“Ma nikinaara?”
Wi naqaj xk’utb’al li qarahom choq’ re li Dios, tento taqataw ru chan ru naq a’an naxk’e reetal naq laa’o naqara.
Sa’ li jaljookil ru aatin chirix li alalb’ej sachenaq, li asb’ej sa’ xtiklajik ink’a’ nasaho’ xch’ool naq li riitz’in nawulak sa’ kab’l chirix xb’aanunkil li k’a’ru ink’a’ us ut “xsachlenkil chixjunil li k’a’ru re rik’in jo’maajo’il wank.” Li asb’ej, xb’aan xq’etq’etil ut xb’aan xk’oxlankil naq tiik xch’ool, ink’a’ kiru chi saho’k xch’ool naq li riitz’in xjal xk’a’uxl ut xsutq’i sa’ kab’l. Laa’o ajwi’ wan naq ink’a’ naqak’ut chiruheb’ li ani raarookeb’ qab’aan, rik’in li qaatin ut rik’in li qab’aanuhom, naq naqaraheb’ chi yaal.
Sa’eb’ li loq’laj hu, wankeb’ naab’al li esil chirix li rahok li nak’eeman ut li nak’ulman: li xNoemi ut li xRut, laj Ammon ut li rey aj Lamoni, li alalb’ej sachenaq ut lix yuwa’, li Kolonel ut eb’ lix tzolom.
Naq nak’ehe’ ut nak’ulub’aak li rahok chi anchal ch’oolej, chanchan jun nimla siram wankeb’ wi’ li ani narahok ut li ani narahe’k.
Lix rahom li Dios a’an tz’aqal re ru, wan chi junelik, maajo’q’e na’oso’, ut “q’axal ki’.” Naxnujob’resi li aamej rik’in “sahil ch’oolejil q’axal nim.” A’ut, wan naq naq ch’a’aj chiqu xk’eeb’al reetal lix rahom li Dios sa’ li qayu’am. A’ut li qaChoxahil Yuwa’ nokoxra chi tz’aqal re ru, ut naraj naq taqeek’a lix rahom, jo’kan naq “nokoraatina jo’ chanru li qaatinob’aal, re taqataw ru.” A’an tixk’ut lix rahom choq’ qe re naq laa’o chiqajunqal, tooruuq chixk’eeb’al reetal a’an. Naru naqeek’a lix rahom li Dios choq’ qe naq naqak’e reetal lix chaq’al ru li k’a’aq re ru wan sa’ ruchich’och’, naq naqak’ul xsumenkil li qatij, naq nachal li na’leb’ sa’ qak’a’uxl naq naqaj ru a’an, ut naq naqanumsi junaq sahil ch’oolejil. Li na’leb’ q’axal nim li naxk’ut lix rahom li qaChoxahil Yuwa’ sa’ li qak’a’uxl ut li qach’ool, a’an naq a’an kixkanab’ lix raarookil alal chixq’axtesinkil rib’ choq’ mayej re xtojb’al rix li qamaak.
Jo’ li ras li alalb’ej sachenaq, wan naq laa’o yal naqak’oxla li qachaab’ilal laa’o. Mas k’eek’o qach’ool chixsik’b’al lix rahom li Dios choq’ qe laa’o ut na’ok qak’a’uxl naq ink’a’ naqil a’an. A’ut li na’leb’ mas ch’ina-us a’an naq wi naqajayali qib’ rik’in xk’utb’al li qarahom laa’o choq’ re li Dios, naru naqak’e reetal lix rahom a’an choq’ qe. Maare xb’aan a’in naq li Kolonel, naq xe’xpatz’ re, “B’ar wan li taqlahom q’axal nim ru sa’ li chaq’rab’?” kixsume rik’in li aatin a’in, li moko ch’a’aj ta, a’ut nim xwankil: “Taara li Qaawa’ laa Dios chi anchal aach’ool, chi anchal aawaam, ut chi anchal aak’a’uxl.”
Wan naq naqak’oxla naq yooko chixk’utb’al li rahok chiru li ani raaro qab’aan, a’ut a’an ink’a’ naxk’e reetal naq raab’il. Rik’in a’an naru nach’a’ajko’ xch’ool li ani narahok ut li ani narahe’k. Maare us raj xpatz’b’al re li ani raarookeb’ qab’aan chan ru naru naqak’ut chiruheb’ naq neke’qara. Jo’kan ajwi’, wi naqaj xk’utb’al li qarahom choq’ re li Dios, tento taqataw ru chan ru naq a’an naxk’e reetal naq laa’o naqara. Us naq a’an xk’ut chiqu naab’al sut sa’eb’ li loq’laj hu chan ru naq naru naqak’ut li qarahom choq’ re a’an.
Ma q’axal nikinaara chiruheb’ a’in?
Naq laj Pedro ki’aatinak rik’in li Kolonel aran sa’ li Palaw Tiberias naq waklijenaq wi’chik chi yo’yo, wan li aatin naxk’ut chiqu chan ru naru taqak’ut li qarahom choq’ re li Qaawa’.
“Li Jesus kixye re laj Simon Pedro, Simon, ralal laj Jonas, ma nikinaara chi q’axal wi’chik chiruheb’ a’in? Kixye re, Hehe’, Qaawa’, laa’at nakanaw naq nakatinra.”
Li aatin mas aajel ru sa’ li raatin li Qaawa’ a’an “Ma nikinaara chi q’axal wi’chik chiruheb’ a’in?” Naqak’ut li qarahom choq’ re li Qaawa’ naq naqak’e wi’chik xwankil a’an chiru “a’in,”, ut “a’in” a’an yalaq kristiaan, yalaq k’anjel, yalaq k’a’aq re ru li naxk’ul xna’aj a’an jo’ li k’a’ru q’axal nim xwankil sa’ li qayu’am.
Maajo’q’e taawanq tz’aqal li qahoonal chiru jun kutan, jun xamaan, jun po, malaj jun chihab’ re xb’aanunkil chixjunil li k’a’ru na’ajman ru. Jun xcha’al lix yalb’al qix sa’ li qayu’am a’an naq taqanumsi li qahoonal chixb’aanunkil li k’a’ru mas aajel ru sa’ li junelik q’e kutan, ut taqakanab’ li k’a’ru moko wan ta xloq’al.
Li Awa’b’ej Russell M. Nelson xye: “Li patz’om choq’ qe chiqajunqal … juntaq’eet ru. … Ma taawaj laa’at naq li Dios a’anaq li q’axal taawanq xwankil sa’ laa yu’am? Ma taakanab’ naq eb’ li raatin, eb’ lix taqlahom, ut eb’ lix sumwank te’wanq xwankil sa’ li k’a’ru nakab’aanu wulaj wulaj? Ma taakanab’ naq lix yaab’ xkux a’an taawanq xwankil chi mas wi’chik chiru k’a’ruhaq chik chi xyaab’ kuxej? Ma taawaj xk’eeb’al xwankil li k’a’ru taaraj a’an, chi mas wi’chik chiru k’a’ruhaq chik aawajom? Ma taawaj naq sub’b’ilaq aawajom sa’ li rajom a’an?” Naqak’ut naq wanko choq’ xtzolom li Dios ut naq naqara a’an naq naqak’e a’an xb’een wa sa’ li qayu’am.
Ch’oolaniheb’ lin karneer
Sa’ li raqal jun chik wan wi’ li raatin laj Pedro ut li Kolonel, naqatzol jun chik na’leb’ chirix chan ru naq li Qaawa’ naxk’e reetal li qarahom: Li Qaawa’ “kixye wi’chik re xka’ sut, At Simon, ralal laj Jonas, ma nikinaara? Kixye re, Hehe’, Qaawa’, laa’at nakanaw naq nakatinra. Kixye re, K’eheb’ chi ichajib’k lin karneer.”
Naqak’ut li qarahom choq’ re li qaChoxahil Yuwa’ naq naqatenq’aheb’, naqab’iheb’, naqaraheb’, naqawaklesi xch’ooleb’, malaj nokok’anjelak chiruheb’ li ralal xk’ajol a’an. Wan naq re xtenq’ankileb’ li qas qiitz’in, yal na’ajman ru rilb’aleb’ chi ink’a’ naqaraq aatin sa’ xb’eeneb’. Sa’ li tasal 76 sa’ li Tzol’leb’ ut Sumwank, naxk’ut chiqu chan ru naq wankeb’ li ani te’eechaninq re li choxahil loq’alil: “Neke’ilok jo’ chanru naq ilb’ileb’, ut neke’nawok jo’ chanru naq nawb’ileb’ ru.” Neke’rileb’ li ras riitz’in jo’ chanru naq li Dios narileb’, ut a’an narileb’ jo’ chanru naru neke’wan, rik’in nimla choxahilal.
Chirix naq xinsutq’i chaq sa’ lin mision, xin’ok wi’chik sa’ li trab’aaj xintikib’ chaq wochb’een li wiitz’in naq toj saajo, li setok pach’aya’ li wan chiru rochocheb’ li kristiaan. Laa’in ak xin’ok chi tzolok sa’ li universidad. Sa’ jun li xamaan re saq’ehil mas xk’e li hab’, ut wan lin examen sa’ li universidad, ut xinb’ay wib’ sa’ lin trab’aaj.
Sa’ xyanq li xamaan, xch’ana li hab’, ut xink’e inch’ool naq chirix li tzolok tinb’aanu sa’ junpaat lin trab’aaj. A’ut naq xinwulak sa’ kab’l, maak’a’ lin kamion ut eb’ lin k’anjeleb’aal. Xsach inch’ool naq xinwulak sa’ li junjunq chi ochoch ut xwil naq ak setb’il chik li pach’aya’. Naq xinwulak sa’ roso’jik li ochoch, xwil li wiitz’in, li yoo chixtiikisinkil li setleb’ pach’aya’. A’an xinril ut xtaqsi li ruq’, chi se’se’ li rilob’aal. Maak’a’jo’ naq xweek’a li b’antioxink, ut xinq’alu ut xinb’antioxin chiru. Maak’a’jo’ naq xniman lin rahom ut xchaab’ilal lin ch’ool choq’ re a’an naq xk’anjelak chiwu. Rik’in xtenq’ankileb’ li qas qiitz’in, naru naqak’ut li qarahom choq’ re li Dios ut choq’ re li Ralal raaro xb’aan.
Rilb’al li ruq’ a’an sa’ chixjunil li k’a’aq re ru
Naqak’ut ajwi’ li qarahom choq’ re li Dios naq wan li b’antioxink sa’ li qach’ool. “Ut maak’a’ li rahob’tesinb’il wi’ li Dios xb’aan li winq … ka’ajwi’ b’an rik’ineb’ li ani ink’a’ neke’ril li ruq’ a’an sa’ chixjunil li k’a’aq re ru.” Naqak’ut li qarahom choq’ re li Dios naq naqak’e reetal naq rik’in a’an nachal chixjunil li k’a’ru chaab’il sa’ li qayu’am.
Naq yookin chaq chixtikib’ankil jun ak’ negocio, laa’in ut li wochb’een nokotijok chi anchal li qach’ool naq naqach’utub’ qib’, ut naqatz’aama lix tenq’ li qaChoxahil Yuwa’. K’iila sut li Dios xsume li qatij, ut eb’ li qach’utam us xe’el. Chirix jun ch’utam, li wochb’een xye we naq naqaseeb’a qib’ chixtz’aamankil li qatenq’ankil, a’ut nokob’ay chi b’antioxink. Chirix a’an, xoo’ok chi tijok re b’antioxink chi anchal li qach’ool, xb’aan naq naqanaw naq li Qaawa’ yoo chiqatenq’ankil. Naqak’ut li qarahom choq’ re li Dios naq “wan qach’ool chi b’antioxink.”
Wi nikineera, eb’ lin taqlahom chepaab’
Jun chik na’leb’ re xk’utb’al li qarahom choq’ re li qaChoxahil Yuwa’ ut li Ralal a’an naq naqasik’ ru ab’ink chiruheb’ a’an. Li Kolonel kixye, “Wi nikineera, eb’ lin taqlahom chepaab’.” Naqapaab’eb’ li taqlahom moko xb’aan ta naq mutz’o’ malaj naq minb’il qu, xb’aan b’an naq naqaj xk’utb’al li qarahom choq’ re a’an. Li qaChoxahil Yuwa’ naraj naq taqaj ab’ink chiru a’an. Li Hermana Tamara W. Runia, xye naq a’in li “ab’ink rik’in rahok.” A’an xye, “Us ta maji’ noko’ab’in chi tz’aqal re ru, naqayal ab’ink rik’in rahok anajwan, ut naqasik’ ru kanaak rajlal rik’in li Kristo, xb’aan naq naqara a’an.”
Li qaChoxahil Yuwa’ xk’e xtaql qach’ool re naq taaqasik’ ru a’an chi ajb’il qab’aan. Lix k’anjel ut lix loq’al a’an xk’eeb’al chi uxmank li qakolb’al chiru li kamk ut li qayu’am chi junelik, a’ut naroyb’eni ajwi’ naq taqaj sutq’iik rik’in a’an. A’ut a’an maajun wa tixmin qu chi ab’ink chiru a’an. Sa’ li b’ich “Chanaw naq wan xwankil aawaam,” naqab’icha:
Naq laa’in ut li wixaqil xoowan jo’ awa’b’ej sa’ jun mision, xqak’e reetal naq naab’aleb’ li misioneer neke’ab’in chiqu, moko xb’aan ta naq a’an xchaq’rab’il li mision, xb’aan b’an naq xe’raj k’utb’al xrahomeb’ choq’ re li Dios rik’in xsik’b’al ru xb’aanunkil ruuchil a’an.
Li Elder Dale G. Renlund kixye: “Li rajom li qaChoxahil Yuwa’ maawa’ naq eb’ li ralal xk’ajol yal te’xb’aanu li us; naraj b’an naq te’raj xb’aanunkil li us, ut naq sa’ roso’jik te’wulaq jo’ a’an. Wi ta yal xraj naq too’ab’inq chiru, junpaat raj tooxq’ajkamu malaj tooxch’iila, re xb’eresinkil li qab’aanuhom.” Naqak’ut li qarahom choq’ re li Dios naq naqasik’ ru ab’ink chiru a’an ut xtaaqenkil.
Li qaChoxahil Yuwa’ ut li Kolonel neke’xk’e reetal naq naqaraheb’ a’an naq neke’qak’e a’an xb’een wa sa’ li qayu’am, naq naqatenq’a qib’ chiqib’il qib’, naq nokob’antioxin chiruheb’ a’an, ut naq naqasik’ ru xtaaqenkileb’.
Ninch’olob’ xyaalal naq chiqajunqalo laa’o ralal xk’ajolo li Dios, ut a’an nokoxra chi tz’aqal re ru. Ninch’olob’ xyaalal naq a’an naraj naq taqeek’a lix rahom a’an, ut naq taqak’e reetal ut taqataw ru a’an. Sachb’a-ch’oolej naq mas wi’chik naq taqeek’a lix rahom choq’ qe laa’o naq laa’o naqak’ut li qarahom choq’ re a’an. Sa’ xk’ab’a’ li Jesukristo, amen.