Aperira 15–21: “E Mahi ana Ia i roto i Ahau kia Meatia Tāna e Pai ai.” Īnohi–Ko ngā Kupu a Moromona,” Haere Mai, Whai Mai i Ahau—Mō te Kāinga me te Hāhi: Ko te Pukapuka a Moromona 2024 (2023)
Aperira 15–21 Īnohi–Ko ngā Kupu a Moromona,” Haere Mai, Whai Mai i Ahau—Mō te Kāinga me te Hāhi: 2024(2023)
Hākopa rāua ko Īnohi, nā Scott Snow
Aperira 15–21: “E Mahi ana Ia i roto i Ahau kia Meatia Tāna e Pai ai.”
Īnohi–Ko ngā Kupu a Moromona
Ahakoa i haere atu a Īnohi ki roto i te ngahere ki te aruaru kararehe hei ngata i te hiakai o te tīnana, i te mutunga iho, ka noho atu rā mō te awatea kotahi me te pō kotahi nā te mea i te “hiakai tōna wairua.” Nā tō Īnohi hiakai “whakaaraara tiketike ake ai [tana] reo e tae atu ai ki ngā rangi.” I whakamāramahia tēnei āhuatanga e ia anō nei he nonoke i te aroaro o te Atua (tirohia Īnohi 1:2–4). Nā Īnohi tātou mōhio ai ko te inoi tētahi mahi pono hei whakatata atu ki te Atua me te whai kia mōhio ai ki Tāna e pai ai. Ina inoi ake koe i runga i tēnei whakaaro, ka nui ake tāu e kite ai, pērā i a Īnohi, nā, kei te whakarongo te Atua ki a koe, ā, e aroha pono ana Ia ki a koe, me tō whānau, me ō hoariri anō hoki (tirohia Īnohi 1:4–17). Ina mōhio ki Tāna e pai ai, e pai ake tāu mea i Tāna e pai ai. Pērā i a Moromona, kāore koe e “mōhio ana ki ngā mea katoa; engari kei te mōhio te Ariki ki ngā mea katoa … ; nā reira, e mahi ana Ia i roto i a [koe] kia meatia tāna e pai ai” (Ngā Kupu a Moromona 1:7).
He Whakaaro mō te Ako ki te Kāinga me te Hāhi
Ka rongo, ā, ka whakautu te Atua i aku inoi.
Kāore pea ngā āhuatanga e pā ai ki a koe i te nui pēnā i ō Īnohi, engari ehara i te mea kāore i te nui ōna akoranga. Anei ētahi pātai hei whakaarohanga mā koutou i a koe e rangahau ana i Īnohi 1:1–17:
-
He aha ngā kupu e whakamāramahia ana ngā mahi a Īnohi i a ia e inoi ana?
-
He aha ngā rerekē o tā Īnohi inoi i ngā whiti 4 ki te 11?
-
He aha tāu e ako ai i a Īnohi e āwhina ai i a koe kia pai ake ō inoi?
Tirohia anōtia ”Enos Prays Mightily” (whitiāhua), Wharepukapuka Rongopai; “Sweet Hour of Prayer,” Hymns, nama 142.
Enos Prays Mightily | Enos 1
Tohatohaina atu ngā pātai whakawhitiwhiti kōrero. Mehemea kei te whakaako koe i ētahi atu, me puru iho ngā pātai e hiahia ana hei kōrerotanga māu i tētahi wāhi e kitea ai e te katoa. Mā konei āwhina ai i ngā tāngata ki te āta whakaaro ki ngā pātai me te tuku atu anō i ngā whakautu pai.
Mā te Ariki au e āwhina hei kukume i taku whānau hei painga ma rātou.
Tērā pea kei tō whānau tētahi e manako ana koe ki te kukume mai ki te Karaiti, engari e whakaaro ana koe mehemea kei te whaihua āu na mahi. He aha tāu e ako ai i Īnohi 1:1–4 mō tā Hākopa kukumetanga i tana tama a Īnohi? Hei tauira, he aha te tikanga o te rerenga “te atawhai me te akiakinga o te Ariki” ki a koe? Me pēhea koe e tono mai ai i tana mauri ki roto i tō kāinga?
I a koe e whakaaro ana ki tō whānau, e aro ki ēnei pātai me ēnei rauemi:
-
Me pēhea koe e kukume mai i tō whānau hei painga mō rātou? (tirohia 1 Nīwhai 2:16–18; 3:15–21; 5:1–6; 7:20–21; Arami 36:17–20; “Te Whānau: He Whakapuakitanga ki te Ao”). He aha tāu mehemea kāore tētahi e hiahia ana kia āwhina koe i a ia, mehemea rānei e kino ana ki a koe?
-
He aha atu ngā tikanga e kitea nei e koe i ēnei karaipiture e whai ake nei e ārahi nei i ō tūhono whanaungatanga ki tō whānau? Matiu 5:21–24, 38–44; 6:14; 7:1–5; 22:36–39; 3 Nīwhai 18:21; Moronai 7:33; Whakaakoranga me ngā Kawenata 18:10–13.
I tuku mai a Erata Dieter F. Uchtdorf i ētahi tohutohu pai mō ngā whānau i ” In Praise of Those Who Save” (Liahona, Mei 2016, 77–80). He aha ngā mea e whakahihiko ana i tō ngākau hei mea whakakaha i tō whānau? (tirohia rawatia te wāhanga e kīa ana ”Saving Our Families”).
Tirohia anōtia ngā Kaupapa Rongopai, ”Family,” Wharepukapuka Rongopai; “Home and Family—Through Small Things” (whitiāhua), Wharepukapuka Rongopai.
Home and Family - Through Small Things
E āhei ana kia murua ōku hara i a au e whakapakari ana i tōku whakapono i te Karaiti.
I ētahi wā ka hua ake te whakaaro mehemea kua murua ō hara, ahakoa kua rīpenetātia i aua hara. He aha ngā tirohanga i tā Īnohi kōrero i Īnohi 1:1–8? He aha tā Īnohi hei whakaatu atu i tana whakapono i a Ihu Karaiti i mua, i muri hoki i tana murunga hara?
I a au e ngana ana ki te pupuri i Ana whakahaunga, ka manaaki te Atua i ahau.
E kōrero ana ngā pukapuka a Hāroma rāua ko Omoni i te whanaungatanga i waenganui i te tika me te whaioranga. He aha ngā mea e ako nei koe i Haroma 1:7–12; Omoni 1:5–7, 12–18? He aha te rerekē o tō te ao whakamāramatanga i tō te Ariki whakamāramatanga mō te whaioranga? He aha tā te Ariki hei āwhina i Tana iwi kia whaiora ai rātou? (tirohia Arami 37:13; 48:15–16).
”Haere mai ki te Karaiti, koia te Mea Tapu o Iharaira.”
Ka kaha kitea te pōwhiri “Haere mai ki te Karaiti” i roto i te Pukapuka a Moromona. Koia, ko tētahi o ngā take matua o te pukapuka he tuku pōwhiri ki ngā tāngata katoa. I a koe e pānui ana i Omoni 1:25–26, he aha tāu e kite nei e kōrero ana me pēhea e haere mai ai ki te Karaiti? Ka aha koe kia kaha ake tō whakatata atu ki a Ia?
Ko Moromona e whakarāpopoto ana i ngā papa kōura nā Jorge Cocco
Ka mahi te Atua i roto i ahau i a au e whai ana i Tana ārahitanga.
Ko tētahi take i akiaki te Ariki i a Moromona kia whakaurua atu ngā papa iti a Nīwhai ki roto i te Pukapuka a Moromona, he mea nā Tana mōhio ki te ngaronga atu o ngā whārangi tōmua 116 kua whakapākehātia ake nei (tirohia Whakaakoranga me ngā Kawenata 10; Hunga Tapu, wāhanga 1, upoko 5). He aha koe e whakawhetai ai i tā Moromona whai atu i ngā tohutohu a te Ariki kia whakaurua ēnei tuhinga (e mau nei 1 Nīwhai tae noa atu ki Omoni)? He aha ngā take i tukuna ai e Moromona mō tana whakaurutanga atu i aua mea? (tirohia Ngā Kupu a Moromona 1:3–7). He aha ngā wā i kite ai koe i te Atua e mahi ana i roto i ētahi atu?
Tirohia iho te whakaputanga mō tēnei marama mō ētahi atu whakaaro Liahona me For the Strength of Youth makahīni.
He Whakaaro mō te Whakaako Tamariki
E taea ana e au te kōrero ki te Matua i te Rangi i roto i te inoi.
-
Me pēhea koe e āwhina i ō tamariki kia whai tikanga ake ā rātou inoi? Me whakaatu atu ki a rātou tētahi pikitia o Īnohi e inoi ana; tukua rātou kia whakamārama mai he aha tā rātou e kite nei. Kātahi pea rātou ka kapia ō rātou karu me te whakaaro ake anō nei kei te kōrero rātou ki tō tātou Matua i te Rangi kanohi ki te kanohi. He aha ngā mea pai hei kōrerotanga mā rātou? He aha ngā mea e hiahia pea Ia ki te kōrero ki a rātou?
-
I a koe e pānui ana ā–waha i Īnohi 1:1–5, mā ngā tamariki nohinohi e whakaari anō nei ko Īnohi e aruaru kararehe ana, e inoi ana, me ērā atu mea. Me whakarongo ngā taiohi mō tētahi kupu, rerenga rānei e whakamāramahia ana ngā inoi a Īnohi. He aha ngā māramatanga e puta mai ana i ēnei kupu mō ngā inoi a Īnohi? Kōrerohia mai tētahi wā i “hiakai” ai tō wairua kātahi ka “karanga ake” koe ki te Ariki (Īnohi 1:4).
I te mea he tamariki tātou nā te Atua, e āhei ana ki te inoi ki tō tātou Matua i te Rangi.
Ka rongo, ā, ka whakautu taku Matua i te Rangi i aku inoi.
-
Me pēhea koe e āwhina ai i āu tamariki kia mārama, ka whakarongo, ā, ka whakautu te Matua i te Rangi i ā rātou inoi? Me tono rātou e koe kia whakarārangihia iho ētahi mea e inoi putuputu nei rātou. Kātahi ka taea e koe te āwhina i a rātou ki te kimi i ngā mea i inoia ai e Īnohi i Īnohi 1:2, 9, 13–14, me 16 (tirohia anōtia “Upoko 11: Īnohi,” Ngā Pakikōrero Pukapuka a Moromona, 30–31).
1:46Chapter 11: Enos
He aha ngā hua o ngā inoi a Īnohi? (tirohia ngā whiti 6, 9, 11).
He aha tā tātou e ako ai i tā Īnohi mahi kia pai ake ai ā tātou inoi?
-
Waiatahia ngātahitia tētahi waiata, pērā i “A Child’s Prayer” (Children’s Songbook, 12–13). Tērā pea ka tū ake ō tamariki i ō rātou ringa i ngā taima katoa e rongo ai rātou i te kupu “inoi”, i tētahi atu kupu rānei e tōaitia ana. Kōrerohia atu ki ō tamariki mō ētahi wā i whakautua āu inoi e tō Matua i te Rangi.
Māku ētahi atu e manaaki ina whakarongo au ki te Wairua Tapu.
-
I whai atu a Moromona i te ārahitanga o te Wairua Tapu kia whakaurua atu ngā papa iti a Nīwhai ki roto i te Pukapuka a Moromona. Kua puta mai ngā mea katoa kua rangahaua nei e tātou i te Pukapuka a Moromona i tēnei tau nā te mea i kōwhiria e Moromona ki te whakarongo ki te Wairua. Me pēhea koe e āwhina i ō tamariki kia ako ai me pēhea e whakarongo atu ki te Wairua? Tonoa rātou kia hurihuri haere te pānui i ngā whiti mai i Ngā Kupu a Moromona 1:3–8. Māu e kōrero mō ngā mea e ako ai rātou i ia whiti. Kātahi ō tamariki ka:
-
Kōrero mō ngā mea i ako ai rātou mai i ngā pakikōrero i te Pukapuka a Moromona i tēnei tau (pikitia mai i Haere Mai, Whai Mai i Ahau e āwhina i a rātou kia mahara ai).
-
Waiatahia ngātahitia tētahi waiata mō te Wairua Tapu, pērā i “The Still Small Voice” (Children’s Songbook, 106–7).
-
Me kōrero mō ngā wā i ārahina rātou e te Wairua ki te mahi i tētahi mea i manaakitia ai tētahi atu.
-
Hei whakaaro anō, tirohia te terenga mō tēnei marama o te Friend makahīni.
Īnohi e Inoi ana, nā Robert T. Barrett