E Rawarawa vei Karisito

Ena tolusagavulu ka tolu na yabaki sa oti, au a ciqoma kina na noqu veikacivi meu veiqaravi vakadaukaulotu ena Tabana ni Kaulotu e Utah Ogden. E dina, na kena mai Iurope, eso na itovo ni vanua e Utah me vakataka na “Jell-O drokadroka vaka kareti” kei na “pateta ni veibulu” era matalia vei au!

Ia, a vakauqeti au vakalevu na nodra yalodina kei na bula vakatisaipeli e vuqa na Yalododonu, na iwiliwili vinaka ni tamata era tiko ena soqoni ni Lotu, kei na itagede ivakarau tudei ni parokaramu ni Lotu e cakacaka tiko. Ni sa mai cava na noqu kaulotu, au vinakata meu vakadeitaka na reki au vakila kei na kaukauwa vakayalo kei na yalomatua au vakila me yaco talega kina noqu matavuvale mai muri. Au vakadeitaka meu lesu totolo tale meu laki bulataka na noqu bula ena “iyaloyalo ni veidelana tawamudu.“

Ia, a duidui na nona ituvatuva na Turaga. Ena imatai ni Sigatabu mai vale, a kacivi au na noqu bisopi yalomatua meu veiqaravi vaka peresitedi ni Cauravou ena neimami tabanalevu. Niu qarava tiko na ilawalawa cauravou totoka oqo, au vulica totolo ni reki e yaco mai ena vuku nida sa tisaipeli i Karisito ka lailai sara na ka e baleta na levu ni soqoni ni Lotu se na levu ni parokaramu.

Niu mai vakamautaka na watiqu totoka, o Margret, keirau marautaka me keirau laki tiko e Iurope ka susuga cake na neirau matavuvale ena neirau vanua o Jamani. Keirau vakadinadinataka na veika vakavulica o Peresitedi Nelson ena vuqa na yabaki sa oti: “Na reki eda vakila e vakatau vakalailai sara ena ituvaki ni noda dui bula kei na veika kecega sa baleta na veika e vakanamata kina noda bula.” Na gauna e vakanamata kina na noda bula vei Karisito kei na Nona itukutuku ni kosipeli, eda na sotava na taucoko ni veivakalougatataki ni bula vakatisaipeli ena vanua cava ga eda tiko kina.

Ia, ena dua na vuravura sa levu cake tikoga na kena vakavuravura, veimataqali, ka veilecayaki, kei na itukutuku gagadre e duidui ka veisaqasaqa, ka rawa vakacava meda levea na matada me vakamatabokotaki ka yaco na yaloda me kaukauwa ka vakanamata tikoga kina “veika rawarawa ka talei“ ni kosipeli i Jisu Karisito? Ena gauna ni veilecayaki, a solia na iApositolo o Paula na ivakasala cecere vei ira na Yalododonu mai Korinica ena nona vakavotuya vei ira me ra vakanamata ki “na rawarawa sa tu vei Karisito.“

Na ivunau i Karisito kei na lawa ni kosipeli era rawarawa sara ka rawa mada ga vei ira na gonelalai mera kila vinaka. E rawa nida rawata na kaukauwa ni veivueti i Jisu Karisito ka ciqoma na veivakalougatataki vakayalo kece sa vakarautaka vei keda na Tamada Vakalomalagi ena noda cakacakataka na noda vakabauti Jisu Karisito, veivutuni, papitaiso, ka vakasavasavataki ena isolisoli ni Yalo Tabu, ka vosota me yacova na ivakataotioti. E vakamacalataka o Peresitedi Nelson ni ilakolako oqo e totoka sara me “salatu ni veiyalayalati“ kei na iwalewale ni kena yaco meda “tisaipeli yalodina i Jisu Karisito.“

Kevaka e rawarawa tu ga na itukutuku oqo, na cava na vuna e sa rui veibolei kina na bulataki ni lawa i Karisito ka muria na Nona ivakaraitaki? E rairai beka ni da vakadewataka cala na rawarawa me vaka e dua na ka e rawati rawarawa ka sega kina na sasaga se gugumatua. Na muri Karisito e gadreva na sasaga tudei ka tomana tiko na veisau. Ena gadrevi meda “[biuta] tani na tamata vakavuravura ka [yaco me vaka e dua na] gone lailai.“ Oqo e oka kina na noda “vakararavi vei Jiova“ ka biuta tani na nuiqawaqawa, me vaka ga era dau cakava na gonelalai. Nida bulataka na ivunau i Karisito ena sala e rawarawa sara ka vakanamata ena vukei keda meda kune reki ena noda bula e veisiga, dusimaki ena noda veikacivi, sauma eso na vakatataro dredre ni bula oqo, ka vakarautaka na kaukauwa me sotavi kina na noda bolebole levu duadua.

Ia eda na cakava rawa sara vakacava na ka rawarawa oqo ena nona ilakolako ni bula taucoko vakatisaipeli i Karisito? E vakananumi keda o Peresitedi Nelson meda raica matua na “dina savasava, vunau savasava, kei na ivakatakila savasava” nida vakasaqara meda muria na iVakabula. Nida taroga tikoga, “Na cava beka e gadreva vei au na Turaga o Jisu Karisito meu cakava?“ ena vakatakila mai na veidusinaki cecere. Nida muria na Nona ivakaraitaki ena vakarautaka e dua na salatu veitaqomaki ena loma ni veilecayaki kei na dua na liga dauloloma, veidusimaki meda ququmi kina ena veisiga yadua. Sai Koya na Tui ni Sautu ka sa iVakatawa Vinaka. Sai Koya na noda Dauveivakacegui ka Dauveisereki. Sai Koya na noda Uluvatu ka iVakaruru. O Koya e Wekada—e wekamu ka wekaqu! Sa sureti keda kece meda lomana na Kalou, maroroya na Nona ivakaro, ka lomana na wekada.

Nida digitaka meda muria na Nona ivakaraitaki ka gu ki liu ena vakabauta na Karisito, ciqoma na kaukauwa ni Nona Veisorovaki, ka nanuma noda veiyalayalati, na loloma ena vakasinaita na yaloda, inuinui kei na veivakabulai ena laveta cake na yaloda, ka na vakaisosomitaki na yalorarawa ena vakavinavinaka kei na vosota me waraki kina na veivakalougatataki yalataki. Ena so na gauna, eda na gadreva beka me da yawaki keda mai na dua na ituvaki vakatani se vakasaqara na veivuke vuku cecere. Ia ena vei kisi kece sara, na bulataki ni ivakavuvuli ni kosipeli rawarawa ena vukei keda ena noda sokota donu na veibolebole oqo ena sala ni Turaga.

Ena so na gauna eda dau vakawalena na kaukauwa eda ciqoma mai na veicakacaka rawarawa me vaka na masu, lolo, vuli ivolanikalou, veivutuni e veisiga, vakaivotavota ena sakaramede e veimacawa, ka lako wasoma lai sokalou ena vale ni Turaga. Ia nida vakila nida sega ni gadreva sara meda “cakava e dua na ka levu“ ka usututaki keda meda bulataka na ivunau savasava ka rawarawa, eda sa tekivu raica na sala e “totoka sara“ vei keda, ena ituvaki dredre sara mada ga. Eda na kunea na kaukauwa ka “yalonuidei ena mata ni Kalou,“ ena gauna mada ga eda vakila kina na mosi ni yalo. Sa veivakananumi vei keda vakavuqa o Elder M. Russell Ballard, “ni ena loma ni rawarawa oqo [eda] na kunea na vakacegu, reki, kei na marau.“

Nida bulataka na rawarawa e tu vei Karisito ena vakavuna na noda vakaliuca na tamata mai na iwalewale eso kei na veimaliwai tawamudu mai na itovo ni veigauna leleka. Eda vakanamata kina “veika e bibi duadua“ ena cakacaka ni veivakabulai ni Kalou kei na bula vakacerecerei ka sega ni rawai ena noda qarava na noda veiqaravi. Eda na vagalalataki keda meda vakaliuca na veika eda rawa nida cakava ka sega ni bikai sobu ena veika eda sega ni cakava rawa. E vakavotuya vei keda na Turaga: “O koya mo dou kakua kina ni oca ena cakacaka vinaka, ni dou sa tura tiko na yavu ni dua na cakacaka cecere. Ia ena tubu mai ena veika lalai na veika cecere.“ Sa qai dua na veivakayaloqaqataki kaukauwa meda cakacaka ena rawarawa kei na yalomalumalumu, se cava ga na keda ituvaki.

Na buqu o Marta Cziesla e dua na ivakaraitaki totoka ni kena caka na “veika lalai ka rawarawa“ me rawati kina na veika cecere. Keirau taleitaka na kacivi koya me o Oma Cziesla. E ciqoma o Oma na kosipeli ena koro lailai o Selbongen ena Tokalau kei Prussia vata kei buqu vakarua na ika 30 ni Me, 1926.

Marta Cziesla (matau) ena siga ni papitaiso.

E lomana na Turaga kei na Nona kosipeli ka sa nakita me maroroya na veiyalayalati e a cakava. Ena 1930 a vakamautaki tukaqu, ka sega tu ni lewe ni Lotu. Ena gauna oqo e dredre vei Oma me gole ena soqoni ni Lotu baleta ni yawa na iteitei i tukaqu mai na vanua ni lotu voleka. Ia a vakanamata ga ena veika a rawa ni cakava. Sa dau masu tikoga o Oma, wilika na ivolanikalou, ka lagata na sere kei Saioni.

Eso beka era nanuma ni sa sega tale ni qaqaco tiko na nona vakabauta, ia oya e yawa sara mai na ka dina. Ni rau sucu o noqu nei kei tamaqu, ka sega na matabete e vale ka sega na soqoni ni Lotu se rawati na cakacaka vakalotu e voleka, a cakava tale o nei na veika e rawata ka vakanamata kina nodra vakavulici na luvena “mera dau masu, ka lako vakadodonu e matana na Turaga.“ A wilika vei ira o koya na ivolanikalou, lagata vata kei ira na sere kei Saioni, io sa vakakina a masu vata kei ira—ena veisiga. E dua na 100 na pasede na sotavi-ni usutu ni vale ena Lotu.

Ena 1945, a veiqaravi tiko o tukaqu ena ivalu vakayawa sara mai vale. Nira gole yani na meca kina nodratou teitei, a kauti rau na luvena o Oma ka biuta na nodratou iteitei lomani ka vakasaqara na vanua me ratou taqomaki kina. Ni oti e dua na ilakolako dredre e vakarerei kina na bula, ratou a qai kunea na idrodro ena vula o Me ni 1945 ena vualiku kei Jamani. Sa sega tale na ka e vo vei iratou na isulu ga e ratou tokara tiko. Ia a tomana tikoga o Oma na ka e rawa ni cakava: a masu vata kei iratou na luvena—ena veisiga. E lagata vata kei iratou na sere kei Saioni e dau cavuqaqataka tu ga e yalona—ena veisiga

A dredre sara na bula ka vuqa na yabaki sa vakanamata ga ena kena laurai me tu na kakana ena teveli. Ia o tamaqu ena 1955, ni se yabaki 17, a laki vuli veivoli ena siti o Rendsburg. A taubale volekata e dua na vale ka raica e dua na saini lailai e tautuba ka volai tu kina “Kirche Jesu Christi der Heiligen der Letzten Tage“—“Na Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai.“ A vakasamataka, “Au taleitaka; oqo na lotu nei Tinaqu.“ Ia ni sa lesu mai vale, a tukuna vei Oma ni sa kunea na nona lotu.

O na rawa ni raitayalotaka na ituvaki ni yaloi tinana ni sa oti oqo e 25 na yabaki nona sega tu ni veitaratara kei na Lotu. Sa lomai tinaqu me laki lotu ena Sigatabu ka tarava ka vakauqeti tamaqu sara me tomani koya. E sivia toka na 20 na maile (32km) na yawa kei Rendsburg mai na koro lailai eratou vakaitikotiko kina. Ia oqo a sega ni tarovi Oma me gole ki lotu. Ena Sigatabu ka tarava, a vodo vata yani kei tamaqu ena nona basikeli ka gole ki lotu.

Ni sa tekivu na soqoni ni sakaramede, a laki dabe o tamaqu ena iotioti ni iyatu, ka nuitaka ni na oti totolo. Oqo na lotu nei Oma ka sega ni nei tamaqu. Na ka a raica o tamaqu a sega sara ni veivakayaloqaqataki: era a tiko e vica ga na marama qase kei na rua na daukaulotu cauravouu ka rau liutaka vakavinaka na veika kece ena soqoni. Ia era sa qai tekivu lagasere, ka lagata na sere kei Saioni a rogoca tu mai o tamaqu ni se qai cauravou lailai: “Come, Come, Ye Saints,” “O My Father,” “Praise to the Man.” Ni rogoca o tamaqu nodra sa lagata na qele ni sipi lailai oqo na sere a kila tu ni se gone kina e coka na utona, ka kila sara vakatotolo ka sega ni vakatitiqataka ni sa dina na Lotu.

Na imatai ni soqoni ni sakaramede a tiko kina o buqu ni oti e 25 na yabaki o ya na soqoni a ciqoma kina o tamaqu e dua na veivakadeitaki ni sa dina na kosipeli vakalesuimai i Jisu Karisito. A qai papitaiso o tamaqu ni oti e tolu na macawa, na ika 25 ni Sepiteba, 1955, vata kei tukaqu kei noqu nei.

Sa sivi oqo e 70 na yabaki mai na gauna oya ena soqoni ni sakaramede lailai oya mai Rendsburg. Au dau vakasamataki Oma, na cava na nona nanuma ena veibogi galili oya, ni cakava tiko na veika lalai ka rawarawa e rawa ni cakava, me vaka na masumasu, wiliwili, kei na lagasere. Niu tu eke nikua ena koniferedi raraba ka tukuni noqu Oma, na nona guta me maroroya na nona veiyalayalati ka vakararavi vua na Turaga e dina ga ni sotava tiko na dredre e vakasinaita na yaloqu ena yalomalumalumu kei na vakavinavinaka—sega walega vei koya ia vei ira e vuqa vei ira na noda Yalododonu vakasakiti e vuravura taucoko era vakanamata ki na kena rawarawa ga vei Karisito ena kedra ituvaki veibolei, e rairai rawa ni da raica na veisau lailai ena gauna oqo ia ena noda vakararavitaka ni veika lelevu ena yaco mai ena dua na siga mai muri.

Au sa vulica mai na veika au sa sotava ni veika lalai ka rawarawa ni kosipeli ka vakanamata vakaidina vei Karisito ena muataki keda kina reki dina, kauta mai na cakamana qaqa, ka solia vei keda na yalodei ni na yaco mai na veivakalougatataki yalataki kece sara. Oqo e ka dina vei iko me vaka e dina vei au. Ena vosa nei Elder Jeffrey R. Holland, “Eso na veivakalougatataki e lako totolo mai, eso e lako bera mai, ka so e sega ni lako mai vakavo mai lomalagi; ia vei ira sa ciqoma na kosipeli i Jisu Karisito, era lako mai” Ena ka oqo au vakadinadinataka talega ena yaca i Jisu Karisito, emeni.