Ko te Pukapuka a Moromona 2024
Hepetema 9–15: “Ngā Rongo Whakahari o te Koa Nui.” Heramana 13–16


”Hepetema 9–15: ʻNgā Rongo Whakahari o te Koa Nui.ʻ Heramana 13–16,” Haere Mai, Whai Mai i Ahau—Mō te Kāinga me te Hāhi: Ko te Pukapuka a Moromona 2024 (2023)

”Hepetema 9–15. Heramana 13–16,” Haere Mai, Whai Mai i Ahau—Mō te Kāinga me te Hāhi: 2024(2023)

Ko Hāmuera te Rāmana e whakaako ana i runga i te taiapa

Ko Hāmuera te Rāmana i runga i te Taiapa, nā Arnold Friberg

Hepetema 9–15: “Ngā Rongo Whakahari o te Koa Nui.”

Heramana 13–16

I whakaparahakotia a Hāmuera te Rāmana i tana haerenga tuatahi atu ki te kauhau atu i “ngā rongo whakahari o te koa” i Harahemara (Heramana 13:7), ā, i makaia atu anō e ngā Nīwhai ngākau pakeke. Tērā pea e taea ana te kī ko te āhua nei i hangaia ake e rātou tētahi taiapa kaha taiāwhio noa i ō rātou ngākau, nā konā, kīhai i taea te whakawhiwhi i te karere o Hāmuera. I mārama a Hāmuera ki te hiranga nui o te karere i kauhautia atu, ā, i whakaaturia tana whakapono i runga i tana whai atu i te whakahau a te Atua “kia hoki atu anō ia, ā, ki te poropiti atu” (Heramana 13:3). Pērā i a Hāmuera, ka tūpono tātou ki ngā taiapa i a tātou ”e whakarite ana i te huarahi o te Ariki (Heramana 14:9) me te tārake tonu ki te whai i Āna poropiti. Pērā i a Hāmuera, kei te whakaatu atu anō tātou e pā ana ki a Ihu Karaiti, “koia e haere mārire mai ai,” me te tono i te katoa kia “whakapono ki tōna ingoa” (Heramana 13:6; 14:13). E kore ngā tāngata katoa e whakarongo, ā, ka whawhai mai anō ētahi i runga i te kaha ki a tātou. Engari ka kitea e te hunga e whakapono ana ki tēnei karere i runga i te whakapono i te Karaiti, nā, he tino karere o “ngā rongo whakahari o te koa nui” (Heramana 16:14).

He Whakaaro mō te Ako ki te Kāinga me te Hāhi

Heramana 13

Ka tukuna e te Ariki he whakatūpatoranga mā roto i Āna poropiti.

Kei roto i ngā karaipiture, i ētahi wā e whakatauritetia ana ngā poropiti ki ngā kaimataara i runga taiapa, i runga pourewa rānei (tirohia Ihāia 62:6; Ehekiera 33:1–7). I a koe e rangahau ana i ngā kupu a Hāmuera i Heramana 13, me huri ō whakaaro ki te āhua e noho mai ana ia hei kaimataara mōu. He aha tāna e hāngai tonu ana ki ēnei rā? (tirohia rawatia ngā whiti 8, 21–22, 26–29, 31, and 38). Hei tauira, he aha tā Hāmuera i whakaako ai mō te rīpenetātanga? e pā ana ki te whakaiti me te whairawa? e pā ana ki te whai atu i te koa “i runga i te mahi hara”?

Māu rānei e tirotiro ngā karere nō ngā huihuinga whānui o te Hāhi mō ngā whakatūpatoranga pērā kua tukuna mai e te Ariki mā roto i ngā poropiti mohoā. He aha te mea e hihiko ana i tō ngākau hei mahi māu e hāngai ana ki ēnei whakatūpato?

Kimihia ngā tauira. Ko te tauira tētahi mahere, tētahi āhua rānei e whakamahia ana hei aratohu mō te whakatutuki i tētahi mahi. Kei roto i ngā karaipiture, ka kite tātou i ngā tauira e whakaatu mai ana me pēhea te Ariki e whakatutuki i Tana mahi, pērā i te tono i ana pononga ki te whakatūpato i te iwi.

he whānau e mātakitaki ana i te huihuinga whānui ā–ao

I a tātou e whakarongo ana ki ngā poropiti, ka aro atu rātou ki a Ihu Karaiti

Heramana 13–15

E pōhiri mai ana te Atua kia rīpenetā au.

Kei roto i ngā whakatūpato a Hāmuera mō ngā whakawākanga a te Atua tētahi pōhiri aroha kia rīpenetā. Kimihia ēnei pōhiri i roto i Heramana 13–15 (tirohia rawatia Heramana 13:6–11; 14:15–19; 15:7–8). He aha tāu e ako ai i ēnei whiti mō te rīpenetātanga? Ki ētahi, he whakawhiunga mamae te rīpenetātanga—tētahi mea hei karo. Ki ō whakaaro, i te hiahia a Hāmuera kia huri pēhea ngā whakaaro o ngā Nīwhai e pā ana ki te rīpenetātanga?

Hei whakahōhonu ake i tō rangahau, māu e pānui tā Tumuaki Russell M. Nelson karere ” We Can Do Better and Be Better” (Liahona, Mei 2019, 67). He aha tāna whakamārama mō te rīpenetātanga? He aha ngā manaakitanga o te rīpenetātatanga pono e kitea ana e koe i tana karere? Ka kite hoki koe i ētahi mea i pōhiritia nei tātou e te poropiti hei tīni. He aha tā te Wairua Tapu ki a koe hei tīni? Me tuhi koe i te whakakitenga e whāngaia ai ki a koe.

He aha e rerekē ai te rīpenetātanga i te tīni noa i tō whanonga? He aha e whakahirahira ai kia aro atu ki te pōhiri a te Atua kia rīpenetā? I a koe e whakaaroaro ana i tēnei, me whakarongo, me waiata rānei tētahi waiata e kōrero ana i tēnei pōhiri, pērā i “How Gentle God’s Commands” (Hymns, nama 125).

Tirohia anōtia “Jesus Christ Will Help You,” For the Strength of Youth: A Guide for Making Choices, 6–9; “Repentance: A Joyful Choice,” “Principles of Peace: Repentance” (whitiāhua), Wharepukapuka Rongopai; Ngā Kaupapa Rongopai “Ripenetātangai,” Wharepukapuka Rongopai.

4:36

Repentance: A Joyful Choice

2:57

Principles of Peace: Repentance #PrinceofPeace

Heramana 14; 16:13–23

I tonoa mai e te Atua ngā tohu me ngā mea whakamīharo hei whakaatu mō te whānautanga me te matenga o te Kaiwhakaora.

I Heramana 14, i whakamāramahia ake e Hāmuera, nā, ka tukua mai e te Ariki ngā tohu mō te whānautanga me te matenga o te Kaiwhakaora kia “mōhio ai” te iwi “e pā ana ki tana haerenga mai” me te “whakapono ki tana ingoa” (Heramana 14:12). I a koe e rangahau ana i Heramana 14, kia aro ki ngā tohu mō te whānautanga mai o te Kaiwhakaora i ngā whiti 1–8 me ngā tohu mō Tana matenga i ngā whiti 20–28. Ki ō whakaaro, he aha te painga o ēnei tohu hei tohu i te whānautanga me te matenga o Ihu Karaiti?

Ka āwhinatia koe e ngā tohu mōu ake me ngā tohu iti hei “whakapono ki te ingoa o [te Kaiwhakaora].” He aha Tāna hei whakakaha i tō whakapono ki a Ia?

He aha te whakatūpato e pā ana ki ngā tohu i Heramana 16:13–23? He aha te mea e taea te karo kia kaua e pērā ō whakaaro ki ngā whakaaro o te hunga i ēnei whiti?

Tirohia anōtia Arami 30:43–52; Ronald A. Rasband, “By Divine Design,” Liahona, Noema 2017, 55–57.

Heramana 15:3

He tohu aroha te kohetetanga a te Ariki.

He maha ngā kohete kaha kei roto i ngā kupu a Hāmuera, engari kei Heramana 15:3 tētahi kōrero hei tino mārakerake te kite atu i tā te Ariki kohetetanga. Me pēhea te kohete a te Ariki e meinga ai hei tohu mō Tana aroha? He aha ētahi taunaki mō te aroha o te Ariki i roto i ngā poropititanga me ngā whakatūpatoranga a Hāmuera?

Me rangahau tā Erata D. Todd Christofferson karere “As Many as I Love, I Rebuke and Chasten” (Liahona, May 2011, 97–100), e kimi ana i ngā take mō ngā kohetetanga ā–wairua. He aha ngā wā i kite ai koe i te Atua e mahi pēnei ana i tō oranga?

Heramana 16

E tohu atu ana ngā poropiti i ahau ki a Ihu Karaiti.

I Heramana 16, he aha tāu e ako ai i ngā tāngata i aro atu ai ki ngā whakaakoranga a Hāmuera? He aha tāu e ako ai i te hunga i whakaparahako i a ia? Me whakaaro koe ki tō whakatata atu ki a Ihu Karaiti mā runga i te whai i ngā poropiti e ora ana.

Tirohia iho te whakaputanga mō tēnei marama mō ētahi atu whakaaro Liahona me For the Strength of Youth makahīni.

He Whakaaro mō te Whakaako Tamariki

Heramana 13:2–5

Ka kōrero mai te Atua ki tōku ngākau.

  • Me pēhea koe e whakaako ai i ō tamariki, nā, e taea ana e te Atua te kōrero ki ō tātou ngākau, pērā i Tāna ki a Hāmuera? Me tono ki a rātou kia whakaatu mai ai ētahi huarahi e taea ai te whakawhiti whakaaro engari me kaua e kōrero (pērā i te reo o te tīnana me te reo o te kanohi). Mā konei tīmata ai tētahi kōrero e pā ana ki ngā momo huarahi e whakawhiti kōrero ana te Matua i te Rangi ki a tātou. I a koutou e kōrero ana mō tēnei, me titiro atu koutou ki tētahi pikitia o Hāmuera te Rāmana (e rua ngā mea i tēnei whakatakotoranga) kātahi ka pānuitia Heramana 13:2–5 i āu tamariki e whakarongo atu ana ki tā te Atua kōrero ki a Hāmuera e pā ana ki ana kupu.

  • E tika ana mō te tokomaha o tātou—arā, ko ngā tamariki pū anō—kia āwhinatia tātou kia kite ai pēhea ā, āhea e kōrero ana te Atua ki a tātou. Me kōrero mai e koe e pā ana ki tētahi wā i āwhinatia koe e te Wairua Tapu kia mōhio ai i roto i tō ngākau ki tā te Atua e pai ai hei mahi, hei kōrero hoki māu. Whakamāramahia atu tāu i rongo ai kia mōhio ai koe i te kōrero mai te Atua ki a koe. E pai ana pea kia kōrero mai ō tamariki e pā ana ki ētahi āhuatanga pērā i pā ai ki a rātou.

Heramana 14:2–7, 20–25

E whakaako ana ngā poropiti mō Ihu Karaiti.

  • Ka pai hoki te waiata tahi i “Samuel Tells of the Baby Jesus” (Children’s Songbook, 36) hei whakaako i ō tamariki ki tā Hāmuera i whakaako ai mō Ihu Karaiti. Ko te tohatoha atu i “Chapter 40: Samuel the Lamanite Tells about Jesus Christ” (Book of Mormon Stories, 111–13) tētahi atu huarahi. He aha tā Hāmuera i whakaako ai mō te Kaiwhakaora? Tērā pea me tohatoha atu anō i tā ngā poropiti mohoā e whakaako ana Mōna. Me pēhea ā rātou kupu e whakatupu ai i ō tātou whakapono ki a Ia?

    2:28

    Chapter 40: Samuel the Lamanite Tells about Jesus Christ

Heramana 16:1–6

Kua manaakitia au ina whaiwhai au i te poropiti.

  • Ka kaha ake ō tamariki ki te whakawhirinaki ki te poropiti mā te hura atu i ngā tauira o te hunga i ū ai i te pono. Ka kitea ētahi o ēnei i Heramana 16:1, 5. I a koe e pānui ana, me tū ake ō tamariki ina rongo rātou i tētahi mea i mahia nei i te wā i whakapono ki ngā kupu a Hāmuera. Ka mutu, i a koe e pānui ana i ngā whiti 2 me te 6, me noho iho ō tamariki ina rongo rātou i ngā mea i mahia ai e ngā tāngata whakapono kore. Me pēhea tātou e whakaatu ai kei te whakapono tātou ki ngā kupu o te poropiti e ora ana? Kōrerohia atu ki ō tamariki e pā ana ki ō manaakitanga i tau ai ki runga ki a koe i a koe e whaiwhai ana i ngā tohutohu a te Ariki mā roto i Ana poropiti.

Hei whakaaro anō, tirohia te terenga mō tēnei marama o te Friend makahīni.

Ko Hāmuera te Rāmana

Ko Hāmuera te Rāmana, nā Lester Yocum.