Wiadze Mfɛndzanan Ehyiadzi
“Ana Edɔ Me?”
Ɔbɛsɛ 2025 wiadze mfɛndzanan ehyiadzi


11:42

“Ana Edɔ Me?”

Sɛ yɛpɛ dɛ yɛkyerɛ hɛn dɔ ma Nyankopɔn a, ɔwɔ dɛ yɛtse mbrɛ Osi hu hɛn dɔ ase.

Ɔba dzesɛɛfo abɛbusɛm mu no, nna ahyɛse no ɔyɛ onua panyin no dzen dɛ obedzi ehurusi ber a no nua kakraba sanee baa fie wɔ mber a ɔyɛɛ nsanmuyi bɔn ahorow na “ɔkɔbɔɔ asakasakabra sɛɛ n’ahodze nyina” ekyir no. Onua panyin no n’ahantan na bu a obu no ho tseneneenyi no amma ɔanngye enyigye a ɔwɔ no nua no nnuhu mbae ho no annto mu. Hɛn so yebotum ama akwan horow apa hɛn ho a yɛmma hɛn adɔfo nnhu wɔ hɛn kasaa na ndzeyɛɛ mu dɛ yɛdɔ hɔn nokwar mu.

Fasusu a ɔyɛ ndam pii wɔ kyerɛwsɛm no mu a ɔfa ɔdɔ mapã a wɔdze ma na wonya ho: Naomi na Ruth, Ammon na Ɔhen Lamoni, ɔba dzesɛɛfo no na n’egya, Agyenkwa no na N’esuafo.

Sɛ wɔma ɔdɔ kwa na wɔgye no nokwar mu a, ɔbrapa nhyehyɛɛ bi hyɛ ase a ɔma ɔdɔ a ɔda nyia ɔrema na nyia ɔregye ntamu no kɔ sor.

Nyankopɔn no dɔ dzi mu, onnyi ewiei, otsim hɔ daa, na “ɔyɛ dɛw papaapa.” Ɔdze “enyigye kɛse bi” hyɛ akoma mu mã. Naaso, ɔtɔfabi a otum yɛ dzen ma hɛn dɛ yebohu Nyankopɔn no dɔ wɔ hɛn abrabɔ mu. Naaso, hɛn Ɔsor Egya dɔfo a odzi mu no pɛ ma hɛn papaapa dɛ yɛtse No dɔ dɛ “Ɔnye [hɛn] kasa dɛ mbrɛ … [hɛn] ntseasee tse.” Ɔbɛkyerɛ No dɔ ama hɛn wɔ kwan a hɛn, ankorankor, botum atse ase. Yebotum atse Nyankopɔn no dɔ ma hɛn ber a yɛhwɛ abɔdze ne ndzɛmba afɛɛfɛw no, anaa ber a yenya mpaabɔ ho nyiano, anaa adwen bi ba hɛn adwen mu ber kor noara a ohia no, anaa yenya dɛwdzi mber a ɔyɛ ahomka. Dza ɔkrɔn koraa a ɔda Ɔsor Egya no dɔ ma hɛn edzi a ɔkã adwen na akoma nyina nye ber a Ɔmaa No Dɔba dze Noho mae dɛ mpatadze no.

Tse dɛ ɔba dzesɛɛfo no nua panyin no, hɛn enyi taa tsim hɛnankasa hɛn do. Yɛdze hɛn adwen nyina ahyɛ mu rohwehwɛ Nyankopɔn no dɔ ma hɛn, ho nsɛnkyerɛdze dodow, na sɛ yennhu a yɛhaw. Mbom asɛmdɛw nwanwa no nye dɛ mpɛn dodow a hɛn enyiwa tsim do yie dɛ yɛrekyerɛ hɛn dɔ ma Nyame no, mpɛn dodow a ɔgow yie ma hɛn dɛ yɛtse No dɔ ma hɛn. Bia iyi ntsi na wobisaa “Mbra no mu asɛnkɛse nye mmuana no” Agyenkwa no dze nsato yi a ɔda famu na ohia dze buaa dɛ: “Dɔ Ewuradze wo Nyankopɔn wɔ w’akoma nyina mu, nye wo kra nyina mu, nye w’adwen nyina mu.”

Ɔtɔfabi a kwan a yɛfa do kyerɛ dɔ ma hɔn a yɛdɔ hɔn papaapa no nnyɛ kwan a hɔn wɔfa do hu ɔdɔ. Iyi botum ayɛ atseetsee ama nyia ɔrekyerɛ dɔ na nyia ɔregye no. Obotum aboa dɛ yebisa hɔn a yɛdɔ hɔn no mbrɛ wohu ɔdɔ a obi akyerɛ. Dɛmara, sɛ yɛpɛ dɛ yɛkyerɛ hɛn dɔ ma Nyankopɔn a, ɔwɔ dɛ yɛtse mbrɛ Osi hu hɛn dɔ ase. Oye dɛ, Ɔakyerɛ akwan horow pefee wɔ kyerɛwsɛm no mu a yɛnam do botum akyerɛ hɛn dɔ ama No.

Ana Edɔ Me Sen Yinom?

Peter na Ewuradze a Ɔasoɛr hɔn nkɔmbɔdzi a nkyerɛkyerɛ wɔ mu ber a wɔwɔ Tiberias Po ne nkyɛn mu no, yesũa akwan horow a yebotum akyerɛ dɔ ama Ewuradze.

“Jesus see Simon Peter dɛ, Simon, Jonas ne ba, ana edɔ me sen yinom?” “Ɔsee no dɛ, Nyew, Ewuradze, woara inyim dɛ modɔ wo.”

Asɛmbisa tsitsir a ɔwɔ Ewuradze n’asɛm yi mu nye “Ana edɔ me sen iyi nom?” Yɛkyerɛ hɛn dɔ ma Ewuradze ber a yɛdze no dzi kan wɔ “yinom” do, na “yinom” botum ayɛ obiara, dwumadzi biara, anaa biribiara a oyi Ewuradze si nkyɛn dɛ Ɔnnyɛ nhyɛdo tsitsir a ohia wɔ hɛn abrabɔ mu.

Mber nndɔɔ sõ wɔ da kor mu, anaa dapɛn kor mu, bosoom kor, anaa afe kor mu a yebotum ewie dza yehia anaa dza yɛpɛ dɛ yɛyɛ nyinara da. Ɔnnkyebo asetsena no nsɔhwɛ ne fã bi nye dɛ yɛdze mboadze a ɔsom bo a ɔyɛ mber, bɛyɛ dza ohia papaapa ma hɛn onnyiewiei yieyɛ na yegyaa ndzɛmba a mfaso nnyi ho yie no mu.

President Russell M. Nelson kãa dɛ: “Asɛmbisa a ɔwɔ hɔ ma hɛn mu biara no … yɛ pɛr. … Ana epɛ dɛ ema Nyankopɔn yɛ nhyɛdo tum abɔso wɔ w’abrabɔ mu? Epɛ dɛ ema Ne nsɛm, Ne mbrasɛm, na N’ahyɛmudzi horow nya nhyɛdo wɔ wo do da biara? Epɛ dɛ ema Ne ndze kwan ma ɔbɔ biribiara do? Ana epɛ dɛ biribiara a Ohia ɔwo ma ayɛ no, bor w’ahwehwɛ dze biara do a? Ana epɛ dɛ ema wo pɛ kɛhyɛ Ne dze mu?” Yɛkyerɛ hɛn osuanyiyɛ na ɔdɔ ma Nyankopɔn ber a yɛdze No yɛ hɛn ehiadzi a odzi kan koraa.

Hwɛ Mo Nguan

Nyiyimu a odzi do wɔ Peter na Agyenkwa no hɔn nkɔmbɔdzi kor yi ara mu no, yesũa kwan kor so a Ewuradze dze hu hɛn dɛ yɛrekyerɛ dɔ: “[Ewuradze] see no mpɛn ebien dɛ, Simon Jonas ba, ana edɔ me? Ɔsee no dɛ, Nyew, Ewuradze, woara inyim dɛ modɔ wo. Ɔsee no dɛ, Hwɛ mo nguan.”

Yɛkyerɛ hɛn dɔ ma Ɔsor Egya ber a yɛsom, yetsie, yɛdɔ, yepegya, anaa yɛyɛ somdwuma ma Ne mba. Dɛm som no botum ayɛ dza ɔda famu koraa dɛ yɛrohwɛ binom nokwar mu a yemmbua hɔn atsɛn. Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi ɔfã otsia 76 mu no, yehu hɔn a wobenya celestial ahenman no hɔn suban kakra: “Wohu dɛ mbrɛ wohu hɔn, na wonyim dɛ mbrɛ wonyim hɔn.” Wohu binom dɛ mbrɛ Nyankpoɔn hu hɔn, na Ohu hɔn dɛ mbrɛ wobotum abɛyɛ, a wɔwɔ ndaamba enyimnyam krɔnkrɔn.

Mifi m’asɛmpasomafo dwuma mu baa fie no, mibedzii abowano mfuw-nsiesie edwuma a emi na mo nuanom hyɛɛ ase wɔ hɛn mbasirmba mber mu no do. Nna moho san so kyer me wɔ mo sũapɔn skuul adzesũa mu. Fefɛw ber dapɛn kor bi, nsutɔree kɛse na nsɔhwɛ a odzi ewiei a yɛrebɛkyerɛw no hyɛɛ mo do na mekaa ekyir wɔ yard efuw ho edwuma a meyɛ no ho.

Dapɛn ntamu no wimu baabaae, na meyɛɛ m’adwen dɛ mopon class a mobɔkɔ akɛyɛ yard efuw nsieisie no ho edwuma. Mbom mokɔr fie no, nna me kaar na ndzɛmba a medze yɛ edwuma no nnyi hɔ. Nna menntse ase, ntsi mokɔr yard horow a ɔwɔ dɛ meyɛ mu edwuma no; nna kor biara mu no woetwitwa no fɛɛfɛɛfɛw dada. Yard a odzi ewiei a ɔwɔ dɛ meyɛ mu edwuma mu no, muhun dɛ mo nuabanyin kakraba renantsew dzi efir a otwa efuw n’ekyir. Ohun me, ɔyerɛɛw n’ano, na ɔtoo me nsa. Ndaase ahyɛ modo mã no, mutui fuaa no na medaa no ase. No som dwumadzi mapã no hyɛɛ mo dɔ na awerɛhyɛmu ma no no mu yɛɛ dzen papaapa. Yɛrosom hɛn ho no yɛ kwan a ɔtsen a yɛfa do kyerɛ hɛn dɔ ma Nyame na No Dɔba no.

Gye To Mu dɛ Ne Nsa Wɔ Biribiara Mu

Yɛsan so kyerɛ dɔ ma Nyankopɔn ber a yenya ndaase akoma. Ewuradze kãa dɛ, “Biribiara nnyi hɔ a nyimpa nam do fom Nyankopɔn, … kã hɔn a wɔnngye nnto mu dɛ ne nsa wɔ biribiara mu.” Yɛkyerɛ hɛn dɔ ma Nyame ber a yɛregye to mu dɛ Ɔno nye adzepa biara a ɔwɔ hɛn abrabɔ mu no ne farbaa.

Yɛrehyɛ edwumakuw bi ase no, nna emi na nyia menye no abɔ mu reyɛ edwuma no bɔ mpaa enyiber do ana yɛakɔ nhyiamu a ohia ase, a yeribisa Ɔsor Egya no mboa. Mpɛn pii no, Nyankopɔn yii hɛn mpaa ano, na hɛn nhyiamu horow no kɔr yie. Nhyiamu kor ekyir no, nyia menye no abɔ mu reyɛ edwuma no hyɛɛ no nsew dɛ yɛyɛ no ntsɛm bisa mboa naaso yɛyɛ nyaa dɛ yɛbɛda ase. Ofi dɛm ber no, yɛyɛɛ no hɛn su dɛ yɛbɔbɔ ndaase mpaa nokwar mu ara, a yɛregye ato mu dɛ Ewuradze ne nsa wɔ hɛn konyimdzi mu. Yɛdze “ndaase su” kyerɛ hɛn dɔ ma Nyankopɔn.

Sɛ Hom Dɔ Me a, Hom Ndzi Me Mbrasɛm Do

Kwan kor so a yɛfa do kyerɛ hɛn dɔ ma Ɔsor Egya na No Dɔba no nye dɛ yɛbɛsan mu eyi dɛ yɛbɛyɛ setsie ama Hɔn. Agyenkwa no kãa dɛ, “Sɛ hom dɔ me a, hom ndzi me mbrasɛm do.” Setsie a ɔtse dɛm yi nnyɛ nhyɛ anaa nnyɛ dɛ yennyim hwee bi, mbom ɔyɛ ɔdɔ a yɛkyerɛ a ofi akoma mu nye hɛn pɛ mu. Egya a ɔwɔ Sor pɛ dɛ yɛpɛ dɛ yɛbɛyɛ setsie. Sister Tamara W. Runia frɛɛ iyi “ɔdɔ setsie.” Ɔkãa dɛ, ɔwɔ mu dɛ yennyi setsie emudzi seseiara, dze, eso yɛbɔ mbɔdzen wɔ ɔdɔ setsie ho seseiara, a yɛrefa dɛ yɛbɛtsena mu, bio na bio, osiandɛ yɛdɔ No.”

Ɔsor Egya maa hɛn pɛ dɛ obekenyan hɛn ma yɛapɛ dɛ yebeyi No. N’edwuma na n’enyinyam nnyɛ dɛ ɔdze hɛn onnyiewiei nkwa bɔbɔ adze nko, mbom enyidado dɛ hɛn pɛ kɛse papa bɛyɛ dɛ yɛbɛsan akɔ Ne nkyɛn so kã ho. Mbom, Ɔrennhyɛ hɛn dɛ yɛnyɛ setsie. Asɔr ndwom “Know This, That Every Soul Is Free,” mu no yɛtow:

Ɔbɛfrɛ, ahyɛ nkuran, akyerɛ kwan pa,

Na Ɔdze nyansa, ɔdɔ, na kan behyira,

Yɛ papa na ayamuyie wɔ akwan pii a yennkotum abobɔ edzin mu,

Mbom mma yɛnnhyɛ nyimpa n’adwen do.

Dɛ yɛyɛ asɛmpasomafo banodzifo no, emi na me yer Christina, nyaa nkenyan wɔ asɛmpasomafo pii a woyii dɛ wɔbɛyɛ setsie ho, nnyɛ dɛ ɔyɛ asɛmpasomafo gyinapɛn bi ntsi, mbom osiandɛ wɔpɛ dɛ wɔkyerɛ hɔn dɔ ma Ewuradze ber a woyi dɛ wobegyina N’ananmu.

Elder Dale G. Renlund kãa dɛ: “Hɛn Ɔsor Egya No botae wɔ N’abaatanyɛ mu nnyɛ dɛ Ɔbɛma Ne mba ayɛ dza oye; mbom ɔyɛ dɛ Ɔbɛma Ne mba asan mu eyi dɛ wɔbɛyɛ dza oye na ewiei koraa no wɔabɛyɛ tse dɛ Ɔno. Sɛ Ɔpɛ ara dɛ yɛbɛyɛ setsie a, nkyɛ ɔdze akatua ntsɛmara na asotwe benya nhyɛdo wɔ hɛn suban do.” Yɛkyerɛ hɛn dɔ ma Nyankopɔn ber a yɛfa dɛ yɛbɛyɛ setsie ama No na yeedzi N’ekyir.

Hɛn Ɔsor Egya na hɛn Agyenkwa hu hɛn dɔ a yɛkyerɛ ma Hɔn ber a yɛdze Hɔn dzi kan wɔ hɛn abrabɔ mu, som hɛnho nkorkor, gye to mu ndaase mu ara dɛ nhyira nyinara fir Hɔn hɔ, na yɛsan mu yi dɛ yɛbɛyɛ setsie na yɛaka Hɔn do.

Megye dase dɛ hɛn mu kor biara yɛ Nyame ne ba ampaara na Ɔdɔ hɛn emudzi mu ara. Megye dase dɛ Ɔpɛ papaapa dɛ yɛtse No dɔ wɔ akwan a yehu na yɛtse ase do. Na asɛmdɛw no nye dɛ yɛbɛtse No dɔ ma hɛn yie ankasa ber a yɛkyerɛ hɛn dɔ ma No. Jesus Christ ne dzin mu, amen.

Nsɛnsin

  1. Luke 15:13.

  2. Hwɛ Romefo 8:35–39; Dale G. Renlund, “Experience God’s Love” (Brigham Young Esuapon mpaabɔsom, Mumu 3, 2019), speeches.byu.edu; Russell M. Nelson, “Divine Love,” Liahona, Kwakwa 2023, 12–17.

  3. 1 Nephi 8:11.

  4. 1 Nephi 8:12.

  5. 2 Nephi 31:3.

  6. Hwɛ John 3:16.

  7. Hwɛ 1 John 4:19.

  8. Matthew 22:36–37.

  9. Ɔwɔ mu dɛ nnyɛ hɛn ndzeyɛɛ na ɔma hɛn nsa kã Nyankopɔn no dɔ, eso Ɔpɛ papaapa dɛ Ɔgye hɛn dɔ a yɛkyerɛ ma No to mu ber a Oritsie hɛn mpaabɔ, Orihyira hɛn, na Ɔroboa hɛn ma yɛatse No dɔ ma hɛn nkã.

  10. John 21:15.

  11. “Ɔwɔ dɛ yɛdze Nyankopɔn dzi ndzɛmba biara a ɔwɔ hɛn abrabɔ mu no enyim kan. Otwar dɛ Odzi kan. …

    “Sɛ yɛdze Nyankopɔn dzi kan a, ndzɛmba nkaa nyinara totɔ mbea pa ɔwɔ dɛ wɔda anaa wofi hɛn abrabɔ mu. Hɛn dɔ ma Ewuradze bɛkyerɛ dza ɔgye hɛn akɔndɔ, ndzɛmba a ɔgye hɛn mber, apɛdze a yedzi ekyir, na mbrɛ yɛhyehyɛ dza ohia hɛn” (Teachings of Presidents of the Church: Ezra Taft Benson [2014], 40) San hwɛ Dallin H. Oaks, “Good, Better, Best,” Liahona, Ɔberɛfɛw 2007, 104–8.

  12. Russell M. Nelson, “Let God Prevail,” Liahona, Ɔberɛfɛw 2020, 94.

  13. John 21:16.

  14. Hwɛ Mosiah 2:17.

  15. Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 76:94.

  16. Nkyerɛkyerɛ na Ahyɛmudzi 59:21.

  17. Hwɛ Philemon 1:4–7.

  18. Thomas S. Monson, “An Attitude of Gratitude,” Ensign, Esusow Aketseaba 1992, 54.

  19. John 14:15.

  20. Tamara W. Runia, “Your Repentance Doesn’t Burden Jesus Christ; It Brightens His Joy,” Liahona, Esusow Aketseaba 2025, 92.

  21. Hwɛ 2 Nephi 10:23–24; Helaman 14:30–31.

  22. Hwɛ Moses 1:39.

  23. “Know This, That Every Soul Is Free,” Hymns, nkanee 240.

  24. Hwɛ Mosiah 5:2–5.

  25. Dale G. Renlund, “Choose You This Day,” Liahona, Ɔberɛfɛw 2018, 104.

  26. Hwɛ Patrick Kearon, “Receive His Gift,” Liahona, Esusow Aketseaba 2025, 121–24.

  27. “Onnyiewiei nyina mu mbrasɛm kɛse a odzi kan nye yɛdze hɛn akoma, ahom, na ahoɔdzen nyinara dɔ Nyankopɔn—ɔno nye mbrasɛm kɛse a odzi kan no. Naaso, nokwar kɛse a odzi kan wɔ daapem nyina mu no nye dɛ Nyankopɔn dze N’akoma, ahom, adwen, na ahoɔdzen nyina dze dɔ hɛn (Jeffrey R. Holland, “Tomorrow the Lord Will Do Wonders Among You,” Liahona, Esusow Aketseaba 2016, 127).

  28. Hesed yɛ ɔdɔ na ehumbɔbɔr soronko a Nyankopɔn tse ma hɔn a wɔnye No edzi ahyɛmu no na Ɔtserɛw mu kɔ hɔn do. Na hɛn so yɛdze hesed san ma No.

    “Osiandɛ Nyankopɔn wɔ hesed ma hɔn a wɔnye No edzi ahyɛmu no, Ɔbɔdɔ hɔn. Ɔbɔkɔ do nye hɔn ayɛ edwuma na Ɔama hɔn kwan a wɔdze bɛsesa. Ɔdze bɛkyɛ hɔn sɛ wonu hɔnho a. Na sɛ wɔman a, Ɔbɔboa hɔn ma woehu hɔn kwan asan aba Ne nkyɛn.

    “Emi na ɔwo yedzi kan nye Nyankopɔn edzi ahyɛmu no, hɛn nkitahodzi a yɛnye No wɔ no no mu yɛ dzen kyɛn yenndzii ahyɛmu no” (Russell M. Nelson, “The Everlasting Covenant,” Liahona, Ɔbɛsɛ 2022, 6).