Mau māite i te fa’aro’o tei poiherehia e tō tātou mau metua

I tō’u tere māta’ita’i i te hiero nō Nashville Tennessee nō te hō’ē hi’opo’ara’a, ’ua fāna’o vau i te hāhaerera’a nā roto ’ei tuha’a nō teie fa’auera’a ’ohipa, te hi’opo’ara’a i teie fare nehenehe o te Fatu. ’Ua fa’ahiahia-roa-hia vau e te hō’ē hōho’a pēni a Mary Wanlass tei pi’ihia Haere i mua, tei fa’atautauhia i ni’a i te papa’i o te piha ’ohipa a te Matarona.

Teie te ’ā’āmu i muri i teie hōho’a pēni :

« I Missouri i te matahiti 1862, ’ua fafau Mary Wanlass e 14 matahiti tōna i reira ra, i tōna māmā ’āpī e fātata ra i te pohe ē, e ara ’oia i ni’a i tōna metua tāne huma ’e [tōna mau teina to’omaha ’āpī roa, ’ia tae rātou pā’āto’a] i te ’Āfa’a Rahi nō Roto Miti. ’Ua arata’i Mary i te mau pua’atoro ’e te mau maia’a pua’atoro e hōro’a i te ū ’o tē huti ra i te pereo’o huti, tei roto tōna metua tāne [e tārava ra i ni’a i te ro’i, ’e] ’ua ha’apa’o maita’i ’oia i tōna mau teina. I muri mai i te mahana tāta’itahi o te rāterera’a, e fa’a’amu ’oia i tōna ’utuāfare ma te pāfa’ira’a i te mau rā’au tupu, te mau tiare ’e te mau hotu na’ina’i e au ’ia ’amuhia. Tāna noa ’avei’a ’o te ha’api’ira’a ïa ’o tāna i fa’ari’i ’ia tāmau noa i te tere i te pae to’o’a o te rā, ‘e tae roa i te taime e taui te mau ata ’ei mau mou’a’.

« ’Ua tae rātou i [te] ’āfa’a nō Utaha i te ’āva’e Tetepa, i muri a’e i te rāterera’a i te tau fa’atupura’a rā’au ’e te tau māhanahana tā’āto’a. ’Ua fa’arue mai tōna metua tāne i muri noa mai i te nohora’a te ’utuāfare i te tuha’a fenua nō Utaha, i reira Mary i te fa’aipoipora’ahia ’e i te patura’a i tōna [iho] ’utuāfare ».

Teie te hō’ē ’ā’amu fa’ahiahia roa nō te fa’aro’o ’e nō te pūai o te hō’ē vahine ’āpī 14 matahiti, ’o tē nehenehe e tauturu ia tātou tāta’itahi i teie mahana ’ia « haere noa i mua ».

« Haere noa i mua »—’aore rā ’ia huri-vata-hia nā roto i tō’u reo Hōrane, Gewoon Doorgaan—’o te parau poro ato’a ïa a tō’u māmā ’e tō’u pāpā i te roara’a o tō rāua ’orara’a.

Tō’u nā metua ’e tō’u nā metua ho’ovai ’o te mau pionie ïa i roto i tō mātou ’utuāfare. ’Ua rātere mai rātou nā roto i tō rātou iho « ’āfa’a », mai te feiā ato’a ’o tei tomo mai i roto i te ’Ēkālesia, te ’āua a te Fatu, i te mahana tāta’itahi. ’Aita tō rātou ’ā’amu i tū roa i te mau pua’atoro ’e te mau pere’o’o huti, terā rā hō’ē ā tō te reira hope’ara’a i ni’a i te mau u’i nō ananahi.

’Ua tauahi rātou i te evanelia ’e ’ua bāpetizohia i tō rātou matahiti ’ei feiā-’āpī-pa’ari. E orara’a fifi tō tō’u nā metua to’opiti i tō rāua tamari’ira’a. ’Ua pa’ari tō’u metua tāne i ni’a i te motu nō Java, i ’Initonetia. I roto i te tāma’i piti rahi II o te ao nei, ’ua fa’ata’a ’ē fa’ahepohia ’oia i tōna ’utuāfare ’e ’ua tāpe’ahia i roto i te hō’ē pūhapa ha’apūtahira’a, i reira tōna fa’arurura’a i te māuiui rahi i tōna ’āpī-roa-ra’a.

’Ua pa’ari tō’u metua vahine i roto i te hō’ē ’utuāfare ’āmahamaha ’e ’ua māuiui ato’a i te po’ia ’e i te mau ha’atāfifira’a o te tama’i rahi II o te ao nei. I te tahi taime, ’ua ti’a noa ato’a iāna ’ia amu i te mau ’ōniāni o te tiare hōrane. Nō te mau ’ohipa tāno ’ore a tōna metua tāne, ’e te ta’ara’a i tōna metua vahine i muri mai, e mea fifi roa i te tahi taime nōna ’ia hi’o i te Metua i te ao ra mai te hō’ē Metua here.

’Ua fārerei tō’u nā metua te tahi ’e te tahi i roto i te hō’ē ’ativite a te ’Ēkālesia ’e ’aita i maoro roa ’ua fa’a’oti e fa’aipoipo ’e ’ia tā’atihia i roto i te hiero nō Bern, i Herevetia. Ma te tīa’ira’a i te fare tāpe’ara’a pere’o’o auahi, i muri a’e i te ha’amau’ara’a i tā rāua moni ha’aputu hope’a nō te rātere atu i te hiero, ’ua uiui rāua nāhea ’ia fa’arava’i i tō rāua orara’a, ’ua ti’aturi rā rāua e tupu maita’i te mau mea ato’a. ʼE ’o te mea ïa tei tupu !

’Ua ha’amata rāua i te patu i tō rāua ’utuāfare i roto i te hō’ē piha na’ina’i ha’eha’a o te hō’ē fare patu, i roto i te ’oire rahi nō Amsterdam. I muri a’e e rave rahi matahiti i te pu’a-rima-ra’a i tō rātou mau ’ahu, ’ua ti’a ia rāua i te ha’aputu i te moni e nava’i nō te ho’o mai i te hō’ē mātini pu’ara’a ’ahu. Hou noa mai i te ravera’a i te ho’ora’a mai, ’ua fārerei te ’episekōpo ia rāua ma te anira’a i te hō’ē tauturu moni, nō te patu i te hō’ē fare purera’a i Amsterdam. ’Ua fa’a’oti rāua e hōro’a i te tā’āto’ara’a o te moni ha’aputu nō te ho’o mai i te mātini pu’ara’a ’ahu, ’e ’ua tāmau ā i te pu’a rima i tō rātou mau ’ahu.

’Ei ’utuāfare, ’ua fa’aruru mātou i te mau tāmatara’a mai te mau ’utuāfare ato’a. ’Aita te reira i ha’apūai noa ia mātou ’e i fa’ahōhonu i tō mātou fa’aro’o i te Fatu ia Iesu Mesia, mai ia Alama i te fa’ati’ara’a i tōna ’ā’amu i tāna tamaiti ia Helamana, ’a parau ai ’oia iāna ē ’ua « turuhia ’oia i roto e rave rau tāmatara’a ’e mau fifi », nō te mea ’ua tu’u ’oia i tōna ti’aturira’a i te Fatu ia Iesu Mesia.

Nāhea nā ta’ata e piti ’o tei fa’aruru e rave rahi tāmara’a i tō rāua ’āpīra’a, ’ua riro mai ’ei nā metua maita’i roa a’e ’o tā’u i mana’o noa na ? E mea ’ōhie te pāhonora’a : ’Ua tauahi hope rāua i te ’evanelia ’e ’ua ora mai te au i tā rāua mau fafaura’a e tae roa mai i teie mahana !

I muri mai hau e 65 matahiti i te fa’aipoipora’a, ’ua fa’aru’e mai tō’u metua vahine, tei ma’ihia i te ma’i roro marō [Alzheimer] i te āva’e Fepuare ra. Tō’u metua tāne, e 92 matahiti tōna ’e e ora noa nei i te fare, pinepine i te haere e hi’o i tō’u māmā mai tāna e nehenehe, e tae roa i te taime ’ua fa’aru’e mai tō’u māmā. ’Aita i maoro a’e nei, ’ua fa’ati’a ’oia i tō’u mau taea’e ’e mau tuahine ’āpī i te mau ’ohipa ri’ari’a tei tupu i roto i te pūhapa i ’Inidonesia i te taime o te tāma’i rahi II o te ao nei, ’o tei fa’aineine iāna ’ia aupuru ma te fa’a’oroma’i i tāna vahine e rave rahi matahiti, ’a ma’ihia ai ’oia ’e ’a ’ino roa atu ai tōna huru i teie ma’i fifi mau ’e ’oia ato’a i te mahana i tītauhia ’ia hōro’a atu ’oia i te aupurura’a o tō’u māmā ia vetahi ’ē, ’e e’ita e nehenehe iāna ’ia vai fa’ahou i pīha’i iho i tō’u māmā. ’Ua riro ’e te tāmau noa nei tā rāua parau poro « ’ia haere noa i mua », ma te roa’ara’a te tīa’ira’a pāpū i te Mesia ’ia ti’afa’ahou mai i te mahana hope’a ra ’e ’ia pārahi i pīha’i iho iāna ma te hanahana e a muri noa atu.

’Ua riro tō rāua fa’aro’o ’e tō rāua ’itera’a pāpū ’ei pūai fa’auru nō te mau u’i ’o te haere mai i muri mai ia rāua.

I roto i te ’oire ’a pa’ari ai tā’u vahine, tōna nā metua, tei riro ’ei mau ta’ata e haere pinepine i te purera’a, ’ua tauahi i te ’evanelia, ’ei nā ta’ata fa’aipoipo ’āpī i reira ra ’e tā’u vahine ’o tā rāua ïa tamāhine e piti matahiti, ’e ’o te tamari’i ana’e i taua taime ra. Tā rāua fa’a’otira’a ’ia riro mai ’ei melo nō Te ’Ēkālesia a Iesu Mesia i te Feiā Mo’a i te mau Mahana Hope’a nei, e hopeara’a rahi ïa i ni’a i tō rāua orara’a, nō te mea ’ua tāu’a-’ore-hia rāua e te feiā nō te ’oire ’e e tō rāua ’utuāfare. ’Ua tītauhia e rave rahi matahiti, ma te mau parau muriaroha i te mau melo o te ’utuāfare, ’e te tāvinira’a i te orara’a huira’atira hou rāua ’a fa’ari’i-fa’ahou-hia ai.

I te hō’ē taime ’a tāvini ai te metua tāne o tā’u vahine ’ei ’episekōpo, ’ua fa’ahapa-tāno-’ore-hia ’oia nō te hō’ē ’ohipa ’e ’ua fa’atiāma-’oi’oi-hia ’oia. ’Ua ’ino’ino roa tō’u metua vahine ho’ovai ’a ui atu ai ’oia i tāna tāne, e tāmau noa ānei rātou i te haere i te purera’a. ’Ua pāhono atu te tāne ē, pāpū roa e tāmau noa rātou i te haere i te fare purera’a nō te mea, e ’ere teie i te ’Ēkālesia nā te ta’ata, ’o te ’Ēkālesia rā teie a Iesu Mesia.

’Ua tītauhia ma’a taime hou te parau mau ’a ’itehia mai ai ’e ’a vauvauhia mai ai te mau fa’a’orera’a hapa. Te mea tei riro ’ei rāve’a nō te fa’atopa ia rāua, ’ua ’āmui mai i tō rāua fāito pūai ’e i tō rāua ti’aturira’a.

Nō te aha vetahi o tātou e mana’o ra ’ua roa’a ia rātou te fa’aro’o ’e te mau ’itera’a pāpū o tō tātou mau metua, noa atu tō rātou mau tāmatara’a ato’a, ’ua vai ha’apa’o maita’i noa ? Tē mana’o ra ānei tātou ē ’aita tō rātou e hō’ē ’itera’a māramarama nō te mau mea ? ’Aita rātou i riro na ’e ’aita i ha’avarehia ! ’Ua fa’ari’i noa rātou e rave rahi roa ’ohipa tei tupu ’e ma te Vārua ’e ’ua nehenehe e parau mai te peropheta Iosepha, « ’ua ’ite au […] ’e ’aita e nehenehe iā’u ’ia huna i te reira ».

’Aita ānei ’outou i au i te hīmene nō ni’a i te nu’u a Helemana, e ’itehia i roto i te Buka Hīmene a te mau Tamari’i ?

Noa atu e ’ere te reira i te hō’ē ā huru, mai tā tō’u metua vahine i ora i tōna tamari’ira’a, e nehenehe ’outou e riro mai ’ei hō’ē o teie mau « metua maita’i roa tei here i te Fatu » ’e tē fa’a’ite nei i te hō’ē hi’ora’a parauti’a ia vetahi ’ē.

Tē putapū ra ānei tātou ē e parau mau roa te reira ’ia hīmene ana’e tātou ? Tē vai ra ānei i roto ia ’outou te nīno’a mana’o « mai te nu’u a Helemana » ra ’outou ’e « e riro ’outou ’ei mau misiōnare nā te Fatu nō te hōpoi atu i tāna parau mau i tō te ao nei » ? ’Ua putapū vau i te reira e rave rahi taime ma te hīmenera’a i teie hīmene i roto e rave rau mau fa’anahora’a JSF ’e te tahi atu mau putuputura’a a te feiā ’āpī.

’Aore rā e aha tā tātou e putapū nei ’ia hīmene ana’e tātou i te hīmene « ’A ha’apa’o tātou i te ’evanelia » ?

Ia ’outou te u’i ’āpī, i te vāhi tei reira ’outou ’e noa atu te huru o tō ’outou orara’a, ’a ’apo mai ’e ’a huti mai i te pūai nā roto mai i te fa’aro’o ’e te mau ’itera’a pāpū o te feiā tei nā mua mai ia ’outou. E tauturu te reira ia ’outou ’ia māramarama ē, nō te noa’a ’aore rā nō te fa’ananea i te hō’ē ’itera’a pāpū, e tītauhia te mau tūsiara’a ’e e « hōpoi mai te tusiara’a i te mau ha’amaita’ira’a o te ra’i ».

Ma te feruri i te hō’ē tūsiara’a ’o tē ha’amaita’i mau i tō ’outou orara’a, ’a feruri na ’e ’a pure nō ni’a i te anira’a manihini a tō tātou peropheta here, te peresideni Nelson ’a ani mai ai ’oia « i te feiā ’āpī tāne ti’amā ato’a ’e ’o te nehenehe, ’ia fa’aineine nō te tāvini i te hō’ē misiōni. Nō te feiā ’āpī tamāroa nō te mau mahana hope’a nei, te tāvinira’a misiōnare e hōpoi’a ïa nā te autahu’ara’a. …

« Nō … te mau tuahine ’āpī e nehenehe, ’ua riro te misiōni ’ei rāve’a pūai ato’a, e ’ere rā e mea fa’ahepohia ».

E nehenehe ’outou e pi’ihia ’ei misiōnare nō te tāvini ’aore rā nō te ha’api’i. E tauturu teie nā misiōni to’opiti i te hō’ē ā fā tē hōpoira’a mai i te mau vaerua i te Mesia ra, nā roto i tāna iho rāve’a tāta’itahi ’e te pūai.

I roto i nā huru tāvinira’a to’opiti, e fa’a’ite ’outou i te Fatu i tō ’outou here iāna ’e tē hina’aro nei ’outou e mātau maita’i atu ā iāna. ’A ha’amana’o ra, « ’e nāhea ho’i te hō’ē ta’ata e ’ite ai i te fatu ’o tāna i ’ore i tāvini, ’e tei riro ’ei ta’ata ’ē iāna, ’e tei te ātea ’ē te mau mana’o ’e te mau ’ōpuara’a o tōna ra ’ā’au ? »

Tātou pā’āto’a, nō roto mai ānei tātou i te u’i mātāmua ’aore rā te u’i pae i roto i te ’evanelia, e ti’a ia tātou e ui ia tātou iho, e aha te mau ’ā’amu o te fa’aro’o, te pūai, ’e te fafaura’a tiretiera tā’u e hōro’a atu i te u’i e haere mai nei ?

’Ia tāmau noa ā tātou i roto i tā tātou mau tūtavara’a nō te mātau maita’i a’e i tō tātou Fa’aora, ’o Iesu Mesia, ’e ’ia fa’ariro iāna ’ei pū nō tō tātou orara’a. ’O ’oia te mato i ni’a iho i te reira tātou e patu ai, ’ia ti’a ia tātou ’ia tāpe’a māite ’ia tae ana’e mai te tau fifi.

’Ia « mau māite noa tātou i te fa’aro’o tei poiherehia e tō tātou mau metua, ’ia mau māite i te parau mau nā roto mai i te reira ’ua ha’apohehia i te mau maratiri, i te fa’auera’a a te Atua, te vārua, te ’ā’au ’e te rima, te ha’apa’o maita’i ’e te parau mau tātou e vai noa ai ». I te i’oa o Iesu Mesia, ’āmene.