Ebusua Dawurbɔ No—Nsɛm a ofi Nyankopɔn hɔ
Dawurbɔ no wɔ fibea krɔnkrɔn, ntsi no otwar dɛ yɛdze obu a ɔfata nsɛm a ofi Nyankopɔn hɔ suo mu.
Ɔbɛse 2025 wiadze mfɛndzanan ehyiadzi yi nye, “Ebusua no: Dawurbɔ ma Wiadze no” ne mfe a otsĩa 30 a wɔdze too gua n’afedzi. Ɔnam nhyehyɛɛ krɔnkrɔn do no, dawurbɔ yi, a nyikyerɛ nsɛm kã ho, wɔdze bae ma “wɔahyɛ ebusua a ɔyɛ wiadze mba ne fapem tɔw no dzen.”
Obiara kã ebusua bi ho, sɛ eyɛ enã, egya, babaa, babanyin, nanaba, nana, enã kakraba, wɔfa, nuabanyin, akyerɛbaa, anaa kɛsen o. Dza ohia dodow no, hɛn mu kor biara yɛ, dɛ mbrɛ dawurbɔ no kã no, “ɔsor awofo hɔn babanyin anaa babaa … [a yɛwɔ] awosu krɔnkrɔn na onnyiewiei hyɛbea.”
Mber a wɔfrɛɛ me baa ɔsomafoyɛ krɔnkrɔn mu wɔ afe 2015 mu no, wotuu mo fo dɛ, “Afei dawurbɔ yi yɛ wodze. Wo dzin [wɔtsen nsa wɔ nsɛm ‘Asomafo Duebien Baguafo’ wɔ dzin no do] wɔ ha yi ara. Gye na kyerɛkyerɛ no tse dɛ ɔwoara wodze.”
Modɔ ebusua dawurbɔ no. Magye dase wɔ wiadze nyina fi Ebibiman mu dze kɔ Australia na beebiara wɔ hɔn ntamu fa ebusua no n’asɛdze wɔ Nyankopɔn no onnyiewiei nhyehyɛɛ mu ho. Dawurbɔ no wɔ fibea krɔnkrɔn, ntsi no otwar dɛ yɛdze obu a ɔfata nsɛm a ofi Nyankopɔn hɔ suo mu.
Hom nkaa, nuambanyin na nkyerɛbaa, dɛ mbrɛ mekãa no wɔ asɛnkãdaka yi do wɔ wiadze mfɛndzanan ehyiadzi a abɛsn kɔ mu no dɛ, “Nsɛm ho hia.”
Hom mma me mma hom abakɔsɛm bi fa dawurbɔ no ho dɛ dza yɛgye dzi n’asɛm tsitsir.
Afe 1994 mu no, afe kor ansaana wɔdze dawurbɔ no too gua no, Asomafo Duebien no hɔn Quorum dwendween mbrɛ adasa na aban ahorow esi rifi Nyankopɔn ne mbra ma ebusua, awar, na nyimpa yɛ basia anaa banyin ho. Ekyir no President Russell M. Nelson kyerɛkyerɛɛ mu dɛ, “Dza yehunii no nna nnyɛ n’ewiei nye no.” “Nna yetum hu mbɔdzembɔ a ekuwekuw ahorow robɔ dɛ wobeyi awar mu nkitahodzi ne gyinapɛn na akwansiwdze horow nyina efi hɔ. Yehun mbaa na mbanyin awosu a ayɛ konsee no. Nna yetum hu dɛ ne nyina reba.”
Duebien no sii gyinae dɛ wɔbɛyɛ nwoma bi, dawurbɔ a wɔbɛgye ato mu, na ɔabɔ Asɔr no ne gyinabew wɔ ebusua no do tɔw. Afe no mu no, dɛm Asomafo, adzehufo a Nyankopɔn afrɛ hɔn no, hyehyɛɛ nyikyerɛ fa ebusua no ho. President Dallin H. Oaks kae dɛ mpaabɔ mu ara wɔkɔr Ewuradze hɔ kebisaa “dza ɔwɔ dɛ [wɔkã] na mbrɛ [wonsi] nkã no.” Wɔdze kɛmaa President a Odzi Kan na n’Apamfo—Presidentfo Howard W. Hunter, Gordon B. Hinckley, na Thomas S. Monson—dɛ wɔnhwɛ mu.
Abosoom kakra ekyir no wɔ Ebɔw 1995 mu no, President Hunter wui na President Hinckley bɛyɛɛ Asɔr no ne President a ɔtɔ do 15. Afei nna dawurbɔ no wɔ ne nsamu. Ebɛn mber na ɔbɛyɛ mber pa dɛ wɔdze nyikyerɛ yi bɛma Asɔr no? Abosoom esia ekyir na dɛm mber no bae.
Nda kakra ansaana Fankwa 23 da no a wiadze mfɛndzanan Relief Society nhyiamu bɛba do ana wɔayɛ wiadze mfɛndzanan ehyiadzi no, President Hinckley na n’apamfo nye Wiadze Mfɛndzanan Relief Society Presidency no hyiae faa apam. Nna nkyerɛbaa no, tse dɛ Asomafo no, adwendwen dza ɔfa mbaa na ebusua ebusua ho no. Nna woetsim nhyiamu a ɔreba no wɔ ebusua ebusua do.
Nna ɔwɔ dɛ President Hinckley kasa kyerɛ mbaa no wɔ hɔn nhyiamu no ase. Nna ɔadwendwen bea a nna ɔmfa ne nsɛm no mfa. Mber a mpɛnsapɛnsamu no rokɔ kan no, ɔkãa “Ebusua no: Dawurbɔ ma Wiadze no” a ɔyɛ fofor no ne dzin a wɔmmfaa mmpue gua do no ho asɛm. Ana mbaa nhyiamu yi no yɛ bea papa dɛ wɔdze nyikyerɛ fa ebusua no ho bɔto gua a?
Wiadze mfɛndzanan Relief Society President Elaine Jack ekyir no kyerɛkyerɛɛ mu dɛ: “Nna yennyim ebusua dawurbɔ no mu nsɛm dɛm mber no. … Nna [ye]tum dze ne dzin no kyerɛ, na yɛdwenee dɛ biribiara a ɔfa ebusua no ho no … bɛyɛ adze papa. … Metsee nkã papaapa dɛ yɛwɔ Asomafo Duebien no hɔn Quorum mba a nna worinya nyikyerɛ. “
Relief Society nhyiamu dɛm da no bɛyɛɛ ɔkrabɔhwɛ. President Hinckley dze nsɛm a ohia yinom dze ebusua dawurbɔ no too gua dɛ: “Atordzi dodow a ɔrokɔ do dɛ nokwar, ndaadaa dodow a ɔfa suban pa gyinapɛn na ne nhyehyɛɛ ho no, afɛɛfɛdze na ndabrabato dodow a ɔma efa wiadze bɔn bɔkɔɔ no, yɛatse nkã dɛ yɛmbɔ kɔkɔ na yentu ho fo … fa suban pa gyinapɛn, nkyerɛkyerɛ, na ndzeyɛe a wɔdze toto ebusua no ho a Asɔr yi no nkɔnhyɛfo, adzehufo, na nyikyerɛfo esi do akã no wɔ n’abakɔsɛm nyina mu no.“
Nkyii ɔkenkaan dawurbɔ no ne nyinara. Dɛ mbrɛ Ewuradze akã no, “Dɛ ɔnam mankasa me ndze do anaa mo nkowaa ndze do, ne nyina yɛ kor.”
Dawurbɔ no kã dɛ, “Ebusua no yɛ Nyankopɔn Ne nhyehyɛɛ.” Asɛm no ne pefeeyɛ no yɛ me ahomka. Dawurbɔ no yɛ nkaa ma hɛn dɛ yɛtse ɔnnkyebo asetsena mu, a daa yɛhwɛ krɔnkrɔnyɛ a ɔwɔ hɛn mu no, na onnyiewiei ndaamba no a ɔda hɛn enyim no yie. President Nelson akã dɛ, “Hom yɛ Nyankopɔn no sunsum mba nokwar mu ara. … Mma nnyɛ mfomdo wɔ ho: Wo ndaamba yɛ krɔnkrɔn. Edze enyimia hwehwɛ no, Nyankopɔn beyi nyimpa ban a ibotum abɛyɛ ho kakra akyerɛ wo.“
Mber a wɔmae no, dawurbɔ no annye dodowara a wɔwɔ wiadze no hɔn adwenkyerɛɛ annsaa. Nnyɛ dɛm mber no. Nnyɛ sesiera so. Hɔn a wodzi yaw wɔ nyikyerɛ a ɔfa ebusua, awar, na eyɛ basia anaa banyin ho no wɔ hɔ. Binom susu dɛ Asɔr no ntwe nsan, ɔnsesa, anaa mpo ɔmfa dawurbɔ no nto nkyɛn.
Nuambanyin na nkyerɛbaa adɔfo, dawurbɔ wɔ ebusua no ho no, yɛ nkyerɛkyerɛ, dɛ mbrɛ President Hinckley kãa no. Fapem horow no mman mmfi kwan mu mbom wɔbata Ewuradze n’akwan na N’ahyɛmudzi ananmɔnkwan no ho ara pɛr. Ewuradze Jesus Christ na Oyii dawurbɔ ne nkyerɛkyerɛ no kyerɛɛ N’Asomafo dɛm mber no na sesei. Iyi nye N’Asɔr; Ɔno na Oesi nokwar a yɛdze bɔ bra no pi.
Hom mu binom botum adwendwen dawurbɔ no ho na wɔakã dɛ, “Iyi nnyɛ mma me.“ “Ɔyɛ dzen dodow.“ “M’ebusua nntse dɛm.“ “Mennkã ho.“
Ɔwo a ewɔ haw no, hu dɛ eyɛ ɔsor awofo hɔn ba, ekã w’Egya a ɔwɔ Sor n’ebusua ho. Obiara nnyim wo yie anaa w’asɛm mmfa obiara ho yie ara nnkyɛn ma Ɔno yɛ no. Kɔ No hɔ, huei w’akoma nyina ma No, nya awerɛhyɛmu wɔ No mu na N’anohoba horow mu. Ewɔ ebusua wɔ w’Agyenkwa Jesus Christ, a ɔdɔ wo mu. Ɔbaa asaase do bɔbɔɔ hɛn bɔn ho werdam na ɔdze hɛn mfomdo adzesoadze na hɛn nda a ɔnnyɛ koraa too Noho do. Ɔtse dza erosɔw na etse ho nkã ase. Kɔ No hɔ, nya awerɛhyɛmu dɛ Ɔbɔsoma Sunsum Krɔnkrɔn no ma ɔnye wo atsena, oepegya wo, na ɔaweɔn wo. Tse Hɔn dɔ nkã dɛ “ɔhɛnhɛn adasamba akoma mu; … ɔyɛ adze pa a ɔsom bo kyɛn adze nyinara … na ɔma ɔkra enyigye mbordo.”
Ewuradze N’Asomafo no dɔ hom yie. Yɛbɔ mpaa ma hom na yɛhwehwɛ Ewuradze n’akwankyerɛ ma hom. Hom nye hɛn ntsena. Yɛtse nsɔhwɛ mber mu, mber a ɔsɛɛfo no rohwehwɛ dze wo ayɛ nedze. Mma nntwe woho. Na sɛ ayɛ a, san bra. Hɛn abasa so wo do dɛmara dɛ hɔn a wɔdɔ wo no bɛyɛ.
Dawurbɔ no kã dɛ, “Awofo wɔ asodzi krɔnkrɔn dɛ wɔtsetse hɔn mba wɔ ɔdɔ na tseneneeyɛ mu.“ Mormon Nwoma no ma dasedzi a otsĩa ebien wɔ nokwar yi ho. Nyiyimu a odzi kan wɔ ne tsir a odzi kan mu no, yɛkenkan dɛ, “Emi, Nephi, abaatan pa na wɔwoo me.“ Hɛn mu baahen na yɛahyɛ Mormon—Nwoma no ase, na yɛakɔdo akenkan—na wɔ akenkan mu no yɛdze dɛm nsɛm no ato hɛn tsir mu? Fa gu wo w’akoma mu.
Nsɛnkã horow no mu kor a mepɛ paa wɔ dawurbɔ no mu nye iyi: “Nsa botum akã ebusua abrabɔ mu enyigye no sɛ wɔtow ne fapem wɔ … Jesus Christ ne nkyerɛkyerɛ no do a.”
Woana na ɔmmpɛ dɛ n’enyi gye?
Na Jesus Christ ne kyerɛkyerɛ no nye ebɛnadze? Bio, wɔ dawurbɔ mu no: “Gyedzi, mpaabɔ, nnuhu, bɔnfakyɛ, obu, ɔdɔ, ehumbɔbɔr, edwumayɛ, nye agordzi a no ho tsew.”
Woana na sɛ ɔdze fapem horow etsitsir yinom bɔ bra a n’abrabɔ nnkɛyɛ yie? Hɛn mu biara nnkɛyɛ no emudzi mu dze, naaso yebotum edzi President Hinckley ne nyansaa nsɛm do dɛ, “Yɛ dza ibotum ayɛ no papaapa.“
Yɛkenkan wɔ dawurbɔ mu no dɛ, “Egyanom wɔdɛ wɔhwɛ hɔn ebusua ebusua do wɔ ɔdɔ na tseneneeyɛ mu,” na “nãnom hɔn asodzi tsitsir ara nye dɛ wɔtsetse hɔn mba.“ Wɔhwɛ do nnkyerɛ dɛ wɔnhyɛ hɔn do na wɔtsetse hɔn nnkyerɛ asɛdze a osuar. Nyankopɔn ama mbanyin na mbaa asɛdze estitsir a wɔyɛ pɛr na nsonsonee wɔ mu na wɔdze boa hɔnho nkorkor.
Menye hom nkyɛ mankasa m’asɛm bi.
Emi na me yer sũaa dɛ yɛbɛyɛ edwuma yie dɛ etsĩpɛmfo mber a dakor bi modween ho dɛ mebɛyɛ gyinaesi bi a ohia na minnkebisa no hɔ adwenkyerɛ. Me nyɛe no yɛɛ no ahobow, faa no awerɛfir mu, na ɔdze no kegyinaa gyinabew bi a nna ɔyɛ dzen ankasa mu. N’ekyir no, ɔdze ne nsa too m’abatsir do na ɔkãa no pintsinn dɛ, “Ron, meserɛ, mma nnyɛ dɛm nnkyerɛ me bio da.“ Ofitsi dɛm mber no yɛayɛ adwen kor.
Yehu no wɔ ebusua dawurbɔ mu no dɛ ”Ɔyɛ egyanom na nãnom hɔn asɛdze dɛ wɔboa hɔn ho dɛ adamfo etsĩpɛmfo.”
Etsĩpɛmfo yɛ kasafua a ohia. Mfe pii no, mber a emi na Akyerɛbaa Rasband abɔ mu ayɛ edwuma wɔ dza dawurbɔ no kã ho asɛm dɛ “hɛn asodzi krɔnkrɔn“ mu no yɛayɛ awar mu kɔndua kor. Dɛmara dɛ hɛn mba no kor biara awar no, emi na Akyerɛbaa Rasband kɔ do tu hɔn na hɔn kunnom anaa yernom no fo wɔ mbrɛ wobesi bɛyɛ etsĩpɛmfo ho.
Sɛ yɛbɔ bra a hɛn enyiwa yɛ kor dze ma Nyame n’enyimyam a, yebu hɛnho na yɛboa hɛnho nkorkor. Tseneneeyɛ nhwɛdo krɔnkrɔn no ma yegyina pintsinn wɔ hɛn ankorankor abrabɔ mu, hɛn ebusua ebusua mu, na wɔ sɔn mu.
Hɛn Egya a ɔwɔ Sor dze dawurbɔ wɔ ebusua no ho ama dɛ ɔmboa nweɔn hɛn nkɔ No hɔ wɔ fie, dɛ ɔmboa hɛn ma yensũa na ɔdɔ, ahoɔdzen, botae, na onnyiewiei ntseasee nhyɛ hɛn mã. Medze me kra nyinara no mototɔ serɛ hom dɛ hom ntsena mbɛn Ɔno na No Dɔba. Mobɔ hom anohoba dɛ sɛ hom yɛ dɛm a, Sunsum no bekenyan na wɔaweɔn hom na wɔaboa hom ma hom atse hɔn asomdwee anohoba no a “ɔtra ntseasee nyina no.“ Wɔ Jesus Christ ne dzin mu, amen.