Li junkab’al wan sa’ xch’oolil li evangelio

Li junkab’al wan sa’ xch’oolil li na’leb’ k’utb’il sa’ Lix Iglees li Jesukristo reheb’ laj Santil Paab’anel sa’ Roso’jikeb’ li Kutan. Ut sa’ li qana’leb’ chirix li junkab’al, jwal aajel ru li santil ochoch. Li k’ojob’anb’il k’anjel naqak’ul aran naxk’e qak’ulub’ jo’ junkab’al re sutq’iik rik’in li qaChoxahil Yuwa’ chi junelik q’e kutan.

Toj sa’ li jolomil ch’utub’aj-ib’ re abril 2025, li Awa’b’ej Russell M. Nelson kixye resil lix kab’lankil 200 chi santil ochoch. Jwal kiwulak chiru xyeeb’al resileb’ li ak’ santil ochoch sa’ xraqik li jolomil ch’utub’aj-ib’, ut kisaho’ ajwi’ qach’ool laa’o rik’in. A’b’anan, wankeb’ anajwan naab’aleb’ li santil ochoch li toj yookeb’ chi k’uub’aak ut kab’laak, jo’kan naq anajwan ink’a’ taqaye resil naab’aleb’ chik li santil ochoch. Jo’kan ut, chi k’ulub’anb’il xb’aan lix Molameb’ li Kab’laju chi Apostol, ink’a’ taqaye resileb’ li ak’ santil ochoch sa’ li ch’utub’aj-ib’ a’in. Tooxik chi uub’ej sa’ xtenq’ankileb’ li komon re li Iglees chiru chixjunil li ruchich’och’ chixk’ulb’aleb’ li k’ojob’anb’il k’anjel re li santil ochoch, ut taqak’uub’ jo’q’e ut b’ar taqaye resil lix kab’lankil xkomoneb’ chik li santil ochoch.

Li toje’ xinye xtz’iib’aman chirix lix kamik li qaraarookil Awa’b’ej Russell M. Nelson. Li tinye anajwan ak tz’iib’anb’il ut k’ulub’anb’il wiib’ oxib’ xamaan chaq, a’b’an a’an ajwi’ lin na’leb’, chi musiq’anb’il xb’aan li Qaawa’.

Sa’ li aatin kiqapuktesi 30 chihab’ chaq anajwan chirix li junkab’al, naxye naq “li junkab’al k’ojob’anb’il xb’aan li Dios” ut naq “li junkab’al q’axal aajel ru sa’ lix k’uub’anb’il na’leb laj Yo’ob’tesinel choq’ rehaq lix k’ulumeb’ li ralal xk’ajol sa’ li junelik q’e kutan.” Naxye ajwi’ naq “lix taqlahom li Dios naq eb’ li ralal xk’ajol te’k’ihanq ut te’xnujob’resi li ruchich’och’, toj xaqxo xwankil.” Ut “naqach’olob’ ajwi’ naq li Dios kixtaqla naq li loq’laj wankilal re yo’ob’tesink alalb’ej ka’ajwi’ taa’oksimanq b’ar wan wi’ jun winq ut jun ixq, sumsuukeb’ sa’ li chaq’rab’ jo’ b’eelomej ut ixaqilb’ej.” Jo’kan ajwi’, laj Russell M. Nelson kixye sa’ jun li ch’utam aran sa’ li Universidad de Brigham Young naq li junkab’al “naxk’am xb’e li na’leb’ kixk’uub’ li Dios. … Relik chi yaal, jun rajom li na’leb’ a’an, a’an xtaqsinkil xloq’al li junkab’al.”

Wan naq na’no ru Lix Iglees li Jesukristo jo’ jun Iglees reheb’ li junkab’al. A’an b’i’an! Li qasumwank rik’in li Dios ut li rajom li qayu’am sa’ li ruchich’och’ neke’xtaw xyaalalil rik’in li junkab’al. Lix evangelio li Jesukristo, a’an li na’leb’ kixk’uub’ li Dios re xtenq’ankileb’ li musiq’ejil ralal xk’ajol. Naru naqaye chi tz’aqal yaal naq li evangelio kik’ute’ chiqu naq koochutla chaq jo’ nimla junkab’al sa’ li junelik q’e kutan, naq nak’anjelak sa’eb’ li qajunkab’al anajwan, ut naq li xnimal ru ajom, a’an xtaqsinkileb’ xloq’al li ralal xk’ajol li Dios sa’ xjunkab’aleb’.

Us ta ch’olch’o li na’leb’ a’an, wan ajwi’ xramb’al. Arin Estados Unidos yoo chi sachmank li sumlaak ut li yo’ob’tesink k’uula’al. Ok re xketb’al jun cient chihab’ naq yoo chi kub’eek xk’ihaleb’ li junkab’al jolominb’ileb’ xb’aan jun li sumal, jo’ ajwi’ rajlankileb’ li k’uula’al. K’iheb’ wi’chik li sumlaak ut eb’ li k’uula’al sa’ xyanqeb’ li komon re li Iglees, a’b’an yoo chi kub’eek ajwi’ sa’ xyanqeb’ a’an. Aajel ru naq eb’ laj paab’anel ink’a’ te’xsach xnawom chirix li sumlaak ut li k’iiresink kok’al. A’an tz’aqal li naqajayali. “Naqak’ul li taqenaqil loq’al sa’ junkab’al,” chan li Awa’b’ej Nelson. “Ka’ajwi’ li loq’laj k’anjel k’ojob’anb’il sa’ lix evangelio li Jesukristo naru chixtaqsinkileb’ xloq’al li junkab’al.”

Naqak’e reetal naq yoo chi kub’eek rajlankileb’ li sumlaak ut li k’uula’al yal xb’aan li k’a’ru ak re li ruchich’och’, a’b’an eb’ laj Paab’anel sa’ Roso’jikeb’ li Kutan te’xwaklesi raj li ajl a’an, ut ink’a’ raj te’tz’aqonq sa’ xkub’sinkil.

Sa’ lin ch’ajomil 80 chihab’ chaq, wankin sa’ xfinca lin mama’ ut wixa’an b’ar wi’ naqab’aanu xk’ihal li qak’anjel sa’ komonil. Maak’a’ li kaxlan mu chi moko xkomon chik li ch’iich’ li toorisi raj sa’ li k’anjel naqab’aanu sa’ komonil. A’b’anan, sa’eb’ li qatenamit anajwan yal ajlanb’ileb’ li neke’wan sa’ komonil rik’ineb’ lix komon. Xb’aan li wank sa’ nimla tenamit, li b’eek sa’ jar paay chi b’eleb’aal ch’iich’, ut li aatinob’aal ch’iich’ li jwal junpaat nak’anjelak, eb’ li saaj neke’nume’ yal junpaat sa’ xjunkab’al re naq te’warq malaj maare te’wa’aq a’ yaal jo’q’e, a’b’an ink’a’ chik mas neke’ile’ xb’aaneb’ lix na’ xyuwa’ sa’ li k’a’ru neke’xb’aanu.

Jot’b’il ajwi’ xk’anjel li na’b’ej yuwa’b’ej xmaak li trab’aaj neke’xb’aanu lix k’ihaleb’ li komon re li Iglees. Junxil chaq, jwal neke’rahok sa’ junkab’al xb’aan naq neke’xyal xq’e sa’ komonil chixb’aanunkil a’ yaal k’a’ru aajel ru choq’ reheb’—maare a’an xk’anjelankil li ch’och’ malaj xkawresinkil k’a’ru te’xkayi. Li junkab’al kik’anjelak sa’ li tenamit jo’ aj k’ayinel. Anajwan, lix k’ihaleb’ li junkab’al a’aneb’ aj loq’onel ut li loq’ok ink’a’ naraj naq te’ch’utlaaq malaj naq te’k’anjelaq sa’ komonil.

Us ta yoo chi oso’k xk’anjeleb’ li na’b’ej yuwa’b’ej, li Dios toj naxteneb’ aj Paab’anel sa’ Roso’jikeb’ li Kutan chixk’utb’al chiruheb’ li ralal xk’ajol naq te’xkawresi rib’ choq’ re li wank sa’ junkab’al chi junelik q’e kutan (chi’ilmanq Tzol’leb’ ut Sumwank 68:25). Wankeb’ naab’al qe li neke’xb’aanu a’an us ta maare wan k’a’ru xjot’ rib’ sa’ li qajunkab’al. Relik chi yaal wan li jachok-ib’ ut li kamk. Kama’an ajwi’ kink’ul sa’ lin junkab’al laa’in.

Lin yuwa’ kikam naq wuqub’ chihab’ wan we, jo’kan naq laa’in ut wiib’eb’ li wiitz’in kook’iiresiik junes xb’aan li qana’. Sa’ li ch’a’ajkilal a’an jwal nim, lin na’ xko’o chi uub’ej. Xjunes kikana chi ra xch’ool, a’b’an chi tenq’anb’il xb’aan li Qaawa’, nokoxb’eresi rik’in xk’utb’al lix tzol’leb’ li Iglees chi jwal chaab’il. K’a’jo’ naq natijok re xtz’aamankil naq li choxa tixtenq’a chixk’iiresinkileb’ lix kok’al, ut kixk’ul ajwi’ rosob’tesinkil! Kook’iresiik sa’ jun li chaab’il junkab’al us ta junelik naqak’e reetal naq maa’ani li qayuwa’. Li qana’ naxjultika qe naq toj wan li qayuwa’ ut naq toj wan xb’eelom, ut naq toowanq sa’ junkab’al chi junelik b’antiox re lix sumlajik sa’ li santil ochoch. Xqanaw naq xikenaq li qayuwa’ yal jun k’amokaq xb’aan naq li Qaawa’ kixb’oq chaq sa’ jalan chik li k’anjel.

Ninnaw naq naab’aleb’ ink’a’ neke’k’ojla xch’ool chi jo’kan, a’b’an chixjunileb’ li na’b’ej li maak’a’eb’ rochb’een naru te’xk’ut chiruheb’ lix kok’al lix rahom li Dios ut li osob’tesiik li nachal rik’in li sumlaak sa’ li santil ochoch. Naru teeb’aanu! Li qaChoxahil Yuwa’ kixk’uub’ xna’leb’ re naq yalaq ani truuq tixk’ul li usilal a’an. Chiqajunilo naqab’antioxi li sumlaak sa’ li santil ochoch ut li osob’tesiik te’xk’ul li ani tz’apb’ileb’ sa’ junajil jo’ junkab’al chi junelik. Chanchan lin na’, nawulak chiqu xyeeb’al li aatin kixye laj Lehi re li ralal laj Jakob, a’an naq li Dios “taarosob’tesi laa ch’a’ajkilal choq’ re laa chaab’ilal” (2 Nefi 2:2). Tz’aqal yaal li aatin a’an choq’ re chixjunileb’ li junkab’al sa’ li Iglees, ma tz’aqal wankeb’ malaj ink’a’. Laa’o jun li Iglees re li junkab’al.

Li qatzol’leb’ ut li qapaab’ahom chirix li junkab’al nokoxkawresi ut nokoxjunaji. Maajo’q’e taasachq sa’ lin ch’ool naq lin Mama’ Harris kixyeechi’i rib’ chintenq’ankil naq wanko sa’ lix finca nach’ rik’in li tenamit Payson, Utah. A’an kixye we li rahil esilal naq xkam chaq inyuwa’ aran Denver, Colorado. Kin’alinak sa’ lin warib’aal b’ar wi’ kinwiq’la chixk’atq inch’aat, ut jwal kaw kinyaab’ak. Lin mama’ kinxtaaqe aran, kiwiq’la chink’atq ut kixye, “Laa’inaq aayuwa’.” Li yeechi’ink-ib’ a’an naxk’ut chi us li k’anjel naru te’xb’aanu li mama’ ruuchil junaq komon li maa’ani wan sa’ li junkab’al.

Li na’b’ej yuwa’b’ej, us ta maak’a’ rochb’een—malaj maawa’ tz’aqal xna’ xyuwa’ li kok’al—a’aneb’ laj k’utunel jwal nim xwankil. Li jwal naxk’e xna’leb’eb’ li kok’al, a’an rilb’al k’a’ru neke’xb’aanu li na’b’ej yuwa’b’ej. Li komonil wank sa’ junkab’al, a’an li jwal us re xk’utb’al ut xtzolb’al li na’leb’ jwal loq’, maare a’an li sumlaak ut li k’iiresink kok’al, k’a’ru aj-e li qayu’am, ut b’ar wan li sahil ch’oolejil tz’aqal yaal. A’an ajwi’ li jwal us choq’ re xtzolb’al xkomon chik li chaab’il na’leb’, maare a’an li q’unil ch’oolej, li kuyuk maak, li tzolok, ut li k’anjelak chi maak’a’ li b’alaq’.

Yaal ajwi’, naab’aleb’ laj paab’anel wankeb’ xkomon li ink’a’ neke’raj xyu’aminkil li na’leb’ re li evangelio. Aajel ru naq taqaraheb’ li qakomon a’an. Naq wanko rik’ineb’, qak’ehaq reetal naq xsik’b’al li qasantob’resinkil ink’a’ naraqe’ sa’ li qayu’am arin sa’ li ruchich’och’. Lix nimal ru na’leb’ sa’ Tzol’leb’ ut Sumwank 138:57–59 naxye naq li jalb’a-k’a’uxlej ut li k’iik sa’ musiq’ej naru taa’uxq sa’ li ruchich’och’ reheb’ li musiq’ej chirix li qayu’am arin. Ut naq naqatenq’a qib’ chiqib’il qib’ sa’ qajunkab’al, jwal aajel wi’chik ru xk’eeb’al reetal naq li maak ut li paaltil li wan sa’ qab’een chiqajunilo arin sa’ li ruchich’och’ naru te’kuye’q rik’in li jalb’a-k’a’uxlej, b’antiox re lix tojb’al rix li maak xb’aan li Jesukristo.

Laj Kolol qe, li Jesukristo, a’an tz’aqal aj k’utunel chiqu. Too’osob’tesiiq wi naqayu’ami li na’leb’ ut li mayejak naxk’ut. Xtaaqenkil li Kristo ut xyalb’al qaq’e chixtenq’ankileb’ li qas qiitz’in, a’an li b’an jwal us re xk’irtesinkil li q’etq’etil li naqil chiqasutam yalaq b’ar anajwan.

Li na’b’ej yuwa’b’ej neke’xtenq’aheb’ ajwi’ lix kok’al chixtzolb’al li k’anjelak sa’ li ruchich’och’, moko ka’ajwi’ ta li evangelio. Natam li rahok naq li junkab’al neke’xb’aanu li k’a’ru chaab’il sa’ komonil. Li awk sa’ junkab’al naxwaklesi li rahok. Li se’ek sa’ junkab’al naxkawresi li komonil wank. Li acampar, li deportes, ut xkomon chik li b’atz’unk jwal aajel ru re xkawresinkileb’ li junkab’al. Eb’ li junkab’al te’xch’utub’ raj rib’ rik’ineb’ li rech’alal chixjultikankileb’ lix xe’toon, re naq te’wulaq ajwi’ sa’ li santil ochoch sa’ xk’ab’a’eb’.

Li na’b’ej yuwa’b’ej te’xk’e raj xna’leb’eb’ lix kok’al chirix li k’anjelak, sa’ ochoch jo’ ajwi’ chirix kab’l. Li tzolok aatinob’aal naru tixkawresiheb’ chi k’anjelak jo’ misioneer ut chi k’anjelak sa’ li ruchich’och’. Li neke’xk’ut li na’leb’ a’in, maare a’aneb’ xna’ xyuwa’ li kok’al malaj xmama’ rixa’an, malaj li rech’alal. Jwal te’usaaq li junkab’al wi neke’tzolok sa’ komonil ut wi neke’xtz’il rix sa’ komonil yalaq k’a’ru li aajel ru choq’ reheb’.

Wankeb’ li te’xye, “Maak’a’ qahoonal chixb’aanunkil a’an.” Re xtawb’al li hoonal choq’ re li k’a’ru chaab’il, wanqeb’ li na’b’ej yuwa’b’ej li te’ril naq naru te’xloch lix junkab’al wi te’xchup lix ch’iich’. Ex na’b’ej yuwa’b’ej, k’ehomaq reetal, li k’a’ru neke’raj lee kok’al sa’ xhoonal li wa’ak, a’an li aatinak eerik’in

Wan li nimla osob’tesiik naq neke’tijok li junkab’al sa’ komonil, naq neke’wiq’la chi q’eq ut eq’la re xb’antioxinkil li rosob’tesinkil, ut re xch’olob’ankileb’ lix k’a’uxl. Neke’osob’tesiik ajwi’ li junkab’al naq neke’loq’onin sa’ komonil chiru domingo ut sa’ xkomoneb’ chik li loq’laj k’anjel. Nakawu ajwi’ li rahok sa’ qajunkab’al rik’in xseraq’inkil resileb’ li qakomon, rik’in xwaklesinkileb’ li qatradicion, ut xyeeb’al resil li musiq’ejil na’leb’ naqak’ul sa’ qayu’am. Li Awa’b’ej Spencer W. Kimball kixye naq “li seraq’ chirix li qayu’am ut chirixeb’ li qaxe’ qatoon … neke’xk’ut li na’leb’ jwal nim xwankil.” Eb’ li seraq’ a’an jwal neke’xtoch’ qach’ool ut lix ch’ooleb’ li qalal qak’ajol.

Ninch’olob’ xyaalal li Jesukristo, a’an li Junaj chirib’il chiru li Dios, li qaYuwa’ li maak’a’ roso’jik. Nokoxb’oq chixk’amb’al xb’ehil li sumwank, li nawulak sa’ jun li loq’laj ch’utub’aj-ib’ rik’in li qajunkab’al sa’ choxa. Li wankilal re tz’apok sa’ junajil, li b’eresinb’il rik’ineb’ li laaw li ke’k’eeman chi ak’il sa’ li santil ochoch re Kirtland, neke’xjunajiheb’ li junkab’al chi junelik q’e kutan (chi’ilmanq Tzol’leb’ ut Sumwank 110:13–16). Yookeb’ chi k’anjelak li laaw a’an sa’eb’ li santil ochoch li yookeb’ chi tamk sa’ li ruchich’och’ anajwan. Tz’aqal yaal li k’anjel a’in. Chootz’aqonq sa’ li k’anjel, a’an nintz’aama sa’ xk’ab’a’ li Jesukristo, amen.