Lix rahom li Jesukristo re xtojb’al qix

Wi laa’at wan ninqi maak xab’aanu ut ak xat-ok chixjalb’al aak’a’uxl, malaj wi nakawaj xjalb’al aak’a’uxl chi tz’aqal re naq taaweek’a li sahil ch’oolejil li nachal naq nakuyman li maak, chanaw naq naru taak’ul li nimla usilal a’in. Li Kolonel rajlal naxye, “Chalqex wik’in.”

Wi nakak’e chi nimank laa paab’aal chirix li Jesukristo, laj Kolol qe, k’a’jo’ wi’chik naq taawaj xnawb’al ru a’an, xpaab’ankil a’an, ut xq’axtesinkil laa ch’ool re a’an. Laj Enos kixpatz’ naq kikana chi kuyb’il lix maak, “At Qaawa’, chan ru nab’aanuman?” Li Qaawa’ kixye, “Saʼ xkʼabʼaʼ laa paabʼaal chirix li Kristo, li maajun wa aawabʼihom chi moko aawilom.”

Ut laj Moroni kixye, “Wi neketz’eqtaana choq’ eere chixjunil li moko us ta, ut nekera li Dios chi anchal eemetz’ew, eek’a’uxl, ut eekawilal, rik’in a’an tz’aqal li rusilal choq’ eere.”

Naq nakawisi aawib’ chiru li maak, nakajayali aawib’ rik’in li Dios, ut nakanima laa paab’aal chirix li Jesukristo, ak xattikla chi us. Tento xq’axtesinkil laa wajom chiru li Dios ut taach’olob’eb’ li ninqi maak chiru li obiisp malaj li awa’b’ej sa’ li rama, a’ut a’ li Kolonel taak’ehoq xkuyb’al laa maak chi tz’aqal. Li kuyuk maak, a’an jun li choxahil maatan li nachal sa’ xk’ab’a’ li rusilal li Jesukristo.

Re naq tatsutq’iiq chi tz’aqal rik’in li Dios, tento naq taak’e aach’ool naq maak’a’ taamuq chiru laa Choxahil Yuwa’, chawu laa’at, chiruheb’ li ani xe’rahob’tesiik xb’aan laa maak, ut chiru li ani wan xwankil sa’ aab’een sa’ li tijonelil. Li Dios nasaho’ xch’ool naq nakak’e aach’ool chi chalk rik’in a’an chi yot’b’il aach’ool ut chi tuulan aamusiq’. Li tuulanil musiq’ej naraj naxye naq nakaq’axtesi aawib’ sa’ ruq’ li Dios rik’in tuulanil; li yot’b’il ch’oolej naxk’e chiqeek’a li k’a’ru kixye li apostol aj Pablo, a’an li “rahil ch’oolejil jo’ chanru lix na’leb’ li Dios,” a’an naq sa’ xchamal laa waam nakawaj sutq’iik rik’in li Dios, maak’a’ naxye k’a’ru taa’ajmanq ru xb’aanunkil.

Naq nakat-ok chirajb’al a’an, taawaj xyiib’ankil li k’a’ru xsache’ aab’aan. A’ut, nakak’e reetal naq wan k’a’ru ink’a’ nakatru chixyiib’ankil, jo’kan naq nakattijok chi anchal aach’ool re xtz’aamankil naq li Qaawa’, rik’in li rusilal a’an, taatenq’anq chixk’irtesinkileb’ li ani rahob’tesinb’ileb’ xb’aan li k’a’ru xab’aanu.

Wan naq q’axal ch’a’aj risinkil li rahilal nachal sa’ xb’een jalanebʼ chik li kristiaan sa’ xk’ab’a’ jun nimla maak. Ma nakayal aaq’e chixb’aanunkil a’in, ma nakab’aanu jo’eb’ li ralal laj Mosiah, li “q’axal k’eek’ookeb’ xch’ool chixtuqub’ankil chixjunil li ra ke’xb’aanu chaq”? Wan naq us aatinak rik’in li ani oxloq’inb’il aab’aan, re tixk’e chawil li k’a’ru ink’a’ nakawil laa’at.

Naq yookin chixkawresinkil li aatin a’in, xink’ul jun correo electronico rik’in jun kristiaan li yoo chixjalb’al xk’a’uxl re taasutq’iiq sa’ li Iglees. Li rixaqil a’an, li xjach rib’ rik’in, toj rahob’tesinb’il xb’aan naq xsach chiru li junelikil sumlaak, xb’aan naq wan xch’a’ajkilal rik’ineb’ li kok’al, xb’aan naq moko tz’aqal ta chik xtumin re xtojb’al li k’a’ru na’ajman ru, ut xb’aan naq xrahob’tesiik xb’aan li ani raaro xb’aan.

Li winq xye we naq laj jolominel re li tijonelil xreek’a naq tento tixye re naq taatijoq chirix k’a’ chik ru taaruuq tixb’aanu choq’ re li xwan chaq choq’ rixaqil, ut choq’ reheb’ li ralal xk’ajol. Chi k’eeb’il inliceens, tinye jun xcha’al lix correo electronico:

“Sa’ xtiklajik, xink’oxla naq li [tumin] xink’e sa’ xhuhil li jachok-ib’ a’an tz’aqal tz’aqal, a’ut li awa’b’ej sa’ lin rama xye we naq tinkuy insa’ ut tintijoq chirix a’an. …

“Sa’ xtiklajik, ch’a’aj xweek’a naq maare wan chik k’a’ru tento tinb’aanu. Li maak xinb’aanu moko re ta tumin, ut ink’a’ xinnaw k’a’ chik ru taa’ajmanq ru re xk’eeb’al reeqaj a’an … [a’ut] sa’ junpaat xink’e reetal naq moko ka’aj ta wi’ li tumin na’ajman ru.

“Eb’ laj jolominel sa’ li tijonelil xe’aatinak rik’in li wixaqil ut rik’ineb’ li walal ink’ajol, ut xe’xk’e reetal naq toj wankeb’ sa’ rahilal, ut maji’ neke’k’irtesiik. …

“Xink’e inch’ool naq tinxik chi uub’ej rik’in paab’aal. … Xinye naq nawaj tenq’ank, ut maak’a’ k’a’ chik ru tinpatz’. … Xink’e inch’ool naq tintaqlanq tumin rik’in li wixaqil rajlal sut naq nink’ul intojb’al, us ta naab’al li tumin a’an. Naq ok we chixtaqlankil xb’een wa li tumin, li Qaawa’ xk’e chinnaw naq tento tintaqla ka’ sut xb’een li tumin a’an.

“Xintzol naq li k’ehok eeqaj, maawa’ yal k’ehok tumin. A’an xq’axtesinkil lin yu’am chiru li Qaawa’ rik’in tuulanil. … Li tumin, a’an re xk’eeb’al reeqaj li k’a’ru x’isiman chiru lin junkab’al sa’ xk’ab’a’ li k’a’ru ink’a’ us xinb’aanu. A’an xk’eeb’al li k’a’ru xinyeechi’i, chi maak’a’ ninpatz’, re naq li wixaqil taaruuq chixk’oxlankil li k’a’ru re li musiq’ej, ut ink’a’ li tumin.”

Naq laa’at nakayal aaq’e chixk’eeb’al reeqaj li k’a’ru xak’e chi sachk, maare maawa’aq rik’in tumin; wi ut nakattz’aaman chiru li Qaawa’ chi tuulan aach’ool, maare taataw naq wan chik k’a’ru naru nakab’aanu.

Naq nakasik’ naq li Qaawa’ tixkuy laa maak, chiwanq aakuyum naq yookat chiroyb’eninkil naq a’an tixk’ulub’a laa tz’aam. Chak’oxla li raqal a’in:

“Ke’xtuulanob’resi rib’ toj sa’ xchamal li tuulanil ch’oolej; ut ke’elajin chi anchaleb’ xmetz’ew chiru li Dios; relik chi yaal, chiru chixjunil li kutan. … [A’ut] li Qaawaʼ kixbʼay ribʼ chirabʼinkil li relajihomebʼ saʼ xkʼabʼaʼ lix maaʼusilalebʼ.”

“A’b’anan li Qaawa’ kirab’i li relajihomeb’, ut ki’ok … chixkotzb’al li riiqeb’ … ut … timil timil ke’ok chi usaak.”

Chiwanq aakuyum naq li Qaawa’ timil timil taa’ok chawosob’tesinkil ut chak’ulub’ankil.

Sa’ tz’aqal lix hoonalil, taaweek’a lix yaab’ xkux li Qaawa’ chixyeeb’al aawe, “Ink’a’ chik taakanab’ li k’a’aq re ru a’in chach’a’ajkilankil.” Sa’ junaq kutan, wi nakajayali aawib’ rik’in li Kolonel, laa Choxahil Yuwa’ “taarisi sa’ laa ch’ool li maak kiwan chaq sa’ aab’een, sa’ xk’ab’a’ lix k’ulub’ejil li Ralal.”

Nawaj xwotzb’al eerik’in laa’ex, li xexrahob’tesiik xb’aan lix nimla maak jalan, lix rahom ut xtoq’ob’ahom li Kolonel, ut li tuqtuukilal li naxk’e.

Li rahil ch’oolejil xaweek’a, lix yot’ik laa ch’ool, lix sachik li chaab’ilal, li rahob’tesiik xb’aan li ani raab’il, li nimla sachk li maajo’q’e xak’oxla naq taawanq sa’ laa yu’am—nink’e chanaw chi tz’aqal tz’aqal naq li Kolonel naxnaw aawu ut nakatxra. Chajayali aawib’ rik’in a’an. A’an tixk’ojob’ aach’ool ut tixk’e aametz’ew, tixtaqlaheb’ lix anjel re aawaklesinkil. Jo’q’e taa’isimanq laa rahilal, taak’osmanq lix rahil aach’ool, taasachq sa’ aach’ool li k’a’ru ink’a’ nakawaj xjultikankil? Ink’a’ ninnaw. A’ut ninnaw a’in: li Kolonel wan xwankil chixk’amb’al chaq li k’a’ru xchaq’al ru, ruuchil li rahilal xak’ul.

Eb’ li qas qiitz’in aran Grand Blanc, Michigan, li kaweb’ tz’aqal xpaab’aal chirix li Jesukristo, kaw xch’ooleb’ ut tuulaneb’, ak xe’xk’ul, ut toj te’xk’ul chiruheb’ li xamaan ut po chalkeb’ re, lix rahom ut li rusilal li Kolonel li maak’a’ xjuntaq’eetil.

Naq rajlal nakak’e aawib’ sa’ ruq’ a’an, li moymoyil choql ut li yaab’ak chiru q’ojyin xb’aan xyot’ik laa ch’ool, tixjal rib’ choq’ xya’al aawu xb’aan xsahil aach’ool ut tuqtuukilal naq taasaqewq jun ak’ kutan. “Lix rahil aach’ool taasutq’iiq choq’ sahil ch’oolej. … Ut lix sahil aach’ool maa’ani truuq taamaq’oq chawu.” Taachalq li hoonal a’an. Ninch’olob’ xyaalal naq taachalq.

Lix rahom li Jesukristo re xtojb’al qix naru natawman naq ch’a’aj wanko, a’ut rajlal naqaj ru li rusilal li Kolonel. Li Awa’b’ej Dallin H. Oaks kixye: “Sa’ xk’ab’a’ li k’a’ru kixk’ul sa’ xtojb’al rix li maak, laj Kolol qe naru chixk’ojob’ankil xch’ool, xk’irtesinkil, ut xk’eeb’al xmetz’eweb’ li winq ut ixq yalaq b’ar, a’b’an nink’oxla naq ka’ajwi’ tixb’aanu choq’ reheb’ li neke’sik’ok re, ut neke’xpatz’ xtenq’ankil. Li apostol aj Santiago kixye: “Kub’sihomaq eerib’ chiru li Qaawa’, ut a’an texxwaklesi” (Santiago 4:10). Naru naqak’ul li osob’tesink a’an naq naqapaab’ a’an ut nokotijok re xtz’aamankil naq tooxtenq’a.”

Laa’in xink’ul inliceens rik’in li wamiiw li xwan chaq choq’ Jolomil aj Beresinel aj Setenta, li Elder Roberto E. Wells, ak 97 chihab’ xyu’am, naq tinye eere li k’a’ru xk’ul a’an 60 chihab’ chaq:

Naq a’an wan aran Paraguay sa’ li chihab’ 1960, ut naq yoo chi trab’ajik sa’ jun nimla banco, laj Roberto Wells, li 32 chihab’ xyu’am, ut li rixaqil, xMeryl xk’ab’a’, wankeb’ sa’ wiib’ chi avion, ut yookeb’ chi sutq’iik Paraguay chirix wank aran Uruguay. Naq xe’wulak wankeb’ wi’ li aak’ab’il choql, laj Roberto ut li xMeryl xe’xkanab’ rilb’al rib’, ut ink’a’ chik neke’rab’i rib’ chiru li radio. Laj Roberto kikub’e sa’ junpaat chi ch’och’, ut aran kirab’i resil naq lix avion li rixaqil xt’ane’ ut xsache’. Xkam li rixaqil, jo’ ajwi’ wiib’ li ramiiw li neke’ochb’eenink re. A’an wankeb’ xkok’al aran Asuncion, wuqub’, oob’, ut wiib’ chihab’ xyu’ameb’.

Li Elder Wells ki’aatinak chirix lix rahil xch’ool:

“Maajo’q’e tintaw li aatin re xyeeb’al resil li rahilal li kinumta sa’ li waam, li xinkana wi’ chi oso’jenaq lin ch’ool ut chi sachso li week’ahom. Ink’a’ nach’ana xya’al wu xb’aan xrahil inch’ool. Ut naq yookin chixk’oxlankil chan ru naq xjale’ lin yu’am xb’aan lix kamik li wixaqil, kin’ok chixk’eeb’al reetal naq naweek’a naq sa’ ink’ab’a’ laa’in naq kit’ane’ lix avion, ut k’a’jo’ naq kiyot’e’ inch’ool chirix a’an.”

Laj Roberto ki’ok chixjitb’al rib’ naq xmaak a’an naq ink’a’ xtz’ile’ rix chi us li avion, ut naq a’an ink’a’ xk’ut chi us chiru li rixaqil chan ru xb’eresinkil li avion naq wankeb’ li choql. Kireek’a naq xmajelo’ sa’ xkolb’al rix li rixaqil.

Laj Roberto kixye:

“Kiq’ojyino’ ru lin k’a’uxl. Yal yo’yookin—[choq’ reheb’ li kok’al,] maak’a’ chik ninb’aanu.”

“Ink’a’ chik kiwaj xik chi uub’ej.”

Chirix xnumikeb’ li kutan, laj Roberto kixk’ul jun nimla musiq’ejil osob’tesink. A’an kixye:

“Sa’ jun kutan, maare jun chihab’ chik chirix a’an, naq wiq’wookin chi tijok, kik’ulman jun sachb’a-ch’oolej. Naq yookin chi tijok ut chi tz’aamank chiru lin Choxahil Yuwa’, kiweek’a naq kichal li Kolonel chink’atq, ut kiwab’i jun xyaab’ kuxej chixyeeb’al li aatin a’in sa’ li waam ut sa’ lin xik: “Roberto, laa’in xinmayeja wib’ ut xintojeb’ rix laa maak ut laa majelal. Laa wixaqil ak xkuy laa maak. Eb’ laa wamiiw ak xe’xkuy laa maak. Laa’in tinwisi li iiq sa’ aab’een. …”

“Chalen chaq li hoonal a’an, ki’isiman riiqul li maak ut lix lajik inch’ool chi junajwa sa’ inb’een. Xin’ach’ab’aak! Sa’ junpaat kink’e reetal lix nimal xwankil lix tojb’al rix li maak xb’aan li Kolonel, ut … naq lix wankil a’an wan sa’ inb’een laa’in. … Kiweek’a li saqen ut li sahil ch’oolejil li maajun wa innawom. Kink’ul jun maatan li moko ink’ulub’ ta xk’ulb’al—lix maatan li rusilal li Qaawa’. … Moko ink’ulub’ ta a’an—maak’a’ xinb’aanu re ta tink’ul a’an, a’ut a’an kixk’e we.”

Ex qas qiitz’in, chiqasantob’resiiq “rik’in li Kristo, xb’aan li rusilal li Dios, sa’ xk’ab’a’ lix hoyonik lix kik’el li Kristo, … re naq too’ok chi sant, chi maak’a’ qatz’ajnil.”

Ninch’olob’ xyaalal lix rahom, li ruxtaan, ut li rusilal li qaKolonel li kitojok qix. A’an yo’yo. Reho a’an; laa’o ralal xk’ajol li sumwank. Naq naqapaab’ ut naqataaqe li Dios, a’an tooxwaklesi chaq sa’ li qarahilal ut li qamaak. Toja’ ut naq chirix li yu’am a’in, sa’ rochoch li qaYuwa’, toowanq rik’in a’an chi junelik. Sa’ xk’ab’a’ li Jesukristo, amen.