Yɛkã Christ ho Asɛm
Yɛyɛ Jesus Christ n’akadofo, na yɛhwehwɛ dɛ yɛbenya na yɛakyɛ Ne kan.
Mbueienyi
Dwumadzi akwantu tsentsenntsen n’ewiei no, emi na me yer Lesa kegyinaa wimuhɛn gyinabea wɔ hɛn akwantu kortsee a nna ɔaka—a nda bɛfa hɛn—ana yeedu fie. Ber a nna yɛnye nyimpa pii so atow santsen rutu anamɔn nkakrankakra no, nna yetum tse akwantufo a nna wɔtseetse na hɔn yamu a nkyɛ wimuhɛn no aba ma wɔakɔfow, na wɔayɛ hɔn akwantu nkrataasɛm ho nhwehwɛmu, na konyimdzi mu ara woedua bambɔ nhwehwɛmu mu ewie.
Ewiei no yekodur gyinabea bi a nna akwantu ɔfesa no nna ɔyɛ dɛ atseetsee na haw a ɔrokɔdo wɔ dan mu hɔ noo nnhaw no. Nna ɔyɛ dɛ ma ɔyɛ dadaw no, ɔannhwɛ m’enyim no, ɔgyee me nkrataa, sii me mfonyin no tadua, dze ne nsa buebue krataa no nkorkor, na ewiei no ɔdze ahyɛnsew sii me passport no mu pam.
Nkyii ɔgyee Lesa ne nkrataa. Ɔannkyerɛ ahobow, na ne tsir si famu a n’enyiwa tsiim n’edwuma do no, ɔdze enyiwa a ɔawea buebue nkrataa no, na otsim nkrataa no no nhwehwɛmudze biara a nna ɔda n’enyim no mu. Ahobow kãa hɛn mber a awerɛfir mu ara ogyinae, maa ne tsir do, na ɔgyee enyim hwɛɛ Lesa sor ahomaka mu ara. Ɔdze ano yerɛw bɔkɔɔ no, ɔdze ahyɛnsew sii Lesa ne passport no mu berɛɛw na ɔdze ne nkrataa no saan maa no. Me yer yerɛɛw n’ano kyerɛɛ no, gyee ne nkrataa, na wɔdze nsɛmfua a ɔyɛ ahomka dzii mpaapaamu.
“Ebɛn asɛm na osii?’’ Mibisae a nna ɔbor me ntseasee do.
Nkyii Lesa dze dza edwumayɛnyi no hunii no kyerɛɛ me—Agyenkwa no no mfonyin wɔ krataasin do. Awerɛfir mu ara na ofii ne pɛɛs no mu akɛhyɛ ne passport no mu. Iyi nye dza kɔstum ɔfesa no hunii. Iyi nye dza ɔsesaa no su nyinara.
Grace and Truth, Simon Dewey yɛɛ nsaano mfonyin no, altusfineart.com hɔn adom do, © 2025, wɔama hɛn ho kwan.
Agyenkwa no no mfonyin kakraba yi kãa ahɔho a nkyɛ wonnyi nkitahodzi biara no akoma bɔɔ mu. Ɔsesaa dza nna onnyi nkãtse no maa ɔbɛyɛɛ soronko, a ohunn Jesus Christ ne Kan ankasa ne fɛw, na n’awanwadze. Ɔtaa dɛ ofitsi dɛm da nkaa no, medze ahobow adwendwen dɛm ahomka mber nwanwa no ho na medzi ehurusi wɔ Christ ne Kan n’enyimnyam no nsunsaundo wɔ Nyankopɔn ne mba do.
Yɛkã Christ ho Asɛm
Yɛyɛ Jesus Christ n’akadofo, na yɛhwehwɛ dɛ yɛbenya na yɛakyɛ Ne kan nyina. Dza oye dodow wɔ Asɔr no ne dzin mu nye hɛn nkyerɛkyerɛ fa “Jesus Christ ho dɛ nankasa nye kutuwdo-bo tsitsir.” Fi tsetse na nkɔnhyɛfo atseasefo do no, hɛn Ɔsor Egya ahyɛ hɛn mbra dɛ “[yen]Tsie No!’’ na dɛ “[yɛm]bra Christ hɔ.’’ “Yɛkã Christ ho asɛm, yedzi dɛw wɔ Christ mu, yɛbɔ Christ ho asɛmpa no dawur, [na] yɛhyɛ Christ ho nkɔm.’’
Yɛ kyerɛkyerɛ dɛ Jesus Christ nye Nyankopɔn ne Ba, na N’asaase do somdwuma ber mu no, Jesus kyerɛkyerɛɛ N’asɛmpa na ɔkyekyeer N’Asɔr.
Yɛgye dase dɛ N’abrabɔ n’ewiei no, Jesus bɔɔ werdam maa hɛn bɔn mber a Ohun amandze wɔ Gethsemane Ture no mu, wɔsɛɛn no wɔ mbeamudua do, na nkyii ɔsoɛree fii owu mu.
Yedzi dɛw dɛ osian Agyenkwa no no werdam afɔrbɔ no ntsi, yebotum enya bɔnfakyɛ na wɔatsew hɛn ho sɛ yenu hɛnho a. Iyi dze asomdwee na enyidado brɛ hɛn ber a ɔma hɛn kwan ma yɛsan kɔ Nyankopɔn n’enyim na yenya dɛwdzi ne mãhyɛ no.
Yɛhyɛ nkɔm dɛ osian Jesus no Wusoɛr no ntsi, owu nnyɛ ewiei na mbom kankɔ ananmɔntu a ohia. “Hɛn wu n’ekyir no hɛn nyinara yɛbɔsoɛr. Iyi kyerɛ dɛ nyimpa kor biara no sunsum na nyimpadua no bɛsan abɔ mu bio na ɔatsena ase afebɔɔ.’’
Bra Christ hɔ
Hɛn ndɛ mu nkɔnhyɛfo atseasefo—a wonya nyikyerɛ fi Nyankopɔn hɔ dze kyerɛkyerɛ na wodzi hɛn baano no—hɔn nsato no ma hɛn no rokɔ sor daa dɛ yɛmbra Christ hɔ. Wɔroboa hɛn ma yɛdze hɛn akoma, asowa, na enyiwa etsim No do yie mu ara. Yebotum akã nsesa na nsɛmkãe akɔndɔ mfatoho beberee a President a Odzi Kan na N’apamfo abɔ ho dawur a wɔhyehyɛe ma yeetsim Jesus Christ do. Binom kã iyinom ho:
-
Gyinaesi dɛ yebegyaa dzin no “Mormon Asɔr’’ no kã na yɛdze ne dzin a ɔtsen, Jesus Christ N’Asɔr a ɔwɔ hɔ ma Nda a Odzi Ekyir Ahotseweefo no ahyɛ ananmu.
-
Christ ne ngyinado nkenyan nsaano mfonyin afofor a ɔwɔ hɔ, asensan asɔrfi.
-
Young Women na Aaron Asɔfodzi hɔn nsɛngyinado na ndwom a wotsim Jesus Christ do, tse dɛ “Meyɛ Jesus Christ no Osuanyi’’ na “Hwɛ Christ.’’
-
Ntsĩ mu ara yie wɔ Jesus Christ no Werdambɔ na nokwar Wusoɛr no do dɛ dza oesi enyimnyam mu wɔ abakɔsɛm mu.
-
Yɛdze adapɛn beberee hyɛ Easter ho fa kyɛn dɛ yedzi no da kor ara.
-
Jesus Christ N’Asɔr a ɔwɔ hɔ enyiwa do ahyɛnsewdze a wɔdze ato guado na n’asɛnkyerɛdze su.
Hom mma yɛnhwɛ iyinom no mu bi no nsunsuando yie. Odzi kan, Asɔr ne sɛnkyerɛdze.
Asɔr Ne Sɛnkyerɛdze
Afe 2020 mu no, President Russell M. Nelson dze enyiwa do ahyɛnsewdze fofor ma Asɔr no too gua. Sɛnkyerɛdze yi da nokwar no edzi dɛ Christ nye N’Asɔr no kutuwdo-bo na ɔsɛ dɛ ɔyɛ hɛn abrabɔ no kutuwdo-bo. Sesei yehu sɛnkyerɛdze yi a yenyim no wɔ Asɔr no websites na dawurbɔ nkrataa do, wɔ temple nkamfo nkrataa do, dɛ Asɛmpa Nwoma Korabea app no ne ngyinahɔmadze, na mpo wɔ Asɔrmba a wɔrosom wɔ nsordaafo kuw mu no hɔn nsordaafo ahyɛnsewdze. Asɔr no ne dzin a ɔhyɛ kutuw-do bo mu, nkaadze dɛ Jesus Christ nye kutuw-do bo tsitsir, kã sɛnkyerɛdze no ho, a ɔakyerɛ no wɔ Cambodia kasa mu wɔ ha, na wɔdze dzi dwuma wɔ kasa ahorow 145 mu.
Sɛnkyerɛdze no ne finimfin no yɛ Albert Bertel Thorvaldsen ne Christus marble honyi a dodow ara pɛ, a wiadze nyinara nyim dɛ ɔbɛta Asɔr no ho na wohun no wɔ ahɔho asoɛ horow na wɔ temple n’abowano wɔ wiadze nyinara. N’atsenkã wɔ Asɔr sɛnkyerɛdze mu no kyerɛ dɛ ɔsɛ dɛ Christ hyɛ dza yɛyɛ nyinara ne finimfin. Dɛmara no, Agyenkwa n’abasa a Ɔatserɛw mu no kyerɛ N’anohoba no dɛ ofua obiara a ɔbɛba No hɔ no. Sɛnkyerɛdze yi yɛ Agyenkwa Jesus Christ no dɔ ho enyiwado ngyinahɔmadze na ɔyɛ Christ ɔtseasefo ne daa daa ho nkaadze.
Asɛmpɛ ntsi, mebisa ebusua ebusua na anyɛnkofo pii no fa Asɔr sɛnkyerɛdze no n’adze kor a ohia. Ahobow mu ara, pii noara nnhu krɔnkrɔn su no a ɔda no edzi no. Jesus Christ gyina arch ase. Iyi gyina hɔ ma Agyenkwa no a Ɔasoɛr efi owu mu na Orifi nda no mu epue. Nokwar ara yɛhyɛ Christ ɔtseasefo, a Ɔasoɛr efi owu mu, ho fa mpo wɔ Asɔr no ne sɛnkyerɛdze a yɛdze dzi dwuma mu no.
Easter a Ɔkrɔn na ɔyɛ Krɔnkrɔn yie
Sesei hom mma yɛndwendwen Easter no ho hia a ohia tsitsir ho. President a Odzi Kan na n’Apamfo hɔn ndaansa nsɛm a ɔfa Easter ho no, wɔato hɛn tafɛrbanyinmbɔmu dɛ “yɛnhyɛ hɛn Agyenkwa ɔtseasefo no Wusoɛr ho fa ber a yerusũa Ne nkyerɛkyerɛ na yɛroboa ma Easter amambra wɔ hɛn kusum mu no etsim prɛko pɛr, nkanka wɔ hɛn ebusua ebusua mu.’’ Ne sin ara nye dɛ, wɔahyɛ hɛn nkuran dɛ Easter ho afahyɛ no nkrɔn na ɔnyɛ krɔnkrɔn yie.
Mepɛ nyikyerɛ nkɔ do fa Easter ho na midzi dɛw wɔ hom mbɔdzenmbɔ pii ho dɛ wɔma Easter yɛ awɔse na krɔnkrɔn ber. Dza ɔkã yɛyɛ dɔnhwer kor sacrament nhyiamu wɔ Easter Kwesida ho no, dwumadzi horow a ɔfata mfatoho horow kã ward na stake mpaabɔsom na dwumadzi horow wɔ Mberɛnkɔnson Kwesida ho dɛmara dɛ wɔ Dapɛn Krɔnkrɔn ber mu no. Mbofra na mbabun, na ɔtaa dɛ asɔr asɔr adwontokuw dze hɔnho hyɛ nkaa horow yinom dwumadzi mu. Binom da “Christ Ɔtseasefo’’ ho edzi wɔ asɔr adan mu ma asɔrmba na anyɛnkofo na wɔdze hɔnho hyɛ asɔr asɔr kuw a wɔkã hɔnho bɔ mu wɔ dza osisi wɔ Easter ber mu.
Dwumadzi horow a ɔtsetse dɛm no kyerɛ no dodow wɔ Jerusalem kurowpɔn mu a hɔn ndze kã bɔ mu yi Agyenkwa no ayew wɔ Ne nhɛnmu konyimdzi mu no. Ma ɔyɛ nwanwa kɛse dɛmara nye hom mbuae ma President a Odzi Kan na n’Apamfo hɔn nsato dɛ yɛnsɔr wɔ fie dɛ ebusua ebusua mfa nhyɛ ahomgye a ohia dodow yi ho fa.
Migyedzi dɛ ebusua asɔryɛ a ɔfa Easter ho no epegya papaapa. Mfe ebien a ɔabasen kɔ no, mekãa hɛn ebusua n’enyimpisi dɛ yebotu mpon wɔ kwan a yedzi Easter nyi ho asɛm. Megye to mu dɛ, ewduma yi da ho rokɔ kan. Aber nyina hɛn enyiwa gye Easter Kwesida edziban soronko bi, Easter nkɛntsɛn na Easter kyirefua ne nhwehwɛe ho, na yɛda ho yɛ. Naaso, yɛagye hɛn enyim dze sunsum mu adzekɛse bi a otsim wɔ Jesus Christ na No Werdambɔ do akã hɛn afahyɛ ho no dze dza oye abɛkã ma osisii nyinara no mu dza ɔyɛ krɔnkrɔn dodow a yɛkaa yinom ho.
Afe yi bɛyɛ hɛn mbɔdzembɔ a otsĩa ebiasa dɛ yɛbɛyɛ ma Easter etsim Christ do yie. Tse dɛ Christ n’awoe Borɔnya ber no, tsetse ber do ntarhyɛ, kyerɛwsɛm n’akenkan fi Ahyɛmu Fofor na Mormon Nwoma mu, ndwom, Easter mfonyin, mberɛnkɔnson—na dede kakra, sɛ miridzi nokwar ankasa a, kã hɛn ebusua Easter Da agordzi ho. Mbofra na nanamba kenkan na wɔse Mberɛnkɔnson Kwesida “Hosanna … Nhyira nkã nyia ɔnam Ewuradze ne dzin mu reba; Hosanna wɔ sorsor’’ ho ayɛwyi na “Iyi nye Jesus … a ofi Galilee’’ ho hia dɛmara dɛ “Asomdwee nkã nyimpa a wɔsɔ n’enyi wɔ asaase do’’ tse wɔ Borɔnya ber.
Sesei dze hɛn enyiwa gye nsiesie asorɔtow ho. Dza nkyɛ nkaano ɔyɛ dɛ nsoasoa agodzi na Easter nkyirefua nko ara no, afei wɔdze Christus na nda pan, Agyenkwa a Ɔasoɛr efi owu mu na Oepue wɔ nda n’abowano wɔ Ture mu no, na Agyenkwa ne mpuei wɔ Nephifo mu no ho mfonyin horow akã ho. Yɛasan so robɔ mbɔdzen ama Easter ayɛ adapɛn afahyɛ akyɛn dɛ da kor ara. Yɛrobɔ mbɔdzen dɛ Mberɛnkɔnson Kwesida na Good Friday na dza osisii krɔnkrɔn a ɔkɔr do wɔ Dapɛn Krɔnkrɔn ber nyinara mu no, yebohu no yie, yɛbɔdwendwen ho, na yedzi ho dɛw.
Easter ma hɛn kwan ma yedzi Jesus Christ no werdam afɔrbɔ na No nokwar Wusoɛr dɛwdzi ebien no nyi. Yedzi awerɛhow ber a yesusu Agyenkwa no n’amandzehu wɔ Ture no mu na wɔ Nyitsirdo do, mbom hɛn akoma dzi ehurusi ber a yehu nda pan no na yɛtse ɔsor mmom no dɛ, “Ɔasoɛr!’’wɔ hɛn enyiwa do.
Nokwar Wusoɛr
Ndaansa no President a Odzi kan na n’Apamfo hɔn nkuranhyɛsɛm no dɛ “hɛn enyi bɛda Easter na Jesus Christ no Wusoɛr no kwan—no nye nsɛm nyinara ma adasa no dza ɔkrɔn dodow wɔ mu’’ a ɔda ber yi no ho hia soronko edzi. Ber a ɔyɛ dɛ ma nsesa bi rokɔ do wɔ Christian nyamesom abemfo ntamu dɛ wɔhwɛ Wusoɛr no dɛ ngyinahɔmadze na sɛnkyerɛdze no, yesi hɛn nkyerɛkyerɛ no tadua dɛ “Wusoɛr no kyerɛ dɛ hɔn nyinara a wɔatsena ase da no wɔbɔsoɛr efi owu mu, na Wusoɛr no yɛ nokwar.’’ “Na dɛ mbrɛ hɔn nyina wu wɔ Adam mu no, dɛmara so na hɔn nyina benya nkwa wɔ Christ mu.’’ Jesus Christ bubuu owu mpokyerɛ no maa ɔkra ɔtseasefo biara.
Nokwar ara hɛn nyinara gyina ahobow mu wɔ adom a Jesus dze ma hɛn no ho. Yefua Ne nsɛm no dɛ “Obi nnyi dɔ a ɔsõ kyɛn yi, dɛ obi dze no nkwa bɔto hɔ ama ne nsɛfo.”
C. S. Lewis kãa dɛ “ebɔbɔ Christiansom dawur a wɔhyehyɛe [maa Asomafo no] ne tsitsir nye ebɔbɔ Wusoɛr dawur. … Wusoɛr no nye nsɛngyinado tsitsir wɔ Christian nsɛm biara mu a wɔabɔ ho amandzeɛ wɔ Ndwuma mu no. Nna Wusoɛr, na no nsunsuando no yɛ ‘asɛmpa’ anaa nsɛm dɛw no a Christianfo dze bae no.’’
Mobɔ no dawur dɛ “wusoɛr wɔ hɔ, …adakamaa nnyi tum, na owu no bɔr akɛhyɛ Christ mu.’’
Ewiei na Dasegye
Ewiei no, megye dase dɛ obiara a ɔgye nsato fi hɛn nkɔnhyɛnyi ɔtseasefo na n’apamfo hɔ to mu dɛ ɔngye enyim ara yie nhyɛ dza osisii krɔnkrɔn a ogyina hɔ ma Easter ho fa no bohu dɛ wɔnye Jesus Christ nkitahodzi no mu bɛyɛ dzen ara yie.
Nda kakra a ɔabasen no, musũaa fa nanabasia bi a nna ɔnye ne nanaba banyin kã Easter asɛm ber a ɔdze adakamaa, ɔbo a nna ɔhata nda n’ano no, Jesus, Mary, esuafo no, na sor ɔbɔfo no hɔn nsɛdo dze kyerɛkyerɛ ho asɛm. Banyinba no hwɛɛ na otsiei no dzinn ber a nanabasia no kãa funsie no, adakamaa a wɔroto mu na worubue, na Wusoɛr no ture bea ho asɛm. Nkyii ahwɛyie mu ara osii asɛm no do a ɔdze ahobow nhwehwɛmu kyerɛɛ n’awofo ber a nna ɔdze honyi no fefa nankasa noho. Ahomka ber yi n’ekyir no, wobisaa no sɛ onyim siantsir a yedzi Easter a. Banyimba no maa n’enyiwa do na ɔdze abofrasu ntseasee no yii ano dɛ, “Osiandɛ Ɔtse ase bio.’’
Medze me dase kã ne dze ho, na hom dze ho, na sor abɔfo na nkɔnhyɛfo dze ho, dɛ Ɔasoɛr na Ɔtse ase, a megye ho dase, wɔ Jesus Christ ne dzin mu, amen.