Ko te Pukapuka a Moromona 2024
Mei 6–12: “I te Kaha o te Ariki.” Mōhia 7–10


Mei 6–12: “I te Kaha o te Ariki.” Mōhia 7–10,” Haere Mai, Whai Mai i Ahau—Mō te Kāinga me te Hāhi: Ko te Pukapuka a Moromona 2024 (2023)

Mei 6–12 Mōhia 7–10,” Haere Mai, Whai Mai i Ahau—Mō te Kāinga me te Hāhi: 2024(2023)

Amona e whakaako ana i a Kīngi Rimihi

Minerva Teichert (1888–1976), Amona i te aroaro o Kīngi Rimihi, 1949–1951, hinu i runga i te meitanaita, 35 15/16 × 48 īnihi. Wharepupuri Toi o Brigham Young, 1969.

Mei 6–12: “I te Kaha o te Ariki.”

Mōhia 7–10

I te wā i a Kīngi Mōhia rātou ko tōna iwi e mau ana te “rangimārie tonutanga” i Harahemara (Mōhia 7:1), ka huri atu ō rātou whakaaro ki tētahi atu rōpū o ngā Nīwhai, te hunga i wehe atu i ngā tau ki mua kia noho ai i te whenua o Rīhai–Nīwhai. Kua pahemo atu ngā whakatipuranga maha, ā, kīhai te iwi o Mōhia i rongo kōrero i a rātou. Nō reira, ka ui atu a Mōhia ki a Amona mehemea Māna tētahi tira e ārahi ki te rapu kei hea aua Nīwhai i wehe atu rā. Ka kitea e tēnei tira, “nā te kino” (Mōhia 7:24) kua mauheretia ēnei Nīwhai e ngā Rāmana. Engari nā te taenga atu o Amona rātou ko ana teina, kātahi ka pihi ake te manako e whakaputaina ai rātou.

He rite tātou ki ēnei mauhere Nīwhai i ētahi wā, e mamae ana nā ō tātou hara, e whakaaro ana mā hea rongo anō ai tātou i te rangimārie. I ētahi wā e rite ana ki a Amona, e rongo ana i tā te Wairua ki te toro atu ki ētahi atu, nā wai rā, ka kite tātou kua hihiko ā tātou mahi i ō rātou ngākau kia “hikina ake [ō rātou] māhunga, ā, kia hari, me te whakawhirinaki [rātou] ki te Atua” (Mōhia 7:19). Ahakoa ngā āhuatanga e pā ai ki a tātou, me rīpenetā tātou katoa me te “tāhuri atu ki te Ariki i runga i te ngākau katoa,” i runga i te whakapono “māna … [tātou] e whakaputa” (Mōhia 7:33).

He Whakaaro mō te Ako ki te Kāinga me te Hāhi

Mōhia 7:14–33

Kei a Ihu Karaiti te mana hei whakaputa i ahau.

Nā te mea i tūtaki a Kīngi Rimihi i a Amona ka pihi ake he tūmanako, ā, i te hiahia ia kia tukuna atu taua manako ki tana iwi. Tērā pea ka tuku atu ana kupu i te manako ki a koe anō hoki. Hei horopaki, me arotake i ngā kōrero mō Rimihi rātou ko tana iwi i Mōhia 7:20–25. Kātahi ka āta whakaarohia ake ēnei pātai i a koe e pānui ana i Mōhia 7:14–33:

  • He aha tā Rimihi hei whakakaha i te whakapono me te tūmanako o tana iwi ki te Karaiti?

  • He aha ngā rerenga e āwhina nei kia rongo ai koe i te tūmanako? (tirohia ngā whiti 19, 33).

  • He aha ngā mea i kitea nei e koe nā konā kaha ake tō whakawhirinaki ki te Atua me Tana whakaputa i a koe?

Tirhohia anōtia a “Redeemer of Israel,” Hymns, no. 6.

Mōhia 7:26–27

I hangaia au “i runga i te āhua o te Atua.”

I Mōhia 7:26–27, i whakamāramahia e Rimihi ētahi o ngā mea pono i whakaakona e Apinati. He aha ngā mea pono e kitea nei e koe i ēnei whiti? Me pēhea ēnei mea pono e ārahi i tō tirohanga atu ki te Atua, ki a koe anō hoki?

Tirohia anōtia a Russell M. Nelson, “Your Body: A Magnificent Gift to Cherish,” Liahona, Aug. 2019, 50–55.

Mōhia 8:13–19

tohu hemenari
Ka tukuna e te Ariki ngā poropiti, ngā matakite me ngā kaiwhakakite hei painga mō te tangata.

I te rongonga a Rimihi i tā Amona whakaaturanga mō tā te Ariki whakatupu ake i tētahi matakite, ka “tino hari” a Rimihi, “ā, ka tuku whakawhetai ki te Atua” (Mōhia 8:19). He aha i pēnā rawa ai ōna kare ā–roto? He aha tāu e ako ai mō ngā matakite i roto i ngā kupu a Amona i Mōhia 8:13–19?

I tēnei rā, e tautoko ana tātou i ngā mema o te Tūmuakitanga Tuatahi me te Kōrama o ngā Āpotoro Tekau mā Rua hei poropiti, hei matakite, ā, hei kaiwhakakite anō hoki. Me pēhea rātou i tū ai hei “painga nui” ki a koe? (Mōhia 8:13–18). He aha tā rātou i whakaako ai mō Ihu Karaiti?

Me pēhea koe, pērā i a Amona, e kōrero kaha mō te tikanga nui kia tū ai he poropiti, he matakite, ā, he kaiwhakakite? (tirohia Mōhia 8:13–18). Hei tauira, he aha tāu e taea ai te tuku atu ki tō whānau, ki runga rānei i te pae pāpāho pāpori:

  • Ko ngā mea pono kua whakahokia mai nei i te wā i a tātou e Hōhepa Mete rātou ko ngā poropiti a te Ariki (pērā i te āhuatanga o te Atua, tō tātou tuakiri atua, te āhuatanga mau tonu o te whānau). He arotakenga mō ”The Restoration of the Fulness of the Gospel of Jesus Christ” he “The Family: A Proclamation to the World” rānei (Wharepukapuka Rongopai) mā konei pea puta ai ētahi mea pono ki ō whakaaro.

  • Ko ngā manaakitanga o ngā whakahaunga, o ngā tikanga tapu rānei (pērā i te Kupu Whaimātauranga, te Ture o te Tapu o te Tīnana, te hīritanga o ngā whānau rānei).

I tērā marama, i rongo ai tātou i ngā poropiti, ngā matakite me ngā kaiwhakakite i te huihuinga whānui o te hāhi. He aha ngā karere i whakahihiko ai i tō ngākau? He aha ngā mea rerekē e mea ai koe nā ngā mea i ako nei koe? He aha tā ngā matakite a te Ariki mō “ngā mea e heke mai ana ”? (Mōhia 8:17).

Tirohia anōtia ngā Kaupapa Rongopai, “Prophets,” Wharepukapuka Rongopai.

Mōhia 9–10

Ka huri atu taku kanohi ki ōku taumahatanga “i te kaha o te Ariki.”

I kī ake a Henihi, nā, i raru tana iwi i ōna hē. Engari nāwai rā, i a rātou e whawhai ana ki ngā Rāmana, i āwhina ia i tana iwi kia huri ō rātou kanohi ki ō rātou taumahatanga i runga i te whakapono i te Ariki. I a koe e pānui ana i Mōhia 9–10, kimihia ngā mea i mea ai te iwi o Hēnihi hei whakaatu atu i tō rātou whakapono. He aha tā te Atua hei whakakaha i a rātou? He aha Tāna hei whakakaha i a koe? He aha te tikanga o te kōrero ki a koe e mea ana ka haere atu “i te kaha o te Ariki”? (Mōhia 9:17; 10:10–11).

Mōhia 10:11–17

Ka pāngia ngā whakatipuranga maha e aku kōwhiringa.

I a koe e pānui ana i Mōhia 10:11–17, tohua iho ngā mahi me ngā whakaaro o ngā whakatipuranga Rāmana o mua, me ngā pānga o aua mahi, aua whakaaro ki ngā whakatipuranga Rāmana whai muri iho. He aha tā tēnei mō te pānga o ō kōwhiringa ki ētahi atu—hei painga, hei kinonga rānei—tae atu ana ki ngā tāngata kāore anō kia whānau mai?

Meatia ngā akoranga ā–ringa. Mā te akoranga ā–ringa e koa ake, e kaha ake hoki te maumahara. Mā te rārangi paraka tominau e whakaako i te āhua e pā ai ngā kōwhiringa a te tangata ki ō rātou uri whakaheke (tirohia Mōhia 10:11–17).

He Whakaaro mō te Whakaako Tamariki

(Mōhia 7:19)

I āwhina te Atua i ngā tāngata i roto i ngā karaipiture, ā, Māna hoki au e āwhina.

  • I ngā wā e raruraru ana tana iwi, i tohaina atu e Kīngi Rimihi ētahi karaipiture hei whakakaha i tō rātou whakapono. Uia atu ō tamariki mō ngā kōrero karaipiture, mō ngā tangata rānei e whakakaha ai i tō rātou whakapono. Kātahi ka pānuitia Mōhia 7:19 ki a rātou me te arotake i ngā paki kōrero i whakahuatia ake nei i tēnei whiti (tirohia ”The Passover” me “The Israelites in the Wilderness” i te Old Testament Stories, 70–76). Tērā pea mā āu tamariki e whakaari ake. He aha tā te Ariki hei āwhina i ngā tāngata i ēnei kōrero? Me pēhea Ia e āwhina ai i a tātou?

  • Kōwhiria ētahi whiti e kitea ake ai ētahi atu tauira mō tā te Ariki āwhina i a tātou i ”Book of Mormon Stories” “Nephi’s Courage” rānei (Children’s Songbook, 118–19, 120–21) hei waiata ngātahi me tō whānau. Tohua iho tā te Ariki āwhina i ngā tāngata i te Pukapuka a Moromona—me Tāna hei āwhina i a tātou.

Mōhia 8:16–18

Kua homai e te Atua he poropiti, he matakite, ā, he kaiwhakakite ki a tātou.

  • Ko tētahi huarahi hei whakaako i a tātou mō ngā matakite, arā, ko te whakataurite ki ngā mea e āwhina ai kia pai ake te kite atu, pērā i ngā mōwhiti, ngā karurua whakatata, ngā whārahi karurua rānei. Nā, i a koe e pānui ana i a Mōhia 8:17 ki ō tamariki, ka piri ō rātou ringa ki ō rātou karu anō nei kei te titiro atu i roto i ngā karurua whakatata ia taima e rongo ai rātou i te kupu “matakite” (tirohia anōtia Mohi 6:35–36). Kōrerohia tahitia mō ngā mea e āwhina nei te Ariki i ngā poropiti kia “kite” i ngā mea tē taea e tātou. He aha tā ō tātou poropiti, matakite rānei, pērā i a Hōhepa Mete, i whakakitea mai nei ki a tātou?

  • Whai muri iho i te pānui i a Mōhia 8:16–18 ki ō tamariki, māu rātou e āwhina kia whakaaro ake rātou ki ētahi huarahi e whakaoti i tētahi rerenga kōrero pērā ki He rite te matakite ki tētahi … e āwhina nei i a tātou kia … . Hei tauira, he rite te matakite ki tētahi tohu huarahi e tohua nei te ara ki a Ihu.

  • Māu rānei ētahi tapuwae pepa e hanga, kātahi ka tonoa ō tamariki kia tā pikitia i runga rā mō ngā mea i tohua ai tātou e ngā poropiti, ngā matakite me ngā kaiwhakakite hei mahi mā tātou. Whakanohohia ngā tapuwae i runga i tētahi ara huri noa i te rūma, tukuna āu tamariki kia hīkoi i runga i aua tapuwae. Me pēhea tētahi matakite “hei painga nui” mō tātou? (tirohia Mōhia 8:17–18).

Mōhia 9:14–18; 10:10–11

Ina ngoikore ana ahau, ka whakakaha te Ariki i ahau.

  • Ina huapae mai ngā taumahatanga ki ngā tamariki, ka āhua ngoikore rātou i ētahi wā. Me pēhea koe e āwhina i ō tamariki kia whakawhirinaki ki te kaha o te Ariki? Me pātai atu ki a rātou me aha tātou kia pakari ai te tīnana. He aha te tikanga o te kōrero kia mau “te kaha o te tangata”? tirohia Mōhia 10:11). He aha te tikanga o te kōrero kia mau “te kaha o te Ariki”? (tirohia Mōhia 9:17–18; 10:10). Me pēhea tātou e whiwhi i te kaha o te Ariki? Ka tāngia e ō tamariki tētahi pikitia mō ngā mea e āwhina nei i a rātou kia whiwhi i te kaha o te Ariki.

Hei whakaaro anō, tirohia te terenga mō tēnei marama o te Friend makahīni.

Ko Hōhepa Mete rāua ko Moronai

Whakakitenga ki a Hōhepa Mete, nā Clark Kelley Price