2025
Ha’amori
Mē 2025


14:14

Ha’amori

E aha ïa te aura’a nō ’outou ’e nō’u nei ’ia ha’amori i te Atua ?

« ’E ’ia fānau Iesu i Betelehema i Iudea ra, i te hau o te ari’i ra ’o Heroda, inaha e [nau ta’ata pa’ari] tei haere mai i Ierusalema mai te hiti’a o te rā mai,

« ’E ’ua ui mai ra, Tei hea te Ari’i fānau ’āpī o te ’Āti Iuda nei ? ’ite a’enei ho’i mātou i tōna feti’a i te hiti’a o te rā, i haere mai ho’i mātou e [ha’amori] iāna. »

E mana’o pa’ari mau tō terā nā Magoi, mai tei pi’i-ato’a-hia rātou i te tahi mau taime, i te ’imira’a ’ia ’itehia mai ’e ’ia ha’amori i te Mesia. Nō rātou, te ha’amorira’a, ’o te tāhopuara’a ïa iāna ’e te pūpūra’a iāna i te mau tao’a hōro’a ’āuro, ’e te mau fa’ano’ano’a moni rahi ’e te no’ano’a roa.

E aha ïa te aura’a nō ’outou ’e nō’u nei ’ia ha’amori i te Atua ?

’Ia feruri tātou i te ha’amori, tei mātauhia e fāriu tō tātou mau mana’o i te mau rāve’a nō te fa’a’ite i te pūpūra’a paieti, i te vāhi ’ōmo’e ’e i roto i te mau purera’a a te ’Ēkālesia. I te ferurira’a vau i te ’ohipa ha’amorira’a i tō tātou Metua i te ao ra ’e i tāna Tamaiti here, tō tātou Fa’aora, e maha atamanava tei puta mai i roto i tō’u ferurira’a : ’a tahi, te mau ’ohipa i roto i tā tātou ha’amori ; te piti, te huru ’e te mau mana’o o te ’ā’au i roto i tā tātou ha’amori ; te toru, te ta’ata fāna’o tahi o tā tātou ha’amori ’e te maha, te tītaura’a e pe’e i te hīro’a o nā Tino mo’a tā tātou e ha’amori nei.

’A tahi, te mau ’ohipa i roto i tā tātou ha’amori

Te hō’ē o tā tātou huru ha’amorira’a mātau roa a’e ’e te faufa’a roa a’e, ’o te ha’aputuputura’a ïa i te hō’ē vāhi tei ha’amo’ahia nō te rave i tā tātou pūpūra’a paieti. ’Ua parau te Fatu : « ’E ’ia ti’a ia ’oe ’ia pāruru ia ’oe iho ’ia ’ore ’oe ’ia vi’ivi’i i te mau mea nō te ao nei, e haere ïa ’oe i te fare purera’a ’a pūpū atu ai i tā ’oe ra mau ’ōro’a i tō’u ra mahana mo’a. » Teie iho ā ïa te tumu mātāmua tātou e patu ai i te mau fare purera’a. Terā rā, mai te mea e tītauhia, e nehenehe e rave i te tahi noa vāhi ’ē mai te peu e nehenehe e fa’a’una’unahia ma te tahi mea mo’a.

Te purera’a ’ōro’a.

Te mea faufa’a roa a’e, ’o te mea ïa tā tātou e rave ’a putuputu ai i te mahana o te Fatu. E ’ō’omo iho ā ïa tātou i te ’ahu nehenehe roa a’e e noa’a ia tātou—’eiaha te ’ahu huru ’ē, e ’ahu tano rā nō te fa’a’ite i tō tātou fa’atura ’e te mana’o tura i te Atua. Nā reira ato’a ïa tā tātou ravera’a, e mana’o tura ’e te fa’atura. E ha’amori tātou ma te ’āmui nō te pure ; e ha’amori tātou ma te hīmene i te hīmene purera’a (’eiaha e fa’aro’o noa, e hīmene rā) ; e ha’amori tātou ma te ha’api’i ’e ma te ’apo mai, te tahi i te tahi. ’Ua parau Iesu ē : « ’A ha’amana’o rā ē, i teie, i te mahana o te Fatu ra, e pūpū mai ’oe i tā ’oe ra mau tūsia [te aura’a ra, ‘te taime, te tārēni ’e te mau tauiha’a nō te tāvinira’a i te Atua ’e i te ta’ata tupu’] ’e tā ’oe ra mau ’ōro’a i tei Teitei Roa ra, ma te fā’i i tā ’oe mau hara i tō mau taea’e, ’e i mua ho’i i te Fatu. » Tē ’āmui nei tātou, e ’ere nō te fa’a’ārearea ’e nō te ’ārearea—mai te huru e pupu ’upa’upa—nō te ha’amana’o rā iāna ’e ’ia « ha’api’i-maita’i-hia atu ā » i tāna ’evanelia.

I te ’āmuira’a rahi i ma’iri a’enei, ’ua fa’aha’amana’o mai Elder Patrick Kearon ē « ’aita tātou e putuputu nei i te Sābati nō te tae noa mai i tā tātou purera’a ’ōro’a ’a tāpa’o atu ai ē, ’ua oti i te ravehia. Tē haere ’āmui mai nei tātou nō te ha’amori. E mea ta’a ’ē roa teie nā mea e piti. Te taera’a mai te aura’a ra, tei te hō’ē vāhi ’outou. ’Āre’a te ha’amori ’o te ’āruera’a ïa ’e te hina’arora’a i tō tātou Atua e taui ai tātou ! »

Te pūpūra’a i tā tātou mau Sābati i te Fatu ’e i tāna mau ’ōpuara’a, e ’ohipa ha’amori iho ïa. Ma’a matahiti i ma’iri, ’ua parau Elder Russell M. Nelson i terā tau : « Nāhea tātou ’ia ha’amo’a i te mahana Sābati ? I te mau matahiti o tō’u ’āpīra’a, ’ua tuatāpapa vau i te ’ohipa a vetahi ’ē ’o tei hāmani i te mau tāpura nō te mau ’ohipa e rave ’e te mau ’ohipa ’eiaha e rave. I muri roa iho to’u ha’api’ira’a nā roto mai i te mau pāpa’ira’a mo’a ē, ’ua riro tā’u mau peu ’e tō’u huru i te Sābati ’ei tāpa’o i rotopū iā’u ’e tō’u Metua i te ao ra [hi’o Exodo 31:13 ; Ezekiela 20:12, 20]. Nā roto i taua ’itera’a ra, ’aita vau i hina’aro fa’ahou i te tāpura nō te mau mea e rave ’e ’eiaha e rave. ’Ia tītau-ana’e-hia iā’u ’ia fa’aoti ē, e tano ānei te hō’ē ’ohipa nō te Sābati, e ui noa vau iā’u iho ē, « E aha te tāpa’o tā’u e hina’aro e hōro’a i te Atua ?’ »

Te ha’amori i te mahana o te Fatu, e rōtahi ta’a ’ē ïa i ni’a i te tūsia tāra’ehara rahi a Iesu Mesia. E fa’ahanahana tano tātou ’e ma te ta’a ’ē i tōna ti’afa’ahoura’a i te Pāsa, tē nā reira ato’a nei rā tātou i te mau hepetoma ato’a ’a rave ai i te mau tāpa’o o te ’ōro’a nō tāna tāra’ehara, ’e tōna ti’afa’ahoura’a ato’a. Nō te feiā tātarahapa, e taime rahi roa te ravera’a i te ’ōro’a nō te ha’amorira’a sābati.

E mana hō’ē roa ’e te mau ’āpī hō’ē roa tō te ha’amori-’āmui-ra’a ’ei « tino o te Mesia », ’a ha’api’i ai tātou i te ta’ata, ’a tāvini ai ’e ’a pāturu ai te tahi i te tahi. Parau ’ana’anatae, tē fa’a’ite nei te tahi ’imira’a a’enei ē, te ta’ata e fa’ariro i tō rātou orara’a pae vārua ’ei ’orara’a ’ōmo’e roa, e riro ē, ’aita re’a rātou e tu’u i tō rātou tupura’a pae vārua nā mua, ’e ’aore re’a e parau ē e mea faufa’a tō rātou fa’aro’o, ’e ’aore re’a e taime tāmau nō te pūpū atu i te Atua. Tātou te ’oire nō te feiā mo’a, e ha’apūai tātou te tahi i te tahi i roto i te ha’amori ’e i te fa’aro’o.

Noa atu rā te reira, ’eiaha ’ia mo’ehia tā tātou mau ’ohipa ha’amori tāmahana tā tātou e rave, tātou iho nei ’e i te ’utuāfare. Tē fa’aha’amana’o mai nei te Fa’aora : « ’Ātīrā noa atu rā, e pūpūhia mai ho’i tā ’oe mau tapura’a nā roto i te parauti’a i te mau mahana ato’a ’e i te mau taime ato’a ho’i. » E parau pa’ari tā te hō’ē tuahine i parau mai : « ’Ia mana’o vau, ’aita e rāve’a hōhonu a’e nō te ha’amori i te Atua maori rā te fa’ari’ira’a i tāna mau tamari’i ri’i i roto i tō tātou orara’a ma te aupuru ia rātou ’e ma te ha’api’i ia rātou i tāna ’ōpuara’a nō rātou. »

’Ua ha’api’i Alama ’e Amuleka i te ’āti Zorama tei ti’avaruhia i tā rātou mau sunago, ’ia ha’amori i te Atua, e ’ere i te hō’ē noa taime i te hepetoma, i te mau mahana ato’a rā, ’e « i te mau vāhi ato’a e pārahihia e ’outou. » ’Ua parau rāua nō te pure ’ei ha’amori :

« E mea ti’a ia ’outou ’ia nīni’i atu i tō ’outou vārua i roto i tō ’outou mau piha, ’e i roto i tō ’outou mau vāhi mo’emo’e, ’e i roto i tō ’outou mēdēbara.

’Oia ïa, ’ia ’ore ’outou ’ia ti’aoro atu i te Fatu, ’ia ’ī ïa tō ’outou ’ā’au i te pure tu’utu’u ’ore iāna. »

’Ua parau ato’a rāua nō te mā’imira’a i roto i te pāpa’ira’a mo’a, nō te fa’a’itera’a pāpū nō te Mesia, nō te ravera’a i te mau ’ohipa ’e te mau tāvinira’a aroha mau, nō te fa’ari’ira’a i te Vārua Maita’i ’e nō te orara’a ma te ’ā’au mēhara i te mahana tāta’itahi. ’A feruri na i teie parau : « te orara’a ma te ’ā’au mēhara i te mahana tāta’itahi. » ’Ua tū’ati ïa i te piti o tā’u atamanava :

Te huru ’e te mau mana’o o te ’ā’au i roto i tā tātou ha’amori

Te putapūra’a ’e te fa’a’itera’a i te māuruuru i te Atua, ’o te mea mau ïa e ha’apuru ai i te ha’amori i te tahi mana’o fa’a’āpīra’a ’oa’oa, e ’ere pa’i ïa te hi’ora’a i te reira mai te hō’ē atu ā hōpoi’a.

Te ha’amori mau, tōna aura’a, e here ïa i te Atua ’e ’ia auraro tō tātou hina’aro i tōna—te tao’a hōro’a rahi roa a’e ’e te faufa’a tā tātou e nehenehe e pūpū atu. I te anira’ahia e aha te fa’auera’a rahi i roto i te ture, ’ua pāhono atu Iesu ē : « Hina’aro ’oe i tō Atua ia Iehova ma tō ’ā’au ato’a, ’e ma tō vārua ato’a, ’e ma tō mana’o ato’a. » I parau ato’a ’oia ē ’o te fa’auera’a mātāmua teie.

Teie te hōho’a nō tō Iesu iho ha’amori i te Metua. Tōna ora ’e tāna tūsia tāra’ehara, ’ua pūpūhia ïa i te hanahana o te Metua.Iesu Mesia ’e tōna tūsia tāra’ehara, ’o te a’a ïa o tō tātou ’itera’a pāpū. Ma te putapū te ’ā’au, tē ha’amana’o nei tātou i te tāparu iti a Iesu i roto i te mamae ’e te ahoaho e’ita e nehenehe e parau : « E tāʼu Metua ē, i ti’a ra, e hōpoi ē atu i teie nei ’āu’a, ’ia tupu rā tō ʼoe hinaʼaro, ʼeiaha tō’u. »

Te Mesia i Getesemane.

Te ha’amori, ’o te tūtavara’a ïa ’ia pe’e i tōna hi’ora’a maita’i roa. E’ita tātou e tae i te fāito maita’i roa i roto i teie ’ōpuara’a i te hō’ē noa pō, mai te mea rā i te mahana tāta’itahi e « pūpū mai [tātou iāna ra] i te tūsia nō te ’ā’au ’oto ’e te vārua tātarahapa », e bāpetizo fa’ahou ’oia ia tātou i tōna Vārua ma te fa’a’ī ia tātou i tōna maita’i rahi.

Te toru, te ta’ata fāna’o tahi o tā tātou ha’amori

I roto i te tuha’a mātāmua nō Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a, ’ua fa’ahiti te Fatu i teie fa’ahapara’a i te ao nei :

« ’Ua fāriu ’ē atu rātou i tā’u mau ’ōro’a, ’e ’ua ’ōfati ho’i i tā’u fafaura’a mure ’ore ;

« ’Aita rātou e ’imi i te Fatu nō te fa’atupu i tāna parauti’a ; tē haere nei rā te ta’ata tāta’itahi i tōna ihora haere’a, ’ia au i te hōho’a o tōna iho atua, ’o tei au ho’i tōna hōho’a i te hōho’a o te ao nei. »

E mea maita’i nō tātou ’ia ha’amana’o i te hi’ora’a o nā taure’are’a ’āti Iuda to’otoru ra, ia Hanania, Misaela ’e Azaria, tei hōpoi-tītī-hia i Babulonia, ’aita i maoro roa i muri iho i te fa’aru’era’a Lehi ’e tōna ’utuāfare ia Ierusalema. ’Ua topa te tahi ti’a Babulonia i tō rātou i’oa ’āpī ’o Sadaraka, Meseka, ’e ’o Abede-nego. I muri mai, i te pāto’ira’a rātou tō’otoru i te ha’amori i te hōho’a tā Nebukanesa i ha’amau, ’ua fa’aue ’oia ’ia taorahia rātou i roto i te umu auahi rahi, ’a nā ’ō ai ē : « ’E ’o vai te Atua e fa’aora ia ’outou i tō’u nei rima ? »

Tē ha’amana’o ra ’outou i tā rātou pāhonora’a itoito :

« E ti’a ïa i tō mātou Atua e ha’amori nei ’ia fa’aora ’oia ia mātou i te umu auahi rahi ura, e ti’a ïa iāna ’ia fa’aora ia mātou i tō rima, e te ari’i.

« ’Ia ’ore rā ’oia ’ia hina’aro, e ’ore ā mātou e ha’amori i tō ’oe ra mau atua, ’ia ’ite mai ’oe […] e ’ore ho’i e ha’amori i te ti’i ’auro i fa’ati’ahia e ’ore ra. »

Sadaraka, Meseka ’e ’o Abede-nego tei fa’aorahia i te auahi ura.

Nō te ura rahi o te umu ’ua pohe roa te feiā i tāora ia rātou i roto, ’aita rā ’o Sadaraka, Meseka ’e Abede-nego i pēpē a’e. « ’Ua parau ihora Nebukanesa, nā ’ō a’era, ’Ia ha’amaita’ihia te Atua nō Sadaraka, ’e nō Meseka, ’e nō Obede-nego, ’o tei […] fa’aora i tōna pu’e tāvini i ti’aturi iāna ra […] ’e ’ua hōro’a noa mai i tō rātou tino ’ia ’ore rātou ’ia ha’amori, ’ia ’ore ’ia tāvini atu i te tahi atua ’ē, maori rā ’o tō rātou ihora Atua. » ’Ua ti’aturi rātou ia Iehova nō te fa’aorara’a, « ’ia ’ore rā », ’oia ho’i, noa atu ā te Atua i roto i tōna pa’ari i ’ore i tāpe’a i tō rātou pohe, e vai ha’apa’o maita’i noa rātou iāna.

Te mau mea ato’a e nā mua mai i te ha’amori o te Metua ’e o te Tamaiti, e ’īdolo ïa. Rātou e pāto’i i te Atua ’ei puna nō te parau mau, ’aore rā ’o tē fa’ari’i ’ore i te tahi noa atu ti’a’aura’a i mua i te Atua, tē mono nei ïa rātou iāna ’ei atua iho nō rātou. Te ta’ata e hōro’a i tōna atati’a i te hō’ē pupu ’aore rā i te hō’ē fā nā mua i te arata’ira’a hanahana, tē ha’amori ra ïa i te atua ha’avare. Te ta’ata ato’a e ha’avarevare noa i te ha’amori i te Atua, ’aita rā e ha’apa’o nei i tāna mau fa’auera’a, tē haere ra ïa i tō rātou iho haere’a : « Tē ha’afātata mai nei rātou iā’u i tō rātou ra mau ’utu, tei te ātea ’ē rā tō rātou ’ā’au iā’u nei. » Te tumu nō tā tātou ha’amori, ’aita atu ā ïa maori rā ’o « te Atua mau ra ’e […] Iesu Mesia [tāna] i tono mai ra. »

’E te hope’a, te tītaura’a e pe’e i te hīro’a o te Metua ’e o te Tamaiti

Nā ni’a roa atu, ’o tō tātou huru orara’a te fa’a’itera’a maita’i roa a’e ’e te pāpū roa a’e nō tā tātou ha’amori. Te fa’a’itera’a i tā tātou pūpūra’a paieti, te aura’a ra, e pe’e tātou i te hīro’a o te Metua ’e o te Tamaiti—e fa’arahi i tō rāua hīro’a ’e tō rāua huru i roto ia tātou. Tē nā ’ō ra te taru ē, ’o te pe’era’a i te hi’ora’a te parau ha’apōpou huru mau roa a’e, ma te fa’atura i te Atuara’a e parau ïa tātou ē, ’o te pe’era’a i te hīro’a te ha’amorira’a huru mau roa a’e. Te aura’a ra, i tō tātou pae, e tauto’o itoito ïa tātou ’e te tāmau nō te ’imi i te mo’ara’a. Teie rā, te fa’arahira’a i tō tātou huru Mesia, ’o te tahi ato’a ïa hope’ara’a nō tā tātou mau ’ohipa ha’amori. E mea tano roa te parau a Elder Kearon i fa’ahitihia nā mua atu nō ni’a i te ha’amorira’a « e taui ai tātou ». E fa’ataui te ha’amori mau ia tātou.

’O teie ïa te nehenehe o te ’ē’a nō te fafaura’a—te ’ē’a nō te ha’amori, nō te here ’e nō te atati’a i te Atua. E tomo tātou i ni’a i terā ’ē’a nā roto i te bāpetizora’a, ma te parau fafau ’ia rave i ni’a ia tātou i te i’oa o te Mesia ’e ’ia ha’apa’o i tāna mau fa’auera’a. E fa’ari’i tātou i te hōro’a nō te Vārua Maita’i, te ve’a nō te maita’i rahi o te Fa’aora, ’o tē ’aufau nō tātou ’e ’o tē tāmā ia tātou i te hara, ’ia tātarahapa ana’e tātou. E nehenehe roa ato’a e parau ē, ’ia tātarahapa ana’e tātou tē ha’amori ra tātou iāna.

E ’āpe’ehia mai ïa te tahi atu mau ’ōro’a ’e mau fafaura’a o te autahu’ara’a ’o tē ravehia i roto i te fare o te Fatu, ’o tē ha’amo’a atu ā ia tātou. Te mau ’ohipa ’e te mau ’ōro’a o te hiero, ’o te huru teitei atu ā ïa nō te ha’amori.

I tūra’i te peresideni Russell M. Nelson i te parau ē « te mau tane ato’a ’e te mau vahine ato’a ’o tē ’āmui nei i roto i te mau ’ōro’a o te autahu’ara’a ’e ’o tē rave ’e ’o tē ha’apa’o i te mau fafaura’a ’e te Atua, e fāri’i ’āfaro ti’a ïa rātou i te mana o te Atua. » E ’ere te reira i te mana noa tā tātou e fa’a’ohipa nō te tāvini ’e te nō te ha’amaita’i atu. ’O te mana hanahana ato’a rā e ’ohipa i roto ia tātou nō te ha’amaita’i ia tātou ’e nō te tāmā ia tātou. ’Ia haere tātou i te ’ē’a nō te fafaura’a « te mana [ha’amo’a] nō te huru Atua e fa’a’itehia mai ai » i roto ia tātou.

E rave na tātou mai te mau ’āti Nephi ’e te mau ’āti Lamana i tahito ra, « ’ua ma’iri […] rātou i te pae ’āvae o Iesu, ’e ’ua ha’amori atu ra iāna. » E rave na tātou mai tā Iesu i fa’aue, « e tīpapa […] i raro ’e e ha’amori i te Metua i roto i [te] i’oa [o te Tamaiti]. » E fa’ari’i na tātou i te Vārua mo’a ma te auraro tō tātou ’ā’au i te Atua, ’e ’eiaha roa ’ei atua ’ē atu iāna ra, ’e ’ia pe’e na tātou te mau pipi nā Iesu Mesia i tōna hīro’a i roto i tō tātou nei orara’a. Tē parau pāpū nei au ē, ’ia nā reira tātou, e ’ite mai tātou i te ’oa’oa i roto i te ha’amori. Nā roto i te i’oa o Iesu Mesia, ’āmene.