Hūrae 15–21: “Te Urutapu o te Kupu a te Atua.” Arami 30–31,” Haere Mai, Whai Mai i Ahau– Mō te Kāinga me te Hāhi: Ko te Pukapuka a Moromona 2024 (2023)
”Hūrae 15–21. Arami 30–31,” Haere Mai, Whai Mai i Ahau–Mō te Kāinga me te Hāhi: 2024(2023)
E Tohu ana ngā Mea Katoa He Atua (Ko Arami rāua ko Korihoro), nā Walter Rane
Hūrae 15–21: “Te Urutapu o te Kupu a te Atua.”
Arami 30–31
E whakaatu mārika nei ngā kōrero i Arami 30–31 i te kaha o ngā kupu–mō te kino, mō te pai hoki. I tata kumea iho “ngā wairua tokomaha ki te whakangaromanga” e ngā kupu “whakapatipati” me ngā “kupu pupuhi nui” (Arami 30:31, 47). Pērā anō, nā ngā whakaakoranga a tētahi kaitītore Nīwhai ko Hōrama tōna ingoa, nāna nei tētahi rōpū nui i ārahi kia taka “ki roto ki ngā hē nui” ā, ki te “whakapeau i ngā huarahi a te Ariki” (Arami 31:9, 11).
Hei tauaro, i toka tū moana te whakapono o Arami “he nui rawa ake tōna whakaaweawe” o te Atua “ki runga i ngā hinengaro o te iwi i tō te hoari, i tō tētahi atu mea rānei” (Arami 31:5). I kōrerohia e ngā kupu a Arami ngā mea pono mau tonu, ā, ka toia mai ngā mana o Ihu Karaiti kia wahangū ai a Korihoro (tirohia Arami 30:39–50), i tonoa mai Tana manaakitanga ki runga i te hunga i haere tahi me ia ki te kukume mai anō i ngā Hōrama ki te pono (tirohia Arami 31:31–38). He tauira nui ēnei mō ngā kaiaru o te Karaiti i ēnei rā e kaha rangona ana ngā karere teka. Ka kite tātou i ngā mea pono mā te whakawhirinaki pērā i a Arami i “te urutapu o te kupu a te Atua” (Arami 31:5).
He Whakaaro mō te Ako ki te Kāinga me te Hāhi
E ngana ana te hoariri ki te tinihanga i ahau he mea nā āna whakaakoranga teka.
I Arami 30, e karangatia ana a Korihoro ko te “Ātete–Karaiti”(whiti 6). Ko te ātete–Karaiti tētahi tangata, tētahi mea rānei e whawhai atu ana i mua, i muri rānei i te kanohi ki a Ihu Karaiti me Tana rongopai. He aha ngā whiti i Arami 30:6–31 e whakaatu ana e hāngai ana a Korihoro ki tēnei whakamāramatanga? Mā te rangahau i ngā whakaakoranga teka a Korihoro e mōhio ai koe ki ngā mea pērā, kātahi ka taea te whakaparahako i aua momo whakaakoranga. Ka āwhina ēnei mahi e whai ake nei i tō rangahau:
-
He aha ngā akoranga ā–ringa e taea ai te mahi e pai ake ai tō mārama ki te rerekētanga i waenganui i ngā akoranga a te Kaiwhakaora me ngā mea teka a Hātana? Ko ētahi tauira e pēnei ana, arā, he whakapoapoa hī ika, he moni teka, he whakatairanga teka anō hoki. Me pēhea koe e mōhio ai mēnā he teka tētahi mea? Me pēhea koe e mōhio ai ki ngā mea pono?
-
Me whakarārangi e koe ngā akoranga teka i whakaakona ai e Korihoro i Arami 30:6–31. He aha ētahi o ana akoranga tērā pea ka whakapoapoa i te tangata i ēnei rā? (tirohia Arami 30:12–18, 23–28). He aha ngā tūkinotanga e hua ai i te whakaae ki ngā momo whakaaro? He aha ngā karere teka e whakamahia ana e te hoariri hei nukarau i a koutou i ēnei rā?
-
He aha tā Arami hei patu i ngā akoranga a Korihoro ki te pono? (tirohia Arami 30:31–54). Me pēhea koe e whakamahi i aua tikanga anō i tō oranga?
Pērā i a Arami, kei te āwhina ngā poropiti me ngā āpōtoro i ēnei rā i a tātou kia mōhio ai ki te rerekētanga o ngā mea pono i ngā rūkahu a Hātana. He aha ngā tohutohu e kitea ai e koe i ēnei karere: Gary E. Stevenson, “Deceive Me Not” (Liahona, Noema 2019, 93–96); Dallin H. Oaks, “Be Not Deceived” (Liahona, Noema 2004, 43–46).
Tirohia anōtia ngā Kaupapa Rongopai, “Seeking Truth and Avoiding Deception,” Wharepukapuka Rongopai; “Oh Say, What Is Truth?,” Hymns, nama 272.
Ka Tū atu a Korihoro ki a Arami, nā Robert T. Barrett
Kei te whakaatu atu ngā mea katoa mō te Atua.
Kāore e whakapono ana ngā tāngata tokomaha ki te Atua. He aha atu tāu e kite ai i Arami 30:39–46 e mōhio ai kei te ora te Atua? He aha ngā mea e raru nei i tō tātou mōhio ki a Ia? He aha atu ngā whakaaturanga kua hoatu nei ki a koe e te Atua e mōhio ai koe kei te ora Ia?
Kāore te hoariri e tautoko i ana kaiaru.
He aha tāu e ako ai i Arami 30:56–60 mō tā te rēwera ki āna kaiaru? He aha tāu hei tiaki i tō kāinga i tōna mana?
Tirohia anōtia a Arami 36:3.
Kei te kupu a te Atua te mana hei ārahi i te tangata ki te tika.
Ko te raru nui i hua ake ai i te wehenga atu o ngā Hōrama i ngā Nīwhai tētahi raru te āhua nei ki ētahi mā te kāwana, mā te tauā anake rānei e whakatika (tirohia Arami 31:1–4). Engari kua ako a Arami ki te whakawhirinaki ki “te urutapu o te kupu a te Atua” (Arami 31:5). He aha tāu e ako ai i Arami 31:5 mō te mana o te kupu a te Atua? (tirohia anōtia Hīperu 4:12; 1 Nīwhai 15:23–24; 2 Nīwhai 31:20; Hākopa 2:8; Heramana 3:29–30).
I a koe e rangahau ana i Arami 31, he aha atu ngā mea pono e kitea ai e koe e hāngai atu ana ki tō oranga? Hei tauira:
-
He aha tāu i kite ai e hāngai ana ki te kupu a te Atua e ārahi ana i te tangata ki te mahi i ngā mea pai? (tirohia whiti 5).
-
Whakatauritetia ngā waiaro, ngā kare ā–roto, me ngā mahi e pā ana ki ētahi atu (tirohia whiti 34–35) ki ērā mea ki ngā Hōrama (tirohia whiti 17–28). Me pēhea tātou e rite ake ki a Arami?
-
He aha atu tāu e kite ai i Arami 31:30–38 e āwhina ai i te hunga e pōuri ana mō ngā hara o ētahi atu?
Nā Ihu Karaiti, e taea ana e ngā tāngata katoa te panoni.
Kia aro atu ki te hunga i haria atu e Arami ki te whakaako i te rongopai ki ngā Hōrama (tirohia Arami 31:6). He aha ngā mea e akona ai koe mō ngā oranga o te iwi i Mōhia 27:8–37; 28:4; Arami 10:1–6; 11:21–25; 15:3–12. He aha te karere i roto rā e hāngai atu ana ki a koe?
Tirohia iho te whakaputanga mō tēnei marama mō ētahi atu whakaaro Liahona me For the Strength of Youth makahīni.
He Whakaaro mō te Whakaako Tamariki
E whakatūpatoria ana ahau e te Pukapuka a Moromona ki ngā whakaakoranga teka.
-
Me whakaatu atu i ētahi atu mea (pērā i te moni, i te kai rānei) me ngā taputapu tākaro e rite ana te āhua ki ēnei mea. Mā konei huri atu ai ki ngā kōrero e pā ana ki te rerekētanga i waenganui i ngā mea tūturu me ngā mea teka. Kātahi ka taea te āwhina i ō tamariki kia tohua ai i Arami 30:12–18 ngā rūkahu me ngā whakakoranga teka i whakaakona ai e Korihoro e pā ana kin te Atua. I Arami 30:32–35, he aha tā Arami hei tū atu ki aua rūkahu? He aha ngā mea e ako ai tātou i tana tauira?
Kei te whakaatu atu ngā mea katoa mō te Atua.
-
I kōrero a Arami e pā ana ki ngā mea i te rangi me ngā mea i te whenua e whakaaturia ana kei te ora te Atua. Mēnā ka taea, me puta ki waho, me tū rānei koutou ko ō tamariki ki te wini i a koe e pānui ana i Arami 30:44. Tonoa rātou kia tuhia atu te ringa ki ngā mea e āwhina nei i a rātou kia mōhio kei te ora te Atua, ā, kei te aroha hoki Ia ki a rātou. Ka taea hoki e rātou te tā pikitia mō ngā mea e kite nei rātou (tirohia te whārangi mahi mō tēnei wiki).
-
I a koutou ko ō tamariki e waiata ana i “My Heavenly Father Loves Me” (Children’s Songbook, 228–29), me makamaka i tētahi pōro, i tētahi atu mea rānei. I ētahi wā, whakatū i te waiata, kātahi ka uia te tamaiti e pupuri ana i taua mea kia kōrero mai e pā ana ki tētahi mea pai i hangaia ai e te Matua i te Rangi.
Mā te karu ngā tamariki e ako. Ka tino mārama ngā tamariki, ka tino maumahara hoki ki ngā mea kua whakaakona ki a rātou mēnā he mea hei titiro atu. He mea titiro te nuinga o ngā mahi mā ngā tamariki i tēnei whakatakotoranga mahi. Me whakaatu atu anō hei tōna anō wā i aua momo mea titiro ki ō tamariki e āwhina ai i a rātou ki te maumahara ki ngā mea i ākona ai rātou.
He kaha te kupu a te Atua.
-
Me pēhea koe e āwhina ai i āu tamariki kia mārama, he nui ake te kaha o te kupu a te Atua i ngā mea katoa? (Arami 31:5). Me tono atu ki a rātou kia whakaarohia tētahi mea kaha, tētahi tangata kaha rānei, me hura atu rānei i ngā pikitia mō ngā mea kaha. Kua whaikaha rātou i te aha? Pānuitia ngātahitia a Arami 31:5, kātahi ka uia atu ō tamariki he aha te tikanga o tēnei whiti ki a rātou. Kōrerohia mai tētahi wā i pā kaha nei te kupu a te Atua ki runga ki a koe.
Kei te rongo te Matua i te Rangi i aku inoi.
-
Whakarāpopotohia ngā kōrero mō Arami me ngā Hōrama i ngā whiti i Arami 31:8–35 (tirohia anōtia “Chapter 28: The Zoramites and the Rameumptom,” Book of Mormon Stories, 78–80). Āwhinatia ō tamariki kia tohua iho ngā mea i kōrerohia ake e ngā Hōrama i roto i tā rātou karakia (tirohia Arami 31:15–18) i a rātou e āwhina ana i a koe ki te hanga ake i tētahi pourewa Ramaumutomo ki ngā paraka, ki ngā kōhatu rānei. Me whakamārama atu, ehara tēnei i te āhuatanga tika o te inoi. I a koutou e kōrero ana mō te āhuatanga tika o te inoi, tukua rātou kia tango haere i ngā paraka, i ngā kōhatu rānei. Tērā pea ka waiho atu tētahi kōhatu i te taha moenga hei maumaharatanga ki te inoi i te ao, i te pō. Me whakarākei pea i ā rātou kōhatu.
2:31Chapter 28: The Zoramites and the Rameumptom
Hei whakaaro anō, tirohia te terenga mō tēnei marama o te Friend makahīni.
I “hīkina ake ngā ngākau o ngā Hōrama ki te whakamanamana, i tō rātou whakapehapeha” (Arami 31:25).