Chi k’utk’u chiru li qilob’aal

Ex was wiitz’in, sa inch’ool naq wankin arin eerik’in. Nekexqara, nokob’antioxin cherix, ut naqeek’a qosob’tesinkil xb’aaneb’ lee tij.

Sa’ li jolomil ch’utub’aj-ib’ xnume’, li Awa’b’ej Russell M. Nelson kixye: “Ma naqil li k’a’ru yoo chi k’ulmank, chi k’utk’u chiru li qilob’aal? Nintz’aama naq ink’a’ taxaq taasachq chiqu lix nimal ru li hoonal a’in! Li Qaawa’ yoo chixseeb’ankil lix k’anjel sa’ tz’aqal xq’ehil.”

Xseeb’ankil lix k’anjel. Li aatin “seeb’ank” jwal aajel ru. Naraj naxye, xik sa’ junpaat, chi seeb’, ut rik’in anchalil. Sa’ lix k’iijik li Iglees ut lix k’uub’anb’il na’leb’ li Kristo, yoo chi uxk li seeb’ank. Ut laa’o nokotz’aqon sa’ a’an.

Sa’ abril re 1834, aran Kirtland, Ohio, li profeet aj Jose Smith kixch’utub’eb’ chixjunileb’ laj k’amol re li tijonelil sa’ jun tzoleb’aal jwal ka’ch’in. Sa’ li Ch’utamil Kab’l a’in tooruuq raj roksinkil naab’aleb’ re li tzoleb’aal a’an ut toj wan raj na’ajej taakanaaq. Chan laj Jose Smith, “Yal junjunq chi winq re li tijonelil nekeril arin sa’ li ewu a’in, a’b’anan li Iglees a’in tixnujob’resi Norteamerica ut Sudamerica—tixnujob’resi chixjunil li ruchich’och’.”

Li profeetil aatin a’an yoo chi tz’aqlok ru “chi k’utk’u chiru li qilob’aal.” Sa’ Lix Iglees li Jesukristo reheb’ laj Santil Paab’anel sa’ Roso’jikeb’ li Kutan, yookeb’ chi tamk li komon ut li junkab’al, li mision ut li misioneer, li ch’utleb’aal kab’l ut li santil ochoch, ut yookeb’ ajwi’ chi tamk laj tzolonel sa’eb’ li seminario, instituto, ut universidad chiru chixjunil li ruchich’och’.

Naqab’antioxi naq wanko sa’ li ruchich’och’ naq li Iglees yoo chi nimank sa’ xnimal ut xwankilal, jo’ ajwi’ sa’ lix ch’ooleb’ ut lix yu’ameb’ lix komon. Nawb’il qu jo’ xtzolom li Jesukristo. Naqawotz li qanawom chirix a’an, lix Iglees, lix na’leb’, ut lix b’ehil re sumwank. Laa’o lix tenamit, ut a’an aj Kolol qe.

Nasach inch’ool xb’aan “lix nimal ru li hoonal a’in,” jo’ naxye li Awa’b’ej Nelson, ut ninb’antioxi re li Qaawa’ lix k’anjel a’an. Chooxaqliiq chi kaw jo’ xtzolom a’an, jo’ aj k’ehol reetal lix tz’aqlojik ru li profeetil aatin, re najter kutan ut re li kutan a’in.

Wankeb’ laj kaʼpakʼal-u li te’xye, ““Ilomaq arin” ut … “ilomaq aran,”” jo’ ke’xye sa’ xkutankil laj Jose Smith. A’b’anan, maak’a’eb’ aj-e sa’ li xnimal ru k’anjel a’in. Chijultiko’q eere li kixye laj Jose Smith: “Maajun chi uq’ej tz’aj ru naru taaramoq re li k’anjel; taawanq li rahob’tesink, … a’ut li yaal re li Dios taaxik chi uub’ej rik’in kawilal, chaab’ilal, ut chi maajun wankil sa’ xb’een, toj reetal naq puktesinb’ilaq sa’ chixjunil li ch’och’, wulajenaqaq sa’ chixjunil li tzuul, numsinb’ilaq sa’ chixjunil li tenamit, ut ab’inb’ilaq sa’ chixjunil li xikej toj reetal naq li rajom li Dios taatz’aqob’resiiq ru, ut li Nimla Jehova tixye naq choyb’il li k’anjel.”

Sa’ lin k’anjel chiru li chihab’ a’in, laa’in xink’e reetal naq li Qaawa’ yoo chixseeb’ankil lix k’anjel. Yookeb’ chi kab’lamank li santil ochoch sa’ junpaat, jo’kan naq k’iheb’ chik li komon neke’ru chi loq’onink sa’ li rochoch li Qaawa’. Xkab’, eb’ li misioneer yookeb’ chixch’utub’ankil k’a’jo’ xk’ihaleb’ li kristiaan sa’ lix korral li Chaab’il aj Ilol Karneer, a’ li Jesukristo. Ut rox, yookeb’ chi tamk li ani “neke’xsik’ li Jesus a’in” sa’eb’ li jar paay chi tzolok nawan sa’ li Iglees.

Sa’ li Iglees anajwan wankeb’ 367 li santil ochoch li k’uub’aak, kab’laak, malaj k’anjelak yookeb’. Ut kʼaʼru aj-e a’an? Lix sumenkil a’an tz’iib’anb’il chiru chixjunileb’ li santil ochoch: “Santilal re li Qaawa’.” Li santil ochoch naxk’eheb’ li taqenaqil usilal kawresinb’ileb’ xb’aan li qaYuwa’ sa’ Choxa choq’ qe. Ex was wiitz’in, yooko chixseeb’ankil li qasantilal naq nokowan chi k’ulub’ej re ok sa’ li santil ochoch, naq nokoloq’onin sa’ rochoch li Qaawa’, ut naq noko’ok sa’ sumwank rik’in li Dios qajunes qib’ ut ruuchileb’ li qaxe’ qatoon li ak kamenaqeb’.

Li Awa’b’ej Nelson kixye: “Yookeb’ chi k’ihank lix pleetihom laj tza, sa’ xnimal lix kawilal ut chan ru nab’aanuman. Maajo’q’e kiwan x’aajelil ru jo’ naq wan anajwan li xik sa’ li santil ochoch chi kok’ aj xsa’. Nintz’aama eere naq textijoq ut teetz’il rix chan ru nekenumsi lee hoonal.” Sa’ li rochoch naru naqeek’a xsantilal ut xtuqtuukilal li Qaawa’.

Sa’ li chihab’ xnume’ kinru chi jolomink sa’ lix q’axtesinkil li santil ochoch re Mendoza Argentina. Naq kin’aatinak aran, kinye resil li profeetil aatin kixye li Elder Melvin J. Ballard sa’ 1926, naq lix k’anjel li Qaawa’ timil timil taanimanq aran Sudamerica sa’ xtiklajik, “chanchan naq jun xtoonal li ji timil timil naniman rik’in jun iyaj.” Ink’a’ taamoq sa’ yal ta jun kutan,” a’b’an k’iila mil te’xjunaji rib’ sa’ li Iglees, ut eb’ li tenamit aran Sudamerica te’wanq “choq’ nimla metz’ew sa’ li Iglees.” Kiwil chi tz’aqlok ru li profeetil aatin a’an chi k’utk’u chiru li wilob’aal.

Mendoza, jun ch’ina iyaj chaq junxil, a’an chik jun nimla xtoonal li ji. Li nimank a’an yoo chi k’ulmank chiru chixjunil li ruchich’och’.

Naqil naq li Qaawa’ yoo chixseeb’ankil lix k’anjel sa’eb’ lix mision. Sa’ 2024, 80.000 li misioneer yookeb’ chi k’anjelak sa’ 450 li mision. 36 reheb’ li mision a’an, toj ak’eb’. Sa’ li chihab’ xnume’, ke’oksiman numenaq 308.000 li ak’ komon sa’ li Iglees xb’aan xk’anjeleb’ li misioneer. A’ut nim wi’chik xwankil chiru li ajl, li musiq’ej re li ch’utub’aak li yoo chi k’amok reheb’ li aamej rik’in li Jesukristo ut lix evangelio.

Nink’oxlaheb’ li apostol aj Brigham Young ut aj Heber C. Kimball, li ke’ok chi k’anjelak jo’ misioneer aran Islas Britanicas sa’ 1839. Ke’yajer; ke’xkanab’ xjunkab’aleb’ sa’ li yajel ut li neb’a’il. A’b’anan, ke’taqe’ sa’ jun b’eleb’aal, ut naq toj neke’rileb’ lix raarookil komon, laj Heber kixye, “Chooxaqliiq ut chiqach’aqrab’iheb’ chi sa qach’ool.” Ke’xaqli ut ke’xjap re chixyeeb’al, “Hurra, hurra re Israel.”

Laa’in kink’e reetal li anchalil ch’oolej ajwi’ a’an aran Lima, Peru, naq kinnaweb’ ru li misioneer sa’ li CCM ut sa’eb’ li mision aran Lima. K’a’jo’ xchaab’ilal a’an! Kink’e reetal li seeb’ank chi k’utk’u chiru li wilob’aal. Wankeb’ anajwan wuqub’eb’ li mision yal aran Lima.

Sa’ xraqik li qach’utam, eb’ li misioneer ke’xk’e chi sachk inch’ool. Ke’xaqli ut ke’xyaab’asi, “Hurra re Israel.” Maajo’q’e taasachq sa’ inch’ool a’an; nawaj raq naq chejunilex xexwan raj aran. Chi k’utk’u chiru li wilob’aal wankeb’ li misioneer li ke’xkanab’ “li kʼaʼaq re ru re li ruchichʼochʼ aʼin” re k’anjelak chiru li Qaawa’ ut xtenq’ankil chixseeb’ankil lix k’ulunik.

Li Qaawa’ yoo chixseeb’ankil lix tzolb’aleb’ li qakomon, jo’eb’ ajwi’ li moko komoneb’ ta, chiru chixjunil li ruchich’och’. Jun na’leb’ na’nooko wi’ jo’ iglees, a’an li qana’leb’ chirix li tzolok. Li Qaawa’ kixtaqla sa’ xtiklajik lix k’ojob’ankil wi’chik li Iglees, “Chesikʼ xkʼulbʼal eenawom, rikʼin li tzolok ut rikʼin ajwiʼ li paabʼaal.” A’an yoo chi k’ulmank anajwan, ut “hurra” naqaye xb’aan a’an.

Wankeb’ numenaq 800.000 laj tzolonel chiru li ruchich’och’ li tz’iib’anb’ileb’ sa’ li seminario ut li instituto. K’a’jo’ xk’ihal a’an chalen chaq xtiklajik li Iglees. Eb’ li qasaaj neke’xch’utub’ rib’ eq’la, b’enwa’leb’, ut ewu re tzolok sa’ komonil, sa’ internet, ut sa’ kab’l. A’aneb’ jun teep aj pleet nim ru ut tiik xch’ool, yookeb’ chixtawb’al xmetz’eweb’ sa’ komonil naq neke’tzolok chirix li Jesukristo, neke’xtaaqe a’an, ut neke’xch’olob’ xyaalal naq a’an li Ralal li Dios.

Sa’ li chihab’ xnume’ kin’aatinak rik’in jun ch’uut chi aj tzolonel sa’ li seminario ut li instituto, jo’eb’ ajwi’ lix na’ xyuwa’ aran sa’ li Universdad de Utah. Lix wanjikeb’ aran kixk’ut xyaalal li rajomeb’ chixnawb’al ru ut chixtaaqenkil li Jesukristo. Li kinye reheb’ a’an jwal saqen ru: K’ehomaq xhoonal li Qaawa’. Kinye reheb’ naq te’xb’is lix tzolb’aleb’ sa’ eskweel rik’in lix tzolb’aleb’ q’axal taqenaq, a’ chirix “li Ralal li yo’yookil Dios.”

Ninpatz’ ajwi’ a’an eere anajwan: Maak’a’ naxye chan ru tento teeroksi lee hoonal wulaj wulaj, k’ehomaq ajwi’ tz’aqal li hoonal re li Qaawa’ re rilb’aleb’ li loq’laj hu, xtzolb’al Kim, Taaqehin jo’ junkab’al, tijok, k’anjelak sa’ li Iglees, rilb’aleb’ li komon, xk’ulb’al li loq’laj wa’ak, loq’onink sa’ li santil ochoch, ut xk’oxlankil li kʼaʼru re li Dios. Li Qaawa’ ut laj Kolol qe kixye, “Tzolomaq eerib’ wik’in … ut sa texwanq.” Paab’omaq li naxye. Ut k’ehomaq tz’aqal xhoonal a’an.

Li Awa’b’ej Nelson kixye: “Nintz’aama eere naq teekanab’ chi numtaak li Dios sa’ lee yu’am. K’ehomaq jun tiikil raqal lee hoonal re. Naq teeb’aanu, k’ehomaq reetal chan ru naq textiikisiiq chi uub’ej sa’ musiq’ej.”

Naqil li tiikisiik a’an sa’eb’ li seminario, instituto, ut tzoleb’aal reheb’ li Iglees. Sa’eb’ li na’ajej a’an, li Qaawa’ a’an li xb’eenil. Chiwanq taxaq sa’ xb’een na’ajej sa’ li qayu’am chiqajunjunqal.

Jun chik k’anjeleb’aal li naxk’ut xnimankil li tzolok sa’ li Iglees a’an BYU–Pathway Worldwide. Chiru li ruchich’och’, wankeb’ 75.000 li ak xe’xtz’iib’a rib’ ut toj te’wanq chik xkomon. Lix k’ihaleb’ a’an komon sa’ li Iglees, ut jun rox jachal reheb’ a’an wankeb’ aran Africa. Pathway naxtenq’aheb’ li kristiaan chi tzolok. Xb’aanunkileb’ li curso naxtenq’aheb’ chixtawb’al li trab’aaj, ut li trab’aaj naxchaab’ilob’resi xyu’ameb’ li junkab’al ut chi jo’kan jwal wi’chik neke’ru chi k’anjelak chiru li Qaawa’.

Naq yookin chaq chi aatinak rik’ineb’ laj jolominel aran Uganda, ke’xye we naq chixjunileb’ li komon sa’ li awa’b’ejil re oqech tz’iib’anb’ileb’ sa’ BYU–Pathway. Wi kawresinb’ilo chi us sa’ tib’elej ut sa’ musiq’ej, tooruhanq chi numtaak sa’ xb’een lix b’alaq’il na’leb’ laj tza. Chijultiko’q eere li raatin laj Pedro: “Laj tza, yoo chi sutink re xsik’b’al ani tixnuq’, jo’ jun kaqkojl japjo re.”

Nink’e reetal naq us ta chaab’il li esil chirix li evangelio, wankeb’ ajwi’ li ani neke’ch’a’ajko’, neke’laj xpaab’aal, neke’wiib’an xch’ool, ut ink’a’ neke’xtaw xsumenkileb’ lix patz’om. Ex was wiitz’in, li Jesukristo a’an li sumehom. Tikib’omaq rik’in a’an. Sik’omaq li ruq’ a’an sa’ lee yu’am. Ab’ihomaq a’an. “Misach eech’ool chi k’oxlak,” chan reheb’ lix tzolom aran Getsemani naq yoo chi nach’ok xkamik, rub’elaj xpaqonkil lix krus chiru xb’ehil Jerusalen, chiru Golgota, b’ar wi’ kixtz’aqob’resi lix mayej aj tojol-ix—li ka’ajwi’ kiru chi uxmank xb’aan a’an, li K’ajolb’ej Chirib’il chiru li Dios.

Chenawaq naq a’an naxtaw ru. Kixk’ul sa’ xb’een a’an chixjunil li qamaak, li qamajelal, li qarahilal, ut li qach’a’ajkilal, re naq tooruuq chi wank wi’chik rik’in li qaYuwa’ sa’ Choxa chi junelik. A’an kixye, “Chexʼiloq wankin wiʼ saʼ li junjunq eekʼoxlahom; miwiibʼan eechʼool, mexxuwak.” Li paab’aal chirix li Jesukristo naru chawaklesinkil ut chixk’irtesinkil laa waam toch’enaq. Kanab’ aawib’ sa’ ruq’ ut a’an tixseeb’a laa sutq’ijik “saʼ ruqʼ lix rahom.”

Ninka’suti li raatin li qayo’yookil profeet: “Ma naqil li k’a’ru yoo chi k’ulmank, chi k’utk’u chiru li qilob’aal? Nintz’aama naq ink’a’ taxaq taasachq chiqu lix nimal ru li hoonal a’in! Li Qaawa’ yoo chixseeb’ankil lix k’anjel sa’ tz’aqal xq’ehil.” Jo’ xtzolom a’an sa’ li kutan a’in chiqayaab’asi, “Hurra re Israel,” naq yooqo chixkawresinkil qib’ choq’ re li xkab’ xk’ulunik li Qaawa ut laj Kolol qe. Sa’ xk’ab’a’ li Jesukristo, amen.