Koniferedi Raraba
Vakamareqeta na Bula
Koniferedi raraba ni Epereli 2025


14:10

Vakamareqeta na Bula

Na bula e tiki talei ni ituvatuva uasivi nei Tamada, ena Nona ivakaro eda vakamareqeta ka maroroya na bula.

Na noda iVakabula, o Jisu Karisito, a vakavulici keda, “A ka oqo era na kila kina na tamata kecega ni dou sa noqu tisaipeli, kevaka dou sa veilomani.”

E dua na bisopi e Utahe wasea vei au baleta e dua na ivakaraitaki ni kena sovaraki na loloma ena nona tabanalevu vua edua na goneyalewa kei na nona matavuvale. Ena vuku ni vica na ka totoka a yaco, e rau navuca na itubutubu me rau lesu tale mai vua na iVakabula kei na Nona Lotu. Ena gauna e ratou yawa tu kina mai na Lotu, e veitau tiko o luvedrau yalewa kei na dua na cauravou. Na lesu mai, vakila na goneyalewa talei oqo na loloma levu mai vua na Tamana Vakalomalagi donua na soqoni ni soli ivakadinadina ni Goneyalewa. A navuca me bulataka vakataucoko na ivakaro. A vola, “Au a tekivutaka na cakacaka ni veivutuni kei noqu bisopi.”

Ni oti oya, a tauvimate o koya. Ena nona vosa ga: “[Au] dikevi ka kunei kina niu sa bukete. Au tekivu tagi. A mokoti au o tata ka vakadeitaka vei au ni [na] vinaka na veika kece. O noqu itau a kerei au meu vakalutuma na gone. Au besetaka.”

Vukei Ira na Gadreva na Veivuke

A tomana o koya: “Au ciqoma e levu na loloma kei na veitokoni mai na neitou vuvale ni tabanalevu. E taleitaki dina. O [noqu] bisopi kei peresitedi ni Goneyalewa erau cakava e levu na ka sega ni namaki me vakaraitaka na nodrau loloma kei na veitokoni. Au raica na liga ni Turaga ni dusimaki au kei na noqu matavuvale. Na noqu tabanalevu e dua ma matavuvale era gadreva kece na tamata, vakabibi vua edua na goneyalewa vaka taki au.”

O koya kei na nona vuvale, kei na matavuvale nona tabanalevu, era kidavaka ena yalololoma na luvena gonetagane ena Feperueri sa oti.

Na Turaga o Jisu Karisito.

O Peresitedi Russell M. Nelson a kaya, “Dua na ivakaraitaki ni lotu dina ka bula ni Turaga oya na kena tuvalaki vakamatau na nodra qaravi yadudua na luve ni Kalou [veiqaravi ena yaloloma levu sara] vua na dua, me vaka a cakava o Koya.”

Veivuke ena Caka ni DIgidigi Dodonu

Ena gauna e kila kina na goneyalewa ni sa buketetaka tiko edua na gone sega ni namaki, na kauwai ni tiko bulabula, veilecayaki vakayalo, na madua, lomaleqa vakailavo, taro baleta na veika vakavuli, tawamacala ni vakamau, kei na rarawa ni kavoro ni tatadra ena rawa ena dua na gauna ni mosi kei na veilecayaki, me muataka edua na goneyalewa e vinaka tu nona vakasama me cakava eso na ka ena kauta mai na mosi kei na veivutuni.

Vei ira era vakarorogo tiko ka sa sotava oti na titobu ni mosi kei na veivutuni ena nona a vakayacora se vakaitavi ena dua na vakalutu, yalovinaka nanuma: E dina nida na sega ni veisautaka rawa na veika sa oti, na Kalou e rawa ni veivakabulai mai na ka sa oti. Na veivosoti e rawa ni yaco ena mana ni Nona loloma soliwale ni veisorovaki nio gole Vua ena yalo malumalumu ka veivutuni.

E rua na vosa e rau dau sema vakawasoma tiko kina vakalou ni sucu vakayago: na bula kei na digidigi. Na bula e tiki talei ni ituvatuva uasivi nei Tamada, ena Nona ivakaro eda vakamareqeta ka karona kina na bula; ka da digataka me tomani na bula ni sa kunekunetaki oti. Eda vakamareqeta tale ga na isolisoli ni vakatulewa vakaikoya, na galagala ni digidigi—ka veivuke me vaqaqacotaki na veidigidigi dodonu e vakadonuya na Kalou ka kauta mai na marau tawamudu.

Nsota va tiko edua na yalewa kei na tagane na gauna dredre va oya, na sotavi nidua na vakatulewa bibi, na noda vosa, na ligada, na lomada—vakayalo, vakaloma, ka vakailavo—e rawa ni vakalougatataki rau me vakila na loloma ni iVakabula ka, me vaka a tukuna o Peresitedi Henry B. Eyring, moica na nodrau rai vakayalo me matata mai “na ka era nanuma nira raica” kina “ka era se bera tiko ni raica.”

Na iVakavuvuli ni Noda Bula

E kaya o Peresitedi Dallin H. Oaks: “Na noda ivakarau ni vakasama baleta na vakalutu e sega ni yavutaki ena kila e vakatakilai mai se gauna cava e tekivu kina na bula vakayago. E dei tu na noda kila nio ira kece na luvena vakayalo na Kalou e dodonu mera lako mai ivuravura oqo ena dua na inaki lagilagi, kei na keda ivakatakilakila yadua a tekivu ni bera nida kunekunetaki ka na tomani kina tawamudu.”

Na vosa ni Turaga me baleti ira na se bera ni sucu, ka ratou vakaraitaka na Mataveiliutaki taumada kei na Kuoramu ni iApositolo Le Tinikarua, e sega ni veisau ka duavata kei ira na parofita ena veigauna makawa, ka solia edua na rai matata vakalou kina ka e kerea vei keda na Turaga.

“E vakabauta Na Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai na vakalou ni bula ni tamata. Oya na vuna, e saqata kina na Lotu na vakalutu ena nona vinakata ga edua me cakava se ena vuku ni nona bula ni veimaliwai, ka vakasalataki ira kina na lewenilotu mera kakua ni soli ira mera, cakava, vakauqeta, sauma, se veivosakitaka na vakayacori ni vakalutu.

“Na [Turaga] e vakatara me caka eso ena vuku ni:

  • “A vu na bukete mai na kucu se veiyacovi vakaveiwekani voleka, se

  • Sa navuca edua na vuniwai matua ni sa koto ena ituvaki bibi na bula se ivakarau ni bula ni tina ni gone, se

  • E navuca kina edua na vuniwai matua ni sa mavoa vakaca na gone ka na sega ni bula rawa na gone dramidrami ni sa sucu oti.”

Eratou tomana na Mataveiliutaki Taumada: “Na vakalutu e ka bibi sara. [Ena veituvaki vakavudua vaqo] e dodonu me qai vakayacori ga nira sa ciqoma na veivakadeitaki ena masu o ira na vakaitavi kina” ka veivakasalataki kei ira tale eso.

Ena tolusagavulu na yabaki sa oti, era vakaraitaka na parofita ni Turaga edua na ivakaro ivuravura. Era okati kina na veivosa oqo:

“Keitou vunautaka talega kina ni vakarota na Kalou, merau qai vakayagataka walega na isolisoli vakalou oqori merau vakatubukawa, o tagane kei yalewa nirau sa vakamautaki vakalawa vakaveiwatini.

“Keitou vakaraitaka eke ni sa lewa vakalou na ivakarau ni vakatubukawa. Keitou vakadeitaka na vakalou ni bula kei na kena bibi ena yavu tawamudu ni Kalou.”

Na susugi kei na taqomaki ni bula ka se bera ni sucu e sega ni ile vakapolitiki. E lawa savasava ka vakadeitaka na Turaga vei ira na Nona parofita.

Vosa Vakadodonu

E dua na itukutuku nei Peresitedi J. Reuben Clark Jr., ka veiqaravi ena Mataveiliutaki Taumada, a vakamacalataki ira vakatotoka na noda itabagone edaidai: “O ira na itabagone ena Lotu era viakania tu na veika vakaYalo; era vinakata mera vulica na kosipeli, era vinakata na kena e dodonu, sega ni vakacacani. Era vinakata mera kila na veika eda vakabauta; era via rawata na ivakadinadina ni [ka] dina. Era dau vakatataro, ka dauvakasaqara na dina.” Meda veivosaki vakawasoma ena vakabauta kei na yalololoma kei ira noda itabagone ena noda itikotiko, ka vakaikeda ena noda soqoni ni iSoqosoqo ni Veivukei kei na kuoramu ni talatala qase me baleta na lawa ni tiko savasava ni Turaga, na vakalou ni bula, kei na nodra karoni na se bera ni sucu vata kei tinadra.

Edua na marama lomani a volavola mai vei au me baleta na ka a sotava ena tini vakacaca na yabaki sa oti: “Vaka e dua na [yabaki 17], au kila niu sa bukete ka lailai se sega sara na veitokoni mai vei noqu itau gonetagane. Au madua kei na galili [ia au] a sega ni vinakata [na vakalutu]. E tiko na noqu vuvale lomani kei na noqu bisopi, keitou dau sota vakawasoma ka veivakasalataki. Au gole vua na Kalou. Au vulica na ivolanikalou ka masu [ka] kunea na kaukaua mai vua na iVakabula kei na cakacakataki ni veivutuni. Au a ciqoma edua na isau [ni noqu masu]. kau a sega ni rawa ni cakitaka. A vakamosi yalo dina, ia au a kila niu na solia na luvequ yalewa me dua tale e lai susugi koya. Au masuta meu yaloqaqa [ka] vakila vakamatata sara na loloma ni iVakabula niu veivutuni, au kila ni Kalou e sauma na masu ka dau vaqaqacotaki keda.”

Edua na veiwatini dauloloma erau a susuga na goneyalewa lailai talei oya ka vakavulici koya ena kosipeli. Sa vakawati kei na nona matavuvale vakaikoya.

Ena so na gauna, na veika dredre kei na nuiqawaqawa ni veika tawakilai e rawa ni salavata kei na taqomaki ni bula.

Wale ga qo edua na veiwatini gone ka keirau dau lomana kei Kathy a volavola mai vei au me baleta na luvedrau rau namaka tiko.

A vola o tamana: “Ena ika 10 ni macawa ni [bukete nei watiqu] keirau a kila kina ni luvei keirau e tauvimate tiko, ka kilai me Down syndrome. Keirau vakila na idre mai na tabana vakavuniwai me vakalutumi. Ena vica na macawa tarava keirau a kila kina ni luvei keirau se bera ni sucu oqo ena gadreva e vica na veisele ni uto ena imatai ni vica na yabaki ni nona bula. Ni yaco tiko na veika oqo ka keirau masuta tiko vakaukaua na veivuke vakalou, keirau vakila na veivakacegui ni Yalo Tabu. Keirau ciqoma na ivakatakila ka kila ni luvei keirau yalewa edua na luvena vakasakiti na Tamada Vakalomalagi ka tiko vua edua na gagadre levu me mai lewe ni neitou matavuvale ka me lako mai ki vuravura.”

Na tinana na gone qo a vola: “[Keirau] a kurabui, veilecayaki, ka rarawa vakaidina ena itukutuku oya. Ni sa 14 na macawa na noqu bukete, keirau qai kila ni neirau gone a tauvi koya tu eso na mate vereverea ni uto, ena rawa ni vakavu leqa. Keirau raica e levu na vuniwai kei na kenadau mai na 10—18 na macawa ni noqu bukete. Ena neirau veisiko yadua keirau a tarogi se keirau via maroroya na gone se vakalutumi koya. Na iVakabula a vakabula na lomaqu ka solia vei au edua na vakacegu kei na marau me baleta na luvei keirau yalewa. Na [Tamada Vakalomalagi] e dau vakaraitaka vakawasoma vei au ni tiko na Nona ituvatuva uasivi vei au [kau] vakadinati Koya.”

Loma ni dua na macawa sa oti erau kidavaka kina na luvedrau yalewa. E nodratou o koya ka ratou nona me tawamudu.

Na vakabauta e sega ni guce kei na yaloqaqa vakasakiti era ivakatakilakila ni tisaipeli i Jisu Karisito.

iVakaraitaki Levu ni Vakabauta

Ena veiyabaki, au dau marau meu sota kei ira na turaga kei na marama era vakasaqara ena yalomalumalumu mera lesu kina salatu ni veiyalayalati kei na nodra veivakalougatataki ni matabete kei na valetabu ni oti e vuqa na yabaki nira sa sega ni lewenilotu.

Ena dua na gauna, a lesi meu vakataroga edua na tagane ena vukudratou na Mataveiliutaki Taumada me baleta na vakalesui mai ni nona matabete kei na veivakalougatataki ni valetabu.

Ni oti na nona vakamau ena valetabu savasava, e sucu e tolu na luvena totoka, ia e sega ni dinata na watina kei na nona veiyalayalati tabu. E bukete na yalewa sega ni vakawati ka vinakata me vakalutu.

O watina yalodina na tagane oqo e vakamamasu vua na yalewa me maroroya na gone ka yalataka ni na susuga na gone, ni sucu oti, vata kei iratou na luvena.

A duavata na yalewa sega ni vakawati me kua ni vakalutu.

Sa oti oqo e 10 na yabaki. Na marama yalomalumalumu ka dabe tiko e mataqu e lomana na gonetagane oya me vaka e luvena dina ka tukuna vei au na sasaga nei watina me tokona ka lomana ka karoni koya kei na nona matavuvale. A tagi o tamana ni vosa o watina.

E rawa vakacava vua na yalewa dauloloma oqo ni Turaga me okata edua na gone me luvena dina ka na rawa ni vakananumi tu e veisiga ena nona dauyalewa na watina? E rawa vakacava? Baleta nia kunea na kaukauwa i Jisu Karisito ka a vakabauta na vakalou ni bula, na vakatabui ni bula. A kila o koya ni gone a buketetaki tiko oya e luve ni Kalou, tawacala ka savasava.

iTaba ni gone

Taciqu kei na ganequ lomani, e torosobu tiko ga na nodra dau lomani na gone se bera ni sucu e vuravura raraba edua na ka meda kauwai kina vakalevu. Na Kalou e vakamareqeta na bula. E Nona cakacaka kei na Nona lagilagi me vakavuna nodra tawa mate rawa kei na nodra bula tawamudu na Luvena. Nida tisaipeli i Jisu Karisito, eda vakamareqeta na bula. “A ka oqo era na kila kina na tamata kecega ni dou sa noqu tisaipeli, kevaka dou sa veilomani.” Meda qai wasea na noda loloma ka vakalevu sara vei ira era gadrevi keda sara vakalevu. Au vakaraitaka na noqu lomani kemuni kei na loloma ni Tamada Vakalomalagi vei ira na Luvena era sucu tiko mai i vuravura. Ena yacai Jisu Karisito, emeni.

iDusidusi

  1. Joni 13:35; raica talega na Maciu 22:36–40.

  2. Veivolavolai vakaitaukei, Fepe. 6, 2025; vakayagataki ena veivakadonui.

  3. Veivolavolai vakaitaukei, Fepe. 6, 2025; vakayagataki ena veivakadonui.

  4. Russell M. Nelson,“Veiqaravi ena Kaukauwa kei na Lewa ni Kalou,” Liaona, Me 2018, 69.

  5. Kena ivakaraitaki na marama yalodina mai Varanise; raica na Neil L. Andersen, Na iSolisoli Vakalou ni Veivosoti (2019), 154–56.

  6. Raica na Neil L. Andersen, The Divine Gift of Forgiveness, 219; raica tale ga na Neil L. Andersen, Jesus Is the Christ (2023), 5.

  7. Raica na itukutuku vakadonui me baleta na vakalutu ena: “Abortion,” newsroom.ChurchofJesusChrist.org. Na iVoladusidusi Raraba e tukuna, “E rawa ni veivutuni ka vosoti edua na tamata me baleta na ivalavala ca ni vakalutu” (iVoladusidusi Raraba: Veiqaravi ena Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai, 38.6.1, Valenivola Vakosipeli). O Peresitedi Bension a kaya, “Na rarawa vaKalou sa isolisoli ni Yalo. Edua na kilaka titobu ni noda ivalavala e vakacudruya na Tamada ka noda Kalou. Na kilaka vakamatata ka [vakatitobu] ni noda ivalavala a vakavuna vua na iVakabula, o Koya ka sega ni dua na Nona cala, o koya ka sa kaukaua sara, me vosota na mosi kei na rarawa. Na noda ivalavala ca sa vakavuna Vua me dra na vei vuti ni yagona. Na rarawa vakaidina ni vakasama ka vakayalo oqo e vakatoka na ivolanikalou me ‘dua na yalo raramusumusu ka bibivoro’ [raica na Vunau kei na Veiyalayalati 20:37 Na yalo vaqo e ka e gadrevi duadua ena veivutuni vakaidina” (Teachings of Presidents of the Church: Ezra Taft Benson [2014], 83; see also 2 Corinthians 7:10; 3 Nephi 9:20; 18:32).

  8. “A sa kaya vei Inoki na Turaga: Raici ira oqo na wekamu; sai ira na cakacaka ni ligaqu, kau sa solia vei ira na nodra kila ka, ena siga au sa buli ira kina; ia ena Were ko Iteni au sa solia kina vua na tamata na nona galala ni digidigi;

    “Ia vei ira na wekamu au sa kaya kina, ka solia talega na ivakaro, ni dodonu mera veilomalomani, ia sa dodonu mera digitaki au, na Tamadra.” (Mosese 7:32–33).

  9. Henry B. Eyring, To Draw Closer to God (1997), 143.

  10. Dallin H. Oaks, “The Great Plan of Happiness,” Ensign, Nove. 1993, 74. O Peresitedi Nelson a kaya: “Na gauna e tekivu kina edua na ‘bula vakaibalebale’ se na gauna e ‘curu’ kina na yalo kina yago e sega ni tarogi tiko. Ena vakadidike vakavuku, e kilai tu ni bula e tekivu ena gauna erau cokoti vata kina erua na yaloka me yaco me dua ga, me kau mai kina e ruasagavulu ka tolu na koromosomi mai vei rau ruarua na tama kei na tina. … Na itekitekivu ni bula e sega ni ka me veiletitaki, ia e matata tu ena vakadidike vakavuku” (“Reverence for Life,” Ensign, Me 1985, 13).

  11. O Peresitedi John Taylor a tukuna ena 1879, “E dodonu meda kudruvaka na vakalutu, nodra vakamatei na gonelalai, kei na ivalavala vakasisila tale eso … ena buli ni lawa vou, vakatulewa vakalawa se so tale na ka e veiganiti kei na noda ivakarau vakatamata” (“Discourse,” Deseret News, Dec. 31, 1879, 755; spelling modernized).

  12. Raica na itukutuku vakadonui me baleta na “Vakalutu,” ena: “Abortion,” newsroom.ChurchofJesusChrist.org.

  13. Na Matavuvale: Ai Vakaro ki Vuravura Raraba,”Valenivola Vakosipeli.

  14. J. Reuben Clark Jr., The Charted Course of the Church in Education, rev. ed. (1994; vosa vei ira na qasenivuli ni lotu ni iVakarau ni Vuli ni Lotu, Oko. 8, 1938), 3 Gospel Library.

  15. Raica na Topics and Questions, “Abortion,” Gospel Library.

  16. Veivolavolai vakaitaukei, Fepe. 13, 2025; vakadonui na kena vakayagataki.

  17. Edua tale na ivakaraitaki totoka ni veivakalougatataki ni veisusu oya na italanoa kei Sherilyn Stinson kei na luvena yalewa, o Allison, kei na marama a vakasucumi Allison, o Jill Morgensen (raica na Mary Richards, “Navigating the Journey of Adoption Reunification,” Church News, Nove. 18, 2024, thechurchnews.com.

  18. Ena veivuke ni Turaga kei na ligada ka sa dau dodo tu yani, e vuqa era sa vakalougatataki mera kunea na nodra sala. Raica na Amanda Becker, “Finding Hope as a Single Expectant Mother,” Liahona,Julai 2022 (digital only); “The Adoption Decision,” New Era, Maji. 2006, 28–33.

  19. Veivolavolai vakaitaukei, Fep. 17, 2025; vakadonui na kena vakayagataki.

  20. Veika sotavi; raica na Neil L. Andersen, Na iSolisoli Vakalou ni Veivosoti, 246–47.)

  21. Raica na Mosese 1:39.

  22. Joni 13:35; raica talega na Maciu 22:36–40.

  23. Na ivurevure eso ka rawa ni veivuke: Topics and Questions, “Unwed Pregnancy,” Gospel Library; “Tubutubu Taudua ka Bukete Tiko,,” iVoladusidusi Raraba, 38.6.19, Valenivola Vakosipeli; Counselling Resources, “Single Expectant Parents,” Gospel Library.