Aðalráðstefna
Þau eru sínir eigin dómarar
Aðalráðstefna október 2025


14:25

Þau eru sínir eigin dómarar

(Alma 41:7)

Ef við höfum iðkað trú á Jesú Krist, gert og haldið sáttmála við Guð og iðrast synda okkar, munu dómgrindurnar verða okkur ljúfar.

Mormónsbók lýkur á innblásnu boði frá Moróní um að „koma til Krists“, „fullkomnast í honum“, „hafna öllu óguðlegu“ og „elska Guð af öllum mætti okkar, huga og styrk“. Áhugavert er að síðasta setningin í leiðsögn hans, gerir ráð fyrir bæði upprisu og lokadómi.

Hann sagði: „Ég geng brátt til hvíldar í paradís Guðs, uns andi minn og líkami sameinast á ný og ég svíf um loftið í sigurgleði til móts við yður frammi fyrir hinum ljúfu dómgrindum hins mikla Jehóva, hins eilífa dómara bæði lifenda og látinna.“

Ég hrífst af notkun Morónís á orðinu „ljúfur“ til að lýsa lokadóminum. Aðrir spámenn Mormónsbókar lýsa sömuleiðis dóminum sem „dýrðlegum“ og degi sem við ættum að „líta fram [til] með trúaraugum“. Samt koma aðrar spádómlegar lýsingar oft upp í hugann þegar við væntum dómsdags, eins og við værum „sneypt og nístandi sakbitin“, fyllt „nístandi kvíða og skelfingu“ og „óendanlegri vansæld“.

Ég trúi að þessi mikla andstæða tungumálsins, gefi til kynna að kenning Krists hafi gert Moróní og öðrum spámönnum mögulegt að líta til þessa mikla dags með tilhlökkun, von og eftirvæntingu, í stað óttans sem þeir vöruðu hina andlega óundirbúnu við. Hvað skildi Moróní sem við þurfum að læra?

Ég bið um liðsinni heilags anda er við íhugum sæluáætlun himnesks föður og miskunn, friðþægingarhlutverk frelsarans í áætlun föðurins og hvernig við munum „verða ábyrg fyrir eigin syndir á degi dómsins“.

Sæluáætlun föðurins

Hinn altæki tilgangur sæluáætlunar föðurins, er að veita andabörnum hans tækifæri til að hljóta efnislíkama, að læra að þekkja „gott frá illu“ gegnum jarðneska reynslu, vaxa andlega og þróast eilíflega.

Það sem Kenning og sáttmálar vísa til sem „siðferðislegs sjálfræðis“, er nauðsynlegur þáttur í áætlun Guðs til að gera ódauðleika og eilíft líf að veruleika fyrir syni hans og dætur. Þessari grundvallarreglu er einnig lýst í ritningunum sem sjálfræði og frelsi til að velja og framkvæma.

Hugtakið „siðferðislegt sjálfræði“ er lýsandi. Jafngildi orðsins „siðferði“ er „gott“, „heiðarlegt“ og „dyggðugt“. Jafngildi orðsins „sjálfræði“ er „breytni“, „virkni“ og „verk“. Þar af leiðandi er hægt að skilja „siðferðislegt sjálfræði“ sem eiginleikann og forréttindin til að velja og breyta sjálfstætt á þann hátt sem telst gott, heiðarlegt, dyggðugt og rétt.

Sköpunarverk Guðs fela bæði í sér „það, sem áhrifum veldur, og það, sem fyrir áhrifum verður“. Siðferðislegt sjálfræði er hinn guðlega hannaði „kraftur sjálfstæðrar breytni“ sem gerir okkur, börnum Guðs, mögulegt að verða áhrifavaldar til breytni, en ekki bara viðfangsefni sem verða fyrir áhrifum.

Jörðin var sköpuð sem staður þar sem hægt var að sannreyna börn himnesks föður, til að sjá hvort þau gerðu „allt, sem Drottinn Guð þeirra býður þeim“. Tilgangur sköpunarinnar og okkar dauðlegu tilveru, er að sjá okkur fyrir tækifærinu til að framkvæma og verða það sem Drottinn býður okkur að verða.

Drottinn leiðbeindi Enok:

„Sjá, þessa bræður þína. Þeir eru mín eigin handaverk, og þekkingu þeirra gaf ég þeim, þegar ég skapaði þá, og í aldingarðinum Eden gaf ég manninum sjálfræði sitt –

Og við bræður þína hef ég sagt, og einnig gefið þeim boðorð um, að þeir eigi að elska hver annan og að þeir skuli velja mig, föður sinn.“

Grundvallartilgangur iðkunar sjálfræðis er að elska hver annan og velja Guð. Og þessi tvíþætti tilgangur tengist nákvæmlega æðsta boðorðinu um að elska Guð af öllu hjarta, sálu og huga og að elska náungann eins og sjálfan sig.

Hugleiðið að okkur er boðið – við erum ekki aðeins áminnt eða okkur ráðlagt, heldur boðið – að nota sjálfræði okkar til að elska hvert annað og velja Guð. Ég bendi á að hið afmarkandi orð „siðferði“ í ritningunum, er ekki aðeins lýsingarorð, heldur hugsanlega líka guðleg leiðsögn um hvernig nota skuli sjálfræði okkar.

Kunnuglegur sálmur heitir „Veldu rétt“ af góðri ástæðu. Við höfum ekki verið blessuð með siðferðislegu sjálfræði til að gera hvaðeina sem við viljum, hvenær sem okkur hentar. Við höfum frekar, samkvæmt áætlun föðurins, hlotið siðferðislegt sjálfræði til að leita eftir og breyta í samræmi við eilífan sannleika. Þar sem „[við höfum] þannig sjálfræði“, ættum við að starfa af kappi fyrir góðan málstað og „gjöra margt af frjálsum vilja [okkar] og koma miklu réttlæti til leiðar“.

Hið eilífa mikilvægi siðferðislegs sjálfræðis er undirstrikað í hinni ritningarlegu frásögn um fortilveruþingið. Lúsífer reis upp á móti áætlun föðurins fyrir börn hans og reyndi að tortíma krafti sjálfstæðrar breytni. Mikilvægt er að mótstaða djöfulsins beindist beint að reglunni um siðferðislegt sjálfræði.

Guð útskýrði: „Og vegna þess að Satan reis gegn mér og reyndi að tortíma sjálfræði mannsins, … lét [ég] varpa honum niður.“

Hið eigingjarna ráðabrugg andstæðingsins var að svipta syni og dætur Guðs þeim eiginleika að hafa „sjálfræði“ og geta breytt í réttlæti. Ásetningur hans var að öll börn himnesks föður yrðu viðfangsefni sem aðeins yrðu fyrir áhrifum.

Framkvæma og verða

Dallin H. Oaks forseti hefur lagt áherslu á að fagnaðarerindi Jesú Krists bjóði okkur bæði að vita eitthvað og að verða eitthvað með réttlátri iðkun siðferðislegs sjálfræðis. Hann sagði:

„Mörg ritningarvers Biblíunnar og nútíma ritningarvers tala um lokadóm, þar sem öllum mönnum verður umbunað í samræmi við verk sín eða þrár hjartans. En önnur ritningarvers útskýra þetta nánar, með því að vísa til þess að við verðum dæmd af því ástandi sem við höfum náð.

Spámaðurinn Nefí segir lokadóminn taka mið af því hver við höfum orðið: ‚Og hafi verk þeirra einkennst af sora, hljóti þeir að vera saurugir. Og séu þeir saurugir, hljóti þeir að vera óhæfir til dvalar í Guðs ríki‘ [1. Nefí 15:33; skáletrað hér]. Moróní lýsir yfir: ‚Sá, sem saurugur er, skal enn verða saurugur; sá, sem réttlátur er, mun enn vera réttlátur‘ [Mormón 9:14; skáletrað hér].“

Oaks forseti heldur áfram: „Af slíkum kenningum ráðum við að lokadómurinn verði ekki bara samantekt á öllum okkar góðu og slæmu verkum – því sem við höfum gert. Hann er staðfesting á endanlegum áhrifum verka og hugsana okkar – á því sem við höfum orðið.“

Friðþæging frelsarans

Við hvorki getum, né munum frelsast einungis fyrir eigin verk og þrár. „Að afloknu öllu, sem vér getum gjört,“ erum við aðeins færð til sáttar við Guð fyrir þá miskunn og náð sem fengin er með hinni óendanlegu og eilífu friðþægingu frelsarans.

Alma sagði: „Farið að trúa á son Guðs, að hann komi til að endurleysa fólk sitt, og að hann muni þjást og deyja til að friðþægja fyrir syndir þess. Að hann muni aftur rísa frá dauðum, sem gjörir upprisuna að veruleika, að allir menn muni standa frammi fyrir honum og verða dæmdir á efsta og dómsins degi eftir verkum sínum.“

„Við trúum, að fyrir friðþægingu Krists geti allir menn orðið hólpnir með hlýðni við lögmál og helgiathafnir fagnaðarerindisins.“ Hve þakklát við ættum að vera fyrir að syndir okkar og ranglát verk munu ekki standa sem vitnisburður gegn okkur ef við erum sannlega „endurfædd“, iðkum trú á frelsarann, iðrumst af „hjartans einlægni“ og „einbeittum huga“ og „stöndumst allt til enda“.

Guðlegur ótti

Mörg okkar kunna að vænta þess að koma okkar fram fyrir dómgrindur hins eilífa dómara verði líkt og málsmeðferð fyrir veraldlegum dómstólum. Að dómari verði í forsæti. Að sönnunargögn verði lögð fram. Að úrskurður verði kveðinn upp. Og að líklega verðum við óviss og óttaslegin, þar til við vitum hver niðurstaðan verður. En ég tel slíka lýsingu vera ónákvæma.

Sá ótti sem er ólíkur þeim ótta sem við oftast upplifum, en þó skyldur honum, er í ritningunum lýst sem „guðsótta“ eða „að óttast Drottin“. Ólíkt hinum jarðneska ótta, sem vekur skelfingu og kvíða, þá er guðsótti uppspretta friðar, fullvissu og sjálfsöryggis.

Réttvís ótti felur í sér djúpa aðdáun á, lotningu og virðingu fyrir Drottni Jesú Kristi, hlýðni við boðorð hans og eftirvæntingu eftir lokadóminum og réttvísis af hans hendi. Guðsótti hlýst því af réttum skilningi á guðlegu eðli og hlutverki frelsarans, fúsleika til að beygja okkur undir vilja hans og vitneskju um að allir karlar og konur beri ábyrgð á eigin jarðneskum þrám, hugsunum, orðum og verkum á degi dómsins.

Að óttast Drottin, er ekki nauðung og kvíði yfir því að koma fram fyrir hann til dóms. Það er fremur að sjá líf okkar í hnotskurn og að lokum viðurkenna „hlutina eins og þeir eru í raun og eins og þeir í raun munu verða“.

Allir sem lifað hafa, lifa nú eða munu lifa á jörðu „skulu leiddir fram fyrir dómgrindur Guðs, og verða af honum dæmdir eftir verkum sínum, hvort heldur þau eru góð eða þau eru ill“.

Ef þrár okkar hafa verið réttlátar og verk okkar góð – sem merkir að við höfum iðkað trú á Jesú Krist, gert og haldið sáttmála við Guð og iðrast synda okkar – þá verða dómgrindurnar okkur ljúfar. Eins og Enos sagði, þá munum við „standa frammi fyrir [frelsaranum]. Þá [munum við] með fögnuði líta ásjónu hans“. Á efsta degi munum við „hljóta réttlæti að launum“.

Ef þrár okkar hafa hins vegar verið illar og verk okkar ranglát, þá mun dómgrindin vekja okkur ótta. Við munum hafa „fullkomna vitneskju“, „ljósa endurminningu“ og „lifandi kennd um eigin sekt“. „Vér munum ekki dirfast að líta upp til Guðs vors og yrðum því fegnust, ef vér gætum skipað hömrum og fjöllum að falla yfir oss og hylja oss fyrir návist hans.“ Og á efsta degi munum við „hljóta laun okkar í illu“.

Þegar allt kemur til alls, þá erum við okkar eigin dómarar. Enginn þarf að segja okkur hvert við eigum að fara. Í návist Drottins munum við viðurkenna það sem við höfum valið að verða í jarðlífinu og vita sjálf hvar okkur ber að vera í eilífðinni.

Fyrirheit og vitnisburður

Að skilja að lokadómurinn geti verið ljúfur, er ekki aðeins blessun ætluð Moróní.

Alma sagði frá fyrirheitnum blessunum sem standa sérhverjum trúföstum lærisveini frelsarans til boða. Hann sagði:

„Merking orðsins endurreisn [er] að skila aftur illu fyrir illt, holdlegu fyrir holdlegt, eða djöfullegu fyrir djöfullegt – góðu fyrir gott, réttlátu fyrir réttlátt, réttvísu fyrir réttvíst og miskunnsömu fyrir miskunnsamt.

… Ver réttvís, dæm af réttlæti og gjör gott án afláts. Og gjörir þú allt þetta, þá munt þú hljóta þín laun. Já, þá mun miskunnsemin endurreist þér, þá mun réttvísin endurreist þér, þá mun réttlátur dómur endurreistur þér, og hið góða mun þér endurgoldið.“

Af gleði ber ég vitni um að Jesús Kristur er lifandi frelsari okkar. Loforð Alma er raunverulegt og á við um ykkur og mig – í dag, á morgun og um alla eilífð. Um það vitna ég í heilögu nafni Drottins Jesú Krists, amen.