Jolomil ch’utub’aj-ib’
Oxib’ li xnimal ru maatan: Lix tojb’al rix li maak, li wakliik chi yo’yo, li k’ojob’aak chi ak’il
Jolomil ch’utub’aj-ib’ re abril 2025


13:57

Oxib’ li xnimal ru maatan: Lix tojb’al rix li maak, li wakliik chi yo’yo, li k’ojob’aak chi ak’il

Sa’ li Paswa rik’in li Jesukristo naqataw li tuqtuukilal ut li komonil wank—li k’a’ru tz’aqal yaal ut ink’a’ na’oso’, chi sa li qach’ool.

Junxil chaq, wankin sa’ jun li clase b’ar wi’ naqab’aanu memorizar raqal re li Biblia. Ke’wulak chiwu li raqal ka’ch’ineb’ roq. Jun reheb’, a’an Jwan 11:35—li jwal ka’ch’in sa’ chixjunileb’ li loq’laj hu. Naxye, “Li Jesus ki’ok chi yaab’aak.”

Anajwan nink’e reetal naq li yaab’ak naxb’aanu li Jesus naxk’ut xyaalal jun li na’leb’ jwal nim: li loq’laj Ralal li Dios kichal chi kristiaanil sa’ li yu’am a’in ut kixnaw sa’ li tz’ejwalej chan ru qoochb’eeninkil ut qosob’tesinkil.

Naq nokoyaab’ak xb’aan naq ra malaj sa qach’ool, li Jesukristo naxnaw chi tz’aqal k’a’ru naqak’ul. Naru toorochb’eeni naq jwal taqaj ru li oxib’ chi maatan jwal nim sa’ li junelik q’e kutan: lix tojb’al rix li maak xb’aan li Jesukristo, li wakliik chi yo’yo, ut li k’ojob’aak chi ak’il.

Li Jesukristo nayaab’ak.

Li xMaria ut li xMarta neke’yaab’ak chirix lix kamenaq, laj Lazaro. Chi toch’enaq xch’ool, li Jesus nayaab’ak. Naxwaklesi laj Lazaro chi yo’yo.

Li Jesus naril Jerusalen sa’ li ewu re li Paswa. Nayaab’ak, xb’aan naq ink’a’ naru chixch’utub’ankileb’ lix tenamit jo’ jun xan kaxlan naxch’utub’ lix kok’ kaxlan. Anajwan lix k’anjel re xtojb’al rix li maak naxk’e qayo’onihom chirix li k’a’ru xsach chaq chiqu.

Laj eechal re li awimq naxpatz’ reheb’ lix moos, ut maare laa’o li moos a’an naq nokok’anjelak jo’ aj ilol komon, “K’a’ chik ru kiru raj kinb’aanu choq’ re li wawimq?”

Li xMaria ra xch’ool chiru li muqleb’aal. Chi q’un xch’ool naxpatz’ li Jesus, “K’a’ naq nakatyaab’ak?” Naxnaw naq “ewu taawanq yaab’ak, a’b’an eq’la a’ chik li sahil ch’oolej.” Li wakliik chi yo’yo naxk’e li saqewk choq’ qe chiqajunil.

Sa’ li ch’och’ re lix Hu laj Mormon, li ch’uut aj paab’anel naxaqli chixk’ulb’al li Jesus, ut numtajenaq xsahil xch’ool. Li Jesus nayaab’ak.

“Ut kixk’uleb’ lix kok’al chixjunjunqaleb’, ut kirosob’tesiheb’, ut kitijok chiru li Yuwa’b’ej choq’ reheb’.

“Ut chirix naq kixbʼaanu aʼin kiyaabʼak wiʼchik.”

Jo’ka’in wan li Paswa rik’in li Jesukristo: Naxsume li rajom qach’ool ut lix patz’om li qaam. Naxchaqihob’resi xya’al qu, a’b’an maawa’ li re sahil ch’oolej.

Naq na’el xya’al qu, wan naq nokoxutaanak ut naqapatz’ naq tookuye’q. A’b’an xnawb’al naq li Jesukristo naxnaw xrahilal ut xsahilal li yu’am a’in naxk’e qametz’ew naq yooko chi nume’k sa’ li k’a malaj li ki’.

Aran Sudamerica, nayaab’ak jun li yuwa’b’ej. Li k’a’ru ch’ina-us sa’ xyu’am, a’an lix rab’in, xkam. “Maaka’ch’in li tinb’aanu raj re tinwil wi’chik ru,” chan we naq yoo chi yaab’ak chi q’alq’o inb’aan. Ninyaab’ak ajwi’ laa’in.

Li Elder Gong sa’ lix q’axtesinkil li santil ochoch re Puebla Mexico.

Sa’ lix q’axtesinkil li santil ochoch re Puebla Mexico, na’el xya’al ru jun li komon ixq xb’aan xsahil xch’ool. Li paab’aal ut li mayejak uuchin chiru. Naxye, “Todos mis hijos están aquí en el templo hoy”—“Chixjunileb’ li walal ink’ajol wankeb’ sa’ li santil ochoch anajwan.” Naq ch’utch’uukeb’ xteepal riyajil li junkab’al sa’ rochoch li Qaawa’, na’el li xya’al uhej re sahil ch’oolej.

Xmaak li pleetink-ib’ sa’ tenamit, wankeb’ li xe’xb’aanu li jwal yiib’ ru chirib’leb’ rib’. Timil timil lix ya’aleb’ ru na’oso’ xb’aan xyo’onihomeb’. Nat’il raatin jun li ixq sa’ jun li ch’ina k’aleb’aal naq naxye, “At wech kab’al, naq maji’ ninkam, nawaj tinye aawe b’ar taataweb’ laa komon li xe’sach chaq.”

Jun li ixq xchaq’al ru ut jun li winq chaab’il yookeb’ chi tz’ape’k sa’ junajil sa’ rochoch li Qaawa’. 70 chihab’ wan re li qana’chin, jo’ ajwi’ re li qawa’chin. Jo’ chaab’il novia, xroyb’eni chaq li kutan a’in sa’ tiikilal. Sa xch’ool naq na ch’ina reek’asi lix vestiiy. Nokoyaab’ak rik’in sahil ch’oolej. Natz’aqlok ru xyeechi’ihom li Dios. Li qasumwank rik’in li Dios nokorosob’tesi.

Naq yoo chirula’aninkil jun li xmalka’an, laj Boyd K. Packer kitoch’e’ xch’ool xb’aan jun li na’leb’ kiril aran. Li qana’chin a’an kixye chaq jun li kawil aatin re lix b’eelom chirix naq ke’josqo’ chirib’ileb’ rib’. Moqon sa’ li kutan a’an, kikam lix b’eelom sa’ jun li accidente. Kaw nayaab’ak li qana’ naq kixye, “Chiru 50 chihab’ numtajenaq xrahil inch’ool xb’aan naq li xraqik aatin kirab’i wik’in, a’an li jwal yiib’ ru xinye re.”

Li Paswa rik’in li Jesus nokoxtenq’a chixtuqub’ankil li ch’a’ajkilal chiqib’il qib’, rik’ineb’ li yo’yo malaj li kamenaq. Li Jesus naru tixk’irtesi li rahilal; naru tooxtenq’a chixkuyb’al li maak. Naru toorisi sa’ li ch’a’ajkilal li naqak’ul xb’aan li k’a’ru xqab’aanu malaj xqaye.

Li Paswa rik’in li Jesukristo nokoxtenq’a chixnawb’al naq sa xch’ool li Dios qik’in. Wan naq naqak’oxla naq jwal nim li qoq, jwal ka’ch’in li qoq, jwal nim qatib’el, jwal ka’ch’in qatib’el—ink’a’ ch’ina-uso, malaj ink’a’ tiik li qach’ool. Chi jalb’il li qamusiq’ rik’in li Jesukristo, naru taqakanab’ xwech’inkil qib’ chi jo’kan.

Chi sa li qach’ool naqab’icha li aatin, “Raqenaq li kamk chiqu; Jesukristo xqʼax li ru.” Lix waklijik chi yo’yo li Jesukirsto nokorachab’ sa’ li kamk ut sa’ li majelal naqak’ul sa’ li yu’am a’in. Lix tojb’al rix li maak nokorak’ob’resi ajwi’ sa’ musiq’ej. Ki’el xkik’el li Jesus ruuchil tiqob’, anchal ruuchil ajwi’ xya’al ru naq nayaab’ak, re naq tooxkol chiru li maak ut li jachok-ib’. Nokoxjunaji chi ak’il, chi tz’aqal qe qu, chiqib’il qib’ ut rik’in li Dios. Chixjunil li k’a’ru chaab’il na’ak’ob’resiik chi numtajenaq rik’in li Jesus—a’an li ak wanjenaq ut li naru toj taawanq.

Lix yu’am ut lix saqen li Jesus naxk’ut xyaalal lix rahom li Dios choq’ qe chiqajunil. Rik’in naq li Dios naxra li ralal xk’ajol chalen chalen yalaq b’ar sa’ li ruchich’och’, nata’liman sa’ k’iila paay chi tenamit li qab’oqb’al chixtawb’al li sahil ch’oolejil rik’in li Dios. Maak’a’ naxye b’ar wanko, jo’q’e, malaj aniho, wan li qak’ab’a’ chiqajunil jo’ ralal xk’ajol jun ajwi’ laj Yo’ob’tesihom qe. Chi junajinb’il xna’leb’eb’, laj Musulman, laj Judio, ut laj Kristiano neke’paab’an jo’ riyajil laj Abraham, ut neke’wan sa’ sumwank sa’ xk’ab’a’ li k’a’ru kik’ulman najter aran Egipto.

Laj Abraham kiwulak Egipto ut ki’osob’tesiik aran.

Laj Jose kik’ayiik sa’ moosil aran Egipto, ut kixnaw naq lix matk’ laj Farahon naraj naxye naq taawanq wuqub’ chihab’ li b’ihomal ut wuqub’ chihab’ li we’ej. Laj Jose kixkol lix junkab’al ut lix tenamit. Laj Jose kiyaab’ak naq kiril li xnimal ru na’leb’ kixk’uub’ chaq li Dios, ut naq chixjunil li k’a’aq re ru taak’anjelaq sa’ junajil choq’ re xchaab’ilaleb’ li neke’xpaab’ li sumwank.

Laj Moises kik’iiresiik Egipto sa’ xjunkab’al laj Farahon, a’ut moqon kixk’ojob’ wi’chik li laaw re xch’utub’ankileb’ li ralal xk’ajol li Dios.

Laj Jose, li xMaria, ut li Jesus neke’eelelik toj aran Egipto.

Jo’ ke’xye li profeet najter chaq, laj Jose, li xMaria, ut li k’uula’al Jesus ke’xsik’ xkolb’aleb’ rib’ aran Egipto. Sa’ li tenamit Cairo, jun aj paab’anel aj Musulman naxye: “Li Coran naxye naq laj Jose, li xMaria, ut li k’uula’al Jesus ke’xk’ol rib’ sa’ lin tenamit laa’in. Sa’ lin tenamit laa’in, li ch’ina Jesus kixket li qatzakemq, kixtzol li b’eek ut li aatinak. Arin, naqapaab’ naq li toon che’ ke’xk’utzub’ rib’ chixk’eeb’al ruuchinihom re li Jesus ut eb’ lix komon. Lix wanjik sa’ lin tenamit koorosob’tesi laa’o ut kirosob’tesi li qach’och’.”

Li na’leb’ kixk’uub’ li Dios nokoxkanab’ chixtawb’al qana’leb’ rik’in li k’a’ru naqak’ul sa’ qayu’am. Wan naq naqataw li na’leb’ jwal nim rik’in li k’a’ru maajo’q’e naqaj xk’ulb’al. Rik’in rahok, li Jesukristo kikub’e rub’el ut kitaqe’ sa’ xb’een chixjunil li k’a’aq re ru. Nasaho’ xch’ool naq wan qaseeb’al choq’ re li b’atz’unk, naq q’un li qach’ool chi maak’a’ qaq’ajkamunkil, ut naq nokopaab’an choq’ re li jalb’a-k’a’uxlej ut li kuyuk maak. Ut nayab’aak chirix li xnimal ru rahob’tesink, li xik’ ilok, ut xmajelal li tiikilal—li b’aanunb’il ajwi’ chi ajb’il—ut nayaab’ak ajwi’ li choxa rochb’een li Dios re choxa.

Xq’ehil li Paswa junelik naxk’ut xyaalal naq wan xtzolob’ankileb’ ut xjayalinkileb’ li loq’laj na’leb’ re lix tojb’al rix li maak, li wakliik chi yo’yo, ut li ak’ob’resiik rik’in li Jesukristo. Li loq’laj xjayalinkileb’ li na’leb’ a’an ink’a’ yal yoob’anb’il chi moko yal jo’maajo’. Li Domingo de Ramos, li Semana Santa, ut li Paswa neke’xninq’ehi lix tojb’al rix li maak ut li wakliik chi yo’yo. Anajwan ajwi’, junelik naqaninq’ehi li 6 re abril jo’ xk’ojlajik Lix Iglees li Jesukristo reheb’ laj Santil Paab’anel sa’ Roso’jikeb’ li Kutan. Xb’aan ajwi’ xk’ojlajik wi’chik li Iglees naq naqab’aanu li jolomil ch’utub’aj-ib’ chiru li xb’een domingo re abril.

Naq li Jesukristo, laj Moises, laj Eliyah, ut laj Elias ke’wulak sa’ li santil ochoch re Kirtland, ke’xk’ojob’ ajwi’ wi’chik li laawil ut li wankilal re li tijonelil sa’ li domingo re Paswa, li 3 re abril, 1836. Sa’ li na’ajej a’an, ut chiru li kutan a’an, kichal sa’ lix Iglees li Jesukristo li wankilal ut li osob’tesink re xch’utub’ankileb’ li ralal xk’ajol li Dios, re xkawresinkileb’ chi sutq’iik rik’in, ut re xjunajinkileb’ li junkab’al choq’ re li junelik q’e kutan. Rik’in naq kik’ojob’aak a’an chi ak’il sa’ xkutankil li Paswa, kitz’aqob’resiik ru jun li profeetil aatin.

Li Elder Gong sa’ li santil ochoch re Kirtland.

Laa’in ak xinwulak sa’ li santil ochoch re Kirtland ut xkomoneb’ chik li na’ajej b’ar wi’ li Profeet aj Jose ut jalaneb’ chik ke’ril li Dios qaYuwa’ ut li Ralal, li Jesukristo. Li Profeet aj Jose kiril k’a’ru wan sa’ li choxa. Sa’ li choxa, li Yuwa’b’ej rik’in li Jesukristo “naxkol chixjunil lix yiib’ahom li ruq’” sa’ jun li awa’b’ejihom re loq’alil. Ka’ajwi’ “li neke’tz’eqtaanank xyaalal li K’ajolb’ej chirix naq li Yuwa’b’ej kixk’utb’esi” ink’a’ neke’xk’ul li kole’k a’an.

Naq ki’ok chi k’anjelak sa’ li ruchich’och’, li Jesus kixye naq kiwan xk’anjel re qosob’tesinkil rik’in li jo’ k’ihal naqaj xk’ulb’al—yalaq jo’q’e ut yalaq b’ar, maak’a naxye chan ru wanko. Chirix naq kixkuy xsa’ 40 kutan, li Jesus kiwulak sa’ li sinagoga ut kixyaab’asi li aatin a’in: “Lix Musiq’ li Qaawa’ wan sa’ inb’een xb’aan naq xinxyul re xyeeb’al li chaab’il esilal reheb’ li neb’a’; xinxtaqla chixk’ojob’ankil xch’ool li ra wankeb’, chixpuktesinkil resil li kolb’a-ib’ reheb’ li wankeb’ sa’ tz’alam, chixyeeb’al resil reheb’ li mutz’ naq te’iloq wi’chik, chirach’ab’ankil li rahob’tesinb’ileb’.”

Li neb’a’, li ra wankeb’, li tz’aptz’ookeb’, li mutz’, li rahob’tesinb’il—a’ano ajwi’ laa’o.

Lix hu laj Isaias naxye xkomon chik raatin li Mesias chirix li yo’onink, li kolb’a-ib’, ut li k’ojob’ank ch’oolej: “Tink’e xkorooneb’ laj Sion li ra wankeb’, … tink’e li ch’ina-us ruuchil li cha, li sununkil b’an ruuchil li tz’uyink, li chaab’il aq’ej ruchil li rahil ch’oolej.”

Toja’ naq taqaye, “K’a’jo’ naq nasaho’ lin ch’ool rik’in li Qaawa’, jwal nim lix sahil li waam rik’in lin Dios, xb’aan naq xinxtiqib’ rik’in lix kolom ut xinxlan rik’in lix tiikilal jo’ rik’in junaq b’aatal.”

Sa’ li Paswa junelik, naqaninq’ehiheb’ li xnimal ru maatan re li junelik q’e kutan chi eetalinb’ileb’ sa’ junajil: lix tojb’al rix li maak xb’aan li Jesukristo; lix waklijik chi yo’yo (ut li qawaklijik ajwi’ laa’o); ut lix k’ojlajik wi’chik lix Iglees rik’in li laaw ut li wankilal re rosob’tesinkileb’ chixjunil li ralal xk’ajol li Dios. Nokosaho’ sa’ li aq’ej re kolb’a-ib’, ut li b’aatal re tiikilal. Naqaye, “Hosanna re li Dios ut li Karneer!”

“Xbʼaan naq li Dios kʼaʼjoʼ naq kixra li ruchichʼochʼ: kixkʼe chaq li Ralal jun chiribʼil re naq chixjunil li taapaabʼanq re, inkʼaʼ taasachq, wanq bʼan xyuʼam chi junelik.”

Chiqataw taxaq rik’in li Jesukristo lix tojb’al rix li maak, li wakliik chi yo’yo, ut li k’ojob’aak chi ak’il—li tuqtuukilal ut li komonil wank—li k’a’ru tz’aqal yaal ut ink’a’ na’oso’, chi sa li qach’ool, a’an nintz’aama sa’ xk’ab’a’ li Jesukristo, amen.

Eb’ li raqalil

  1. Chi’ilmanq Alma 7:11–12. K’e ajwi’ reetal k’a’ru nayeechi’iman sa’ li k’anjel re li loq’laj wa’ak: Naqak’ul sa’ qab’een lix k’ab’a’ li Jesukristo, junelik naqajultika a’an, ut naqapaab’ lix taqlahom “re taaruuq taawanq junelik lix Musiq’ [qik’in]” (Tzol’leb’ ut Sumwank 20:77).

  2. Chi’ilmanq Jwan 11:33–35, 39–44.

  3. Chi’ilmanq Lukas 19:41–44; chi’ilmanq ajwi’ Mateo 23:37; Lukas 13:34.

  4. Jakob 5:41.

  5. Jwan 20:15.

  6. Salmos 30:5.

  7. 3 Nefi 17:21–22.

  8. Chi’ilmanq Salmos 107:9; Jeremias 33:3.

  9. Chi’ilmanq Isaias 25:8.

  10. Chi’ilmanq Alma 26:12.

  11. Chi’ilmanq Boyd K. Packer, “The Saints Securely Dwell,” Ensign, enero 1973, 89–90.

  12. “Ak xwakli!,” Eb’ li B’ich, 129, naxye ajwi’ li chaab’il esil sa’ 2 Nefi 9:10: Li Jesukristo “nakawresink re jun li b’e re too’eeleliq chaq chiru lix chapleb’ li xuwajel josq’ aj xul a’in; relik chi yaal, li josq’ aj xul re li kamk ut li xb’alb’a, a’an lix kamik li tz’ejwalej … jo’ ajwi’ xkamik li musiq’ej.”

  13. Chi’ilmanq Genesis 37–47. Naq laj Jose kixk’am chaq lix yuwa’ laj Jakob ut eb’ lix komon aran Egipto, naqil xk’ulb’aleb’ wi’chik rib’ jun li yuwa’b’ej ut li ralal. Naqil ajwi’ naq xb’aan a’an, lix junkab’al laj Jakob ut li riyajil, a’an ajwi’ lix junkab’al laj Lehi, ink’a’ ki’oso’. (Chi’ilmanq 1 Nefi 5:14–15; 6:2.)

  14. Chiʼilmanq Genesis 45:1–8.

  15. Chi’ilmanq Romanos 8:28; Tzol’leb’ ut Sumwank 90:24; 98:3.

  16. Chi’ilmanq Tzol’leb’ ut Sumwank 110:11; chi’ilmanq ajwi’ Markos 9:2–10; Lukas 9:28–36.

  17. Chiʼilmanq Mateo 2:13–15.

  18. Chi’ilmanq Tzol’leb’ ut Sumwank 88:6; 122:8.

  19. Chi’ilmanq Moises 7:28.

  20. Naq noko’aatinak chirix xq’ehil li Paswa, naqak’e reetal naq naru taawanq sa’ marzo malaj abril, ut naq sa’eb’ li tenamit li wankeb’ sa’ xnim li saq’e nachal sa’ marzo malaj abril. Maak’a’ naxye k’a’ru xpohil li Paswa, junelik naxjultika qe li xnimal ru maatan re li junelik q’e kutan, li naqak’ul rik’in li Jesukristo.

  21. Chi’ilmanq Tzol’leb’ ut Sumwank 21:3; 115:4.

  22. Wan naq eb’ li na’leb’ junaqik neke’xket xchihab’ chiru li Paswa. Chiru li chihab’ 2026 ut 2029, li Paswa ut li jolomil ch’utub’aj-ib’ junaqik te’wanq sa’ jun li domingo. Chiru li 2031 ut li 2034, li Domingo de Ramos ut li jolomil ch’utub’aj-ib’ junaqik te’wanq sa’ jun li domingo. Nach’ wan li Paswa rik’in li jolomil ch’utub’aj-ib’ chiru li 2026 ut li 2029. Ma tz’aqal junaqik neke’xket xchihab’ malaj ink’a’, ink’a’ naqaye naq yal jo’maajo’ naq nach’ wankeb’; a’an b’an jun li loq’laj eetalil.

  23. Chi’ilmanq Tzol’leb’ ut Sumwank 110.

  24. Tzol’leb’ ut Sumwank 76:43; chi’ilmanq ajwi’ raqal 42.

  25. Chan li Awa’b’ej Dallin H. Oaks: “Li rajb’al li Iglees a’in, a’an xkawresinkileb’ li ralal xk’ajol li Dios choq’ re li choxahil loq’alil, a’an naraj naxye li taqenaqil loq’al sa’ li tasal jwal taqenaq” (“Eb’ li Awa’b’ejihom re Loq’alil,” Jolomil ch’utub’aj-ib’ re octubre 2023).

  26. Tzol’leb’ ut Sumwank 76:43.

  27. Lukas 4:18; chi’ilmanq ajwi’ Isaias 61:1.

  28. Isaias 61:3.

  29. Isaias 61:10.

  30. Tzol’leb’ ut Sumwank 109:79.

  31. Jwan 3:16.