Koniferedi Raraba
Kakua ni Biuta na Vu ni Nomu Vinaka
Koniferedi Raraba ni Okotova 2025


10:43

Kakua ni Biuta na Vu ni Nomu Vinaka

E voleka vei iko na veivuke vakalou kei na veivakabulai ka dina ga ni tu na nomu malumalumu vakatamata.

Edua na qasenivuli a vakavulica ni tovuto—e dina nira vakaitamera—ia era sega ni rawa ni tiloma edua na tamata baleta ni qiqo na nodra itilotilo. A saqata edua na goneyalewa, “Ia o Jona a tilomi koya edua na tovuto.” A qai sauma vakaoqo o qasenivuli, “Oqori e sega ni rawa.” Sega tiko ga ni vakadinata na goneyalewa, “Ia niu yaco i lomalagi, au na qai tarogi koya.” A qai veiwalitaka cake o qasenivuli, “Vakacava ke a tamata ivalavala ca o Jona ka sega ni lako i lomalagi?” A sauma na goneyalewa, “Mo qai tarogi koya o iko.”

Eda dredre, ia meda kakua ni lecava na kaukaua e vakarautaki tu ena italanoa kei Jona vei ira era “yalomalumalumu ena vakasaqarai ni marau,” vakauasivi vei ira era sotavi dredre tiko.

Na Kalou a vakaroti Jona me “lako ki Ninive” me vunautaka na veivutuni. Ia o Ninive a meca ca sara kei Isireli ena gauna makawa—ka a goletani kina vakatotolo o Jona maikea, ena dua na waqa, ki Taisisi. Ni soko tani o koya mai na nona veikacivi, e qai tubucake edua na cava dauvakavoca waqa. A matata tu ni nona talaidredre a vakavuna, ia a lomasoli o Jona me viritaki ki waitui. Na ka oqo a vakamaravutaka na waitui voravora, ka ra vakabulai kina na kaiwaqa.

E kurabuitaki, ni a drovaka na mate o Jona ni dua na “ika levu” a “vakarautaka” tu na Turaga me tilomi koya. Ia a yacovi koya na malumalumu ena vanua butobuto ka boica oya me tolu na siga, me yacova ni sa luaraki kina vanua mamaca. A qai ciqoma o koya na nona kaci ki Ninive. Ia ni veivutuni na korolevu ka sega ni vakarusai, a cudruvaka o Jona na nodra lomani na kena meca. A vakaraitaka ena yalovosota na Kalou vei Jona ni o Koya e lomani ira ka vinakata me vueti ira kece na Luvena.

Ni tarabe vakavica vata ena nona itavi, o Jona a vakaraitaka edua na ivakadinadina matata ni ena bula vakayago, “eda tamata lutu kece.” Eda sega ni dau cavuta vakawasoma na ivakadinadina ni Lutu. Ia na kilaka vakaivunau kei na ivakadinadina vakayalo baleta na vuna eda sotavi dredre kece kina ena veibolebole eda sotava vakayalo, ka vakayago tale ga. Ena vuravura oqo, era tubu na co ca, na sui kaukaua mada ga era ramusu, ka ra “sega ni yacova” taucoko “na ka e vakarokorokotaki kina na Kalou.” Ia na ituvaki vakayago oqo—ka vua ni nodrau digidigi o Atama kei Ivi—e yaga dina kina inaki ni noda bula: “[meda] rawata na marau”! Me vaka erau a vulica na imatai ni noda itubutubu, eda na rawa wale ga ni kila ka marautaka na reki dina nida sa tovolea oti na wiwi ka vakila na mosi ni dua na vuravura lutu.

Na kena vakabauti na Lutu e sega ni iulubale meda ivalavala ca kina se vakawalena na noda itavi, ka dau vinakati kina na gugumatua, ivalavala savasava, kei na vakatulewa vinaka. Ia e dodonu me vakaseyavutaka na noda cudru ni veicalati na veika kece se da raica na malumalumu vakayalo vua edua na lewe ni vuvale, itokani, se iliuliu. Vuqa na gauna eso na ka ena yaco me rawa ni vakatara na veivakacacani se me vakacacani na noda vakabauta. Na ivakadinadina ni Lutu e dodonu me vukei keda meda vakataka vakalevu cake na Kalou me vaka a vakamacalataka o Jona, meda, “yalololoma, ka daucudru vakamalua, ka dauyalovinaka” kina tamata kece—ka da okati kina o keda vakaikeda—ena noda itutu sega ni taucoko sara ka dredre me levei.

Na italanoa kei Jona e cecere cake mai na ivakaraitaki ni revurevu ni Lutu, baleta ni dusimaki keda vakaukaua vei Koya e rawa ni sereki keda mai na revurevu oya. Na solibula nei Jona me vakabulai ira na nona leweniwaqa e vakataki Karisito sara ga. E vakatolu nia vinakati vei Jisu edua na ivakatakilakila mana ni Nona itutu vakalou, a kaya kina o Koya ena domo levu “ni na sega ni soli edua na ivakatakilakila ia na ivakatakilakila ga i Jona [Jona],” ka kaya kina ni me vaka a tiko o Jona me “tolu na siga ka tolu na bogi ena kete ni tovuto; ena vakatale ga kina na Luve ni tamata ena loma ni qele.” Me i vakatakarakara ni solibula ni iVakabula me mate ka Tucaketale ena lagilagi, o Jona ena takiveiyaga. Ia oqo tale ga na ka a yaco kina na nona ivakadinadina kei na yalodina ka cabori ena kete ni tovuto vei Jisu Karisito, me veiluvuci ka veivakauqeti.

Na tagi nei Jona a nona tagi edua na tamata vinaka ena gauna ni leqa, ka a vakavuna ga o koya. Vua na yalododonu, ni yaco na leqa ena vuku ni dua na itovo ca, vosa ca, se vakatulewa cala, dina ni tiko e vuqa na inaki vinaka kei na sasaga vagumatua ni bula dodonu, e rawa ni veivakarusai ka na vakila kina edua ni vaka e biligi tani. Ia se cava na vuna se ivakatagedegede ni leqa eda sotava, ena dau tiko na vanua mamaca ni inuinui, veivakabulai, kei na marau. Rogoci Jona:

“Au a tagi vei Jiova ena vuku ni noqu rarawa; mai na loma i etesi kau a qoqolou.

“Ni kemuni a biuti au kina wasa titobu, kina loma ni wasa levu;

“[Kau] a kaya, au sa vakasevi tani mai na matamuni; ia kau na goleva tale na nomuni vale tabu.

“Sa mai luvuci au na wai, sa yacova sara na yaloqu: sa voliti au na wai titobu, sa viviraka na uluqu na lumi.

“Au a lako sobu kina vu ni veiulunivanua; ia ko sa vueta tani ga na noqu bula mai na rusa.

“Ni sa luvu e lomaqu na yaloqu au a qai nanumi Jiova: a sa curu na noqu masu kina nomuni vale tabu.

“O ira era sa dau qarava na ka lasu wale era sa biuta na vu ni nodra vinaka.

“Ia kau na ia na imadrali vei kemuni ena domo ni vakavinavinaka; au na cakava na ka kau a bubului kina. Sa mai vei Jiova na veivakabulai.”

Dina ni a yaco ena vuqa na yabaki sa oti, au rawa ni tukuna vei kemuni na vanua sara ga au a dabe tiko kina, na ka au a vakila tiko, ni ena loma ni noqu etesi, au a kunea kina na tiki ni ivolanikalou oqo. Vua edua e vakila tiko nikua na ka au a vakila ena gauna oya—nio sa biu tani, dromuci ena wai titobu, ka sa viviraka na ulumu na lumi ka ra voliti iko na ua lelevu—noqu vakamamasu, ka vakauqeti mai vei Jona, oya mo: kakua ni biuta na vu ni nomu vinaka E voleka vei iko na veivuke vakalou kei na veivakabulai ka dina ga ni tu na nomu malumalumu vakatamata. Na loloma veivakurabuitaki oqo e lako mai vei Jisu Karisito ena vukuna tale ga. Baleta o Koya e kilai iko ka lomani iko vakataucoko, e solia kina o Koya vei iko me “own,” kena ibalebale ni rauti iko vinaka, ka nakiti me kauta tani na your yaluma ka vakabulai iko mai na your mosi. O koya oqo, au vakamamasu kina ena vukumu, mo kua ni vakanadakuya na ka oya. Ciqoma. Tekivu ena nomu sega ni rogoca na ka “lasu wale” nei koya na meca, ka na temaki iko mo nanuma ni veivakacegui ena kunei nio drotaka na nomu itavi vakayalo. Ia mo vakamuria na ka a cakava o Jona, ni a veivutuni. Tagi vua na Kalou. Vuki kina valetabu. Kabita na nomu veiyalayalati. Qarava na Turaga, na Nona Lotu, kei ira na tani ena solibula kei na vakavinavinaka.

Na vakayacori ni veika oqo e kauta mai edua na raivotu ni loloma ni veiyalayalati ni Kalou vakatabakidua vei iko—na ka e vakatoka na iVola Tabu vakaIperiu me hesed. Ona raica ka vakila na kaukaua ni “yalololoma“ dina ni Kalou, sega ni guce, sega ni oti rawa me vakayacori iko mo “qaqa ka rawata kina na veisereki” mai na ivalavala ca se veivakataotaki cava ga. Na rarawa taumada ka bibi ena rawa ni vakabutotaka na raivotu oya. Ia nio tomana tiko mo “vakayacora na ka [ko] sa bubului kina,” na rai vakaoya ena ramase cake mai vakavinaka e yalomu. Ka ena raivotu oya ona sega ni kunea wale ga na inuinui kei na veivakabulai, ia, e veivakurabuitaki nio na kunea na reki, ena loma sara ga ni nomu vakatovolei dredre. A vakatavulica vakavinaka vei keda o Peresitedi Nelson: “Ni vakanamata na noda bula kina ituvatuva ni veivakabulai ni Kalou kei Jisu Karisito kei na Nona kosipeli, eda na vakila na reki veitalia na cava e yaco tiko—se sega ni yaco tiko—ena noda bula. Na reki e lako mai Vua ka vakakina ena Vukuna.”

Se eda sotava tiko edua na leqa dredre me vakataki Jona, se na veibolebole ni veisiga ni noda vuravura lutu, edua tu ga na veisureti: Kakua ni biuta tani na ka o na vinaka kina. Rai kina ivakatakilakila i Jona, na Karisito bula, o Koya ka tucake tale ni oti e tolu na siga mai na Nona ibulubulu ni sa rawa na ka taucokoena vukumu. Vuki vei Koya. Vakabauti Koya. Qaravi Koya. Matadredredre. Ena Vukuna, Koya duadua ga, e kunei kina na taucoko ni veivakabulai kei na marau ena vuku ni Lutu, na veivakavulai eda dreva kece vakatotolo ka qara ena yalomalumalumu. Au vakadinadinataka ni dina oqo. Ena yaca tabu i Jisu Karisito, emeni.

iDusidusi

  1. Alama 27:18. Na ivola i Jona e 48 ga na kena tikina taucoko, ka tiko kina e levu sara na itukutuku, ka volai vakaserekali makawa ka okati kina e vica vata na dina vakaivunau kei na veilesoni vakayalo. Raica na Ellis T. Rasmussen, A Latter-Day Saint Commentary on the Old Testament (1993), 653–57; D. Kelly Ogden and Andrew C. Skinner, Verse by Verse: The Old Testament, vol. 2, 1 Kings Through Malachi (2013), 133–38. O Ogden kei Skinner erau vola ni ena vuku ni kaukaua ni ivakavuvuli ni veivutuni ena iVola i Jona, e vaka “wiliki kina ena veivalenisoro ena siga tabu duadua ni yabaki vei ira na Jiu—na Siga ni Veisorovaki, se Yom Kippur—ka yavutaki tale ga ena veivutuni kei na veivosoti.”

  2. Raica na Ogden kei Skinner, Verse by Verse: The Old Testament, 134.

  3. Raica na Jona 1–4.

  4. Alama 34:9..

  5. Roma 3:23.

  6. Raica na 2 Nifai 2:17–25.

  7. Jona 4:2.

  8. Raica na Luke 8:43–44; raica talega na Maciu 9:20–21; Marika 5:25–29.

  9. Jona 2 e dua na ivakadinadina e muri kei na same ni vakavinavinaka, ka vakamacalataki kina vakalevu na masu nei Jona mai na kete ni tovuto.

  10. Ena sala oqo, o Jona erau veibasai kei na dua vakataki Jope, ka vaka me sega tu ni cala ena vuku ni veika dredre a yaco vua. Erau italanoa ruarua ni vakabauta kei na loma qaqaco ni sotavi na leqa, ia na nei Jona e rawa nida na vakatauvatana vei ira era nanuma ni nodra ivalavala era vu dina ni nodra mosi.

  11. A vaka dina kina vei Josefa Simici ena nona a vakavinavinakataki Matini Erisi mai vuniyalona ni a vukei koya ka mani solia kina na imatai ni 116 na drauni pepa talei ni ivakadewa ni iVola i Momani era a qai yali, ka vakavuna me osivaka kina o Josefa ni sa, “Yali taucoko.” (Raica na Saints: The Story of the Church of Jesus Christ in the Latter Days, vol. 1, The Standard of Truth, 1815–1846 [2018], 43–53).43-53).

  12. Jona 2:2–9; vakamatatataki na ikuri.

  13. 1 Nifai 1:20; Russell M. Nelson, “Na Veiyalayalati Tawamudu,” Liaona, Okot. 2022, 6, 10. Na vosa vakaIperiu ni yalololoma ena Jona 2 na hesed, ka a vakamacalataka o Peresitedi Nelson ni dua na “mataqali loloma kei na yalololoma digitaki” vei ira era caka veiyalayalati tabu kei na Kalou—na yalololoma e yalodina, sega ni guce, ka tawa oti rawa.

  14. Russell M. Nelson, “Reki kei na Bula Vakayalo,” Liaona, Nove. 2016, 82.