Akwa Mboho
Ndiyɔhɔ ye Ido Mfaraidem
Akwa Mbono Ɔfiɔŋ Duop 2025


15:8

Ndiyɔhɔ ye Ido Mfaraidem

Ami mmeyak akpan ikoot emi nnɔ kpukpru nnyin nte iyɔhɔ mme ekikere ye esit nnyin ye mbiet-ido Christ eke mfaraidem.

Ke May 2021, kini ŋkesede utom edinehede-mbɔp Salt Lake Temple, President Russell M. Nelson okodu ke mkpaidem ke nsinifik eke mme pioneers emi, ekenyenede esisit ŋkpɔ-utom ye akwa mbuɔtidem, ebɔp ediye nsasana ufɔk, ediye-ufɔk emi ekutde ke ata enyin ye enyin spirit emi osuk eyede edisim ini emi. Nte ededi, enye ŋko edikut mme unɔmɔ udiɔŋ-mmɔŋ, emi ke anyan ini asiakde mkpufaŋ enim ke mme ata akpa itiat-idak-isɔŋ temple oro onyuŋ owuri itiat ufɔk oro, ata idiɔŋɔ ke ufɔk oro oyom edifiak nnɔ nsɔŋɔnda.

President Nelson ke aŋwa-esien Salt Lake Temple

Edima prophet nnyin ekem edikpep nnyin ke ukem nte akanade inam ikpɔ ŋkpɔ ndisɔŋɔ itiat-idak-isɔŋ temple oro man otodo ufɔk oro edi-bɔhɔ mme unyik uduot-obot, nnyin ŋko imiyom ndinam ata-kpan utom—ndusuk mme utom emi nnyin minamke akpa—ndisɔŋɔ itiat-idak-isɔŋ ŋkpɔ-Abasi nnyin ke Jesus Christ. Ke editi etop esie, enye ama ɔnɔ nnyin ikpɔ mbume iba ndikere mbaŋa ke idem nnyin ete: “Itiat-idak-isɔŋ mbufo ɔsɔŋɔ didie? Ndien ewe ɔsɔŋɔ ke ikɔ ntiense ye ifiɔk ikɔ-Abasi mbufo ke eyom?”

Ikɔ-Abasi Jesus Christ ɔnɔ nnyin edisana ifiɔk ye nti usuŋ ndikpan ŋwure ŋkpɔ-Abasi ke ukpɔŋ nnyin, afiakde esin nsɔŋɔnda ɔnɔ utom nnyin onyuŋ aŋwamde nnyin ndibɔhɔ ubahare ke mbuɔtidem nnyin ye unana-ɔsɔŋɔ ke ikɔ ntiense ye ifiɔk nnyin kabaŋa nsasana akpanikɔ eke ikɔ-Abasi. Idikut akpan ukpep kiet ke ndinyene ufɔn emi ke section 12 eke Doctrine ye Covenantseriyarare emi ekenɔde Prophet Joseph Smith esɔk Joseph Knight, edinen erenowo emi ekenehede oyom ndifiɔk uduak Abasi, idighe ke ediwut nte ikpuhɔde edi ke ndituak-nda eke owo-mbet esie—“atuak-ada nte mme adaha eke heaven.” Jehovah ɔdɔhɔ ete:

“Sese, Ami ntiŋ nnɔ fi, ndien ŋko ntiŋ nnɔ kpukpru mbon emi enyenede udɔŋ nditɔŋɔ nyuŋ nam utom utom emi;

“Ndien iduhe owo ndomokiet emi ekemede ediŋwam ke utom ibɔhɔke enye enyene nsuhɔre-idem onyuŋ ɔyɔhɔ ye ima, enyene mbuɔtidem, idorenyin, ye ata-ima, enyene mfaraidem ke kpukpru ŋkpɔ, ke se ekpepdedi emi edinɔde enye ete ekpeme.”

Ndausuŋ eke Andinyaŋa, emi ewetde ke nsasana eriyarare emi, eti nnyin ke mfaraidem edi akpan ɔsɔŋɔ ɔnɔ adaha itiat-idak-isɔŋ ke Jesus Christ. Oro edi ido kiet emi mudu-unanake, idige kpɔt inɔ mbon emi ekekotde ete eŋwam ke utom edi ŋko ɔkɔnɔ kpukpru mbon emi ekenamde nsasana ediomi ye Jehovah enyv enyime nditiene Enye ke mbuɔtidem. Mfaraidem ɔdɔdiɔŋ onyuŋ ɔsɔŋɔ mbiet-ido Christ eken emi esiakde ke eriyarare emi nte: nsuhɔre-idem, mbuɔtidem, idorenyin, ata-ima, ye edisana ima emi ɔwɔrɔde oto Enye. Ke ndifiak ndian, ndinyene mfaraidem edi eti usuŋ ndikpeme ukpɔŋ nnyin nsio ke mfefere ye ediwak ŋwure ŋkpɔ-spirit emi odudu ke ererimbot anamde emi ekemede ndibiat nsɔŋɔnda nnyin ke Jesus Christ.

Kotu nti-ido emi abanade ata mme mbet Christ, mfaraidem ɔwɔrɔ ada nte idiɔŋɔ Andinyaŋa ke Idemesie, nsɔŋurua mfri eke Spirit, emi odude ɔnɔ kpukpru mbon eyakde idem mmɔ enɔ edisana odudu. Oro edi ido emi adade edidiana-kiet esin ke esit, ɔdiɔŋde udɔŋ ye ekikere ye ikikke ye ifure-ifure ido. Ke ŋwed Abasi, ewut mfaraidem nte akpan ubak-ŋkpɔ ŋkɔri eke isaŋ ŋkpɔ-Abasi nnyin, adade nnyin aka ime, ido-Abasi, ye esit-mbɔm kini enehede mme ekikere, ikɔ, ye edinam nnyin.

Mme mbet Christ emi edomode ndinyene mbiet-ido Christ emi ekabare ewak ndisuhɔre-idem enyuŋ eyɔhɔ ye ima. Inem ɔsɔŋɔ ediwɔrɔ ke idem mmɔ edi, ndien mmɔ ekabare efɔn ekeme edikan iyaresit, enyene ime, enyuŋ enam ŋkpɔ ye mbon efen ke ime, ukpono, ye ifiɔk, kpa ke ini mme ofim ukut enehede ofime. Mmɔ etetre edi-nam ŋkpɔ ekɔŋ-ekɔŋ edi emek edi-nam ŋkpɔ ke ifiɔk spirit, emi ifure-ido ye suŋ-suŋ odudu Edisana Spirit adade usuŋ. Ke usuŋ ntem, mmɔ inyeneke ŋwure ke ŋkpɔ-Abasi koro, nte Apostle Paul ekpepde, mmɔ ediɔŋɔ ke mmimɔ imikeme ndinam kpukpru ŋkpɔ ke Christ, emi ɔsɔŋɔde mmɔ idem kpa ke ufɔt idomo emi ekemede edinyeŋe ikɔ ntiense mmɔ kabaŋa Enye.

Ke Ŋwed esie emi ekenɔde Titus, Paul ama ɔnɔ nsasana item kabaŋa mme ndaha eke mbon emi eyomde ndida-nnɔ Andinyaŋa nyuŋ nam uduak Esie ye mbuɔtidem ye nsinifik. Enye ete ke mmɔ enyene ndidi owo eke amade ndikama isenowo, osuhɔre-idem, enyene edinen-ido, edisana-ido—mme ido emi enehede owut odudu mfaraidem.

Nte ededi, Paul ɔnɔ ikpan ete mmɔ inyeneke ndidi “itun, isɔpke ndiyat esit, … [inyuŋ] idighe owo ifiopesit.” Oruk edu ntre isaŋake ukem ye ekikere Andinyaŋa ndien etetre ata ŋkɔri ŋkpɔ-spirit. Ke ikɔ ŋwed Abasi, “itun-nɔ” edi owo emi esinde ndinam ŋkpɔ ye nam-inua ye ntaŋidem; “isɔpke ediyat esit” edi owo emi esinde udɔŋ ndikabare nnana-ime nyuŋ ŋkpo iyatesit; ndien “inyeneke ifiopesit” edi owo emi esinde ido-eneni, eŋwan, ye ndiɔi ido ke ikɔ-inua, idem, ye ekikere. Nte nnyin idomode ndikpuhɔ edu nnyin ye mbuɔtidem ye nsuhɔre-idem, nnyin imikeme edisɔŋɔ nyire ke akwa itiat eke mfɔn Esie ndien ikabare isana inyuŋ idi nti ŋkpɔ-utom ke ndisana ubɔk Esie

Hannah ye Samuel

Ke edise ufɔn edinyene ido mfaraidem, ami nditi mme ikɔ Hannah, eka prophet Samuel—ŋwan eke eti mbuɔtidem emi, kpa ke ɔbɔhɔde ikpɔ idomo, ekekwɔde ikwɔ esit-ekɔm ɔnɔ Jehovah. Enye ete, “Mbufo ekukɔbɔ nditiŋ iseri-iseri; ekuyak isa-isa ikɔ ɔwɔrɔ mbufo ke inua: koro Jehovah edi Abasi ifiɔk, enye onyuŋ odomo ido.” Ikwɔ esie okpon akan akam—edi ikoot eke idem esie ndinam ŋkpɔ ye nsuhɔre-idem, mfaraidem, ye suŋ-suŋ ido. Hannah eti nnyin ke owo itiŋke ata ɔsɔŋɔ ŋkpɔ-spirit ke ikpon-esit mme ke ikpɔ-inua ikɔ edi etiŋ ye mfaraidem, mme ido ekikere emi asaŋade ye ifiɔk Abasi.

Ediwak ini, ererimbot emama mme ido emi edide utɔk-utɔk, ntaŋidem, unana-ime, ye edinam-ŋkakaha, esiwak ndinyime utɔ edu ndito mme mfik eke uwem ye edinam ŋkesim ndibɔ-itoro ye unyime ofuri owo. Ini emi nnyin iwɔŋɔde ekikere nnyin ikpɔŋ ido mfaraidem ndien isin suŋ-suŋ ye ifure-ifure odudu Edisana Spirit ke usuŋ edinam ye editiŋ-ikɔ nnyin, nnyin iyesɔp ndiduɔ nduk afia owo-usua, emi edidade nnyin ikesim nditiŋ mme ikɔ ndien inyime mme ido emi nnyin idinehede itua mkpɔfiɔk ibaŋa, mme ke itie-mbre, ufɔkemana, mme kpa ke mme ebuana ŋkpɔ utom Abasi. Ikɔ-Abasi Jesus Christ ɔdɔŋ nnyin ete inyene ido emi akpan-akpan ke mme ini afanikɔŋ, koro ke mme ata ndaha ini emi ke eyarare ata edu eke owo kiet-kiet. Nte Martin Luther King Jr. inikiet eketiŋde ke, “Owo idomoke akpan ndaha owo ke ebiet emi enye adade ke mme ini inemesit ye ini emem, edi edidomo ke ebiet emi enye adade ke mme ini afanikɔŋ ye ini ukut.”

Nte mbon ediomi, ekot nnyin ete idu uwem ye esit nnyin emi enehede owuhɔ ke mme nsasana ediomi emi nnyin ikinamde ye Jehovah, inehede itiene usuŋ emi Enye ekenimde oto ke mfɔn-mma uwutŋkpɔ Esie. Ke udori, Enye ɔkɔŋwɔŋɔ ete, “Ke akpanikɔ ke ndɔhɔ mbufo nte, ke ukpep ŋkpɔ Mi edi emi, ndien owo ekededi emi ɔbɔpde odori ke emi ɔbɔp odori ke itiat Mi, ndien inua-otop hell idiberike ibaha mmɔ.”

Andinyaŋa

Ekuyak Esit Mbufo Otimere, otode Howard Lyon, otode eke Havenlight.

Utom ukwɔrɔikɔ Andinyaŋa ke isɔŋ ɔkɔyɔhɔ ye ido mfaraidem ke kpukpru ndaha eke edu Esie. Otode ke mfɔn-mma uwutŋkpɔŋ Esie, Enye ama ekpep nnyin ete “ndinyene ime ke ini ukut, ikusuŋi mbon emi esuŋide nnyin.” Nte Enye ekekpepde yak nnyin ikuyak idem inɔ ifiopesit otode ke utɔk ye eneni, Enye ete, “Mbufo enyene ndikabare esit, nyuŋ ŋkabare ndi ekpri eyen.” Enye ŋko ekpep ke kpukpru mbon emi eyomde nditiene Enye ye ofuri uduak esit enyene ndinam mkpe-mbiere ye mbon emi mmɔ ekenyenede iyaresit mme ye mbon emi mmɔ enyenede ndudue ye mmɔ. Ye ido mfaraidem ye edinyene esit-mbɔm, Enye ɔsɔŋɔ nnyin idem ete ke ini enamde ŋkpɔ ye nnyin ke mfiomo, idiɔk-ido, unana-ukpono, mme unana-mbak, ke ima Esie idisehekede ikpɔŋ nnyin, ndien ediomi emem Esie idinyuŋ ikpɔŋke uwem nnyin.

Esisit mme isua emi ekebede, ŋwan mi ye ami ima inyene nsasana ufaŋ ndiso-boye usuk nti mbon Ufɔk Abasi ke Mexico City. Ediwak mmɔ, edide ke idem mmɔ mme etode mbon ima mmɔ, ema eyɔ anana-ibat idomo, esinede edimum-ke-ebuka, obom-uwot-owo, ye mme iduɔesit unɔmɔ efen.

Nte nnyin ikisede iso mbon ufɔk Abasi oro, nnyin ikikwe iyaresit, utɔk, mme udɔŋ edisio-usiene. Edi, nnyin ikokut suŋ-suŋ nsuhɔre-idem. Mme ɔkpɔ-iso mmɔ, okposuk nte eyɔhɔde ye mfuhɔ, okowut akwa udɔŋ ndiyom erikɔk ye ndɔŋesit. Okposuk ne esit mmɔ ama ɔkɔbuŋɔ oto ndutuhɔre, mbon ufɔk Abasi emi ekesin ifik eka-iso ke mbuɔtidem ke Jesus Christ, imek-ke ndiyak ukut mmɔ akabare edi ubahare ke mbuɔtidem mmɔ mme ndinam unana nsɔŋɔnda ke mbuɔtidem mmɔ ke ikɔ-Abasi.

Ke utit nsasana mboho oro, nnyin ima ikɔm mmɔ owo kiet-kiet. Ofuri ekɔm-ubɔk, ofuri mfari akabare edi ndobo ikɔ-ntiense emi adianade ye uŋwam Abasi, nnyin imikeme edimek ndibɔrɔ ye mfaraidem ke mme edikpu ye afanikɔŋ eke uwem. Ndobo ye ɔsɔŋɔ uwutŋkpɔ mmɔ akabare edi mmem-mmem ikoot ndisaŋa ke usuŋ Andinyaŋa ye mfaraidem ke kpukpru ŋkpɔ. Eketie nnyin ke idem nte nnyin idu ke iso mme angel.

Jesus Christ, andikpon-ŋkan ke kpukpru ŋkpɔ, ɔkɔbɔ ndutuhɔ ɔnɔ nnyin tutu iyip ɔwɔrɔ Enye ke ofuri ndudu-idem, edi akananam Enye ikiyak-ke ifiopesit ɔyɔhɔ esit Esie, mme ndiyak utɔk, emiom, ndiɔi ikɔ ɔwɔrɔ ke mme edeme Esie, kpa ke ufɔt utɔ ukut oro. Diana mfɔn-mma mfaraidem ye anana-ukem ifure-ido, Enye ikikereke kabaŋa Idemesie edi ekekere abaŋa nditɔ Abasi kiet-kiet andikibe, eke idahaemi, ye eke ini-iso. Apostle Peter etiŋ ikɔ-ntiense abaŋa suŋ-suŋ ido Christ ke ini enye ɔdɔhɔde ete, “Anie, ke ini owo osuŋide enye, enye isuŋike mmɔ usiene; ke ini enye ɔbɔde ndutuhɔ, enye itiŋke ikɔ ndighe; edi ayak ikɔ Esie esin ke ubɔk Anidkpe ediene ikpe.” Kpa ke ufɔt akwa ukut Esie, Andinyaŋa ama owut mfɔn-mma ye edisana mfaraidem. Enye ete, “Nte ededi, ubɔŋ enyene Ete, ndien ami mmenam nyuŋ nkure mbeŋe-idem mi nnɔ nditɔ owo.”

Ndima nditɔ-eka mi irenowo ye iban, ami mmenɔ ata ikoot kiet esɔk kpukpru mbufo nte iyɔhɔ ekikere ye esit nnyin ye mbiet-ido Christ eke mfaraidem, nte nsasana ibɔrɔ enɔ ikoot prɔfesi eke edima President Russell M. Nelson nnyin. Nte nnyin inamde ye mbuɔtidem ye ntiŋ-enyin ndisin mfaraidem ke edinam ye ikɔ nnyin, ami nnɔ ikɔ-ntiense ke nnyin iyesɔŋɔ inyuŋ inehede iwuk uwem nnyin ke ata itiat eke Andifak nnyin.

Ami menehede nnɔ ikɔ-ntiense mi nte ke ediyom mfaraidem kini-kini eyediɔŋ ukpɔŋ nnyin onyuŋ anam esit nnyin asana kiso Andinyaŋa, enehede oduri nnyin ekpere Enye onyuŋ ebeŋe nnyin idem, ye idorenyin ye emem, ɔnɔ, enyene-ubɔŋ usen oro ke ini nnyin idiso-bode Enye ke Edidi Esie Ɔyɔhɔ Ikaba. Ami mbuana nsasana ikɔ emi ke enyiŋ Andinyaŋa nnyin, Jesus Christ, amen.

Mkpri ŋwed

  1. Russell M. Nelson, “The Temple and Your Spiritual Foundation,” Liahona, Nov. 2021, 93.

  2. See Lucy Mack Smith, History, 1844–1845, book 18, page 5, josephsmithpapers.org. Although the phrase “firm as the pillars of heaven” was given in a blessing to Hyrum Smith, it seems fitting for Joseph Knight as well.

  3. Doctrine ye Covenants 121: 7–8.

  4. Se Ŋwed MbonPhilippi 4:13.

  5. Se Titus 1:8.

  6. Titus 1:7.

  7. See Guide to the Scriptures, “Pride,” Gospel Library.

  8. See Guide to the Scriptures, “Anger,” Gospel Library.

  9. See Guide to the Scriptures, “Contention,” Gospel Library.

  10. Se 2 Nephi 25:23.

  11. 1 Samuel 2:3.

  12. Martin Luther King Jr., Strength to Love (1964), 25; see also Proverbs 15:1; Doctrine ye Covenants 121:45–46.

  13. Se 3 Nephi 27:27; se ŋko “Christlike Attributes” (video), Gospel Library.

  14. 3 Nephi 11:39.

  15. Doctrine ye Covenants 31:9.

  16. 3 Nephi 11:37; see also Mark 10:15; Luke 18:17; Mosiah 3:19; 3 Nephi 9:22.

  17. See 3 Nephi 12:22–24; see also Guide to the Scriptures, “Forgive,” Gospel Library.

  18. See 3 Nephi 22:10; see also Psalm 94:14; Doctrine ye Covenants 35:25.

  19. 1 Peter 2:23.

  20. Doctrine ye Covenants 19:19.