Taromauri
Tera nanon taromaurian te Atua iroum ao irou?
“Ao ngke e bungiaki Iesu i Betereem i Iutaia n ana bong Erote are te uea, ao noria, a roko i Ierutarem tan rabakau mai mainiku,
“Ao a taku, E nga Teuare bungiaki bwa aia uea I-Iutaia? bwa ti nora itoina i mainiku, ao ti roko bwa ti na taromauria.”
Taian Magi, ae a atongaki naba bwa, taan rabakau a ukoria ni kakaea ao n taromauria te Meetia. Bwa irouia, taromauriana nanona te bobaraaki nakoina ao n anganna bwaai n tangira aika te koora, ao bwaai aika a kakaawaki, ma rengarenga aika a boiarara.
Tera nanon taromaurian te Atua iroum ao irou?
Ngkana ti iangoa te taromauri, a nako ara iango nakon kawai ake ti kaota iai nanora ni kakaaitau i bon iroura ao ara beku n te Ekaretia. Ngkai I angoa aron taromaurian Tamara are i Karawa ao Ana Rikitemanna, ara Tia Kamaiu, a roko aua kawai n au iango: te moan, mwakuri ake kaota aron ara taromauri; te kauoua, arora ao ara namakin ake a kaota arora n taromauri; te kateniua, aron tein ara taromauri; ao te kaaua, kainnanoan maiuakinan aroia Atua aika a Tabu ake ti taromauriia.
Te Moan, Mwakuri ake A Kaota Aron Ara Taromauri
Teuana aron tein te taromauri ae rangi bwabwainaki bon te ikotaki n te tabo ae tabu ni karaoa iai te bootaki n taromauri. E taku te Uea, “Ao bwa kam aonga n kawakiningkami raoi man baarekan te aonaba, ko na nakon te auti n tataro ao ni karaoi mwakuri aika tabu n au bong ae e tabu.” Aio, eng, moan kaungakin nanora ni katean taian autinibootaki. Ma, n riaina, te tabo ae aki katabuaki e na nakoraoi ngkana ti kona kabongana ni katabua.
Ae kakaawaki riki bon are ti karaoia ngkana ti ikotaki n ana bong te Uea. Eng, ti oneira nakon ara kabanea n tamaroa are e kona n reke iroura—n aki kabanemwane iai ma a tau n anga iai ara karinerine ao ara rau ibukin te Atua. Ai bon ti te arona naba ma arora ae ti rau ao ni karinerine. Ti taromauri man reitakira inanon te tataro; ti taromauri man anenean kuuna n taromauri (tiaki n ti ongoraeana ma n aneneana); ti taromauri man taian kaetieti ao reiakinnira i marenara. E taku Iesu, “uringnga bwa n te bong aei, are ana bong te Uea, ko na anga am karea [nanona, am anganano … n taina, taarena, ke nanona, am beku ibukin te Atua ao aomata’] ao mwakuri aika tabu nakon Teuare Moan te Rietata, ao ni kaoti am bure nakoia taari, ao i matan te Uea.” Ti roko bwa ti naaki kamataku ke ni kamatakuaki—tao irouia taan anene—ma ti roko bwa ti na ururingnga ao n “reiakinaki raoi” n Ana euangkerio.
N te maungatabu ni kabuta ae nako, e kauringiira Unimwaane Patrick Kearon bwa “Tiaki bootaki n te Tabati bwa ti na ti kaea te bootaki n toa ao e a tia naba. Ti roko ni bootaki n taromauri. Bon iai te kaokoro ae korakora i marenan akana uoua. Ni iria nanona ti roko iai. Ma n taromauriia bon kamoamoaan ao karinean Atuara n te aro ae e bitiira!”
Kabanean nanora n ara Tabati nakon te Uea ao Ana kantantaninga bon kaotan te aro n taromauri. Tabeua te ririki n nako, e nooria Unimwaane Russell M. Nelson ngke te Unimwaane ngaia ngkoa: “Ti na kanga n tabua te bong ae te Tabati? Ngke te kairake ngai, I kamatebwai aia koroboki tabeman ake a booti baika a riai ni karaoi ao aika aki riai ni karaoi n te Tabati. E aki maan imwiina ngke I a reiakinna man koroboki aika a tabu are anuau ao aroarou n te bong ae te Tabati e kateitei iaon te kanikina i marenau ao Tamara are i Karawa [taraa Te Otinako 31:13; Etekiera 20:12, 20]. Ma te mataata anne, I aki manga kainnanoa rinanin bwaai ake a na karaoaki ao bwaai ake a na aki karaoaki. Ngkana N na karaoa te babaire bwa te mwakuri ni kakukurei e raoiroi ke e aki ibukin te Tabati; I titirakinai, ‘Tera te kanikina ae I tangiria bwa N na angan te Atua?’”
Te taromauri n ana bong te Uea e mwakenaki man kabotoan te nano i aon ana mwakuri n anga karea ae korakora Iesu Kristo. Ti karaoa raoi bukamaruan manga utina ae okoro n te Itita, ma n aron anne naba ni katoa wiiki ngke ti kana te toa ae tei ibukin Ana Mwakuri ni Kamaiu, ao Mangautina. Ibukiia ake a raira nanoia, kanakin te toa bon kaotan te nebonebo n te Tabati.
Taromauri ni bootaki bwa “rabwatan Kristo” iai mwaakana ae okoro ao ake ti karekei ngkana ti angareirei, ti beku, ao ni boutokaira i marenara. E kakaongora bwa, n teuana te kamatebwai koraki ake a noori maiuia n tamnei bwa ti ibukiia a na karako moanibwaian rikirakean tamneia, ke n taku bwa e rangi kakaawaki aia onimaki, ke n kakaraoa aia tai n taromauri ma te Atua. Ngaira Aika Itiaki n te kaawa, ti kamatoatoaira i marenara n tataro ao n onimaki.
E ngae n anne, ti aki kona ni mwaninga te mwakuri n taromauri are ti karaoia i bon iroura ao ni mwengara. E kauringiira te Tia Kamaiu, “Ma e ngae n anne ao ko na karaoi am berita nako i nanon te raoiroi ni boong nako ao n taai nako.” N ana taratara te aine ae wanawana, “I aki iangoa riki te kawai ae kakaawaki n taromauria te Atua nakon butimwaeaia ataei aika a uarereke i nanon maiura ao n tabeakiniia ao n reireia Ana babaire ibukiia.”
A reireia Tioramwaite Aramwa ao Amureki ake a totokoaki n nakon te tinakaoke bwa a na taromauria te Atua n tiaki te taina n te wiiki, ma n taainako, “i nanon taabo ake kam mena iai.” A taekina te tataro bwa kanga te taromauri:
“Kam riai ni kaota nanomi i nanon ami ruu ni bwai, ao n ami tabo aika a raba, ao n ami rereua.
Eng, ao ngkana kam aki tang nakon te Uea, kaona nanomi, ma ni kakorakoraingkami n tataro nakoina n aki toki.”
A taekina naba ukoukoran koroboki aika tabu, kaotan koauan Kristo, karaoan mwakuri n nanoanga ao mwakuri ni ibuobuoki, karekean te Tamnei ae Raoiroi, ao ni maiuakina te kakaitau ni katoa bong. Iangoa te iango anne: “maiu ni karabwarabwara ni katoa bong.” Anne e taekina au kakoua ni kawai:
Anua ao Namakin aika a Kakaraoaki n te Taromauri
Te namakin ao kaotan te kakaitau nakon te Atua, ni koauana, ane e kakorakora te nebonebo ma te kimwareirei ae boou ae kaitaraa n nooria bwa ti te beku riki teuana.
Te taromauri ni koaua nanona tangiran te Atua ao ingaingan nanora nakoina—te bwaintituaraoi ae te kabanea ni kakaawaki ae ti kona n anga. Ngke e titirakinaki bwa tera te moan tua ae korakora i aoia tuua nako, E kaeka Iesu, “Ko na tangira Iehova ae Atuam n nanom ni kabanea, ao n tamneim ni kabanea, ao ni wanawanam ni kabanea.” E arana naba aei bwa te moan tua.
Aio ana banna ni katooto Iesu i bon irouna n taromauria te Tama. E katabuaki Maiuna ma Ana mwakuri n anga karea nakon mimitongin te Tama. Ti uringa ana bubuti Iesu mai nanona n ana tai n rinanon te korakai ao te rawawata: “O Tamau, ngkana tao e konaki, ao e na nako mai rou te mwangko aei: ma akea au taeka, ma bon ane i Roum.”
Te taromauri bon te keiakimwaaka n iriira te katooto ae kororaoi aei. Ti na bon aki karekea te kororaoi n aei n te tairiki ni kangaina, ma ngkana ni katoa bong ti “anga [nakoina] ara karea te nano ae uruaki ao tamneira ae raraoma,” E na bwabetitoira n tamneina ao ni kaoniira n Ana nanoanga.
Te Kateniua, te Katannako man Aron Waakin Ara Taromauri
N te moan mwakoro n Reirei ao Berita aika Tabu, e katanoata ana bitaki ae aki tamaroa te aonaaba:
“Bwa a taonnako man au otenanti, ao n urua au berita ae tabu ae akea tokina;
“Aki ukoukora te Uea ni kamatoa raoiroina, bwa aomata nako a bon nakonako n oin kawaia, ao ni katotonga oin atuaia, are katotongana ai aron te aonaaba.”
E raoiroi iroura uringakin aia banna ni katooto teniman Iutaia aika kairake n mwaane, Anania, Mitiaera, ao Ataria, ake a uotakinako Baburon tabeua te tai i mwiin kitanan Ierutarem iroun Riaai ma ana utu. E manga araniia te aobitia mai Bwaburon bwa Tiateraka, Metiaka, ao Abetenoko. Rimwi, ngke a rawa mwaane aika teniman aikai n tataroa te boua are e kateaki iroun te Uea are Nebukaneta, e tua bwa a na karenakoaki nakon nanon te nne ni kanaiai ae uramwaaka, ao e taku nakoia, “ao ai antai te anti ae na kamaiuingkami mai nanoni baiu?”
Ko na uringa aia kaeka ae kakawaki:
“E kona Atuara ae ti toro i Rouna ni kamaiura man te nnenikanaiai ae ura mwaaka te ai iai, ao e na kamaiura mai nanoni baim, O te uea.
“Ma ngkana tao e aki, ao ke e ataki aei iroum, … bwa ti na aki toro irouia antim, ao ti na aki taromauria te boua are te koora are ko kateia.”
E rangi ni kabuebue te nne ni kanaiai n te aro are e a kamateia koraki ake a karenakoaki nako nanona, ma a bon aki rootaki iai Tateraka, Metiaka, ao Ao Abete-neko. “Ao e taetae Nebukaneta, ao e kangai, E na karaoiroaki Atuan Tiateraka, ma Metiaka, ma Abete-noko, are e … kamaiuia ana toro aika onimakinna, … man anga rabwataia, bwa a na aki toro iroun te anti temanna ma n taromauria bwa ti oin Atuaia.” A onimakina kamaiuaia iroun Iehova, ma ngkana tao E aki, e ngae ngkana e aki katoka mateia wanawanan te Atua, ma a na bon teimatoa n kokoaua nakoina.
Te bwai ae kakaawaki riki nakon taromaurian te Tama ao Ana Rikitemanna e na riki bwa te boua ae kaaraki. Naake a totokoa te Atua bwa otan te koaua, ao n kakeaa onimakinana, n karika te boua irouia bwa atuaia. Temanna ae bati n onimaki iroun te rabwata teuana e kakea kairana mai karawa n taromauria te atua ae akea koauana. Ao te koraki ake a bakan tataroa te Atua ma aki kawakina Ana tua a bon nakonako i oin kawaia: “A karaoiroiai ni matanriaia, ma a raroa nanoia mai Rou.” Karaoan ara taromauri bon ibukin “te Atua ae ti temanna ae koaua, ao Iesu Kristo, ae [E a tia] ni kanakomaia.”
Kabaneana, Kainanoan Katotongan Maiun te Tama ao te Nati
N te kabanea, aron maiuakinan maiura ae te kabanea n tamaroa, ae aron raoi te taromauri. Kaotan arora n taromauri nanona katotongan te Tama ao te Nati—kaotan anuan maiuia ao aroia i roura. Ngkana, n aron ae taekinaki, katotongan temanna bon te kawai n angan te karinerine nakon temanna. Aio e kaota aron te korakora ae teimatoa iroura n ukora tabuna. Ma te riki n ai aron Kristo bon kaotan naba ara mwakuri n taromauri. Ana taeka Unimwaane Kearon ibukin te taromauri, “n te aro ae bitiira”, e bon rangi ni kakaawaki. E uota te bitaki te tataro ni koaua.
Aio bon tamaroan kawain te berita ae tabu—te kawai n taromauri, ao n karinerine nakon te Atua. Ti rin te kawai man te bwabetito, ti berita n katoka i aora aran Kristo ao ni kawakin Ana tua nako. Ngkana ti karekea ana bwai n tituaraoi ae te Tamnei ae Raoiroi, te tia uarongorongo n ana nanoanga te Tia Kamaiu are e kabooira man kaitiakiira man te bure ngkana ti raira n nano. Ti kona naba n taekinna bwa n te raira n nano ti bon taromauriia Iai.
Ikotan taian otenanti n te nakoanibonga ao berita aika tabu ake a karaoaki n Ana Auti te Uea are e kaitiakiira riki iai. Bootaki aika a mimitong ao otenanti n te tembora bon kanoan te rikirake n aron te taromauri.
E katuruturua Beretitenti Nelson bwa, “ni kabane mwaane ao aine ake a ira buakon te mwakuri n te otenanti n te nakoanibonga ao ake a karaoi ao ni kawakin berita ma te Atua iai aia kona ni karekea mwaakan te Atua.” Tiaki ti aio te mwaaka ae ti kaaniira iai n beku ao ni kakabwaia. Bon te mwaaka mai karawa naba ae mwakuri i nanora n uarokoira ao ni kaitiakiira iai. Ngkai ti nakonako ni kawain te berita ae tabu, e kaotaki nakoira iai mwaakan te atua ni kaitiakaki” iai.
Ao a bane ni bwaka inano i waen Iesu, ma n taromauria.” Ti riai n tuangakira iroun Iesu, n bobaraaki ao taromauria te Tama [n] aran [te nati].” Ti a karekea te Tamnei ae Raoiroi ao ni katauraoi nanora nakon te Atua, n akea riki te atua irarikina, ao ngkai ngaira ana reirei Iesu Kristo, katotonga arona i nanon nako maiura. I kakoaua bwa ngkana ti karaoia, ti na rinanon te kimwareirei n taromauriia. N aran Iesu Kristo, amen.