’E tē paraparau nei tātou nō te Mesia

I te hope’a o te hō’ē tonora’a ’ohipa roa nā te ara, ’ua tomo atu māua tā’u vahine ’o Lesa i roto i te hō’ē taura’a manureva nō te fa’aineine nō te hō’ē tere hope’a nō te ho’i i te fare, e tere pō ho’i te reira. ’A ti’a ai māua ’e te tahi atu mau ta’ata e rave rahi i roto i te mau rēni rōroa ma te fa’anu’u marū noa te tahi ta’ahira’a i muri i te tahi, ’ua nehenehe ia māua ’ia ’ite i te ha’ape’ape’ara’a rahi ’o te tahi atu mau rātere nō ni’a i te tere, te hi’opo’ara’a i te puta rātere (passeport) ’e te visa, ’e te terera’a i roto i te mau vāhi hi’opo’ara’a.

I te pae hope’a ’ua tae atu māua i te hō’ē vāhi tāpe’ara’a pere’o’o auahi, e tīa’ihia ra e te hō’ē douanier, e au ra ē, ’aita ’oia e fifi ra i te faito rahi o te hepohepo ’e te ahoaho i roto i te piha. ’Ua rave mai ’oia i tā’u mau parau, ma te hi’o ’ore mai iā’u, ’ua ha’apāpū i tō’u hōho’a, ’ua hi’opo’a i tā’u mau parau te tahi ’api i muri i te tahi, ’e i te pae hope’a ’ua tītiro i tā’u puta rātere ma te pūai.

I muri iho ’ua haru ’oia i te mau parau a Lesa. Ma te mana’o ’ore, ma te pi’o i raro ’e ma te fa’atumu i ni’a i tāna ’ohipa, ’ua hurihuri noa ’oia i te mau ’api ma te hō’ē mata ’aravihi, ma te fa’atumu i ni’a i te mau tuha’a ta’a maita’i o te mau parau i mua iāna. ’Ua hitimahuta ri’i māua i tōna tāpe’a-tā’ue-ra’a, te ’āfa’ira’a i tōna upo’o i ni’a, ’e tōna hi’ora’a mai ia Lesa ma te hina’aro mau ’e te here. Ma te mata ’ata’ata, ’ua tītiro marū noa ’oia i te puta rātere a Lesa, ’e ’ua fa’aho’i mai i tāna mau parau. ’Ua ’ata’ata atu tā’u vahine, ’ua fāri’i i te mau parau, ’e ’ua fa’ahiti atu i te mau parau here nō te ta’a’ēra’a.

« E aha te ’ohipa i tupu ? » Tā’u ïa anira’a ma te ti’aturi ’ore.

I muri iho ’ua fa’a’ite mai ’o Lesa iā’u i te mea tā te douanier i ’ite—te hō’ē tāreta na’ina’i ’e te hōho’a ’o te Fa’aora. Ma te ’ōpua-’ore-hia ’ua he’e atu te reira mai tāna pūtē he’e atu i roto i te puta rātere. Terā ïa tā douanier i ’ite. Terā ïa te mea i taui roa i tōna huru.

Grace and Truth [Te aroha ’e te parau mau], nā Simon Dewey, ma te parau fa’ati’a a altusfineart.com, © 2025, fa’a’ohipahia ma te parau fa’ati’a

’Ua tā’ati teie hōho’a na’ina’i ’o te Faaora i te māfatu ’o nā ta’ata ’ē e piti tei ātea te tahi i te tahi. ’Ua taui te reira i te huru ’o te ta’ata iho, ma te tāpe’a i te nehenehe, te semeio, ’e te huru mau ’o te Maramarama ’o Iesu Mesia. I te toe’a o taua mahana ra, ’e pinepine mai taua taime mai ra, ’ua feruri au ma te fa’ahiahia i taua taime marū ra ’e te ’ōhie, ’e ’ua ’oa’oa roa vau i te mau fa’ahōpe’ara’a hanahana o te māramarama ’o te Mesia i ni’a i te mau tamari’i a te Atua.

E mau pipi tātou nā Iesu Mesia, ’e tē ’imi ra tātou ’ia fāri’i ’e ’ia fa’a’ite i tōna māramarama. Tē vai ra i roto i te i’oa o te ’Ēkālesia ta tātou ha’api’ira’a nō ni’a ia « Iesu Mesia iho te ’ōfa’i tihi rahi ». Nā roto i te mau peropheta tahito ’e ’o tē ora nei, ’ua fa’aue mai tō tātou Metua i te ao ra ia tātou ’ia « Fa’aro’o Iāna ! » ’e ’ia « haere mai i te Mesia ». « ’E tē parauparau nei tātou nō ni’a i te Mesia, tē ’oa’oa nei tātou nō te Mesia, tē a’o nei tātou nō ni’a i te Mesia, tē tohu nei tātou nō ni’a i te Mesia ».

Tē ha’api’i nei tātou ē, e tamaiti Iesu Mesia nā te Atua, ’e i roto i tāna tāvinira’a i te fenua nei, ’ua ha’api’i Iesu i tāna ’evanelia ’e ’ua ha’amau i tāna ’Ēkālesia.

Tē fa’a’ite pāpū nei tātou ē, i te hope’a ’o tōna orara’a, ’ua fa’atusia Iesu nō tā tātou mau hara ’a māuiui ai ’oia i roto i te ō nō Getesemane, ’ua fa’asataurohia i ni’a i te satauro, ’e i muri iho ’ua ti’afa’ahou i te toru o te mahana.

Tē ’oa’oa nei tātou i te mea ē, maoti te tusia tāra’ehara a Iesu, e nehenehe e fa’a’orehia tā tātou mau hara ’e e tāmāhia tātou i tā tātou mau hara ’ia tātarahapa ana’e tātou. E hōro’a mai te reira i te hau ia tātou ’e e fa’ati’a ia tātou ’ia ho’i fa’ahou i mua i te aro ’o te Atua ’e e fa’ari’i i te ’īra’a o te ’oa’oa.

Tē tohu nei tātou ē, maoti te ti’afa’ahoura’a o Iesu, e ’ere te pohe i te hope’a, e ta’ahira’a faufa’a rā i mua. « E ti’afa’ahou tātou pā’āto’a i muri mai i te pohe. ’Oia ho’i e ’āmui-fa’ahou-hia te tino ’e te vārua o te mau ta’ata tāta’itahi ’e e ora ē a muri noa atu ».

Te mau peropheta ora i tō tātou nei anotau—’o tē fāri’i nei i te heheura’a nō ’ō mai i te Atua ra nō te ha’api’i ’e nō te arata’i ia tātou—tē tītau manihini rahi nei rātou ia tātou ’ia haere mai i te Mesia. Tē tauturu nei rātou ia tātou ’ia fa’atumu rahi atu i tō tātou māfatu, tō tātou tari’a ’e tō tātou mata i ni’a iāna. E nehenehe tā tātou e fa’ahiti e rave rahi hi’ora’a nō te mau tauira’a ’e te mau ha’amaita’ira’a tei fa’a’itehia e te Peresidenira’a Mātāmua o tei ’opuahia nō te fa’atumu ia tātou i ni’a ia Iesu Mesia. Teie te tahi o te reira :

• Te fa’aotira’a ’ia ’īriti i te i’oa « ’Ēkālesia Momoni » ’e ’ia mono i te reira i te i’oa ti’a, Te ’Ēkālesia a Iesu Mesia i te Feiā Mo’a i te mau Mahana Hope’a nei.

• Te vaira’a te mau hōho’a ’āpī ’e te fa’auruhia nō ni’a i te Mesia nō te fa’a’ite i roto i te mau fare purera’a.

• ’Ua fa’atumuhia te mau tumu parau ’e te pehe a te feiā ’āpī tamāhine ’e te pupu nō te autahu’ara’a a Aarona i ni’a ia Iesu Mesia, mai te « Pipi nā te Mesia » ’e « ’A hi’o i te Mesia ».

• Te ha’afaufa’ara’a rahi a’e i te tāra’ehara ’e i te ti’afa’ahoura’a o Iesu Mesia ’ei ’ohipa ta’a ’ē hanahana a’e i te ao nei.

• Te fa’ahanahanara’a i te Pāsa ’ei pu’e tau ’eiaha rā ’ei mahana fa’afa’aeara’a noa, ma te fa’atumu i ni’a ia Iesu Mesia.

• Te faaōra’a i te hōho’a nō te ’Ēkālesia a Iesu Mesia e tōna nātura taipe.

E hi’opo’a maīte tātou i te mau fa’ahope’ara’a o te tahi o teie mau mea. ’A tahi, te taipe o te ’Ēkālesia.

I te matahiti 2020,’ua vauvau mai te peresideni Russell M. Nelson i te hō’ē fa’a’itera’a ’āpī nō te ’Ēkālesia. Tē fa’ahōho’a nei teie taipe i te parau mau ē, ’o te Mesia te tumu o tāna ’Ēkālesia ’e ’ia riro ato’a ’oia ’ei tumu nō tō tātou orara’a. Tē ’ite nei tātou i teienei i te reira taipe mātarohia i ni’a i te mau parau fa’ati’a nō te hiero, te mau tahua natirara ’e te mau ve’a a te ’Ēkālesia ’ei ’itona nō te vaira’a buka ’evanelia, ’e nā reira ato’a i ni’a i te mau tāpa’o ID nō te mau melo o te ’Ēkālesia e rave rahi e tāvini ra i roto i te mau nu’u fa’ehau. I roto taua tapa’o ra, tē vai ra te i’oa o te ’Ēkālesia i roto i te hō’ē ’ōfa’i tihi, e fa’aha’amana’ora’a ē, ’o Iesu Mesia te ’ōfa’i tihi rahi, tei fa’a’itehia i ’ō nei nā roto i te reo taputiha ’e tei fa’a’ohipahia nei i roto e 145 reo.

I rōpū i te tāpa’o, tē vai ra te hō’ē hōho’a nō te ti’i herehia a Albert Bertel Thorvaldsen, te Christus tei matau-rahi-hia i roto i te ’Ēkālesia ’e tē vai ra i roto i te mau pū nō te feiā rātere ’e i ni’a te mau fenua o mau te hiero nā te ao ato’a nei. Tē fa’a’ite ra tōna ’itera’a rahi i roto i te tāpa’o o te ’Ēkālesia ē, e ti’a ’ia riro te Mesia ’ei tumu nō te mau mea ato’a tā tātou e rave. ’Oia ato’a, tē fa’a’ite nei te rima mahora ’o te Fa’aora i Tāna fafaura’a ’ia tauahi i te mau ta’ata ato’a e haere mai Iāna ra. Teie taipe e fa’ahōho’ara’a ïa nō te here ’o te Fa’aora ’o Iesu Mesia ’e e fa’aha’amana’ora’a tāmau i te Mesia ora.

Nō te ’ana’anatae rahi, ’ua ui au i te mau ’utuāfare ’e te mau hoa e rave rahi nō ni’a i te hō’ē tuha’a rahi o te tāpa’o o te ’Ēkālesia. Te vahi maere, e rave rahi o te ’ore e ’ite ra i te hō’ē huru mo’a o tē fa’ahōho’a ra i te reira. ‘Ia au i te taipe, te ti’a ra Iesu Mesia i raro a’e i te hō’ē fana. Tē fa’ahōho’a nei teie i te Fa’aora ti’afa’ahou e haere maira i rāpae i te mēnema. Tē fa’ahanahana mau nei tātou i te Mesia Mesia ora tei ti’a fa’ahou,, e tae noa atu i te fa’a’ohipara’a i te tāpa’o o te ’Ēkālesia.

E hi’o ana’e tātou i teie nei i te aura’a o te Pāsa. I roto i te mau parau poro’i a te Peresidenira’a Mātāmua ’aita i maoro a’e nei, nō ni’a i te Pāsa, ’ua tītauhia tātou ’ia « fa’ahanahana i te ti’afa’ahoura’a ’o te Fa’aora ora nā roto i te tuatāpapara’a i tāna mau ha’api’ira’a ’e te tauturura’a ’ia ha’amau i te mau peu ’o te Pāsa i roto i tō tātou mau Sōtaiete, i roto ihoā rā i tō tātou iho mau ’utuāfare ». ’Ei ha’apotora’a, ’ua fa’aitoitohia tātou ’ia fa’anu’u i roto i te hō’ē fa’ahanahanara’a teitei a’e ’e te mo’a a’e o te Pāsa.

E mea au nā’u te heheura’a tāmau nō ni’a i te Pāsa ’e tē ’oa’oa nei au i te mau tauto’ora’a rau tā ’outou e rave nei nō te fa’ariro i te Pāsa ’ei taime mo’a. Ta’a ’ē atu te fa’atupura’a i te hō’ē noa hora purera’a ’ōro’a i te sābati Pāsa, tē vai ra te tahi atu mau ’ohipa maita’i roa, ’oia ho’i, te mau putuputura’a pae vārua ’e te mau fa’a’oa’oara’a a te pāroita ’e a te titi i te sābati pama ’e tae noa atu i te hepetoma mo’a. I roto i teie mau ha’amana’ora’a, tē vai ra te mau fa’a’oa’oara’a nā te mau tamari’i, te feiā ’āpī ’e te mau ta’ata pa’ari, ’e i te rahira’a o te taime, tē vai ra te mau pupu hīmene nō te mau fa’aro’o ato’a. ’Ua fa’anaho te tahi atu mau ta’ata i te mau ’ōpani ’īriti nō te « Mesia ora » nō te mau melo ’e te mau hoa ’e ’ua ’āmui atu i roto i te mau ’ohipa ta’a ’ē nō te Pāsa nā te mau fa’aro’o ’āmui.

’Ua riro teie mau ’ohipa mai te naho’a rahi ta’ata i roto i te ’oire nō Ierusalema ma te ’āmui i tō rātou reo nō te ’ārue i te Fa’aora i roto i tōna tomora’a hanahana. E mea fa’ahiahia roa ato’a te mau parau nō ni’a i tā ’outou mau pāhonora’a i te tītau-manihini-ra’a a te Peresideniraa Mātāmua ’ia ha’amori i te fare ’ei ’utuāfare nō te ha’amana’o i teie ’ōro’a faufa’a roa a’e.

Te ti’aturi nei au ē, ’ua tupu rahi roa te ha’amorira’a ’utuāfare i te taime nō te Pāsa. E piti matahiti i ma’iri a’e nei, ’ua paraparau vau nō ni’a i te hina’aro ’o tō mātou ’utuāfare ’ia ha’amaita’i i te huru nō tā mātou fa’ahanahanara’a i te Pāsa. Parau mau, te haere noa ra ā teie ’ohipa i mua. E tāmau noa mātou i te fāna’o i te hō’ē tāmā’ara’a ta’a ’ē i te Sābati Pāsa, te mau ’ete nō Pāsa, ’e te hō’ē ’imira’a i te mau huero Pāsa, ’e te nā reira noa ra ā mātou. Terā rā, te hō’ē tuha’a pae vārua ’opuahia o tē fa’atumu nei i ni’a ia Iesu Mesia ’e Tāna Tāra’ehara i roto i tā tātou ’ōro’a, ’ua hōro’a mai te reira i te hō’ē faito maita’i i roto i tō tātou ha’amana’ora’a i teie mau ’ohipa mo’a roa a’e o te mau ohipa ato’a.

Teie matahiti, te toru ïa o te taime tō mātou tāmatara’a nō te fa’atumu rahi a’e i te Pāsa i ni’a i te Mesia. Mai te Fānaura’a nō te Noela, tē vai ra i roto i tā mātou ha’utira’a ’utuāfare nō te mahana nō Pāsa, te mau ’ahu mātauhia, te tai’ora’a i te mau pāpa’ira’a mo’a nō roto mai i te Faufa’a ’Āpī ’e te Buka a Moromona, te pehe, te mau hōho’a nō Pāsa, te mau hu’ahu’a pama, e te hō’ē ’ārepurepura’a na’ina’i. Te mau tamari’i ’e te mau mo’otua ’o tē tai’o nei ’e e hīmene nei i te Sabati, « Hosanna […] ’ia ora ’oia tei haere mai ma te i’oa o te Fatu. Hosana i te ra’i ra » ’e « ’O Iesu teie […] [nō] Galilea ra »,hō’ē ā ïa mai te parau « ’Ei hau tō teie nei ao, ’e ’ia ’ite-au-hia mai te ta’ata nei » i te pu’e tau Noera.

I teie nei, te fāna’o nei tātou i te mau fa’ahina’arora’a ’ano’ino’i. Te mau mea i te mātāmua ra mai te rapiti ’e te mau huero Pāsa, i teie nei, ’ua tū’atihia ïa i te Christuse te mau hōho’a o te menema ta’ata ’ore, te Fa’aora tei ti’afa’ahou mai i roto i te ’āua i rāpae i te menema, ’e te haerera’a mai ’o te Fa’aora i mua i te mau āti Nephite. Tē tūtava ato’a nei tātou i te fa’ariro i te Pāsa ’ei pu’e tau ’eiaha rā ’ei mahana noa. Tē tāmata nei tātou i te paraparau rahi a’e, i te feruri, ’e i te fa’ahanahana i te Sābati Palm ’e te Mahana pae Mo’a, ’e te mau ’ohipa mo’a tei tupu i te roara’a o te hepetoma Mo’a.

Nā te Pāsa e fa’ati’a ia tātou ’ia fa’atura i te tusia tāra’ehara a Iesu Mesia ’e i tōna ti’afa’ahoura’a mau ’e te ’oa’oa. Te teimaha nei tō tātou māfatu ’a feruri ai tātou i te māuiui o te Fa’aora i roto i te ’āua ’e i ni’a ia Kalavaria, terā rā, tē ’oa’oa nei tō tātou ’ā’au ’a hi’o ai tātou i te menema ta’ata ’ore ’e te fa’auera’a nō te ra’i mai, « ’Ua ti’a mai Oia ! »

Te mau parau fa’aitoito ’aita i maoro a’enei a te Peresidenira’a Mātāmua nō te « tīa’i i te Pāsa ’e te Ti’afa’ahoura’a o Iesu Mesia, te mau poro’i hanahana roa a’e o te mau poro’i ato’a nō te huita’ata nei », tē ha’apāpū nei te reira i te rahi o teie pu’e tau. Noa’tu ē, tē rahi noa’tura te feiā ’aravihi i te pae nō te fa’aro’o kerisetiano e rave rahi nō te hi’o i te ti’afa’ahoura’a ’ei fa’ahōho’ara’a ’e ’ei taipe, tē ha’apāpū nei tātou i tā tātou ha’api’ira’a ē, « te aura’a o te ti’afa’ahoura’a, e ti’a-fa’ahou ïa te feiā ato’a ’o tei ora a’enei, ’e e mea mau te ti’afa’ahoura’a ». « Mai te ta’ata i hope i te pohe ia Adamu, e hope ato’a i te fa’aorahia i te Mesia ». ’Ua ʼōfati Iesu Mesia i te mau tāpeʼa o te pohe nō te mau vārua ato’a e ora nei.

Tē maere mau nei tātou pā’āto’a i te aroha tā Iesu e hōro’a mai ia tātou. Tē fāri’i nei tātou i tāna mau parau ē, « ’Ia hōro’a te ta’ata i tōna iho ora nō tōna ra mau tau’a, ’aita roa e ta’ata aroha ’ē atu i te reira ».

’Ua parau ’o C.S. Lewis ē, « te aura’a o te porora’a i te keretetiano [nō te mau ’āpōsetolo] te porora’a ïa i te ti’afa’ahoura’a […] ’Ua riro te ti’afa’ahoura’a ’ei tumu parau rahi i roto i te mau a’ora’a Kerisetiano ato’a i fa’ahitihia i roto i te Mau ’Ohipa. ’Ua riro te ti’afa’ahoura’a ’e te mau fa’ahope’ara’a o te reira ’ei ‘’evanelia’ ’aore rā, e parau ’āpī maita’i tā te mau Kerisetiano i ’āfa’i ».

Tē parau nei au ē, « Tē vai ra rā te ti’afa’ahoura’a […] i ’ere ai te pohe i tona rē ; ’e te tara o Hade, ’ua horomi’ihia ïa i te Mesia ra ».

Nō te ’ōpanira’a, tē fa’a’ite pāpū nei au ē, te feiā ato’a e fāri’i i te mau tītau-manihini-ra’a a tō tātou peropheta ora ’e tōna mau tauturu ’ia haamana’o ma te opua roa i te mau ’ohipa mo’a tā te Pāsa e fa’ahōho’a ra, e ’ite ïa rātou ē, e pūai noa atu tō rātou tā’aira’a ’e ’o Iesu Mesia.

Tau mahana noa i ma’iri a’e nei, ’ua ’ite au nō ni’a i te hō’ē metua vahine tupuna o tei fa’ahiti i te parau nō te Pāsa e tāna mo’otua tamāroa e maha matahiti nā roto i te fa’a’ohipara’a i te mau hōho’a nō te menema, te ’ōfa’i tei tāpo’i i te menema, ’o Iesu, ’o Maria, te mau pipi, ’e te melahi. ’Ua mata’ita’i ’e ’ua fa’aro’o maīte te tamari’i na’ina’i a fa’a’ite ai tōna māmā rū’au i te tanura’a, te ’ōpanira’a ’e te ’īritira’a o te menema, ’e te hōho’a o te ti’afa’ahoura’a i roto i te ’āua. I muri iho, ’ua fa’ahiti pāpū fa’ahou ’oia i te ’ā’amu i tōna nā metua ma te māere ’a fa’a’ohipa ai ’oia i te mau hōho’a nō ni’a iāna iho. I muri a’e i teie taime ’ārearea, ’ua uiuihia ’oia ē, ’ua ’ite anei ’oia nō te aha tātou e fa’atupu ai i te Pāsa. ’Ua hi’o maira te tamaiti i ni’a ’e ’ua pāhono maira nā roto i te ferurira’a tamari’i, « Nō terā ho’i ē, ’ua ora ’oia ».

’Ua ’apiti atura vau i tō’u ’itera’a pāpū i tōna, ’e i tō ’outou, ’e i tō te mau melahi ’e tō te mau peropheta ē, ’ua ti’afa’ahou ’oia ’e tē ora nei ’oia, o tā’u ïa e fa’a’ite pāpū nei, nā roto i te i’oa o Iesu Mesia amene.