaako i ētahi wā. Ka kaha ake te tangata ki te ako ina tukuna atu ki a rātou te wā ki te whakaako i ngā mea e ako ana, ki te whakaako rānei i tētahi huinga ōkawa. Ahakoa kei te kāinga, kei te hāhi rānei, me whakaaro kia tukuna ētahi atu, tae noa ki ngā rangatahi, ki te whakaako i tētahi wāhanga o te akoranga.
Ka puta mai “tētahi manako pai ake” i a Ihu Karaiti.
Hei āpiti atu i ngā tirohanga mana nui mō te whakapono, he nui anō tā Etere 12 hei kōrero mō te manako. Mā ēnei pātai e ārahi i tō rangahau:
-
He aha ngā take i a Etere nā konā i “manako ki tētahi ao pai ake”? (tirohia Etere 12:2–5).
-
He aha te mahi o tētahi punga? He aha tā te manako mō te wairua e rite ana ki te mahi a te punga mō tētahi poti? (tirohia Etere 12:4).
-
Me manako tātou mō te aha? (tirohia Etere 12:4; Moronai 7:41).
-
Me pēhea te rongopai o Ihu Karaiti kia tukuna ki a koe “tētahi manako pai ake”? (Etere 12:32).
Tirohia anōtia Moronai 7:40–41; Jeffrey R. Holland, “A Perfect Brightness of Hope,” Liahona, Mei 2020, 81–84.
Mā te Atua aku ngoikoretanga e huri hei mea kaha.
Ina pānui tātou i ngā tuhinga kaha a Moronai, ka māmā te wareware, nā, he nui tana āwangawanga mō tōna “ngoikoretanga ki te tuhituhi” ā, i wehi ia kei whakatoingia ana kupu e te iwi (tirohia Etere 12:23–25). Mehemea kua pā mai te āmaimai ki a koe mō tō ngoikoretanga, me pānui e pā ana ki ngā uauatanga o Moronai—me te whakahoki a te Kaiwhakaora—i Etere 12:23–29. Me huri anō ō whakaaro ki ngā wā i āwhinatia koe e Ihu Karaiti kia kitea ō ngoikoretanga kātahi ka whakakahangia koe—ahakoa mehemea kīhai i tangohia katoatia atu. Me huri anō ō whakaaro ki ō ngoikoretanga i tēnei wā tonu. Me aha koe hei mahi kia whiwhi koe i tā te Kaiwhakaora whakaari hei “meatia ngā ngoikore hei mea kaha”? (Etere 12:27).
Me tirotiro ngā rerenga whiti e whai ake nei kia kitea ake ngā mahi a ētahi atu i roto i ngā karaipiture me te kaha i whiwhi ai rātou mā roto i te aroha o Ihu Karaiti:
-
Īnoka (Mohi 6:31–34; 7:13)
-
Mohi (Ekoruhe 4:10–12; 14:31)
-
Kiriona (Ngā Kaiwhakawā 6:12–16; 8:22–23)
-
Pita (Ruka 5:8–10; 22:55–62; Ngā Mahi 4:13–21)
-
Moronai (Etere 12:23–29)
-
Hōhepa Mete (Hōhepa Mete—Hītori 1:28; Whakaakoranga me ngā Kawenata 35:17; 135:3)
Tirohia anōtia ngā Kaupapa Rongopai, “Grace,” Gospel Library; “The Lord Is My Light,” Hymns, nama 89.
Ka tau mai ngā mōreareatanga ā–wairua ki runga ki ahau mēnā ka whakaparahako i ngā poropiti a te Ariki.
He tūranga mōrearea te tūranga kīngi o ngā Iarere, i roto i ngā tau. He tino tika tēnei āhuatanga mō Koriatuma, i te mea “he tokomaha ngā tāngata mārohirohi … i whai ki te whakamate i a ia” (Etere 13:15–16). I Etere 13:15–22, me aro ki tā Koriatuma i mahi ai hei tiaki i a ia anō, ki tā Etere hoki i tohutohu ai hei meatanga kē māna. I a koe e pānui ana i te toenga atu o te pukapuka a Etere, me whakaaro ake ki ngā utu o te whakaparahako i ngā poropiti. Ka ahatia tētahi iwi ina “[mutu] te Wairua o te Ariki ki te tohe atu ki a rātou”? (Etere 15:19). He aha ngā mea e hiahia ana te Ariki hei akoranga māu i ēnei tuhinga? Me huri ō whakaaro ki tāu hei whai i Ana poropiti.
Tirohia iho te whakaputanga mō tēnei marama mō ētahi atu whakaaro Liahona me For the Strength of Youth makahīni.
He Whakaaro mō te Whakaako Tamariki
Ko te tikanga o te kupu whakapono, he whakapono ki ngā mea tē taea te kite.
-
Me tōai ngātahi koutou ko ō tamariki ēnei kupu “Ko te whakapono ngā mea e manakohia ana engari kāore e kitea ana” mai i Etere 12:6. Ka pai pea ki a rātou te titiro ki ngā pikitia e whakaatu ana ki a rātou ngā tauira whakapono i Etere 12:13–15, 19–21 (tirohia Gospel Art Book, nama 78, 85, me te whārangi mahi mō tēnei wiki). Tukuna āu tamariki kia kōrero mai ai i ngā mea e mōhio nei rātou mō ia kōrero. Anei ētahi pātai hei āwhina i a koutou ki te whakawhitiwhiti kōrero e pā ana ki ēnei tauira:
-
He aha te mea i manakohia nei e ēnei tāngata?
-
He aha te āhua i whakamātauria ai rātou?
-
I ahatia nā tō rātou whakapono?
Me tuku anō e koe ō ake āhuatanga i pā ai ki a koe i roto i tō whakapakari whakapono.
-
He rite te manako ki tētahi punga mō tōku wairua.
-
Me titiro iho koutou ko ō tamariki ki tētahi pikitia o tētahi poti me tētahi punga e mārama ai ki tā Etere 12:4 e whakaako nei mō te manako. He aha ngā poti e whai punga ana? Ka ahatia tētahi poti kāore ōna punga? I a koe e pānui ana i a Etere 12:4, me kōrero tahi e pā ana ki tā te manako e āwhina nei i a tātou pērā i tētahi punga e āwhina nei i tētahi poti. Tonoa mai ō tamariki ki te tā pikitia mō tētahi poti me tētahi punga e whakaako ai rātou i ētahi atu e pā ana ki te manako.
-
Mehemea e hiahia ana ō tamariki ki tētahi whakamāramatanga mō te kupu manako, āwhinatia rātou kia rapua tētahi i roto i te Pukapuka Aratohu ki ngā Karaipiture, ”Manako” (Wharepukapuka Rongopai). E ai ki tēnei whakamāramatanga me Etere 12:4, 32, me manako tātou mō te aha? (tirohia anōtia Moronai 7:40–42). Āwhinatia ō tamariki kia whakaarohia ake ētahi atu kupu mō te manako, me ngā kupu e tauaro ana ki te manako. Ka pai hoki mēnā ka kōrero tahi koutou e pā ana ki ētahi mea pono o te rongopai nā konā puta mai ai te manako.
Ka āwhina a Ihu Karaiti i ahau kia meinga hei mea kaha i roto i te wairua.
-
I ētahi wā ka pā mai ngā āhuatanga ki ngā tamariki i reira rongo ai rātou i te ngoikore, pērā i a Moronai. Āwhinatia ō tamariki kia mōhio he aha a Moronai i pērā ai ōna whakaaro i Etere 12:23–25, kātahi ka uia rātou mehemea kua pērā anō ō rātou whakaaro. Tonoa rātou ki te pānui i ngā whiti 26–27 kia mōhio ai he aha tā te Ariki hei āwhina i a Moronai.
-
Me tā pikitia ō tamariki mō tētahi mea ngoikore me tētahi mea kaha. Kātahi ka tāpiri atu ki ā rātou pikitia ētahi kupu me ētahi rerenga mai i Etere 12:23–29 e whakaako ana i a rātou e pā ana ki tā te Kaiwhakaora whakatahuri i ngā mea ngoikore hei mea kaha. Akiakina ō tamariki kia whakaarohia ake tētahi ngoikoretanga kei a rātou kātahi ka rapua te āwhina o te Kaiwhakaora kia meinga hei mea kaha. Māu anō e kōrero mō tētahi wā i āwhinatia koe e te Kaiwhakaora kia tū kaha ai koe ki te mahi i tētahi mahi uaua.
Hei whakaaro anō, tirohia te terenga mō tēnei marama o te Friend makahīni.