Maa’ani nachunla xjunes

Chiru 50 chihab’, xintzolok chirix li cultura sa’eb’ li jar tenamit, jo’ ajwi’ li cultura re li evangelio. Xintikib’ rik’ineb’ li galleta de la suerte.

Sa’ li qochoch sa’ xyanqeb’ laj China aran San Francisco, naq nokoraqe’ chi wa’ak sa’ li qochoch, nak’eeman jun galleta de la suerte, wan wi’ jun jaljookil ru aatin, jo’ “Jun nimla viaaj natikla rik’in jun yokb’.”

Naq xinniman, xin’ok chixyiib’ankileb’ li galleta de la suerte. Rik’in saqi guante, nink’uub’ ut ninb’as li kok’ galleta naq toj tiqeb’.

Xsach inch’ool naq xintzol naq eb’ li galleta de la suerte moko xe’chal ta chaq aran China. Re tzolok chirix li cultura reheb’ li galleta de la suerte, xinsik’eb’ li galleta de la suerte sa’ naab’aleb’ li ch’och’ sa’ li ruchich’och’—jo’ chanru naq nasik’man jun nimla xam sa’ k’iche’. Sa’eb’ li restaurante aj China aran San Francisco, Los Angeles, ut Nueva York, neke’k’eeman li galleta de la suerte, a’ut ink’a’ neke’k’eeman aran Pekin, Londres, malaj Sidney. Ka’ajwi’ sa’ America wan jun xnimal ru kutan reheb’ li galleta de la suerte. Ka’ajwi’ sa’ China nak’ayiman li “Galleta de la suerte, tz’aqal aj America.”

Eb’ li galleta de la suerte yal neke’xk’ut xyaalal jun na’leb’. A’ut jo’ chanru naq jalan jalanq li cultura sa’ li jar paay chi na’ajej, naru naqak’e reetal naq wan jun cultura re li evangelio. Ut anajwan, li Qaawa’ yoo chiqatenq’ankil chixtzolb’al li cultura re li evangelio, naq neke’tz’aqlok ru li jaljookil ru aatin sa’ li Ak’ Chaq’rab’ ut sa’ lix Hu laj Mormon.

Yalaq b’ar wankeb’ li kristiaan neke’xjal xna’aj. Li ONU naxye resil naq wankeb’ 281 millon chi kristiaan li xe’xjal xna’aj toj sa’ jalan chik li tenamit. A’an 128 millon chik chiruheb’ li xe’xjal xna’aj sa’ li chihab’ 1990 ut numenaq ox sut xb’een li xe’b’aanunk re a’an sa’ li chihab’ 1970. Yalaq b’ar, naab’al li kristiaan yookeb’ chixtawb’al Lix Iglees li Jesukristo reheb’ laj Santil Paab’anel sa’ Roso’jikeb’ li Kutan. Rajlal hilob’aal kutan, eb’ li komon ut eb’ li ramiiweb’ li neke’chal sa’ 195 chi ninqi tenamit neke’ch’utla sa’ 31.916 chi ch’utam. Noko’aatinak sa’ 125 chi aatinob’aal.

Sa’eb’ li kutan a’in, sa’eb’ li tenamit Albania, Macedonia del norte, Kosovo, Suiza, ut Alemania, xe’wil li ak’ komon li yookeb’ chixtz’aqob’resinkil ru li jaljookil ru aatin chirix lix toonal li olivo, li natawman sa’ lix Hu laj Mormon. Sa’ Jakob 5 laj eechal re li awimq ut eb’ lix moos neke’xch’oolani lix xe’ileb’ ut li ruq’eb’ lix toonaleb’ li olivo, rik’in xnumsinkileb’ a’an sa’ jalaneb’ chik li na’ajej. Anajwan li ralal xk’ajol li Dios neke’xch’utub’ rib’ rik’in li Jesukristo; li Qaawa’ nokoxtenq’a chixyu’aminkil lix evangelio li k’ojob’anb’il wi’chik.

Re qakawresinkil choq’ re li awa’b’ejihom re choxa, li Jesus kixye li jaljookil ru aatin chirix li nimla wa’ak, ut chirix lix ninq’ehil li sumlaak. Sa’eb li jaljookil ru aatin a’in, eb’ li ani xe’b’oqe’ xe’xye naq ink’a’ neke’raj chalk. Laj eechal kab’l naxye reheb’ lix moos, “Ayu sa’ junpaat sa’eb’ li k’ayiil ut eb’ li b’e sa’ tenamit,” ut “sa’eb’ li b’e ut eb’ li korral” re xk’amb’aleb’ chaq li neb’a’, li toqol, li yeq roq, ut li mutz’. Sa’ musiq’ejil aatin, a’an chiqajunilo laa’o.

Li loq’laj hu naxye:

“Te’b’oqe’q chixjunileb’ li tenamit” sa’ “jun wa’ak re li rochoch li Qaawa’.”

“Kawresihomaq lix b’e li Qaawa’, … re naq tol’elq li rawa’b’ejihom a’an chiru li ruchich’och’, re naq eb’ li ani wankeb’ chi sa’ te’ruuq chixk’ulb’al a’an, ut te’kawresimanq choq’ re li kutan chalel.”

Anajwan, li ani b’oqb’ileb’ chi chalk sa’ lix ninq’e li Qaawa’ neke’chal sa’ chixjunileb’ li na’ajej ut li tenamit. Wan li cheek ut li saaj, li b’ihom ut li neb’a’, li wankeb’ chi nach’ ut chi najt, ut neke’kana li qach’utam sa’ li iglees jo’eb’ li tenamit wanko wi’.

Naq a’an li xb’eenil apostol, laj Pedro kiril chi teeliik li choxa, ut kiril chi kub’eek sa’ xb’een a’an “jun nimla t’ikr li b’ak’b’o xkahil lix xuk, … wankeb’ wi’ chixjunil li xul.” Laj Pedro kixye: “Chi yaal nink’e reetal naq li Dios maawa’ aj tihol ilob’aal. … Sa’ chixjunileb’ b’an li tenamit, li ani naxuwank ru li Qaawa’ ut naxk’anjela li tiikilal, nak’ulub’aak xb’aan a’an.”

Sa’ li jaljookil ru aatin chirix li chaab’il winq aj Samaria, li Jesus xk’e qab’oqb’al naq toochalq rik’in a’an sa’ li ochochnal, a’an lix Iglees. A’an nokoxb’oq chi wank jo’ qas qiitz’in qib’ chiqib’il qib’. Li chaab’il aj Samaria naxye naq taasutq’iiq ut tixk’e xtojb’aleb’ li ani neke’ilok reheb’ li ani neke’kana sa’ li ochochnal. Re xyu’aminkil lix evangelio li Jesukristo, tento naq taqataweb’ xna’aj chixjunil li qas qiitz’in sa’ lix Iglees li k’ojob’anb’il wi’chik.

Re naq te’wanq xna’ajeb’ sa’ li ochochnal, aajel ru naq “maa’ani nachunla xjunes.” Naq nakat-ok sa’ li iglees, wi nakawil ani wan xjunes, ma ink’a’ ta b’i’ taak’e xsahil xch’ool ut tatchunlaaq chixk’atq a’an? Maare moko k’ayanaqat ta chixb’aanunkil a’in. Maare li kristiaan a’an jalan na’ilok malaj jalan na’aatinak chawu laa’at. Ut jo’ maare naxye sa’ jun galleta de la suerte, “Li viaaj li nawulak sa’ li rahok sa’ li evangelio, natikla naq naqak’e xsahil xch’ool, ut naq maa’ani naqakanab’ chi chunlaak xjunes.”

“Maa’ani nachunla xjunes” naraj naxye naq maa’ani wan xjunes sa’ xch’ool malaj sa’ xmusiq’. Laa’in xwochb’eeni jun yuwa’b’ej li ra xch’ool, re rilb’al li ralal a’an. Mas junxil, li alalb’ej mas sa xch’ool naq taa’ok choq’ diacono. Sa’ li kutan a’an, lix na’ xyuwa’ ke’xloq’ li ak’ xaab’ choq’ re a’an.

A’ut sa’ li iglees, eb’ li diacono ke’xse’e a’an. Eb’ lix xaab’ a’an ak’eb’, a’ut moko wankeb’ ta “de moda.” Mas ra kireek’a li saaj diacono, ut a’an kixye naq maajun wa chik taaxik sa’ li iglees. Maak’a’jo’ naq naraho’ inch’ool chirix a’an ut lix junkab’al.

Sa’ li b’e li naxik aran Jeriko, wan naq chiqajunilo xoowan chi se’enb’il, chi rahob’tesinb’il, ut maare chi eetz’unb’il. Ut wan ajwi’ naq chiqajunqal xqeek’a naq tz’eqtaananb’ilo, naq ink’a’ ilb’ilo ut ink’a’ ab’inb’ilo, ut naq maare xoorahob’tesiik xb’aaneb’ jalan. A’an tz’aqal sa’ xk’ab’a’ naq rahob’tesinb’ilo, naq li Jesukristo nokoxk’am chaq chiqajunilo sa’ li ochochnal. Sa’ lix Iglees, rik’ineb’ li k’ojob’anb’il k’anjel ut li sumwank li xk’e a’an, nokonach’ok chiqib’il qib’ ut rik’in li Jesukristo. Nokorahok ut nokorahe’, noqotenq’an ut nokotenq’aak, naqakuyeb’ li maak ut neke’kuye’ li qamaak laa’o. Chijultiko’q eere naq “maak’a’ junaq rahilal sa’ ruchich’och’ li ink’a’ ta naru nak’irtesiik sa’ choxa”; li ruchich’och’il iiq naseeb’o’—nachal li sahil ch’oolejil rik’in li qaKolonel.

Sa’ 1 Nefi 19, naqil li aatin a’in: “Jo’kan ajwi’ lix Dios laj Israel neke’xyeq’i rub’el li roq; … chanchan naq maak’a’ xloq’al. … Jo’kan naq neke’xraple, ut a’an naxkuy; neke’xsak’, ut a’an naxkuy. Relik chi yaal, neke’xchuub’a, ut a’an naxkuy.”

Jun wamiiw, laj Terry Warner, xye naq li tz’eqtaanaak, li rapleek, li sak’e’k, ut li chuub’aak, ink’a’ ka’ajwi’ xe’k’ulman chiru lix yu’am li Kristo sa’ li ruchich’och’. Li k’a’ru naqab’aanu rik’ineb’ li qas qiitz’in—jo’eb’ li te’tz’okaaq, li te’chaqiq re, li ani wankeb’ xjunes—a’an li naqab’aanu rik’in li Kristo.

Sa’ lix Iglees li k’ojob’anb’il wi’chik, chiqajunilo us wanko wi maa’ani nachunla xjunes. Moko tz’aqal ta naq yal naqakanab’ malaj yal naqakuy naq wan aran. Chiqak’ulub’a, chiqak’e reetal, chook’anjelaq chiru, chiqara. Chikanaaq li junjunq chi amiiw, ixq, winq, moko jo’ ta jun aj jalanil tenamit, jo’ b’an jun alalb’ej sa’ li rochoch.

Sa’eb’ li kutan a’in wankeb’ naab’al li neke’reek’a naq xjuneseb’. Xmaakeb’ li redes sociales ut li inteligencia artificial, naqaj ru wank sa’ komonil chi yaal rik’ineb’ li qas qiitz’in. Naqaj rab’inkil lix yaab’ xkuxeb’. Naqaj wank rik’ineb’, ut reek’ankil li rahok.

K’iila paay k’a’ut naq naru naqeek’a naq moko wan ta qana’aj sa’ li iglees—malaj ut naru naqaye naq nokochunla qajunes. Wan naq na’ok qak’a’uxl xb’aan li qaatin, xb’aan li qaq’, xb’aan lix wanjik li qajunkab’al. Wan naq naqeek’a naq moko tz’aqal ta qachaab’ilal, maare xb’ook li sib’ qab’ook, maare moko saq ta ru qach’ool, maare xqakanab’ li ani raab’il qab’aan ut nokoxutaanak, maare naqeek’a naq ch’a’ajkilanb’ilo xb’aan junaq na’leb’ sa’ li Iglees. Maare moko sumsuuko ta, maare xqajach qib’, maare xookana sa’ xmalka’anil. Maare neke’choqin li qakok’al, malaj ut maak’a’eb’ li qakok’al. Maare ink’a’ xqab’aanu jun mision, malaj xoosutq’i sa’ kab’l chi maji’ naraqe’. Naab’al paay wan.

Sa’ Mosiah 18:21 naxye naq tento naq kemb’ilaqeb’ li qach’ool sa’ komonil rik’in rahok. Nintz’aama cheru naq teekanab’ lee k’a’uxl, li raqok aatin, li elajink chiruheb’ li qas qiitz’in—ut maare li elajik chiqu laa’o. Ink’a’ naqayiib’ Sion chiru yal jun chi kutan. A’ut rajlal sut naq naqak’ul qib’ rik’in chaab’ilal, nanach’ok chaq Sion. Chiqakanab’ qib’ sa’ ruq’ li Qaawa’, ut chiqasik’ ru xpaab’ankil chixjunileb’ lix taqlahom a’an rik’in sahil ch’oolejil.

Sa’ li rochochil li paab’aal, ut sa’ li komonil wanko wi’ rik’ineb’ laj santil paab’anel, maa’ani nachunla xjunes, xb’aan naq wanko sa’ sumwank rik’in li Jesukristo.

Li profeet aj Jose Smith kixye: “A’ yaal qe laa’o rilb’al, xk’ulb’al, ut xtenq’ankil chi k’utmank li loq’alil sa’ roso’jikeb’ li kutan, naq k’ojob’anb’il li tz’aqal ru kutan … , naq eb’ laj santil paab’anel chiru li Dios te’ch’utub’aaq sa’ junajil sa’eb’ chaq chixjunileb’ li tenamit, ut junkab’al, ut teepal.”

Li Dios “maak’a’ naxb’aanu, ka’ajwi’ wi taawanq choq’ re lix chaab’ilal li ruchich’och’; …re naq taaruuq chixjilosinkil chaq chixjunileb’ li winq [ut ixq] rik’in. …

“… Naxb’oqeb’ chixjunil chi chalk rik’in a’an ut chixyalb’al lix chaab’ilal; … ut juntaq’eeteb’ chixjunil chiru li Dios.”

Naq najalman qach’ool rik’in li Jesukristo, aajel ru naq taqisi sa’ qach’ool li ruchich’och’il winq ut lix na’leb’ li ruchich’och’. Jo’ xye li Awa’b’ej Dallin H. Oaks, tento taqakanab’ yalaq paay chi na’leb’ ut b’aanuhom li moko naxk’am ta rib’ rik’ineb’ lix taqlahom li Dios, ut tento too’ok choq’ aj Santil Paab’anel sa’ Roso’jikeb’ li Kutan. A’an xye, “Wan jun cultura re li evangelio, jun paay chi paab’aal ut chi ajom ut chi b’aanuhom li wan sa’ xyanqeb’ chixjunileb’ li komon sa’ Lix Iglees li Jesukristo reheb’ laj Santil Paab’anel sa’ Roso’jikeb’ li Kutan.” Sa’ li cultura re li evangelio, wan li saq ru ch’oolej, li wulak rajlal xamaan sa’ li iglees, xkanab’ankil li alcohol, li may, li te, ut li cafe. Wan li tiikil ch’oolej ut li yaalil wank; naqataw ru naq sa’eb’ li qak’anjel sa’ li Iglees, ink’a’ nokotaqe’, chi moko nokokub’e, nokoxik b’an chi uub’ej.

Wan k’a’ru nintzol rik’ineb’ li chaab’il komon ut amiiw sa’ li junjunq chi ch’och’ ut tenamit. Naq natzolman li loq’laj hu sa’ naab’al li aatinob’aal ut sa’ naab’al li cultura, naniman li qana’leb’ chirix li evangelio. Rik’in rilb’al li jar paay chi na’leb’ chirix li Kristo, naniman lin rahom ut lin na’leb’ chirix li Kolonel. Chiqajunilo noko’osob’tesiik naq naqil qib’, jo’ chanru xye li Awa’b’ej Russell M. Nelson, jo’ jun ralal li Dios, jo’ jun ralalil li sumwank, ut jo’ jun xtzolom li Jesukristo.

Lix tuqtuukilal li Jesukristo a’an choq’ qe chiqajunqal. Sa’eb’ li kutan a’in, jun saaj winq xpatz’ we, “Elder Gong, ma toj naru nin’ok sa’ choxa?” A’an ink’a’ naxnaw ma naru nakuyman lix maak. Laa’in xinpatz’ ani xk’ab’a’, xwab’i a’an chi anchal inch’ool, xinye re naq taaraatina lix obiisp, ut xinq’alu a’an. A’an naxik chi wan xyo’onihom rik’in li Jesukristo.

Sa’ jalan chik na’ajej, xinye resil li saaj winq a’an. Moqon, xink’ul jun hu li natikla chi jo’ka’in: “Elder Gong, laa’in ut li wixaqil xqak’iiresi b’eleeb’ li qakok’al … ut xoowan sa’ wiib’ li mision.” A’ut “junelik xweek’a naq ink’a’ tinkanab’aaq chi ok sa’ li choxahil awa’b’ejihom … xb’aaneb’ li ninqi maak xinb’aanu naq toj saajin chaq.”

A’an xye, “Elder Gong, naq laa’at xaye resil li saaj winq li x’ok chixyo’oninkil naq taakuye’q lix maak, xnumta xsahil inch’ool, ut xink’e reetal naq maare taaruuq taakuye’q lin maak laa’in.” Sa’ xraqik kixye, “Anajwan ninra wib’ b’ayaq.”

Li komonil sa’ li sumwank naniman naq nokowan sa’ komonil ut naq nokochal rik’in li Qaawa’ sa’ li rochochnal a’an. Li Qaawa’ nokorosob’tesi naq maa’ani nachunla xjunes. Ut maa’ani nanawok re. Li kristiaan li chunchu chiqak’atq maare taakanaaq choq’ jun chaab’il amiiw. Chiqataw a’an, ut chiqayiib’ jun xna’aj sa’ lix ninq’e li Karneer, a’an li nintz’aama, sa’ lix santil k’ab’a’ li Jesukristo, amen.