Ngaahi Talanoa ʻo e Folofolá
ʻOku Ngāue Fakafaifekau ʻa e Kau ʻAposetoló ki Pilitānia Lahi


“ʻOku Ngāue Fakafaifekau ʻa e Kau ʻAposetoló ki Pilitānia Lahi,” Ngaahi Talanoa ʻo e Tokāteline mo e Ngaahi Fuakavá (2024)

“ʻOku Ngāue Fakafaifekau ʻa e Kau ʻAposetoló ki Pilitānia Lahi,” Ngaahi Talanoa ʻo e Tokāteline mo e Ngaahi Fuakavá

Siulai 1838–Siulai 1841

2:59

ʻOku Ngāue Fakafaifekau ʻa e Kau ʻAposetoló ki Pilitānia Lahi

Ko e falala ki he ngaahi talaʻofa ʻa e ʻEikí

Ko hono maʻu ʻe Siosefa Sāmita ha fakahā ke ui e kau ʻAposetolo ʻo e Siasí ke nau ngāue fakafaifekau ki Pilitānia Lahi.

ʻI ha fakahā kia Siosefa Sāmita, naʻe ui ʻe he ʻEikí ʻa e kau ʻAposetoló ke nau folau vaka tahi ʻo ngāue fakafaifekau ki Pilitānia Lahi. Neongo naʻe faingataʻa kia Siosefa ke tuku atu e kau ʻAposetoló ki ha feituʻu mamaʻo, ka naʻá ne falala ki he ʻEikí. Naʻe toe faingataʻa foki ki he kau ʻAposetoló ke mavahe mei honau ngaahi fāmilí. Ka naʻe talaʻofa ʻa e ʻEikí te Ne tāpuakiʻi kinautolu.

Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 118

Ko Hiipa Kimipolo mo hono fāmilí.

Naʻe kei iiki e fāmili ʻo Hiipa C. Kimipoló mo hono uaifi ko Vilaté. Naʻe ʻi ai haʻana pēpē naʻe kei māhina pē ʻe taha. Naʻe puke lahi ha niʻihi tokolahi ʻo e kau mēmipa hona fāmilí.

Kau Māʻoniʻoní, 1:405

Ko e teuteu ʻa Pilikihami ʻIongi ke ʻalu ʻo ngāue fakafaifekaú.

Naʻe puke foki mo Pilikihami ʻIongi, pea naʻe masiva hono fāmilí. Ka naʻe talaange ʻe Mele Ane, ko e uaifi ʻo Pilikihamí, “ʻAlu ʻo fakahoko hoʻo ngāue fakafaifekaú, pea ʻe tāpuakiʻi koe ʻe he ʻEikí.”

Kau Māʻoniʻoní, 1:404–5

Ko e nofo fakataha ʻa Pilikihami ʻIongi mo Hiipa C. Kimipolo.

Naʻe kamata ke ʻalu ʻa Pilikihami, ka ʻi heʻene aʻu ki he ʻapi ʻo Hīpá, naʻá ne fuʻu vaivaia ʻo ʻikai ke ne mei lava ʻo lue. Naʻá ne nofo mo e fāmili ʻo Hīpá ʻi ha ngaahi ʻaho siʻi.

Kau Māʻoniʻoní, 1:405

Ko hono tokangaʻi ʻe Mele Ane ʻIongi ʻa Pilikihami mo Hiipa.

Naʻe tokangaʻi ʻe Mele Ane ʻa Pilikihami kae ʻoua kuó ne moʻui lelei feʻunga mo Hiipa ke na mavahe. Naʻá na kei fakatou vaivai pē, ka naʻá na loto ke malanga ʻaki ʻa e ongoongoleleí.

Kau Māʻoniʻoní, 1:405

Ko e mavahe ʻa Pilikihami mo Hiipa ki hona misioná.

Naʻe lea māvae ʻa Hiipa mo Pilikihami ki hona ongo uaifí peá na kaka ki mui ʻi ha saliote. Naʻá na ongoʻi fakaʻofaʻia ʻi heʻena mavahe mei hona fāmilí ʻoku nau fuʻu puke lahi mo masivá. ʻI he mavahe atu ʻa e salioté, naʻe talaange ʻe Hiipa kia Pilikihami, “Ko ha meʻa faingataʻa moʻoni ʻeni.” Naʻá ne loto ke tokoni ki hona fāmilí ke nau ongoʻi loto-toʻa. Naʻe kole ange ʻe Hiipa ki he fakaʻulí ke kiʻi taʻofi e salioté.

Kau Māʻoniʻoni, 1:405–6

Naʻe kiʻi tuʻu ʻa Pilikihami mo Hiipa ke fai ha lea māvae.

Naʻe fanongo ʻa Vilate mei loto fale ki ha longoaʻa. Naʻá ne aʻu mai ki he matapaá, ʻa ia naʻe tuʻu ai ʻa Mele Ané. Naʻá na sio kia Hiipa mo Pilikihami ʻokú na tuʻu ʻi mui he salioté, ʻo taʻataʻalo ʻaki hona tataá ʻi he ʻataá mo kaila, “Fiefia! Fiefia! Fiefia maʻa ʻIsileli!” Naʻe tali mai ʻe he ongo fafiné, “Mo ō ā! ʻOfa ke tāpuakiʻi kimoua ʻe he ʻOtuá!”

Kau Māʻoniʻoní, 1:406

Ko e malanga ʻa Pilikihami mo Hiipa ʻi Pilitānia Lahí.

Hili ha folau lōloa ʻa Hiipa mo Pilikihami ʻi he tahí, naʻá na tūʻuta ki Pilitānia Lahi. Naʻá na akoʻi mo e kau ʻAposetolo kehé ha kakai tokolahi ʻo kau kia Sīsū Kalaisi mo ʻEne ongoongoleleí. Naʻe papitaiso ha kakai ʻe lauafe ʻo nau kau ki he Siasi ʻo e Fakamoʻuí.

Kau Māʻoniʻoní, 1:408–11

Ko e fononga ʻa e Kāingalotú ke nofo ʻi Nāvuú.

Naʻe hiki ha tokolahi ʻo e kakai naʻe papitaiso ʻi Pilitānia Lahí ki Nāvū ke tokoni ki hono langa ʻo e koló mo e temipalé. Naʻe fai pau e ʻEikí ki Heʻene talaʻofa ke tokangaʻi ʻa e ongo fāmili ʻo Hiipa mo Pilikihamí lolotonga ʻena ngāue fakafaifekau Maʻaná.

Kau Māʻoniʻoní, 1:437–39