Sa Kalougata Ko ira sa Dautataro
E se tekivu tikoga na dautataro ena vanua rawarawa duadua—ena yaloda. Sa qai noda itikotiko kei na matavuvale.
Oni kidavaki ena koniferedi raraba. Eda vakavinavinaka ni rawa meda mai soqoni vata.
Nida nanamaki kina soqoni ni koniferedi oqo, eda kila vakamatata na veimacawa ni se bera oqo. Eda vakila taucoko na lolosi ni yaloda, e so tale era vakila na nuiqawaqawa ni tovo kaukauwa se na leqa e sa ravuti vuravura tu. O ira na yalodina era soqoni ena veivanua tabu—oka kina na valenilotu vakatabui e Michigan—era sa takali ka so e takali na wekadra voleka. Au vosa mai na utoqu, niu kila tu ni vuqa na yalomuni e bikai tu mai na vuqa na veika oni sa lakocuruma mai vakai iko, nomu vuvalek kei na vuravura mai na koniferedi raraba sa oti.
Kapenaumi e Kalili
Raitayaloyalotaka mada kei au nio dua na itabagone yabaki tinivakacaca e Kapenaumi, volekata na Wai o Kalili, ena gauna ni kaulotu i Jisu Karisito. Sa rogovaki yani me baleta e dua na rapai—a ivakavuvuli—sa uqeta mai na lewevuqa na nona itukutuku. Era navunavu na veiwekani mera lako kina ulunivanua ka raibaleta tu na waitui mera rogoci Koya.
O tomani ira tale eso ka lakova na gaunisala kuvunisoso kei Kalili. Nomu yaco yani, era vakasoqonivata na ilawalawa levu mera rogoci Jisu e vakidacalataki iko. Eso era vakasolokakana mai vakamalua, “Mesaia.”
O vakarorogo. A tara sara na yalomu na nona vosa. Ena taubale balavu lesu ki vale, o digitaka na vakanomodi mai na veitalanoa.
O vakasamataka vakatitobu na veika veivakurabuitaki—veika e cecere sara mada ga mai na lawa i Mosese. A vosa o Koya me baleta na vagolei ni balumu i karua kei na lomani ira na nomu meca. A yalataka o Koya, “Sa kalougata ko ira na dautataro: ni ra na vakatokai me luve ni Kalou.”
Ena nomu bula vakaidina, nio vakila na tarabi ni veisiga dredre—na veilecayaki kei na rere—e vaka me yawa na vakacegu.
Sa totolo na nomu cavuikalawa, o yaco yani ivale ena ceguoca. Era vakasoqoni na nomu matavuvale, e taroga o tamamu, “Tukuna mada vei keitou na veika o rogoca ka vakila.”
O wasea ni sureti iko o Koya mo vakacaudreva na nomu rarama e matadra na tani, mo vakasaqara na ivalavala dodonu ni o sa vakacacani sara madaga. E rogo na domomu nio tokaruataka: “Sa kalougata ko ira na dautataro: nira na vakatokai me luve ni Kalou.”
O taroga, “Ena rawa beka niu yaco dina me dua na dautataro ni veisei tu ko vuravura, ni vakasinaiti na yaloqu ena rere, ka ni vaka me yawa sara tu na vakacegu?”
E raikiviti tinamu o tamamu ka sauma vakamalua mai, “Io. Eda tekivu ena vanua rawarawa duadua—ena yaloda. Sa qai noda itikotiko kei na matavuvale. Nida vakatovotovo ekea, sa rawa ni tete yani na noda dautataro kina noda veitolonisala kei na veikorokoro.”
Toso Totolo ki liu e na 2,000 na Yabaki
Toso totolo ki liu e na 2,000 na yabaki. Sega ni gadrevi mo raitayaloyalotaka—oqo sa noda bula vakaidina. Dina ga ni duidui na veibolebole era vakila na itabagone tubucake‑tiko‑mai edaidai mai vua na itabagone e Kalili—na veivakaduiduitaki, saqati ni lotu, veisausaumitaki ni ca, vakasausataki ni gaunisala, cudru rerevaki, kei na veivakacacani ena vakauitukutuku-raraba—erau sotava ruarua na itabatamata oqo na itovonibula ni veivorati kei na veiqati.
Ena vakavinavinaka, era vagolei na noda cauravou kei na goneyalewa kina nodra veigauna ni iVunau-mai-na-Ulunivanua: na semineri, koniferedi ni Me iSakisaki ni iTabagone, kei na Lako Mai, Mo Muri Au. Era mai ciqoma eke na veisureti gugumatua vata ga mai vua na Turaga: mera vakacaudreva na nodra rarama e matadra na tani, mera vakasaqara na ivalavala dodonu ni ra sa vakacacani sara madaga, ka mera lomani ira na nodra meca.
Era ciqoma talega na vosa veivakayaloqaqataki mai vei ira na parofita bula ni Veivakalesuimai: “Era Gadrevi na Dautataro.” Sega ni duilomaloma ena nomu sega ni duavata. Veisosomitaka na veileti kei na dokadoka vata kei na veivosoti kei na loloma. Taracake na ikawakawa ni cakacaka vata kei na veikilai, sega ni bai eso ni veicacati se veivakaduiduitaki. Kei na yalayala vata ga: “Sa kalougata ko ira na dautataro: nira na vakatokai me luve ni Kalou.”
Sa sinai na yalodra na itabagone tubucake‑tiko‑mai ena ivakadinadina i Jisu Karisito kei na inuinui me baleta na veigauna muri mai. Ia era taroga talega, “Ena rawa beka niu yaco dina me dua na dautataro ni veisei tu ko vuravura, ni vakasinaiti na yaloqu ena rere, ka ni vaka me yawa sara tu na vakacegu?”
Na kena isau rogolevu vakadua tale na io! Eda karona na vosa ni iVakabula: “Au sa laiva vei kemudou na vakacegu, au sa solia vei kemudou na noqu vakacegu. Me kakua ni rarawa na yalomudou, se rere.”
Nikua, e tekivu na dautataro ena vanua rawarawa duadua—ena yaloda. Sa qai noda itikotiko kei na matavuvale. Ni da vakatovotovo ekea, ena tete yani na noda dautataro kina noda lomanikoro kei na vei‑itikotiko raraba.
Meda vakasamataka tale yani na tolu na vanua oqo era dautataro kina e dua na Yalododonu Edaidai.
Dautataro ena Yaloda
Na imatai sa ikoya ena yaloda. E dua na tiki laurai vinaka ni veiqaravi va Karisito e vakaraitaka na sala era a torovi Koya yani kina na gone. E koto kina e dua na ivakatakilakila. Na rai yani kina dua na yalo ni dautataro savasava ka tawacala ni dua na gone e rawa ni veivakauqeti kina yaloda. Oqo e so na sala era sauma kina e vica na Lalai na taro “Na cava beka na kena irairai me’u dua na dautataro?”
Au wasea na nodra isaunitaro mai na yalodra sara ga! E kaya o Luke, “Dau vukei ira na tani.” A wasea o Grace na kena bibi meda dau veivosovosoti, kevaka sara mada ga e vakilai ni sega ni dodonu. E kaya o Anna, “Au raica e dua e sega ni dua erau qito vata kaya, au lako meu qito vata kei koya.” A vakananuma o Lindy ni dautataro sa ikoya mo vukei ira na tani. “O qai veisoliyaka yani. E sa na qai tomani tikoga yani.” E kaya o Liam, “Kua ni cakaca vei ira na tamata, kevaka sara mada ga era cakaca vei iko.” A vakaraitaka o London, “Kevaka e dua e vakasagai iko se cakaca vei iko, iko kaya yani, ‘Yalovinaka muduka.’” A raica o Trevor, “Ke sa vo ga e dua na donut ka dou sa vinakata kece, dou wasea.”
Na nodra isaunitaro na gone oqo sa ivakadinadina vei au ni da sa sucu vata kaya kece na veivauqeti vakalou ki na yalovinaka kei na yalololoma. Na kosipeli i Jisu Karisito e bucina ka talia na veika kilai tani vakalou oqo, oka kina na dautataro, kina yaloda, ka vakalougatataki keda ena bula oqo kei na kena e tarava.
Dautataro e Vale
iKarua, na taraicake ni dautataro ena noda vale ena noda vakayagataka na ivakarau ni Turaga me vakayarayarataka noda veimaliwai vakai keda: ena veivakauqeti, vosota-vakadede, yalomalua, yalovinaka, yalomalumalumu, kei na loloma e sega ni veivakaisini.
Oqo e dua na italanoa veivakauqeti e vakaraitaka na sala a cakava kina e dua na matavuvale na dautataro me sa dua na ka vakamatavuvale, ni vakayagataki tiko na ivakavuvuli oqo.
Eratou sotava tiko na dredre na gone ena matavuvale oqo na nodratou veimaliwai kei na dua na qase e dau cudrucudru wasoma, veibeci, ka yaloca. Ena rarawa kei na yalolailai, eratou a tekivu vakataroga na gone, se sa sala duadua ga ki liu sa ikoya me ratou vakamuria na itovo yaloca vata ga oya.
Dua na bogi eratou sa veitalanoataka na vakavuvale na drakidrakita ni bolebole kei na kena irevurevu. E qai basika mai e dua na vakasama—e sega walega ni iwali ia e dua na vakatovotovo.
Me isosomi ni nodratou sauma ena vagagalu se veisausaumitaka ena ca, eratou na cakava na gone e dua na ka sega ni namaki: eratou na sauma ena yalovinaka. Sega walega ni ivalavala vakaturaga, na sovaraki ni vosa kei na ivakarau vinaka, se cava ga na kena isau lesu mai. Eratou duavata kece me tovolea ena dua na gauna lokuci, oti me ratou qai sota tale ka railesuva.
Dina ga ni so a lomalomarua e liu, eratou a cuqena na ituvatuva ena yalo dina.
Na ka a yaco tarava a sega ni vakamelei rawa na kena uasivi.
Na veisavosa batabata a tekivu me waicala. A sosomitaka na mataruburubu na matadredredre. Na qase, ka dau vakayawaki koya ka dredre tu, sa tekivu me veisau. O ratou na gone, ni vakaukauwataki mai na nodratou digidigi me veiliutaki ena loloma, a kunea na reki ena veisau oya. A rui uasivi sara na veisau oya a sega ni qai gadrevi tale kina na sota tuvanaki ni railesuvi. Na yalovinaka sa cakava na nona cakacaka malumu.
Qai yaco na gauna, a vakaduri na ivau dina ni veitokani, ka laveti ira kece. Meda dautataro, eda vosoti ira na tani ka tarai ira cake vagumatua ka sega ni basuraki ira sobu.
Dautataro ena Noda iTikotiko
iKatolu, dautataro ena noda itikotiko. Ena veiyabaki leqaleqa ni iKarua ni Valu Levu kei Vuravura, a vakatavulica kina o Elder John A. Widstoe: “Na sala duadua ga me taraicake kina na vakacegu ena veiitikotiko raraba oya mera taraicake na tagane kei na yalewa era taleitaka ka taracake na tiko vinaka. Na tamata yadua, ena vunau i Karisito sa taura tu e ligana na vakacegu kei vuravura.”
Na italanoa oqo e vakaraitaka vakavinaka na ivakavuvuli oya.
Vica na yabaki sa oti, e rua na tagane—dua na iliuliu ni Musolomani kei na dua na italatala Vakarisito mai Nigeria—a tucake tu ena yasa veibasai ni dua na tawase vakalotu mosimosi. Erau a sa vakararawataki yadua vakatitobu. Ia, ena kaukauwa ni veivakabulai ni veivosoti, erau a digitaka me yabeta vata e dua na salatu.
Erau a yaco me veitokani o Imam Muhammad Ashafa kei Pastor James Wuye ka ito vata ena sautu. Erau tauyavutaka e dua na isoqosoqo me baleta na veivakameautaki vaka matavakabauta. Era vakavulici ira tale eso mera vakaisosomitaka na veicati ena inuinui. Vaka mata vakaturi vaka-rua me baleta na Nobel Peace Prize, a yaco wale tikoga qo me rau ciqoma na isevu ni Commonwealth Peace Prize.
Ena gauna oqo o rau na veimecaki eliu oqo sa dau veilakoyaki vata ka vakavinakataka na veika sa kavoro, a ivakadinadina bula ni veisureti ni iVakabula meda dautataro e sega walega ni rawa—e sa ka kaukauwa.
Nida sa mai kila na lagilagi ni Kalou, ena qai “sega vei [keda] na nanuma [meda] veivakacacani, ia [meda] tiko veilomani.” Meda qai digitaka ena noda ivavakoso kei na noda itikotiko, meda dau veiraici vaka luve ni Kalou.
Dua na iTuvatuva Macawa-Dua ni Dautataro
Me kena isoqoni, au veisureti vei kemuni. Na dautataro e vinakati me cakacakataki—na cava beka oqori, me baleti keda yadua, me tekivu ni mataka? O na vakasamataka beka e dua na ituvatuva tolu‑na-ikalawa, macawa-dua ni dautataro?
-
E dua na iwasewase ni itikotiko galala-ena‑veileti: Ni tekivu na veileti, tu vakadua ka tekivu tale ena vei vosa kei na ivalavala e vinaka.
-
Tara ikawakawa vaka‑monalivaliva: Ni bera ni o vakauta, sauma lesu, se vakamacala ena initaneti, taroga mada, “Ena tara beka oqo e dua na ikawakawa? Kevaka e sega, muduka. Kua ni vakauta. Me kena isosomi, wasea na vinaka. Vakarogoya na sautu ena vanua ni veicati.
-
Vakavinakataka ka vakaduavatataka: E rawa nira vakasaqara yani na lewe ni matavuvale yadua e dua na veimaliwai mavoa tu me rawa ni kere veivosoti, veiqaravi, vakavinakataka, ka vakaduavatataka.
iTinitini
E vica na vula mai na noqu vakila e dua na veivakauqeti sega ni cakitaki rawa ka veimuataki ki na itukutuku oqo: “Sa Kalougata Ko Ira sa Dautataro.” Meu tinia, ena noqu wasea na veivakauqeti au vakila e yaloqu ena gauna oqo.
Na dautataro e sa dua na ituvaki vaKarisito. Ena so na gauna era dau vakatokai na dautataro mera yalorawarawa se malumalumu—mai na veiyasana kece. Ia, mo dua na dautataro sa ikoya mo kua ni malumalumu ia mo kaukauwa ga ena dua na sala ena sega beka ni kila o vuravura. Na dautataro e gadreva na yaloqaqa kei na veisolisoli ia e sega ni gadreva na solivaki ni ivakavuvuli. Na dautataro sa ikoya mo veiliutaki ena dua na yalo e tadola tu, sega ena loma tasogo. Sa ikoya meda veitorovi ena liga e dolele tu, sega ena qumi‑ivacu. Na dautataro e sega ni dua na ka vou, se qai buta katakata ga mai. A vakavuvulitaki mai vei Jisu Karisito vakai Koya, kivei ira ruarua ena iVola Tabu kei na iVola i Momani. Mai na gauna oya sa vakavuvulitaki na dautataro mai vei ira na parofita ni gauna oqo mai na veisiga eliu sara ni Veivakalesuimai me yaco sara ga mai nikua.
Eda vakayacora noda itavi vakalou vaka luve ni dua na Tama Vakalomalagi dauloloma ni da segata meda yaco meda dautataro. Au vakadinadinataki Jisu Karisito, o Koya na Ravouvou ni Sautu, na Luve ni Kalou bula, ena yaca i Jisu Karisito, emeni.