Bwanin Kamaiuan Tamneira Irouna
Te kamaiuaki n ae bwanin tiaki n ae nanonaki ni kaokan te rabwata ao te namakin n te maiu aei. Te kamaiuaki n ae bwanin e riki man te onimaki ao te rairaki nakon Iesu Kristo.
Tengaun rebera are a kanenei bwanaaia nakon te Tia Kamaiu, “Ko na nanoangaira.” Ao Iesu e nanoangaiia. E tuangiia bwa a na nako ni kaotiia nakoia ibonga, ao ngke a nako, a kaitiakaki man aorakiia.
Ao temanna mai buakoia, ngke e nooria bwa e kamarurungaki, e takarua ni kamoamoa te Atua. E okira te Tia Kamaiu, e bwaka iaon Waena, ao ni kaota ana kakaitau.
Ao e taku te Tia Kamaiu nakon teuare e kakaitau, “E kamaiuko am onimaki.”
E kamaiuia tengaun Rebera Iesu Kristo. Ma temanna, e oki nakon te Tia Kamaiu, e karekea te bwai ae raka ae aki kaantaningaki. E kamarurungaki n ae bwanin.
A kamarurungaki n rabwataia rebera ake ruaman.
Temanna e kamarurungaki n rabwatana ao e kamarurungaki n tamneina.
N iangoan te karaki aei inanou, I miimi ngkana e koaua te taeka aei. Ngkana te kamarurungaki ao te bwai ae bwanin tiaki titebo, e kona temanna ni kamarurungaki n ae bwanin n te tamnei, ma tiaki n te rabwata ao n te namakin?
Te Tia Katoki Aoraki e katoki aorakira ni kabane—n te rabwata ao n te namakin—n Ana tai. Ma inanon kakantaningaan te kamarurungaki, e kona temanna ni kamarurungaki n ae bwanin?
Tera ae e nanonaki n kamaiuaki n ae bwanin n te tamnei?
Ti kamarurungaki n ae bwanin iroun Iesu Kristo ngkana ti kamwakura ara rinerine n Iriiria inanon te onimaki, n anga nanora Nakoia bwa E aonga ni bitii nanora, kawakin Ana tua, ao n rin n te berita ae tabu n ara reitaki Mangaia, ni keiaki ma te nimamannei ao n reiakinaki man taian kakaewenako man bwain te aonaaba aei ni karokoa are ti oki nako matana ao ni kamarurungaki n aanga nako. I kona ni kamaiuaki ngke I tabe n tataninga ibukin kamarurungau ngkana au reitaki Mangaia e bwanin ma nanou ni koaua.
Te Onimaki iroun Iesu Kristo e karekea te kaantaninga. I kunea te kaantaninga ni kekeiaki bwa N na kamaiuaki—n te aro ae bwanin ni bungiaki n te onimaki iroun Iesu Kristo. Te onimaki irouna e karikirakea au kaantaninga ibukin te kamaiuaki, ao te kaantaninga anne e kamatoatoa au onimaki iroun Iesu Kristo. Bon te bwai ae rangi ni mwaakaroioi.
Te Uea e tuanga Enoti bwa e “kamaiuaki” man ana onimaki.” E roko te kamaiuaki ngkai Enoti e iangoi inanona ana taeka tamana ae Iakobwa ae te burabeti, ngkai e baki tamneina ni kan ataa tibwangana ibukin te maiu ae akea tokina, ngkai e tang nakon te Atua n ana tataro ma korakorana ni kabane. Ao n te namakin ae korakora anne ao te nanorinano, e roko bwanaan te Atua irouna, n taekinna bwa a kabwaraaki ana bure. E e titirakina te Uea Enoti, “E kanga ni karaoaki aio?” Ao e kaeka te Uea, “ibukin korakoran am onimaki iroun Kristo, … e kamaiuko am onimaki.”
Rinanon ara onimaki iroun Iesu Kristo, ti kona n ukora te kamaiuaki n te tamnei ngkai ti tataninga ao ni kaantaninga ibukin te kamaiuaki n rabwatara ao n ara namakin.
Ibukin tamaroan Ana anga karea ni kamaiu, ao ngkana ti rairinanora ni koaua, e na kamaiura te Tia Kamaiu man te bure, n aron are E karaoia nakon Enoti. Ana Mwakuri ni Kamaiu ae akea tiana e kabebetei rawawatara ao nanokawakira.
Ma E na bon aki katauraoa te buoka ni kamaiu man mamaaran rabwatara ke aorakira—te maraki ae okioki, kerikaakin tautian rabwatam n aron aoraki aika a mwaiti are e roota te taratara, te aki kakamwakuri, te kaentia, te raraoma, buan te iango. Te kamaiuaki anne e bon kaineti ma ana tai te Uea. Ao inanon te tai, ti kona n rineia bwa ti na kamaiuaki man kamwakuran ara onimaki Irouna!
Te kamaiuaki n ae bwanin nanona n te aro ae bobonga ao ae tabwanin. N aroia naba niman kibono ake a wanawana ao a kaoni bwaan aia taura ao ngke e a roko te tia ien, ti kona ni kamaiuaki iroun Iesu Kristo ngkai ti kaoni ara taura ni kanoaia n te bwaa are te rairaki Nakoina. N te anga anne, ti a tauraoi ibukin te baka n amwarake n tain te iein, Kauoakina.
N te taetae ni kaikonaki ni kabane kibono ake tengaun a mena n te tabo ae eti, n tataningaa rokon te tia iein. A roko ma aia taura ngaiia n tatabemaniia.
Ma ngke E a roko, n aoan te nukanibong ae aki kaantaningaaki, niman kibono ake a nanobaba akea bwaan aia taura. A aki kabwarabwaraaki bwa tao a buakaka ma a nanobaba. A kabwaka naake a nanobaba bwa aki tauraoi ao n teimatoa ni kaoni bwaan aia taura are bon te rairaki ni koaua.
Ao ngaia are, ni kaekaan aia bubuti bwa aonga n rin n tain te baka n amwarake ibukin te iein, e kaeka te tia iein, “I aki kinaingkami.”
Ni kaotana, ngkanne bwa niman kibono ake a wanawana a Kinaa. A kamaiuaki Irouna.
A onrake bwaan aia taura are te rairaki ae onot,i ike niman kibono ake a wanawana a kona n rin n te baka n amwarake n angatain te tia iein.
N aron ae e kabwarabwara te Tia Kamaiu, “Bwaina te kakaonimaki, tataro n taai nako, ni katauraoi ami bwae ni kaura mwakai, ao ni iai ami bwaa iroumi, bwa kam aonga n tauraoi n rokon te Tia Iein.”
Niman Kibono Aika Wanawana, iroun Ben Hammond
Rianakon te korobanna ae karaoaki man te katiibu ae tei ibukiia niman kibono ake a wanawana e kateaki n te Tembora Tikuea, itinanikun te Kateitei ibukin te Bootaki n Aine ao irarikin te Salt Lake Tembora.
Bon te tabo are e bootau raoi ma te reirei are e taekinaki n te taetae ni kaikonaki. Ibukina bwa ngkana ti karaoi ao ni kawakin berita aika tabu, riki naake a tauraoi n ana auti te Uea, ti kaonrakei bwaan ara taura are bon te rairaki.
Ngkai aine a tei ibukiia niman kibono ake a wanawana ake aki tibwaua aia bwaa ibukin te rairaki, a tibwaua ootaia ngkai a tabeka ieta aia taura, are a bane onrakeia ao a ura man ootamwaaka. N aron ae ataaki a kaota aia boutoka i bon imarenaia—a bane ni katiteuanaaki, a irabwati ni kaotan te tangira ma te iraorao, a uaia n itaramata ao ni kaoiia tabeman n nakon te ota.
Ni koauana,“[ngaira] otan te aba.” E taekinna te Tia Kamaiu:
“I rineingkami bwa ootaia te botanaomata aio. Te kaawa ae bubura ae kateaki iaon te tabuki e bon aki kona n raba.
“… [Ti] kaura te taura te bae ma ni kakia iaan te bwaketi? Tiaki, ma a katoka i aon nnena, ao e anga ootana [nakoia] ake a mena n te bata;
“Ngaia are kaotai ami taura imataia te botanaomata aio, bwa a na noori ami mwakuri aika a raraoi ma ni karaoiroa Tamami [are] i karawa iai.”
Ti tuangaki bwa ti na tibwaua Otana. Ngaia are kateimatoa kaonrakei am taura n te bwaa ae te rairaki nakon Iesu Kristo ao ni katauraoi ami bwae ni kaura mwakai, bwa aonga n otamwaaka. Ngkanne kaotaa te ota anne. Ngkana ti tibwaua otara, ti uota ana kabebete Iesu Kristo nakoia aomata, rairakira Nakoina e kakorakoraaki, ao ti kona ni kamaiuaki n ae bwanin e ngae ngke ti tataninga bwa ti na kamaiuaki. Ngkai ti kaoti otara bwa a na otamwaaka, ti kona n namakina te kimwareirei inanon ara tai n tataninga.
Te katooto man koroboki aika tabu e rangi n ibuobuoki ni kamatoatoakin te tua ae ti kona ni kamaiuki n ae bwanin ngkana ti rairaki nakon Iesu Kristo ao ni karekea te korakora Mairouna, e ngae ngke ti tataninga bwa ti na kamaiuaki.
Te Abotoro ae Bauro iai tabeua aron karawawatakina—are e kabwarabwara bwa te “bai ni kateketeke n irikona,” ike e kateniua ana tai ni butia te Uea bwa e na nako mai rouna. E taku Kristo nakon Bauro, “E a tau au akoi i roum: bwa e kakoroaki raoi mwakau n te mamara.” Tera ae taekinna Bauro:
“Mangaia ae moan te kukurei Ngai … ni kamoamoai ni mamarau, ba e aonga ni memena m’akani Kristo i aou.
“Ma ngaia are I kukurei n taiani mamara, … ma taiani maraki ibukin Kristo: bwa ngkana I mamara, ao I a korakora iai.”
E kaotaki n ana banna ni katooto Bauro bwa e ngae ngke inanon mamaarara, e kona ni kakororaoaki korakorara iroun Iesu Kristo—ngaia anne, e bobonga ma n tabwanin. Naake a boorabwata ma taian karawawata n te maiu ae mamate, ao te rairaki nakon te Atua n te onimaki n aron Bauro, a kona ni karekei kakabwaia man karekean kinaakiia ma aia reitaki ma te Atua.
E aki kamaiuaki Bauro man karawawatakina, ma e kamaiuaki n te maiu n tamnei inanon Iesu Kristo. Ao e ngae ngke e mena inanon te kangaanga, te ota man rairakina ao te korakora mairoun Iesu Kristo e otamwaaka, ao e rootaki n te kimwareirei. N ana Reta nakoia i Biirbi e taku, “Kam na kimareirei iroun te Uea n [aki toki]: ao I a manga taku, Kam na kimareirei.”
Tariu ao mwaaneu, te kaeka bon eng, ti kona ni kamaiuaki n te tamnei, e ngae ngke ti tabe n tataninga bwa ti na kamaiuaki n te rabwata ao n te namakin. Te kamaiuaki n ae bwanin tiaki n ae nanonaki ni kaokan te rabwata ao te namakin n te maiu aei. Te kamaiuaki n ae bwanin bon te bungiaki n te onimaki inanon ao te rairaki nakon Iesu Kristo ao ni kaotamwaaka otan te rairaki anne.
“A mwaiti aika weteaki, ma a karako [aika] rineaki.”
A na kamaiuaki aomata ni kabane n rabwataia ao n aia namakin n tain te Mangauti. Ma ko na rineia ngkai bwa ko aonga ni kamaiuaki Irouna n ae bwanin?
I katanoata ma te kimwareirei bwa I rairaki nakon te Uea Iesu Kristo. I kataa au kona bwa I aonga ni kamaiuaki Irouna. I kakoaua bwa bwaai ni kabane a na manga kaokaki ao e na roko te kamaiuaki, n Ana tai, ibukina bwa E maiu.
Maria te I Maketara bon te aine ae kamarurungaki iroun Iesu Kristo. Ao bon te aine ae kamaiuaki iroun Iesu Kristo. Ngkai Ana reirei, e ira te Tia Kamaiu ni kabutaa aon Kariraia ao ni mwakuri ma Ngaia.
E kaoti irarikin te kaibangaki, te kakoaua ibukin Matena.
E nakon ruanimatena ni kabwanina aron te katauraoi ibukin te taunimate ao ni kunea bwa e a tia ni kamwaingaki te atiibu, bwa ai akea rabwatan te Uea. E tang Maria ngke e mena n te ruanimate ngke e titirakinaki, moa irouia anera ao imwiina iroun te Tia Kamaiu n Tii Ngaia, “Neiko, e aera ngkai ko tang? antai ae ko ukoukoria?”
E tang Maria, “A tia n uotaa nako au Uea, ao I a aki ataia bwa a kaaki ia.”
Ao e karaurau Iesu ni wetea arana, “Maria.” Ao e Kinaa ao e kaeka ma te karinerine, “Raboni … ae ai aron ae te Tia Reirei.”
N taetae ni burabeti ibukin te Tia Kamaiu, e taku Itaia, “E na ongaki te mate i Rouna n aki toki; ao E na kaoi rannimata te Uea ae Iehova man maata ni bane.”
Ni Mangautina e a kona ni kaoaki raninmatan Maria. Ni koauana E kona naba ni kaoa raninmatam.
Maria bon te moan tia kakoaua ibukin te Tia Kamaiu ae e a mangauti. Ao bon ngaia te moan ni kakoaua nakoia tabeman ibukin te bwai are e a tia n nooria.
I reita au koaua ma ana koaua Maria. E a uti. Iesu Kristo E maiu. N te kabane, aomata nako a na kamaiuaki, n rabwataia ao n aia namakin, Irouna. Ao inanon tataningaakin te kamaiuaki anne, te onimaki iroun te Tia Katoki Aoraki e na kamaiuira n te maiu n tamnei n te aro ae bwanin. N aran Iesu Kristo, amen.