Li tz’aqal rahok—jun reetalil li tz’aqal tzolom

Jun tzolom naxtaaqe malaj natzole’ xb’aan junaq chik. Eb’ li tzolom a’aneb’ “aj tzolonel” li neke’xq’axtesi xyu’am chi wulak jo’ laj tzolol reheb’. Jo’kan ut, li wank choq’ xtzolom li Jesukristo moko ka’aj ta wi’ naraj naxye naq taqapaab’ lix k’utum ut lix tzol’leb’. Moko ka’aj ta wi’ taqoxloq’i lix choxahilal ut taqak’ulub’a jo’ laj Kolol qe ut aj Tojol qix, us ta a’an tz’aqal aajel ru.

Li Awa’b’ej Dallin H. Oaks kixch’olob’: “Xtaaqenkil li Kristo maawa’ jun k’anjel li nab’aanuman chi yal jo’ maajo’ chi moko chi jo’q’ehaq. A’an jun yalok q’e ut xb’ehil li yu’am nab’aanuman rajlal, li nokoxb’eresi sa’ chixjunil hoonal ut sa’ chixjunil na’ajej.” Li tzolomil a’an jun b’eenik naqasik’ ru xb’aanunkil re wulak chi jale’k rik’in lix tojb’al rix li maak xb’aan li Qaawa’ ut rik’in lix wankilal na’ach’ab’an. Lix na’aj tz’aqal jun tzolom a’an wulak chi wank jo’ chanru li Jesukristo—toj reetal naq naqak’ul li “xjalam-uuch a’an sa’ li qilob’aal.”

Re wank choq’ xmoos li Qaawa’, tento taqayal k’oxlak jo’ nak’oxlak a’an ut xb’aanunkil li naxb’aanu a’an wulaj wulaj—qayehaq, jo’ naq na’ab’in, jo’ naq tuulan ut jo’ naq nakuyuk. Naq noko’ok chiroksinkileb’ li chaab’ilal a’an sa’ li qawanjik, nokowulak chi “tz’aqonk sa’ lix yu’am li Dios.” Xyalb’al li wank jo’ chanru naq nawan li Kolonel a’an tz’aqal lix loq’oninkil a’an. Jo’ kixk’ut li Awa’b’ej Nelson, “Naqaloq’oni chi tz’aqal li Jesus naq naqayal qaq’e chi wank jo’ a’an.”

Sa’ xyanq chixjunil lix choxahil chaab’ilal li Jesukristo li tento taqasik’, wan jun li nim wi’chik ru ut naxsut rix chixjunil chik lix komon. Li chaab’ilal a’an, a’an lix rahom, malaj li tz’aqal rahom. Li profeet aj Mormon jo’ ajwi’ li apostol aj Pablo neke’xjultika qe naq, wi maak’a’ li tz’aqal rahok, “maak’a’ nekex’ok wi’.” Malaj, jo’ kik’utb’esiman chiru li profeet aj Jose Smith, wi maak’a’ li “rahok, maak’a’ tooruuq chixb’aanunkil.”

Li Kolonel kixch’olob’ naq li rahok a’an jun eetalil li naru nakak’eheb’ wi’ reetal lix moos naq kixye:

“Jun akʼ chaqʼrabʼ ninkʼe eere, naq chera eeribʼ cheribʼil eeribʼ, Joʼ naq xexinra laaʼin, joʼkan ajwiʼ naq chera eeribʼ cheribʼil eerib’.

“Rik’in a’in chixjunileb’ te’nawoq re naq laa’ex intzolom, wi nekera eerib’ cherib’il eerib’.”

Li rahok a’an jun aatin li ch’a’aj xch’olob’ankil, a’b’an li naru na’ilman sa’ junpaat xb’aaneb’ li neke’eek’an re. Predicad Mi Evangelio naxk’ut naq “li rahok, jo’ ajwi’ li paab’aal, nak’amok sa’ li k’anjelak.” Li rahok naru nach’olob’aman jo’ “li rahok nak’ehok chi k’anjelak.” Li ch’olob’ahom a’in naxkutanob’resi ru lix yu’am li Kolonel—A’an “kinume’ yalaq b’ar chi usilank.”

Jo’ aj taaqenel re li Jesukristo, tento taqayal xk’utb’al li qarahom choq’ reheb’ li qas qiitz’in jo’ chanru kixk’ut xrahom laj Tzolol qe. Us ta li Kolonel k’iila paay ru naq naxk’utb’esi lix rahom, nawaj aatinak chirix oxib’ li moko ch’a’aj ta rilb’al rik’ineb’ lix tzolom.

Xb’een, li Kolonel kixk’ut lix rahom naq kitoq’ob’an. Sa’ lix k’anjel sa’ xyanqeb’ laj Nefita, jo’ tz’iib’anb’il sa’ lix Hu laj Mormon, li Qaawa’ kixb’oq lix tenamit chi sutq’iik sa’ kab’l ut chi k’oxlak chirix li k’a’aq re ru kixk’ut, ut chi kawresink choq’ re lix k’ulunik wi’chik wulajaq chik. Jo’ka’in naq tz’iib’anb’il resil:

“Yookeb’ xya’al ru, ut ke’xka’ya chanchan naq te’xtz’aama raj chiru naq taakanaaq chik junpaataq rik’ineb’.

“Ut aʼan kixye rehebʼ: Kʼehomaq reetal, nujenaq xsaʼ inchʼool rikʼin xtoqʼobʼankil eeru.”

Li toq’ob’ank a’an xcha’al li rahok li naxyal xk’osb’al li rahilal. Chi nujenaq chi toq’ob’ahom, li Qaawa’ kixk’irtesiheb’ li yaj ut li raheb’ xch’ool sa’ xyanqeb’ li tenamit. Chirix a’an, kirosob’tesiheb’ li ralal xk’ajoleb’ a’an naq eb’ li anjel ke’kub’e chaq sa’ choxa ut ke’xsuteb’ rix. Kixb’aanu chixjunil a’an, ut naab’al chik xkomon, xb’aan naq “kitoq’ob’ank uhej.”

Naq wankin chaq choq’ misioneer aran Sudamerica, kin’osob’tesiik ajwi’ xb’aan xtoq’ob’ahom jun chaab’il wamiiw. Sa’ jun q’ojyin, naq yookin chi xik rik’in li wochb’een sa’ rochoch li awa’b’ej re mision, jun li saaj sa’ b’aqlaq ch’iich’ koxixten rib’ chiru li b’eleb’aal ch’iich’. Sa’ junpaat kik’ulman, jo’kan naq ink’a’ kinru chixkolb’al. Li saaj a’an kikam xb’aan naq kaw naq kixten rib’. K’a’jo’ naq kiraho’ inch’ool xb’aan xsachik lix yu’am. Naq kink’e reetal li k’a’ru kik’ulman k’a’jo’ naq kichal inxiw ut k’a’jo’ naq kiyot’e’ inch’ool, kine’xk’am sa’ tz’alam ut kine’xtz’ap aran. Maajun wa week’ahom li xiw ut li junesal jo’ sa’ li hoonal a’an. Ki’ok ink’a’uxl ut inxiw xb’aan naq maare tinkanaaq sa’ tz’alam chiru chik chixjunil lin yu’am.

Jun chik li misioneer, laj Elder Brian Kochevar, kirab’i resil li kik’ulman ut kireek’a xtoq’ob’ahom. Kiwulak sa’ li tz’alam ut kixtz’aama chiruheb’ laj k’aak’alenel naq te’xk’anab’ chi kanaak wik’in re naq moko wanqin ta injunes. Jo’ jun sachb’a-ch’oolej, ke’xkanab’ chi kanaak. Toj sa’ li kutan anajwan, naweek’a inb’antioxihom xb’aan lix rahom li tzolom a’an, li kixk’ojob’ inch’ool, kinxch’anab’, ut kinrochb’eeni sa’ xhoonalil li nimla ch’a’ajkilal a’an sa’ lin yu’am. Li toq’ob’ank a’an rik’in rahok a’an jun reetalil lix tzolomil. Li Awa’b’ej Russell M. Nelson kixye, “Jun na’leb’ li naru naqak’e wi’ reetal ani tz’aqal nataaqenk re li Jesukristo, a’an ma neke’rileb’ li ras riitz’in rik’in chaab’ilal.”

Jun chik reetalil lix rahom li Kolonel a’an naq kixk’e reetal li rajomeb’ ru li ras riitz’in li moko yeeb’il ta xb’aaneb’. Li winq yeeq roq chiru 38 chihab’ li maa’ani kitenq’an re, li Qaawa’ kixk’irtesi ut kixwaklesi xch’ool chi wank rik’in tiikilal. Li ixq li kitawe’ chi yumb’eetak, li Qaawa’ kixk’e xyo’onihom ut kixk’ojob’ xch’ool sa’ xna’aj xk’eeb’al tojb’a-maak sa’ xb’een. Li winq sik ki’oksiman sa’ xb’een li kab’l, li Qaawa’ kixkuy lix maak, moko ka’ajwi’ ta kixk’irtesi.

Naq kinb’oqe’ chi k’anjelak jo’ obiisp, eb’ li qakok’al waqib’ neke’xch’a’ajkob’resi li ch’utam re li loq’laj wa’ak choq’ re li wixaqil, xCristin, li tento kirileb’ a’an xjunes naq laa’in chunchuukin chaq chi uub’ej. Jo’ maare nekek’oxla, eb’ li qakok’al moko neke’kana ta sa’ xyaalal. Naq ke’ril a’an, wiib’eb’ li komon sa’ li qateep, laj John ut li xDebbie Benich, ke’xtikib’ chunlaak chixk’atq a’an rajlal domingo re xtenq’ankil. Ke’xb’aanu li chaab’ilal a’an chiru k’iila chihab’, ut ke’kana choq’ mama’b’ej ut ixa’anb’ej choq’ re li qajunkab’al. Jo’ li Qaawa’, eb’ li tzolom a’an ke’xk’e reetal li k’a’ru ajb’il ru chi moko patz’b’il ta ut ke’k’ehe’ chi k’anjelak xb’aan li rahom—jun xnimal reetalil li tzolomil.

Sa’ xraqik, lix rahom li Kolonel li tz’aqal re ru jayalinb’il chixkanab’ankileb’ li ralal xk’ajol li Dios chixtawb’al li qachoxahilal re naq tooruuq “tootz’aqonq sa’ lix kolb’a-ib’, ut lix wankilal li tojb’al-ix xb’aan.” Naq noko’ok chi wulak chi wank jo’ laj Tzolol qe, li qajom re xtenq’ankileb’ li qas qiitz’in chiru xb’ehil li sumwank taak’iiq.

Qayehaq, naru naqatikib’ ut naqak’ojob’ qasumwanjik rik’ineb’ li neke’reek’a naq hob’b’ileb’ malaj tz’eqtaananb’ileb’, naqatenq’aheb’ li ani ak’eb’ sa’ li qach’uut re naq te’reek’a naq k’ulb’ileb’, malaj naqab’oqeb’ li qamiiw chi loq’onink qochb’een sa’ li ch’utam re li loq’laj wa’ak—maare sa’ li Paswa chal re. Chi k’iila paay ru naru neke’qawaklesi ut neke’qatenq’a li qas qiitz’in sa’ lix yalb’aleb’ xq’e wi naqasik’ ut naqapatz’ xtenq’ li choxa sa’ tij re naq taawanq xsa’ qu re ilok ut taawanq li qaam re reek’ankil li k’a’ru nareek’a ut naril li Jesukristo rik’ineb’ a’an.

Xtenq’ankileb’ li qas qiitz’in chiru xb’ehil li sumwank naru nak’utun rik’in junaq li k’anjel naqab’aanu us ta maak’a’ naqanaw chirix. Sa’ lin k’anjel aran chaq Filipinas, kiwab’i resil li junkab’al Agamata. Ke’kub’e xha’ sa’ 2023 ut chirix a’an, chi saheb’ xch’ool, ke’xxaqab’ xkutankil lix tz’apb’aleb’ sa’ junajil jo’ junkab’al sa’ li santil ochoch re Urdaneta, Filipinas. A’b’anan, b’ab’ay chi ma nawulak li kutan a’an, kiwan naab’al li kawil hab’ sa’eb’ li na’ajej a’an. Li Hermano Agamata, jun aj awinel arroz, ink’a’ kiru chi awk xb’aaneb’ li kawil hab’. Naq kinume’ li hab’, ki’ok chi awk arroz sa’ junpaat naq li ch’och’ toj nujenaq chi ha’—li us choq’ re li awk. Ra ke’reek’a, a’b’an tento naq ke’xjal xkutankil lix xikikeb’ sa’ li santil ochoch.

Wiib’eb’ li tzolom, li Elder ut li Hermana Cauilan, rochb’eeneb’ oxib’ li misioneer, ke’rab’il resil lix yalb’aleb’ xq’e li junkab’al Agamata ut ke’yeechi’i lix tenq’ us ta maak’a’ neke’xnaw chirix li awk. Rik’in k’anjelak rub’el li kawil saq’e, ke’tenq’an chirawb’al li iyaj, li kitenq’an reheb’ laj Agamata chixb’aanunkil lix k’anjeleb’ ut ke’ru chi xik sa’ li santil ochoch jo’ chanru ke’xk’uub’ xb’een wa. Li Elder Cauilan kixye naq “nalemtz’um li rilob’aaleb’ [laj Agamata] naq tiqtookeb’ sa’ saqi aq’ej sa’ lix santil ochoch li Qaawa’. Li sahil ch’oolejil kiqeek’a naq ke’qatenq’a li komon a’an k’a’jo’ xnimal!”

Laj Agamata, anajwan neke’xyal xsahileb’ li rosob’tesihom li tz’ape’k sa’ junajil jo’ junkab’al sa’ xk’ab’a’ junjunq li tzolom li wankeb’ xrahom—jun reetalil lix tzolomileb’—li k’eek’ookeb’ xch’ool chixtenq’ankileb’ li ras riitz’in chi xik chi uub’ej chiru lix b’ehil li sumwank.

Ex was wiitz’in, li wank choq’ xtzolom li Jesukristo a’an li b’e re xtawb’al li sahil ch’oolejil nakana chi junelik. A’an jun b’e b’ar wi’ natawman li tenq’ank chi ink’a’ patz’b’il ut li wan rajom chixk’utb’al li rahom choq’ reheb’ li qas qiitz’in. Us ta maare kaw ut ch’a’aj lix b’ehil li tzolomil, us ta taawanq qach’a’ajkilal ut maare moko jwal seeb’o ta, naru naqak’ul xk’ojob’ankil qach’ool rik’in xnawb’al naq li Dios naxnaw qu ut naraj qatenq’ankil rajlal sut naq naqayal qaq’e. Laj Isaias naxjultika qe naq li Dios naxye “chapchookat chawuq’ inb’aan, laa’in ninye aawe … , Matxiwak; laa’in nintenq’ank aawe.”

Rik’in li nawom a’an chirix li qaChoxahil Yuwa’ sa’ li qak’a’uxl, nintz’aama naq chooruuq taxaq chixtaaqenkil lix b’oqom li Awa’b’ej Nelson naq taqak’e x’aajelil ru li qatzolomil. “Chootijoq chiru li Yuwa’b’ej chi anchal xmetz’ew qach’ool” re naq “toonujaq rik’in li rahok a’in, li naxk’e sa’ xb’eeneb’ chixjunil li tz’aqal neke’taaqenk re li Jesukristo; … re naq jo’q’e tixk’ut rib’ toowanq chanchan a’an,” xb’aan naq taqak’am sa’ qab’een reetali li tz’aqal tzolomil, a’an li “tz’aqal rahok … li saq ruhil rahok narahok wi’ li Kristo.”

Ninch’olob’ xyaalal naq li Jesukristo a’an li qayo’yookil ut qanimla Kolonel, laj Tojol qix, li eetalil chiqu, ut li qamiiw. Sa’ xk’ab’a’ li Jesukristo, amen.