Sa Vakatotolotaka Tiko na Turaga na Nona Cakacaka

A tekivuna o Charles Dickens na nona ivola totoka The Tale of Two Cities ena veivakadeitaki ni “a veigauna vinaka duadua; a veigauna ca duadua.” Ena dua na kena vakasama, esa dina oqo ena noda siga edaidai.

Eda bula donuya edua na gauna voravora ni “yavavala [tiko] ko vuravura taucoko.” Na ivakasala nei Peresitedi Russell M. Nelson, meda dautataro, nida daumusi Jisu Karisito, a vakabibitaki vakavinaka ena mataka oqo mai vei Elder Gary E. Stevenson. Oqo e dua na tiki bibi ni kena taraicake na duavata, sautu, kei na veivakabulai me baleta “na veigauna ca duadua.

Eda bula tale tikoga e “na veigauna vinaka duadua,” okoya au na vakabibitaka. Na Turaga, ena ikau ni Vunau kei na Veiyalayalati, wase 1, a vakaraitaka ni na “vunautaki yani kina iyalayala kei vuravura” na taucoko ni kosipeli. Sa vakatotolotaka dina tiko na Turaga na Nona cakacaka ena noda gauna oqo. E dodonu meda vakavinavinakataka vakabibi na kena vakatotolotaki, e sa yaco rawa ka se yaco tiko veitalia na veigauna veibolei oqo. Eda bula ena siga era kalougata na daumuria na Turaga mera rogoca na Domona ka sauma ena tadola ni yalodra kei na lomadra. O ira era lewena Na Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai, ka ra sa yalodina tu vua na iVakabula kei na Nona ivakaro, era kunea tiko kina na inaki kei na vakacegu bibi ni tamata yadua.

Ena veigauna duidui eso ena itukutuku makawa ni Lotu, e torocake sara o ira era sa curuma na salatu ni veiyalayalati. E dua na gauna vaka oqori a yaco ena maliwa ni 1837 kei na 1850. Eso na Apositolo eliu ena Lotu vakalesuimai ni Turaga a laki kaulotu ki Peritania. Na kaulotu oqo a yaco kina mera lewena na Lotu e udolu vakaudolu, ka yaco ena 1850 mera lewelevu cake na mai lewena na Lotu era tiko e Peritania mai vei ira e Amerika. Ena gauna oya, a vakaroti ira na Yalododonu oqo na Turaga mera vakasoqoni yani ki Utah. A qai yaco e dua na tokivanua vakalewelevu, eso era a tokoni mai na dinau ka vakarautaka na Perpetual Emigrating Fund.

Au taleitaka na italanoa ni nodra yaco yani kina Buca o Salt Lake e dua na iwiliwili levu ni curuvou mai Igiladi kei Welesi ena 1852. A sotavi na ilawalawa oqo mai vei iratou na Mataveiliutaki Taumada ena gusu ni Emigration Canyon ka tomani mai na Matabani nei Kavetani Pitt. Na Deseret News a vakamacalataki ira vaka “dua na matailakolako vakalotu [oka kina] o ira na marama kei na gone, taubale vakayawa, todravi‑siga, ka wawale‑ena-draki, ia ka sega ni rarawa; a mamada na yalodra ka vunawanawa, ka vakaraitaki vakamatata mai na kedra irairai mamarau ka reki dina.”

Nira “lako sivita na valetabu, udolu vakaudolu na tagane, yalewa, kei na gone, era vakasoqoni vata mai na veiyasa ni siti.” A vosa vei ira o Peresitedi Brigham Young: “Me vakalougatataki kemuni na Turaga na Kalou i Isireli. Keimami sa dau masulaki kemuni tikoga; e udolu vakaudolu na masu sa cabori ena vukumuni, e veisiga, kivei Koya sa vakaroti keda me vakasoqoni Isireli, vakabulai ira na luve ni tamata ena vunautaki ni kosipeli, ka vakarautaki ira me baleta na lako mai ni Mesaia.”

Ena yalo ni gauna rekitaki oqori, meu vakadeitaka vakadua tale vei ira kece na curuvou kei ira na lesu tiko mai kina Lotu ni Turaga: Keimami lomani kemuni; keimami gadrevi kemuni; na Turaga e gadrevi kemuni. Keimami na sega ni kidavaki kemuni beka, ia keimami masuta na veivakalougatataki ni lomalagi me na sotava nomuni sasaga me toso i liu ena salatu ni veiyalayalati ka veimuataki vua na Kalou na Tamada kei Jisu Karisito ena matanitu vakasilesitieli.

E sa tu na ivakadinadina matata ni tubu cake tikoga na vakabauti Jisu Karisito ena noda siga edaidai. E Na Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai, e sa dua na tubu vakasakiti ni saumaki‑mai kei na nodra vakaitavi. Ena loma ni 36 na vula sa oti e voleka ni 900,000 na saumaki‑mai era sa lewena na Lotu. O ira na curuvou oqo era matataka e rauta ni 5 na pasede ni iwiliwili taucoko era lewena na Lotu. Keimami kidavaki ira na lewenilotu vou ena liga sa dolele tu kei na vakavinavinaka titobu me baleta na salatu ko sa digitaka.

Na 900,000 na curuvou oqo ena loma ni 36 na vula sa oti e sivia na iwiliwili kece ni lewe ni Lotu enai ka 110 ni vakananumi vakayabaki ena 1940, ka ni se qai sivita toka ga kina e 860,000 na lewenilotu. Oqo na yabaki a sucu kina o Elder Jeffrey R. Holland, Elder Dieter F. Uchtdorf, vata kei au.

O ira na curuvou totoka oqo era lako mai na veiyasai vuravura kece. Ena imatai ni ono na vula ni yabaki oqo, era a tubu cake na saumaki‑mai ena sivia na 20 na pasede mai na yabaki e liu e Iurope, Aferika, Esia, na Pasifika, kei Amerika vaka‑Latini. Ena Vualiku kei Amerika eda raica kina ni tubu ena 17 na pasede. Na cakacaka ni Turaga e toso tikoga ki liu ena veisala kaukauwa eso. Na iwiliwili tubucake tiko qo e sa ivakadinadina matata ni sa tara tiko na yalo ka veisautaki bula tiko e veivanua kecega na kosipeli.

Ena noda siga edaidai, o ira na curuvou talei oqo sa sega tale ni qai vakasoqoni yani kina dua ga na vanua. Ena vuku ni nodra vakabauta kei na dau lomasoli na lewe ni Lotu, sa tu na ivurevure me tokona na ivavakoso—ena kena tara na valenilotu kei na valetabu—e vuravura taucoko. Ena idola ni matabete veiganiti kei na ivurevure vakarautaki, era sa tu oqo, na cakacaka vakalotu ni veivakabulai ena vuqa na veiyasai vuravura.

Se evei ga na vanua eda bula tu kina, e gadrrevi vei ira na lewenilotu edaidai me kidavaki ira na drau na udolu na lewenilotu vou me vaka keimami a cakava vei ira na Yalododonu ni Igiladi kei Welesi au a vakamacalataka mai na neimami itukutuku makawa eliu. Au taleitaka na vosa nei Elder Gerrit W. Gong ena soqoni oqo ka vakavulici keda kina o koya ni sega ni dodonu me dua e dabe duadua voli ena lomabibi se vakayalo.

Sa noda itavi tabu oya meda ciqomi ka kidavaki ira na lewenilotu vou kei ira na lesu tiko mai. Ni sa vakatotolotaka tiko na Turaga na Nona cakacaka, e dodonu meda lomani, tuberi, ka qaravi ira era ciqoma na Nona kosipeli. Eda rawa ni veivuke me taracake edua na matatamata e Saioni, ka da “yalovata ka duavata ena vakasama, ka kitaka na ivalavala dodonu.” Meda duavata kei na Turaga, e dodonu meda duavata e mata ni Turaga. Na lewenilotu kece, se cava ga nodra tikinisiga ni papitaiso, era wasea e dua na itavi me dau kidavaki ira na tani.

Sa noqu ivakasala kivei kemuni na lewe ni Lotu sa ikoya meda mokoti ira na tamata digitaki talei oqo era sa ciqoma na kosipeli i Jisu Karisito.

E vakatavulica o Peresitedi Gordon B. Hinkley nira gadreva na saumaki vou edua na “itokani, itavi, ka mera vakani ena ‘vosa vinaka ni Kalou‘ (Moroni 6:4).” Eda rawa ni nodra itokani me vakadeitaki ira na saumaki vou nira taukei ka sega ni vulagi. Eda rawa ni vukei ira mera kila nira sa tisaipeli i Jisu Karisito ka rawa ni ra qaravi ira na tani ka ciqoma na veikacivi mera veiqaravi. O ira na curuvou gone e dodonu mera vakasamataka mera veiqaravi vakadaukaulotu tudei. E dodonu mera nakita dei kece me segata mera bulataka na bula vaKarisito.

E vuqa era mai lewena na Lotu ena solibula yadua cecere ka gadreva tu vakabibi na loloma kei na veitokoni ni nodra itokani Yalododonu.

Kivei kemuni ni se vou se lesu tiko mai kina vakabauta, e tu na veibolebole eso o na rairai sotava. Mo dau tauri iko vakamalua. Era vakatavulica vei iko na daukaulotu na ivunau bibi ka vakamacalataka na veiyalayalati kei na cakacaka vakalotu ni matanitu, ka sa soli yani ena ivolanikalou kei na Vunautaka na Noqu Kosipeli

Era ka bibi na ciqomi ni cakacaka vakalotu kei na veiyalayalati kei na bulataki ni ivunau. Vakanamata ena veiyalayalati e bibi me baleta na bula vakacerecerei. Na kosipeli e vakarautaka me rawa na bula vakacerecerei, ka gadrevi kina na kena caka kei na maroroi ni veiyalayalati tabu kei na Kalou. Vakavo ga na papitaiso, veivakadeitaki, kei na soli ni Matabete i Melikiseteki vei ira na tagane, na veiyalayalati eda cakava era vakayacori ena valetabu. Me baleti ira na mate, na cakacaka vakalotu ni veivakabulai yadua oqori era vakayacori ga ena valetabu. Me vakakina, na nomu vakavakarau kina valetabu e dodonu me dua na inaki bibi.

Ena so na gauna o na vakila nio sega ni veiganiti me baleta na ka o kila. Na kila vakosipeli e sa dua na veivakalougatataki cecere e rawati vakaikuri ena loma ni dua na gauna, ia oqori e sega ni dua na cakacaka vakalotu veivakabulai. Na kosipeli e sega ni dua na veivakatovolei ni noda kila. Ia, me vaka ga sa yalataka o Peresitedi Russell M. Nelson, “Ena nomu vulica ena masumasu na iVola i Momani e veisiga, o na dau vakatauca na lewa vinaka cake—e veisiga. Nio vakasamataka vakatitobu na veika o vulica, ena tadolavi na katuba ni lomalagi, ka o na ciqoma na isau ni nomu taro kei na idusidusi ena nomu bula.”

Kena ikuri, ena veiyabaki yadua na sowiritaki ni lewenivuli ni Lotu ena veisoqoni ni Sigatabu e dau vulici kina na Veiyalayalati Makawa, na Veiyalayalati Vou, na iVola i Momani, kei na Vunau kei na Veiyalayalati. Ni toso na gauna ona vakila nio yalodei cake ni sa tubu na nomu kila vakosipeli. Na vulici wasoma ni ivolanikalou ena vakalevutaka ka vakatorocaketaka nomu bula ena kena vakatitobutaka nomu saumaki ki na kosipeli i Jisu Karisito.

Na vulici ni ivunau savasava i Jisu Karisito e sa dua na sasaga ni bula taucoko, ruarua ena kilai ni ivunau kei na bulataki ni bula vaKarisito. Na veiyalayalati bibi eso e vakarautaka e dua na ituvatuva ka da vakatoka me salatu ni veiyalayalati. Na ivakavuvuli eso oqo era sa vakatavulici vakabibi mai vei Peresitedi Nelson. Na lewenilotu kece, vakabibi o ira na curuvou kei ira na lesu tiko mai, era na vakalougatataki ena vulici kei na ciqomi ni nona itukutuku vakaparofita ena veiyalayalati kei na salatu ni veiyalayalati.

Kevaka o lalawataka mo dau ciqoma ena kilikili na veiyalayalati yadua e bibi me baleta na bula vakacerecerei, o sa na tu ena salatu ka veimuataki kina matanitu vakasilesitieli. Na valetabu kei na cakacaka vakalotu ni valetabu e dodonu meda vakanamata kina. E tu e levu na veiyalayalati kina tamata yadua. E dua na veiyalayalati, na vakamau tawamudu, e baleta na vakaduavatataki ni nomu sasaga kei na dua na itokani. Na noda inaki e dodonu meda vaqara na itokani tawamudu oqori.

Ia, kakua ni yalolailai ke sega ni rawa na vakamau tawamudu ena gauna oqo. Era sa vakatavulica na parofita ni na sega ni bureitaki na veivakalougatataki vei ira na lewenilotu yalodina era dau maroroya na ivunau. A kaya vakavinaka sara e dua na parofita ni iVola i Momani, na Tui o Penijamini: “Ko ira era sa muria na ivakaro ni Kalou era sa vakalougatataki ena veika kece sara, … ka kevaka era sa yalodina tiko me yacova na ivakataotioti [era na] tiko marau kina vata kei na Kalou me tawamudu.”

O na raica, kevaka o se sega ni raica rawa, nira sega ni uasivi sara tu na lewenilotu. E vakamatatataka na ivunau vakatakilai mai ni ena noda bula eke, eda na caka cala. Eda bula tiko ena dua na vuravura luluqa ka lutusobu, sega ni vuravura vakasilesitieli. Na bula oqo sa dua na gauna ni veivakatovolei, kei na madigi dei meda veivutuni ka vakadinadinataki keda.

Eda vakila kece nida sa sega ni veiganiti kaya nida sasaga meda yaco me vakataki Jisu Karisito. Na Nona Veisorovaki e vakatarai keda meda veivutuni e veisiga ni da yaco koso. Me vaka a kaya o Nifai, e dua tale na parofita ni iVola i Momani: “[Meda] toso ki liu ka tudei vei Karisito, ena taucoko ni [noda] vakanuinui, ka [meda] lomana na Kalou kei ira na tamata kecega. Okoya, kevaka dou sa toso ki liu, ka kana magiti ena vosa i Karisito, ka vosota me yacova na ivakataotioti, raica, sa kaya vakaoqo na Tamada: Dou na rawata kina na bula tawamudu.”

Nida vakasamataka na veibolebole ni noda siga edaidai, e dodonu meda nanuma tiko ni a bula talega na iVakabula, ena gauna ni Nona veiqaravi e vuravura, ena veigauna voravora ka ivalavala kaukauwa. A sega ni vakanamata o Koya ena veibolebole vakapolitiki ni veisiga oya; e a baleta ga na nodra vakavinakataki na Yalododonu.

A se sega vakadua ni bau rawarawa na muria na iVakabula kei na Nona ivunau kei na ivakavuvuli ena dua na vuravura ka sa dau tiko yavavala tu ga. E sega ni rawarawa vua na iVakabula ena vuravura voravora ena Nona gauna e bula voli kina, sega ni rawarawa vei ira era sa veiliutaki oti, ka na sega ni rawarawa talega vei keda. E kalougata, era tiko na parofita bula me vakarautaka na veidusimaki eda gadreva vakatabakidua me baleta noda siga edaidai. Ena qai tomana tiko o Peresitedi Dallin H. Oaks na isolisoli kaukauwa vakayalo oqori.

Au vakadinadinataka ni ivunau ni Lotu i Jisu Karisito e sa tawamudu ka dina. Au wasea na noqu ivakadinadina ena yalodei ka vakadinadinataka ni bula tiko o Jisu Karisito ka ena vuku ni Nona Veisorovaki, sa rawa kina meda duabau vata kei Koya. Ena yaca tabu i Jisu Karisito, emeni.