Chak’ul lix maatan

Li sihok maatan nab’aanuman sa’ chixjunileb’ li tenamit chalen chalen. Chiru li jun q’e jun q’e kutan, li sihok maatan naxkawresi li komonil wank, li rahok ut li b’antioxink, ut naxninq’ehi li sumlaak, li ketok chihab’, ut li jar paay chi xninqal kutan. Ut wankeb’ ajwi’ xkomon chik lix yo’ob’tesihom li Dios li neke’sihok maatan chirib’ileb’ rib’. Sa’ xyanqeb’ k’iila paay chi xul li neke’xb’aanu, wankeb’ li pinguino li neke’xsi lemtz’ ruhil pek naq neke’raj xlaq’ab’ankileb’ rib’, ut wankeb’ li bonobo (a’an jun li b’atz’) li neke’xsi li ru che’ re naq te’ok xkomon chik li b’atz’ sa’ xyanqeb’.

K’a’ru maatan aasihom laa’at? K’oxla junaq li maatan li xataw—malaj xayiib’—li tz’aqal tz’aqal us choq’ re jun laa komon. Laa’at xanaw chi ch’olch’o naq li maatan a’an tz’aqal taawulaq chiru ut tixk’uula junelik. K’a’ru li maatan a’an? Ma xak’e re laa na’? jun laa wamiiw? laa ka’ch’in? laa tzolonel? laa mama’? K’a’ru xaweek’a naq xataw li maatan a’an? K’a’ru xaweek’a naq xak’oxla k’a’ru tixb’aanu naq naxte li maatan? Jo’kan ajwi’, ma wan ani li xk’e aawe li maatan tz’aqal chaab’il? K’a’ru xaweek’a naq xak’ul?

Naq wuqub’ chihab’ wan we ut lin junkab’al kiwan chaq aran Arabia, ki’el jun li ak’ pelicula, a’an Chitty Chitty Bang Bang xk’ab’a’. Sa’ li pelicula a’an, wan jun li b’eleb’aal ch’iich’ li naxch’e’ rib’ xjunes, naxik sa’ xb’een li ha’, ut napurik ajwi’! Xinnaw naq aran Inglaterra sa’ qatenamit neke’xk’ayi jun li b’atz’uul re li ch’iich’ a’an, ut jwal nawaj junaq li we! Wan ajwi’ jun lix ch’ina palaank li naxte xxik’ li ch’iich’! Lin yuwa’ xko’o chi trab’ajik aran Inglaterra ut xpatz’ we ma wan k’a’ru tinwaj naq tixxok chaq choq’ we, ut xinye re naq jwal twaj junaq lin b’atz’uul re li ch’iich’ sa’ li pelicula Chitty Chitty Bang Bang.

Lin yuwa’ kiq’aj, a’b’an ink’a’ nawil li b’atz’uul rik’in. Xraho’ inch’ool, ut xink’oxla naq xsach sa’ xch’ool inyuwa’. A’b’anan, 10 kutan chik xinket inchihab’, ut xwil jun li ch’ina maatan choq’ we, lanlo chi jwal chaab’il. Chi jwal sa lin ch’ool, a’b’an chi k’a’ch’in ajwi’ woyb’enihom, xinte li maatan ut xwil lin b’atz’uul. Xinyaab’ak xb’aan naq jwal sa lin ch’ool. Xinkelo li ch’ina palaank ut xtehe’ lix xik’, chanchan ajwi’ sa’ li pelicula! Jwal xinb’antioxi re lin yuwa’ li chaab’il maatan a’an. Xinb’atz’un rik’in li ch’iich’ a’an k’iila chihab’, ut xink’uula k’iila chihab’ chik. Anchal juntaq’eet xsahil xch’ool inyuwa’ ut inch’ool laa’in rik’in li maatan a’an.

Naru naqil li sihok maatan sa’ oxjach:

1. Wan xk’eeb’al li maatan, naq laj k’ehonel naxsik’ ru, naxyiib’, malaj naxkawresi li maatan ut naxsi. Naraj naq laj k’ehonel tixk’oxla chi us li maatan, ut naq tixyal xq’e re naq chaab’ilaq.

2. Wan xk’ulb’al ut xteeb’al li maatan, naq laj k’ulunel naxk’ul li maatan rik’in laj k’ehonel, ut maare naxk’utb’esi li sachok ch’oolej, li b’antioxink, ut sahil ch’oolej naq ok re chixteeb’al, ut maare narisi junaq lix b’ak’leb’ malaj xlanb’al re taaril k’a’ru wan chi sa’.

3. Chirix a’an wan li na’leb’ maare jwal aajel ru, a’an xk’ulb’al li maatan. Xk’ulb’al li maatan chi anchal ch’oolej, a’an jwal nim chiru yal rajb’al ut xteeb’al li maatan. Nim ajwi’ chiru yal xk’eeb’al reetal xloq’al malaj xtz’aq li maatan ut xb’antioxinkil re laj k’ehonel. Re xk’ulb’al chi anchal ch’oolej, tento taqak’uula choq’ qe, tz’aqal taqoksi chi tz’aqal sa’ qayu’am, toja’ ut naq taqak’oxla laj k’ehonel rik’in b’antioxink.

Li k’uluk maatan maawa’ yal k’uluk—a’an b’an jun li k’anjel li wan xyaalal, ut ink’a’ naraqe’ naq ak xtehe’ li maatan. Li k’uluk naraj naq taqa’oxloq’i ut taqasume li maatan ut aj k’ehonel re naq jwal toojunajiiq wi’chik jo’ aj k’ulunel ut aj k’ehonel. Naq nink’oxla li b’atz’uul a’an nanaq sa’ lin ch’ool naab’al li sahil ch’oolej, ut naweek’a chi ak’il lix rahom lin yuwa’ choq’ we, li kireetali chaq rik’in li maatan a’an ut xkomon chik li usilal choq’ we.

Li qaChoxahil Yuwa’ ak xkawresiheb’ k’iila maatan re li saqen ut li yaal li naraj xtaqlankil chaq sa’ qab’een laa’o, li ralal xk’ajol. Neke’yo’la li maatan a’an sa’ xch’ool li xNimal ru aj K’ehonel chanchan jun yo’leb’aal ha’ sa’ chaqi ch’och’. “Chixjunil li usilal ut chixjunil li qamaatan, taqe’q nachal chaq, ut nakub’e chaq rik’in lix Yuwa’ileb’ li chahim.” Sa’ li qasumwank rik’in li Yuwa’b’ej, a’an laj k’ehonel junelik ut laa’o aj k’ulunel tuulan qach’ool.

A’b’an maajun maatan tooruuq raj chixk’ulb’al chi maak’a’ li maatan jwal nim, a’an lix Karneer li Dios, li Ralal, li Jesukristo. Chixjunileb’ li maatan li k’eeb’ileb’ xb’aan li qaYuwa’ neke’yo’la rik’in li mayej kixk’e li Jesukristo sa’ Getsemani ut chiru li krus, ut rik’in lix waklijik chi yo’yo. Li Jesukristo, laj Tojol qix aj uxtaan, a’an li maatan q’axal nim naxk’e lix Yuwa’ileb’ li chahim. “Rik’in li maatan re li Ralal, kixkawresi li Dios jun li b’e q’axal wi’chik chaab’il.”

Twaj aatinak chirix jun li xnimal ru maatan re li nawok, li naxk’e qawankil chixk’ulb’al chixjunilli naraj xk’eeb’al qe li qaYuwa’—a’an jun maatan re nawok li naru xk’ulb’al chi tz’aqal tz’aqal ut chi anchal qach’ool re naq tooxtenq’a chixnawb’al k’a’ru aj-e li sahilal ut li rahilal ut xmajelal qana’leb’. A’an li maatan re xnawb’al naq laa’o ralal xk’ajol li Dios. K’ajo’ xchaq’al ru li na’leb’ a’an! Sachol ch’oolej! Ut maawa’ yal jaljookil ru aatin.

Ab’i li na’leb’ a’an chanchan toja’ nakawab’i! Tz’aqal yaal naq laa’at lix rab’in. Tz’aqal yaal naq laa’at li ralal. Ut li b’e yookat chixk’amb’al, a’an li kixk’uub’ li Dios choq’ re li sahil ch’oolej. Sa’ xnimal ru xrahom, naxnaw anihat chaq naq maji’ nakatchal arin sa’ ruchich’och’ ut naxnaw k’a’ru ak xak’ul sa’ laa yu’am arin, ut ak xk’uub’ chaq xna’leb’ rik’in uxtaan choq’ re li k’a’ru toj taak’ul. Ut k’a’jo’ naraj naq sa’ jun kutan tatsutq’iiq rik’in, re naq taak’ul tz’aqal rajom chixjunileb’ lix chaab’il maatan, a’an li yu’am chi junelik rik’in a’an.

Ak ch’olch’o li na’leb’ a’an, a’b’an laa’o naqaye ma taqaj xtawb’al ut xk’ulb’al. Li maatan a’in ak xtaqlaak chaq sa’ qab’een xb’aan li Yuwa’b’ej. Lix tz’aq li maatan ak tojb’il chaq xb’aan li Kolonel. A’ut wi ak nakanaw li na’leb’ a’in, ut nakaye ut nakab’icha chiru k’iila chihab’, maare ak xlub’ chaq xnimal ru choq’ aawe ut ink’a’ chik nakaweek’a li wankilal ut li tuqtuukilal rik’in.

Wi ta li nimla maatan a’in—ut li tuqtuukilal ut li qayo’onihom li nayo’la rik’in—neke’kana chi ink’a’ ajb’ileb’, teeb’ileb’, ut k’ulb’ileb’, jwal nim raj li sachomq a’an! Jwal ra raj choq’ re laj K’ehonel! “Xbʼaan naq kʼaʼru tixra wiʼ junaq winq wi kʼeebʼil jun maatan re, ut moko naxkʼul ta li maatan? Kʼehomaq reetal, moko nasahoʼ ta saʼ xchʼool rikʼin li kʼaʼru kʼeebʼil re, chi moko nasahoʼ saʼ xchʼool rikʼin li ani kikʼehok re li maatan.”

Nakatinb’oq chixk’ulb’al xb’een sut, malaj chi jwal anchal wi’chik aach’ool li na’leb’ naq laa’at jun ralal li Dios chi tz’aqal yaal. Tento taak’ix xb’ak’leb’ li maatan, taahir lix lanb’al, taate lix kaaxonil, ut chi tuulan aach’ool ut rik’in b’antioxink taak’ul laa nawom chirix li na’leb’ a’in li jwal nim xwankil. Li Santil Musiq’ej naru tixye sa’ laa ch’ool naq laa’at jun ralal li Q’axal Taqenaq Xwankil.

Naq naqak’ul li nimajwal na’leb’ a’in chi anchal aach’ool ut nak’ojob’aak ut nasaho’ laa ch’ool xb’aan, najala laa k’a’uxl chi junajwa! Naru taaweek’a lix rahom li Dios, taawab’i xyaab’ xkux, ut taawil li ruq’, maak’a’ naxye k’a’ru nakak’ul malaj toj maji’ nakak’ul. Naru taajal aana’leb’ chawix laa’at ut chirixeb’ laa was aawiitz’in. Laa sumwank rik’in laj Kolol aawe nakawuuk, ut li maatan a’in naxk’e chi ak’il laa yo’onihom ut li k’a’ru ch’ina-us sa’ laa yu’am.

Nintz’aama chawu, ma tattijoq re xnawb’al ma yookat chixk’ulb’al li na’leb’ a’in sa’ laa waam? Nintz’aama chawu, ma taak’ul li maatan? Ma taak’ul chi jwal anchal wi’chik aach’ool chiru li ak xab’aanu chaq junxil—ut ma taak’ul ajwi’ xkomoneb’ chik li maatan li neke’rochb’eeni li maatan a’an?

Maare taapatz’, “K’a’ru tento tinb’aanu re naq tink’ul li maatan a’in rik’in li Dios?” Relik chi yaal, maak’a’ taab’aanu. A’an jun simaatan k’eeb’il xb’aan laj K’ehonel. Ak b’aanunb’il chikan. Yal taak’ul. Laaʼat jun reheb’ lix kok’al. Raarookat xb’aan a’an. Misach aach’ool chixtz’ilb’al rix. Maaram ru li maatan a’in rik’in xk’oxlankil naq maare moko k’ulub’ejat ta. Li tz’aqal yaal, a’an naq maajun qe wan qak’ulub’—chixjunileb’ lix maatan li Yuwa’b’ej neke’k’ule’ ka’ajwi’rik’in lix k’ulub’, li ruxtaan, ut li rusilal li Santil Mesias, ut k’a’jo’ naraj naq eb’ li ralal xk’ajol te’xk’ul li maatan a’an. Aran, naq toje’ xanaw chi ak’il malaj xb’een sut naq laa’at jun ralal li Dios, chatsaho’q chixb’antioxinkil li maatan a’in.

Chirix li wokik chi paab’ank naq wan maare 25 chihab’ we, ak ninnaw chik naq laa’in jun ralal li Dios chi tz’aqal yaal. Naq nink’ul li maatan a’in chi jwal anchal wi’chik inch’ool, jwal ninnaw ajwi’ anihin ut naq raarookin. Li k’a’ru natenq’an we chixtawb’al ru li na’leb’ a’in, a’an li loq’laj hu, li wosob’tesinkil rik’in li patriarca, li santil ochoch, xtenq’ankil li was wiitz’in, li b’antioxink, ut li tijok sa’ lin junkab’al. Nasach inch’ool chixk’oxlankil chan ru xk’ojob’aak raj inch’ool junxil, malaj chan ru xe’tuqub’aak raj lin ch’a’ajkilal wi ta ak xinnaw chaq li na’leb’ a’in.

Laj Moroni naxye qe naq miqatz’eqtaana “xyaalalileb’ li maatan naxk’e li Dios,” ut naq choochalq b’an “rik’in li Kristo,” ut chiqachapaq qib’ “chiru li junjunq chi chaab’il maatan.” Naru tatchalq rik’in li Kristo chi k’ojk’o aach’ool rik’in lix rahom ut taak’ul lix maatan re sahil ch’oolej, tuqtuukilal, yo’onink, saqen, li yaal, ut chaab’il na’leb’—chi maak’a’ laa xutaan ut chi teeto laa tel ut laa wuq’ re naq tatk’uluq. Ut naru taak’uleb’ li maatan a’in xb’aan naq k’ojk’o aach’ool chixnawb’al naq laa’at jun xrab’in li Dios raarookat, malaj laa’at jun ralal li Dios raarookat, ut a’an ak xsi aawe li Ralal re naq tixkol aawix, tixtiikob’resi aawu, ut tatxsantob’resi.

Laa’at jun ralal li Dios Maawa’ yal ch’ina b’ich li aatin a’an. B’aanu usilal, ma taawaj, taate, ut taak’ul laa nawom rik’in li maatan a’in re li Dios? Ma taak’uula jo’ xchaq’al ru b’ihomal? Chak’ul li maatan chi ak’il, malaj chak’ul chi tz’aqal yaal xb’een sut, ut chakanab’ chixjalb’al laa yu’am chixjunil. A’an a’in li b’e q’axal chaab’il wi’chik li kixk’awresi li Dios choq’ aawe rik’in xsiib’al li Ralal. Nakatwan laa’at re naq taawanq xsahil aach’ool! Sa’ xk’ab’a’ li Jesukristo, amen.