Maatz’eqtaana li uxtaan xak’ul

Jun aj k’utunel sa’ eskweel xk’ut naq jun ballena, us ta mas nim, ink’a’ naru chixnuq’b’al jun kristiaan, xb’aan naq jun ballena yal ka’ch’in xxolol. Jun ch’ina ixqa’al xye, “A’ut laj Jonas kinuq’e’ xb’aan jun ballena.” Laj k’utunel xye, “Ink’a’ naru nak’ulman a’an.” Li ixqa’al toj yoo chixk’oxlankil a’an, ut xye, “Naq tinwulaq aran sa’ choxa, tinpatz’oq re a’an.” Laj k’utunel xye, “K’a’ru taak’ulmanq wi laj Jonas a’an aj maak, ut moko xwulak ta sa’ choxa?” Li ixqa’al xye, “Naru naq laa’at tatpatz’oq chiru.”

Maare nokose’ek, a’ut aajel ru naq taqak’e reetal li wankilal li wan sa’ li resilal laj Jonas, choq’ reheb’ chixjunil li “neke’sik’ok re li sahil ch’oolejil … chi tuulan xch’ool,” ut mas wi’chik naq ch’a’aj a’an.

Li Dios kixtaqla laj Jonas chi xik aran Ninive re xk’utb’al li jalb’a-k’a’uxlej. A’ut eb’ laj Ninive q’axaleb’ aj rahob’tesinel, ut xik’ neke’rileb’ laj Israel—jo’kan naq laj Jonas ki’ok sa’ jun jukub’ ut kixchap xb’e re xik aran Tarsis, li wan chi najt. Naq yoo chixnajtob’resinkil rib’ rik’in li k’a’ru b’oqb’il wi’, kiwakli jun nimla kaq-sut-iq’. Laj Jonas naxnaw naq a’an xmaak naq ink’a’ ki’ab’in chiru li Dios, ut kixq’axtesi rib’ re taa’isiiq sa’ li jukub’. Chirix a’an kich’ana li palaw, ut ke’kole’ li ani wankeb’ sa’ li jukub’.

Laj Jonas kikole’ chiru li kamk naq jun “nimla kar,” li “kixkawresi” li Qaawa’, kixnuq’ a’an. Ut kikana sa’ li aak’ab’il ut chuhil na’ajej a’an chiru oxib’ kutan, toja’ naq kixa’waak chiru chaqi ch’och’. Chirix a’an, kixk’ulub’a xik aran Ninive. A’ut naq eb’ li wankeb’ sa’ li tenamit ke’xjal xk’a’uxl ut ink’a’ ke’sache’, laj Jonas kiraho’ xch’ool xb’aan naq ke’uxtaanaak ru li xik’ neke’ilok re. Li Dios kixk’ut chiru laj Jonas naq a’an naxraheb’ ut naraj xkolb’aleb’ chixjunileb’ li ralal xk’ajol.

Laj Jonas, us ta kimajelo’ wiib’ oxib’ sut sa’ lix k’anjel, kixk’ut xyaalal naq sa’ li yu’am a’in, “chiqajunilo t’anenaqo.” Ink’a’ noko’aatinak chi naab’al chirix lix nawom qach’ool chirix li t’ane’k. A’b’anan, xtawb’al ru ut xnawb’al rik’in li Musiq’ej k’a’ut naq chiqajunqalo naqanumsi li ch’a’ajkilal sa’ musiq’ej ut sa’ tz’ejwalej, a’an jun nimla osob’tesink. Arin sa’ ruchich’och’, nak’i li yib’ ruhil pim, neke’toqe’ li b’aq li kaweb’, ut chiqajunilo “ink’a’ xooru chixtawb’al lix loq’al li Dios.” A’ut li yu’am a’in wan wi’ li kamk—li nachal sa’ xk’ab’a’ li k’a’ru ke’xb’aanu laj Adan ut li xEva—a’an aajel ru re taa’uxmanq li k’a’ru yiib’anb’ilo wi’, “re naq taawanq xsahil qach’ool”! Jo’ ke’xtzol li xb’een qana’ qayuwa’, ka’ajwi’ rik’in xyalb’al li k’a’ru k’a, ut reek’ankil li rahilal sa’ jun ruchich’och’ t’anenaq, naru naqataw ru ut naqak’ul li tz’aqal sahil ch’oolejil.

Us ta wan xnawom qach’ool chirix li t’ane’k, a’an ink’a’ naraj naxye naq moko aajel ta ru xyalb’al qaq’e sa’ li qak’anjel sa’ li yu’am a’in, b’ar wi’ junelik na’ajman ru li sak’ahil, li chaab’ilal, ut li teneb’ank. A’ut a’an naru nokoxtenq’a naq wan k’a’ru ink’a’ us nak’ulman, malaj naq naqil lix majelal junaq qakomon, junaq qamiiw, malaj junaq aj jolominel. Wan naq li ink’a’ us malaj li majelal a’an nokohe’xk’e chi wech’ink malaj neke’isin re li qapaab’aal, Wi naqataw ru li t’ane’k, mas wi’chik naq too’ok chi wank jo’ li Dios li yeeb’il resil xb’aan laj Jonas, a’an “aj uxtaan, timil chi josq’o’k, ut nim xchaab’ilal” choq’ re chixjunil—ut choq’ qe ajwi’ laa’o—us ta wan qamajelal.

Li resilal laj Jonas ink’a’ ka’ajwi’ naxk’ut k’a’ru kik’ulman xb’aan li t’ane’k, nokoxb’eresi ajwi’ rik’in li ani naru nakolok qe chiru li k’a’ru kik’ulman. Naq laj Jonas kixq’axtesi rib’ re xkolb’aleb’ li ani wankeb’ sa’ li jukub’, kixb’aanu li k’a’ru tixb’aanu li Kristo. Ut ox sut naq kipatz’e’ re li Jesus naq tixk’ut jun eetalil, a’an kixye naq “maajun eetalil taak’ehe’q reheb’ … ka’ajwi’ li resilal laj Jonas,” ut kixye naq jo’ chanru naq laj Jonas kiwan sa’ xsa’ li mama’ kar oxib’ kutan ut oxib’ q’ojyin, jo’kan taawanq li Ralal li Winq sa’ xch’oolil li ch’och’ oxib’ kutan ut oxib’ q’ojyin.” Us ta wan choq’ reetalil lix kamik li Kolonel jo’ mayej, ut lix waklijik chi yo’yo rik’in loq’alil, laj Jonas moko tz’aqal ta re ru. A’ut a’an a’in li naxk’e xwankil li resilal laj Jonas chirix li Jesukristo, ut li rajom xch’ool chixtaaqenkil a’an, jo’ kixb’aanu sa’ xsa’ li mama’ kar.

Li raatin Jonas a’an raatin jun chaab’il winq li wan sa’ ch’a’ajkilal, us ta a’an li kik’ehok chi chalk li ch’a’ajkilal a’an. Jun aj santil paab’anel, naq nak’ulman junaq rahilal sa’ xk’ab’a’ li k’a’ru xb’aanu, li k’a’ru xye, malaj li k’a’ru xsik’ ru, us ta chaab’il li rajom ut yoo chixsik’b’al li tiikilal, naru naq nakana chi rahob’tesinb’il xmusiq’, ut nareek’a’ naq kanab’anb’il xjunes. A’ut maak’a’ naxye k’a’ut naq naqak’ul li rahilal, junelik nawan li yo’onink, li k’iraak, ut li sahil ch’oolejil. Cherab’i li raatin laj Jonas:

“Sa’ xrahilal inch’ool xintijok chawu, at Qaawa’ … ; toj sa’ xchamal lix na’ajeb’ li kamenaq xinpatz’ chaq laa k’ab’a’. …

“Xinaakut sa’ xchamal li palaw, ut xinmuqunk chi sa’; …

“Ut xinye sa’ inch’ool: xinaawisi chixnaq’ aawu; a’ut tin’iloq wi’chik wan wi’ laa santil ochoch.

“Li ha’ xinxnuq’ chi junajwa, yookin chi xik sa’ lix chamal; ut xtzukle rib’ lix pimul li ha’ chinjolom.

“Q’axal cham wi’chik xinwulak; … a’b’anxinaakol chiru li kamk. …

“Xweek’a naq yoo chi elk lin ch’ool; naqaamilat sa’ li waam … ut lin tij xwulak … toj sa’ laa santil ochoch.

“Eb’ li neke’loq’onink li k’oxlanb’il dios neke’xtz’eqtaana li uxtaan xe’xk’ul.

“A’ut laa’in tintioxinq ut tinmayejaq chawu; tinb’aanu li k’a’ru inyeechi’ihom aawe. “At Qaawa’, ka’ajwi’ aawik’in nachal li kolb’a-ib’.”

Us ta naab’al chihab’ chaq anajwan, naru ninye eere b’ar tz’aqal chunchuukin, ut k’a’ru tz’aqal yookin chireek’ankil, naq sa’ xsa’ jun xb’alb’a li yookin chixnumsinkil, xintaw li raqal a’in. Wi wan ani yoo chireek’ankil sa’ li kutan a’in li k’a’ru xweek’a sa’ li kutan a’an, naq tz’eqtaananb’ilat, naq sub’b’ilat sa’ xchamal li ha’, ut yoo chixtzuklenkil rib’ li pim sa’ aajolom, ut eb’ lix tzuulil li palaw yookeb’ chi pumluk sa’ aab’een—laa’in nintz’aama, jo’ kixye laj Jonas, naq ink’a’ taatz’eqtaana li uxtaan xak’ul. Naru nakak’ul aatenq’ankil ut aak’irtesinkil rik’in li Dios, us ta wan aamajelal. Nachal li nimla uxtaan a’in rik’in ut sa’ xk’ab’a’ li Jesukristo. A’an naxnaw aawu ut nakatxra chi tz’aqal, ut naxyeechi’i li uxtaan chi “k’eeb’il aawe,” li naraj naxye naq kawresinb’il a’an choq’ aawe, re risinkil tz’aqal laa ch’a’ajkilal ut re xk’irtesinkil tz’aqal laa rahilal. Jo’kan ut, choq’ re li Dios ut choq’ aawe laa’at, maab’alq’usi laa wilob’aal chiru a’an. Chak’ulub’a a’an. Maawab’i lix tik’ti’ laj tza, li nakatraale re taak’oxla naq taaruuq tatkole’q wi tat-ok sa’ jun jukub’ re xnajtob’resinkil aawib’ rik’in li k’a’ru teneb’anb’il sa’ aab’een. Taab’aanu b’an li k’a’ru kixb’aanu laj Jonas naq kixjal xk’a’uxl. Chapatz’ xk’ab’a’ li Dios. Chab’eresi aawib’ wan wi’ li santil ochoch. Chapaab’eb’ laa sumwank. Chatk’anjelaq chiru li Qaawa’, chiru lix Iglees, ut chiruheb’ laa was aawiitz’in, jo’ jun mayej ut rik’in b’antioxink.

Wi nakab’aanu a’in, tat-ok chirilb’al lix rahom li Dios sa’ lix sumwank—a’ li hesed yeeb’il re sa’ li Santil Hu sa’ Hebreo. Taawil ut taaweek’a xwankil lix “q’unal uxtaan” li Dios, li maajo’q’e na’oso’, li “tixk’e xkawilal aametz’ew toj reetal naq taawanq aawankil chi kole’k” chiru yalaq paay chi maak malaj chi ch’a’ajkilal. Maare sa’ xtiklajik yal chi moymoy taawil a’in xb’aan xrahil laa waam. A’ut wi ink’a’ nakakanab’ “xk’eeb’al li k’a’ru xayeechi’i,” taa’ok chi saqeno’k ru li k’a’ru nakawil sa’ laa waam. Ut rik’in rilb’al a’an, tat-ok chireek’ankil li yo’onink ut li k’irtesiik, ut taaweek’a ajwi’ li sahil ch’oolejil, us ta wankat sa’ xyi li rahilal. Li Awa’b’ej Russell M. Nelson kixye, “Naq naqajayali li qayu’am rik’in lix k’uub’anb’il na’leb’ li Dios re li kolb’a-ib’ … jo’ ajwi’ li Jesukristo ut lix evangelio, naru naqeek’a xsahil qach’ool, maak’a’ naxye li k’a’ru yoo chi k’ulmank—malaj li k’a’ru ink’a’ yoo chi k’ulmank—sa’ li qayu’am. Li sahil ch’oolejil nachal rik’in ut b’antiox re a’an.”

Maak’a’ naxye ma yookat chixk’ulb’al jun nimla rahilal jo’ laj Jonas, malaj yal li ch’a’ajkilal nak’ulman wulaj wulaj sa’ li ruchich’och’ a’in, juntaq’eet li k’a’ru yeeb’il aawe: Maatz’eqtaana li uxtaan xak’ul. Chat-iloq wan wi’ reetalil laj Jonas, a’ li yo’yookil Kristo, li kiwakli chi yo’yo sa’ rox li kutan chirix numtaak sa’ xb’een chixjunil—choq’ aawe laa’at. Chab’eresi aawib’ wan wi’ a’an. Chapaab’ a’an. Chatk’anjelaq chiru a’an. Chisaho’q aach’ool. Xb’aan naq rik’in a’an, ut ka’ajwi’ rik’in a’an, natawman li k’iraak chiru li t’ane’k, li k’iraak naqasik’ chiqajunilo chi anchal li qach’ool. Nincholob’ xyaalal naq yaal a’in. Sa’ lix loq’laj k’ab’a’ li Jesukristo, amen.