Jolomil ch’utub’aj-ib’
K’irtesinb’il sa’ musiq’ej rik’in li Jesukristo
Jolomil ch’utub’aj-ib’ re abril 2025


11:29

K’irtesinb’il sa’ musiq’ej rik’in li Jesukristo

Li k’irtesiik sa’ musiq’ej ink’a’ naraj naxye k’irtesiik chiru xmajelal li tib’elej ut li ch’oolej sa’ li yu’am a’in. Li k’irtesiik sa’ musiq’ej nayo’la rik’in paab’aal ut xjalb’al qach’ool chiru li Jesukristo.

Lajeeb’ li saqlep rix ke’xtz’aama chiru li Kolonel, “Chawuxtaana qu!” Ut jo’kan kixb’aanu li Jesus. A’an kixye reheb’ naq te’xk’ut rib’ chiru laj tij ut, naq yookeb’ chi xik, ke’k’irtesiik.

Jun reheb’, naq kiril naq k’irtesinb’il chik, kixnima ru li Dios. Kisutq’i rik’in li Kolonel, kit’ane’ chiroq, ut kib’antioxin chiru.

Ut li Kolonel kixye re li nab’antioxin, “Laa paab’aal xkolok aawe.”

Li Jesukristo kixk’irtesiheb’ lajeeb’ li saqlep rix. A’b’an jun reheb’, naq kisutq’i rik’in li Kolonel, wan chik k’a’ru kixk’ul. A’an kik’irtesiik sa’ musiq’ej.

Beleeb’ li saqlep rix ke’k’ira sa’ tib’elej.

Jun kik’ira sa’ tib’elej ut sa’ musiq’ej.

Naq nink’oxla li seraq’ a’in, ninpatz’ ma yaal lix ka’pak’alil li na’leb’ a’an. Wi li k’irtesiik sa’ tib’elej ut sa’ musiq’ej moko juntaq’eeteb’ ta, ma naru nak’irtesiik junaq sa’ musiq’ej xb’aan li Kolonel, us ta toj maji’ nak’ira sa’ tib’elej ut sa’ ch’oolej?

Li xnimal ru aj K’irtesinel tixk’irtesi chixjunil li qamajelal—sa’ tib’elej ut sa’ ch’oolej—sa’ tz’aqal xhoonal a’an. A’ut, naq toj yooko chiroyb’eninkil li k’iraak sa’ tib’elej, ma naru took’irtesiiq sa’ musiq’ej?

K’a’ru naraj naxye li wank chi k’irtesinb’il sa’ musiq’ej?

K’irtesinb’ilo sa’ musiq’ej rik’in li Jesukristo naq naqasik’ ru xtaaqenkil a’an rik’in paab’aal, xq’axtesinkil li qaam re a’an re naq tooxjal, xpaab’ankileb’ lix taqlahom, ut ok sa’ sumwank rik’in a’an naq yooko chixkuyb’aleb’ ut chixtawb’al qana’leb’ rik’ineb’ li ch’a’ajkilal re li yu’am a’in, toj reetal naq toosutq’iiq rik’in a’an ut took’irtesiiq chi tz’aqal tz’aqal. Naru ninkana chi kaw naq toj yookin chiroyb’eninkil li k’irtesiik wi nintaaqe li Jesukristo chi anchal inch’ool.

Rik’in paab’aal chirix li Jesukristo nayo’la li yo’onink. Nintaw inyo’onihom naq ninyal inq’e chi kanaak chi kaw—jun kawilal li nayo’la rik’in paab’aal chirix li Jesukristo. Li paab’aal chirix a’an naxnimob’resi inyo’onihom chirix li k’iraak, ut lin yo’onihom naxkawob’resi lin paab’aal chirix li Jesukristo. A’an jun sutink-ix jwal nim xmetz’ew.

Li Qaawa’ kixye re laj Enos naq a’ lix paab’aal “xk’irtesink” re. Li k’irtesiik sa’ musiq’ej kichal naq laj Enos kixk’oxla rix li raatin lix yuwa’, li profeet aj Jakob, naq kitz’okaak li raam xb’aan rajom chixtawb’al ru li junelik yu’am, naq ki’elajin chiru li Dios sa’ tijok rik’in nimla metz’ew. Ut xb’aan x’anchalil ut xtuulanil lix ch’ool, kichal lix yaab’ xkux li Qaawa’ rik’in, kixye re naq kuyb’il lix maak. “At Qaawaʼ, chan ru nabʼaanuman?” kixpatz’ laj Enos re li Qaawa’. Ut li Qaawaʼ kixye re, “Saʼ xkʼabʼaʼ laa paabʼaal chirix li Kristo, … laa paabʼaal xkʼirtesink aawe.”

Sa’ xk’ab’a’ li qapaab’aal chirix li Jesukristo, naru taqasik’ k’irtesiik sa’ musiq’ej naq toj yooko chiroyb’eninkil li k’iraak sa’ tib’elej ut sa’ ch’oolej.

Sa’ xk’ab’a’ lix mayej aj tojol-ix, ut naq naqajal qak’a’uxl chi anchal qach’ool, li Kolonel nokoxk’irtesi chiru li maak, jo’ kixb’aanu rik’in laj Enos. Lix tojbʼal rix li maak li maakʼaʼ rosoʼjik naxtaw ajwi’ lix rahil qach’ool.

A’b’anan, li Qaawa’ maare ink’a’ tooxk’irtesi chiru li rahilal ut li yajel—xrahilal li tib’elej, eb’ li jar paay chi yajel jo’ li esclerosis multiple, li cancer, li ansiedad, li depresion, ut wankeb’ chik xkomon. A’ yaal re li Qaawa’ jo’q’e tooxk’irtesi chi jo’kan. A’ut naq yooko chi oyb’enink, naru naqasik’ ru k’irtesiik sa’ musiq’ej rik’in xk’anjelankil li qapaab’aal chirix a’an!

Li k’irtesiik naraj naxye tz’aqlok-u ut nujob’resiik. Jo’eb’ li oob’ chi tuq’ixq li wankeb’ xna’leb’ li ke’xnujob’resi lix saqen rik’in aseeyt choq’ re lix k’ulunik li b’eelomej, laa’o naru nokokana chi kaw rik’in li Jesukristo wi naqanujob’resi li qasaqen rik’in li aseeyt chi jalb’il qach’ool chiru a’an. Chi jok’an naq kawresinb’ilo choq’ re li ninq’e re li sumlaak, a’an li xkab’ xk’ulunik.

Sa’ li jaljookil ru aatin chixjunileb’ li lajeeb’ chi tuq’ixq wankeb’ sa’ li tz’aqal na’ajej, yookeb’ chiroyb’eninkil li b’eelomej. Chixjunileb’ ke’xk’am li saqen.

A’b’an naq kik’ulun a’an, tuqtu q’ojyin, li oob’ li maak’a’eb’ xna’leb’ ak x’oso’ lix aseeyt lix saqenkeb’. Ink’a’ nayeeman naq moko useb’ ta a’an, yal naq maak’a’eb’ xna’leb’. Eb’ li maak’a’eb’ xna’leb’ ink’a’ ke’xkawresi rib’ re naq te’lemtz’unq lix saqenkeb’ rik’in li aseeyt re jun ch’oolej li jalb’il.

Ut chi jo’kan, naq ke’xtz’aama rokikeb’ sa’ li ninq’e re li sumlaak, li b’eelomej kixye, “Ink’a’ nekenaw wu.”

Rik’in a’an naqatzol naq eb’ li oob’ chi tuq’ixq li wankeb’ xna’leb’ neke’xnaw ru. Kaw ke’kana rik’in a’an.

Nujenaqeb’ lix saqen rik’in li ajb’il ru aseeyt re jun ch’oolej li jalb’il, li kixk’e xk’ulub’eb’ li oob’ chi ok sa’ li ninq’e re li sumlaak sa’ xnim uqʼ li b’eelomej.

Jo’ kixye, li Kolonel, “Tiikaqex chi paabʼank, junelik chextijoq, chi wanq eexam chi kʼuubʼanbʼil ut chi lochlo, ut chi wan xyaʼal eerikʼin, re naq kawalaqex saʼ xkʼulunik li Bʼeelomej.”

Five Wise Virgins, xb’aan laj Ben Hammond

Five Wise Virgins, xb’aan laj Ben Hammond

Jun chaq’al ru estatua reheb’ li oob’ chi tuq’ixq li wankeb’ xna’leb’ toje’ xk’ojob’aman sa’ li Manzana re li Templo, chirix li rokeb’aal lix jolomil kab’lal li Komonil re Tenq’ank chi nach’ rik’in li santil ochoch re Lago Salado.

Jwal chaab’il li na’ajej a’an re xk’utb’esinkil xyaalal li jaljookil ru aatin. Xb’aan naq rik’in xk’ulb’aleb’ ut xpaab’ankileb’ li sumwank, jo’eb’ li neke’qak’ul sa’ li rochoch li Qaawa’, naqanujob’resi li qasaqen rik’in li aseeyt re jun ch’oolej li jalb’il.

Eb’ li oob chi tuq’ixq li wankeb’ xna’leb’ neke’xwotz lix saqen.
Eb’ li oob chi tuq’ixq li wankeb’ xna’leb’ neke’xtenq’a rib’ chirib’ileb’ rib’.

Eb’ li ixq li neke’reetaliheb’ oob’ chi tuq’ixq ink’a’ yookeb’ chixwotzb’al lix aseeyt, a’b’an yookeb’ chixwotzb’al li saqen naq neke’xtaqsi lix saqenkeb’, li nujenaqeb’ rik’in aseeyt ut li neke’lemtz’un chi kaw. Na’ilman ajwi’ naq yookeb’ chixtenq’ankil rib’ chirib’ileb’ rib’—li jun chixk’atq li jun chik, jun q’alq’o sa’ xtel jun chik, neke’ril rib’ chirib’ileb’ rib’, ut nokohe’xb’oq chi chalk sa’ li saqen.

Relik chi yaal, “[laa’o] lix saqen li ruchichʼochʼ.” Li Kolonel kixye:

“Nekexinkʼe chi wank choqʼ xsaqenkil li teepal aʼin. Jun tenamit kʼojkʼo saʼ xbʼeen jun li tzuul moko naru ta xmuqbʼal.

“… Ma naqaloch tabʼiʼ … jun xam ut naqakʼe rubʼel chakach? Inkʼaʼ, saʼ xnaʼaj li xam bʼan, ut naxkʼe xsaqenkil chixjunilebʼ li wankebʼ saʼ li kabʼl;

“Chi joʼkan ut chekanabʼ chi lemtzʼunk lee saqen chiru li tenamit aʼin, re teʼruuq chirilbʼal eechaabʼil kʼanjel ut teʼxnima xloqʼal lee Yuwaʼ li wan saʼ choxa.”

K’eeb’il qataqlankil chixwotzb’al lix saqen a’an. Chek’e reetal naq nujenaq lee saqen rik’in li aseeyt re jun ch’oolej li jalb’il chiru li Jesukristo, ut chiwanq eesaqen chi kʼuubʼanbʼil ut chi lochlo. Toja’ naq teek’e chi lemtz’unk li saqen a’an. Naq naqawotz li qasaqen, naqak’am lix tenq’ li Jesukristo reheb’ li qas qiitz’in, najala li qach’ool, ut naru nokowan chi k’irtesinb’il sa’ musiq’ej us ta toj naqoyb’eni li k’iraak sa’ tib’elej. Ut naq naqakanab’ chi lemtz’unk li qasaqen, naru nasaho’ qach’ool us ta toj yooko chi oyb’enink.

Li loq’laj hu naxk’ut xyaalal li na’leb’ naq naru nokowan chi k’irtesinb’il sa’ musiq’ej naq najala li qach’ool rik’in li Jesukristo ut naqak’ul qametz’ew rik’in a’an, us ta toj yooko chiroyb’eninkil li k’iraak sa’ tib’elej.

Li apostol aj Pablo kixk’ul jun rahilal—jun “tiq’leb’ sa’ lix junxaqalil” kixye re, li ox wa kixtz’aama chiru li Qaawa’ naq taarisi. Ut li Qaawa’ kixye re laj Pablo, “Tz’aqal choq’ aawe li wusilal, xb’aan naq lin wankil tz’aqal nak’utun sa’ xmajelal li metz’ew.” Laj Pablo kixye:

“Jo’kan utan, chi anchal inch’ool … tinnima wib’ sa’ xmajelal inmetz’ew, re naq taahilanq wik’in lix wankil li Kristo.

“Nasaho’ sa’ inch’ool sa’ xmajelal inmetz’ew, … ut li raaxiik’ k’ulb’il sa’ xk’ab’a’ li Kristo, xb’aan naq jo’q’e maak’a’ inmetz’ew, toja’ naq q’axal kaw wib’.”

Li raatin laj Pablo naxk’ut naq us ta q’un qametz’ew, li qametz’ew rik’in li Jesukristo naru taatz’aqloq ru. Li ani naxnumsiheb’ li ch’a’ajkilal re li yu’am a’in, a’ut naxsik’ li Dios rik’in paab’aal jo’ kixb’aanu laj Pablo, naru tixnaw ru li Dios.

Ink’a’ kik’ira laj Pablo chirix lix majelal, a’b’an kik’irtesiik sa’ musiq’ej rik’in li Jesukristo. Sa’ xyi lix ch’a’ajkilal, kilemtz’un lix saqenkil lix paab’aal ut lix metz’ew rik’in li Jesukristo, ut laj Pablo kisaho’ xch’ool. Reheb’ laj Filipos a’an kixye, “Junelik chexsaho’q rik’in li Qaawa’. Ninye wi’chik eere: naq chexsaho’q.”

Ex was wiitz’in, yaal naq naru nokok’irtesiik sa’ musiq’ej, us ta toj yooko chiroyb’eninkil li k’iraak sa’ tib’elej ut sa’ ch’oolej. Li k’irtesiik sa’ musiq’ej ink’a’ naraj naxye k’irtesiik chiru xmajelal li tib’elej ut li ch’oolej sa’ li yu’am a’in. Li k’irtesiik sa’ musiq’ej nayo’la rik’in paab’aal ut xjalb’al qach’ool chiru li Jesukristo, ut rik’in xkanab’ankil naq taalemtz’unq lix saqenkil li jalaak a’an.

“Naabʼalebʼ li bʼoqbʼilebʼ, aʼut moko kʼihebʼ ta li [neke’xsik’ ru sik’e’k].”

Chiqajunilo took’irtesiiq sa’ tib’elej ut sa’ ch’oolej naq toowakliiq chi yo’yo. A’b’an ma taasik’ anajwan laa k’irtesinkil sa’ musiq’ej rik’in li Jesukristo?

Chi sa inch’ool ninch’olob’ xyaalal naq xjala inch’ool chiru li Qaawa’ Jesukristo. Yookin chixyalb’al inq’e chi wank chi k’irtesinb’il sa’ musiq’ej chiru a’an. Ninnaw naq chixjunil li k’a’aq re ru te’ak’ob’resiiq ut naq li k’iraak taachalq, jo’q’e naraj a’an, xb’aan naq yo’yo a’an.

Li xMaria aj Magdala a’an jun ixq li kik’irtesiik xb’aan li Jesukristo. Ut a’an jun ixq li kikana chi k’irtesinb’il sa’ musiq’ej rik’in li Jesukristo. Jo’ xtzolom a’an, kixtaaqe li Kolonel aran Galilea, ut kik’anjelak chiru.

Kiwan aran sa’ roq li krus, ut kiril lix kamik a’an.

Kiwulak sa’ lix muqleb’aal re xchoyb’al lix muqlajik, ut kixk’e reetal naq isinb’il li pek chiru li rokeb’aal, ut naq maak’a’ chik lix tib’el li Qaawa’ aran. Li xMaria yoo chi yaab’ak chixk’atq li muqleb’aal naq kipatz’e’ re, xb’een wa xb’aaneb’ li anjel, ut chirix a’an xb’aan li Kolonel, “At ixq, k’a’ naq nakatyaab’ak? Ani nakasik’?”

Li xMaria kixye, “Xe’xxok lin Qaawa’ ut ink’a’ ninnaw b’ar ta xe’xk’e.”

Ut li Jesus kixye lix k’ab’a’ a’an rik’in q’unil ch’oolej, “Maria.” Toja’ naq kixk’e reetal ani a’an ut kixsume rik’in oxloq’, “Rabbuni; … At Tzolonel.”

Chirix li Kolonel, li profeet aj Isaias kixye, “Tixsach chi junajwa xwankil li kamk; Li Qaawa’ tixmes li xya’al ruheb’ chixjunil li poyanam.”

Lix waklijik chi yo’yo kixmes xya’al ru li xMaria. Ch’olch’o ru naq tixmes ajwi’ xya’al aawu laa’at.

Li xMaria a’an li xb’een li kiril li Kolonel waklijenaq chi yo’yo. Ut a’an li xb’een li kixch’olob’ xyaalal li kiril.

Chi tuulan inch’ool ninye ajwi’ lin nawom wochb’een li xMaria. Waklijenaq chi yo’yo. Yo’yo li Jesukristo. Sa’ xraqik chixjunil taak’irtesiiq, sa’ tib’elej jo’ ajwi’ sa’ ch’oolej, rik’in a’an. Ut naq toj yooko chiroyb’eninkil li k’iraak, li paab’aal chirix li xnimal ru aj K’irtesinel tooxk’irtesi sa’ musiq’ej. Sa’ xk’ab’a’ li Jesukristo, amen.

Eb’ li raqalil

  1. Chi’ilmanq Lukas 17:11–19. Li aatin a’an sa’ li Ingles kijaltesiik ru rik’in jun aatin Griego li naraj naxye kolok, malaj k’irtesink. A’an naxk’ut xyaalal naq li Jesukristo naru tooxk’irtesi sa’ tib’elej ut naru ajwi’ nokoxkol ut nokoxk’irtesi chi naab’al paay ru.

  2. Chiʼilmanq Alma 40:23: “Li aamej taakʼojobʼaaq wiʼchik rikʼin li tzʼejwalej, ut li tzʼejwalej rikʼin li aamej; relik chi yaal, ut li junjunq chi chaʼalej ut bʼasalilej taakʼojobʼaaq rikʼin lix tzʼejwalej, relik chi yaal, moko taasachq ta yal ta jun rismal jolomej; chixjunil bʼan li kʼaʼaq re ru taakʼojobʼamanq wiʼchik saʼ tzʼaqal xxaqalil chi tzʼaqal re ru.” Chi’ilmanq ajwi’ Russell M. Nelson, “Jesucristo: El Maestro Sanador,” Liahona, noviembre 2005, 87: “Li maatan re li wakliik chi yoʼyo aʼan li xnimal ru kʼirtesink naxkʼe li Qaawaʼ.”

  3. Chi’ilmanq Moroni 7:40–42.

  4. Enos 1:8.

  5. Enos 1:7.

  6. Enos 1:8.

  7. Chi’ilmanq Mateo 25:1–13.

  8. Maak’a’eb’ xna’leb’ xb’aan naq ke’xk’oxla naq moko aajel ta ru xk’amb’al xkomon chik li aseeyt.

  9. Xjaltesinkil ru li Santil Hu xb’aan aj Jose Smith, San Mateo 25:12 (sa’ San Mateo 25:12, raqalil a).

  10. Li Elder A. Bednar kixye a’in chirix li jaljookil ru aatin chirixeb’ li lajeeb’ chi tuq’ixq:

    “K’olahomaqeb’ lix saqenkeb’ li tuq’ixq jo’ xsaqenkeb’ li xnawom ch’oolej. “Eb’ li tuq’ixq li maak’a’eb’ xna’leb’ ke’xk’am lix saqenkeb’ re xnawom xch’ooleb’ chi ink’a’ ke’xk’am xya’al. K‘oxlahomaq naq li aseeyt a‘an li aseeyt re xjalajik li qach‘ool. …

    “Eb’ li oob’ tuq’ixq li wankeb’ xna’leb’, ma aj q’etq’eteb’ ut ink’a’ ke’raj wotzok, malaj ut ma yal yookeb’ chixyeeb’al li k’a’ru yaal, naq li aseeyt re lix jalajik qach’ool ink’a’ naru chi to’nimank? Li musiq’ejil kawilal li nachal rik’in xpaab’ankil chi rajlal eb’ li taqlahom, ma naru xq’eeb’al re jalan chik kristiaan? Li na’leb’ tawb’il rik’in xtz’ilb’aleb’ rix ut xk’oxlankileb’ li loq’laj hu chi yalb’il qaq’e, ma naru xq’axb’al re jalan chik li naraj ru? Li tuqtuukilal naxk’am li evangelio rik’in jun aj Santil Paab’anel sa’ Roso’jikeb’ li Kutan li tiik xch’ool, ma naru xq’axb’al re jalan chik li yoo chixnumsinkil li rahilal malaj jun nimla ch’a’ajkilal? Ch’olch’o naq lix sumenkil chixjunileb’ li patz’om a’in, a’an naq ink’a’ naru.”

    A’an kixye ajwi’ naq “tento sa’ qab’een laa’o naq taakanaaq chi lochlo li qasaqen, ut naq tz’aqalaq qik’in li aseeyt re xjalajik li qach’ool. Natawman li loq‘laj aseeyt a‘in chi junjunq tz‘uqul—”chi junjunqil li raqal [ut] chi junjunqil li na‘leb‘” (2 Nefi 28:30), rik‘in kuyuk ut rik‘in k‘anjelak. Maachan chik jalan naq natam; moko naru ta chik li kawresink-ib’ toj sa’ xraqik chixjunil” (“Convertidos al Señor,” Liahona, noviembre 2012, 109).

  11. Tzol’leb’ ut Sumwank 33:17. Li Awa’b’ej Russell M. Nelson kixye: “A’an a’in xq’ehil choq’ eere laa’ex ut choq’ we laa’in re naq taqakawresi qib’ choq’ re li xkab’ xk’ulunik li Qaawa’, a’ laj Kolol qe, li Jesukristo. A’an a’in xq’ehil re naq taqajayali qib’ rik’in li qawanjik jo’ xtzolom a’an” (“Li Qaawa’ Jesukristo taak’ulunq wi’chik,” Jolomil ch’utub’aj-ib’ re octubre 2024).

  12. Laj yiib’ahom re Five Wise Virgins [Oob’ li tuq’ixq li wankeb’ xna’leb’] a’an laj Ben Hammond, li kireetaliheb’ jo’ oob’ chi ixq jalan jalanq xchihab’eb’ ut xtenamiteb’, li naxk’ut naq jalan jalanqeb’ li ixq li neke’xtaaqe li Jesukristo jo’ xtzolom.

  13. Naq naqak’ul li loq’laj wa’ak, naqa’ak’ob’resi chixjunileb’ li sumwank okenaqo wi’ rik’in li Qaawa’, ut naqak’ul jun ak’ sumwank naq wanq qach’ool chixk’ulb’al sa’ qab’een lix k’ab’a’ li Jesukristo ut chixpaab’ankil lix taqlahom a’an. Li tz’aqonk rik’in k’ulub’ejil sa’eb’ li k’ojob’anb’il k’anjel re li tijonelil ut li xpaab’ankileb’ li sumwank nokoxk’irtesi sa’ musiq’ej. Li na’leb’ a’in nak’utman xyaalal sa’ li loq’laj b’ich, “Bread of Life, Living Water”:

    Yu’am wa, yo’yookil ha’,

    Ch’oolani li waam, ch’oolani lin ch’ool.

    At Qaawa’, ke’ inyu’am aawik’in

    Ut k’irtesihin—chi tz’aqal ut chi sant—

    B’ak’b’ooqin aawik’in chi junelik.

    (Hymns—For Home and Church, Biblioteca del Evangelio; tiqb’il xkawil li aatin.)

  14. Mateo 5:14.

  15. 3 Nefi 12:14–16.

  16. Jo’ naxye li raatinul li b’ich:

    “Lin ch’ina saqen, tink’e chi lemtz’unk. …

    Yalaq ta b’ar, tink’e chi lemtz’unk. …

    Li Jesus xk’ehok we; tink’e chi lemtz’unk.

    Chilemtz’unq, chilemtz’unq, chilemtz’unq.

    (“This Little Light of Mine,” Hymns—For Home and Church, Biblioteca del Evangelio).

  17. 2 Korintios 12:7.

  18. Chi’ilmanq 2 Korintios 12:8.

  19. 2 Korintios 12:9.

  20. 2 Korintios 12:9–10.

  21. Filipenses 4:4; chi’ilmanq ajwi’ 2 Korintios 1:3–4: “Usilaatinanb’ilaq taxaq li Dios ut xYuwa’ li Qaawa’ Jesukristo, xb’aan naq a’an li Yuwa’b’ej aj uxtaan ut li Dios q’axal aj k’ojob’anel ch’oolej. A’an nak’ojob’ank qach’ool sa’ chixjunil li qarahilal re naq tooruuq xk’ojob’ankil xch’ooleb’ li wankeb’ sa’ chixjunil li rahilal, rik’in li xk’ojob’ankil qach’ool li naqak’ul rik’in li Dios.”

  22. Chi’ilmanq David A. Bednar, “Tiqib’ aawib’ rik’in laa metz’ew, at Sion,” Jolomil ch’utub’aj-ib’ re octubre 2022.

  23. Mateo 22:14; chi’ilmanq ajwi’ Tzol’leb’ ut Sumwank 121:34–35.

  24. Chi’ilmanq Lukas 8:2–3.

  25. Chi’ilmanq Jwan 19:25.

  26. Jwan 20:15; chi’ilmanq ajwi’ raqal 13.

  27. Jwan 20:13.

  28. Jwan 20:16.

  29. Isaias 25:8.