“Exodo 19–20; 24; 31–34,” Manwal sa Magtutudlo sa Institute sa Daang Tugon (2026)
Moses and the Tablets [Si Moises ug ang mga Papan nga Bato], ni Jerry Harston
Exodo 19–20; 24; 31–34
Human gipagawas ang mga Israelita sa Ehipto, gidala sila ni Jehova sa Bukid Sinai. Didto, gidapit Niya sila nga makigsaad uban Niya. Misaka sa bukid si Moises aron dawaton ang pulong sa Ginoo alang sa katawhan. Gipadayag sa Ginoo ang Napulo ka Sugo, ug ang mga tawo misaad nga tumanon ang Iyang balaod. Sa ulahi, dihang misaka na usab si Moises sa bukid, gilapas sa mga Israelita ang ilang pakigsaad sa Ginoo pinaagi sa paghimo ug pagsimba sa bulawang nating baka. Human antosa sa mga Israelita ang mga sangpotanan sa paglapas sa ilang pakigsaad, gipahinumdoman sila sa Ginoo nga Siya patas, maluluy-on, ug taas og pailob.
Dugang nga mga Kapanguhaan
Mga Tabang sa Kasulatan: Daang Tugon, “Exodo 19–20; 24; 31–34.”
Pahinumdom: Ang “Pasiuna sa Kurso” naghatag og giya kon unsaon sa paggamit ang sumbanang elemento sa leksiyon nga mosunod.
Pag-awhag og Personal nga Pagtuon
Sa wala pa ang klase, ikonsiderar ang pagpadala sa mga estudyante og usa o daghan pa sa mosunod nga mga mensahe o pipila sa inyong kaugalingong mensahe:
-
Sa unsang paagi ang paghimog mga pakigsaad uban sa Dios motabang nimo nga mahimong mas balaan? Pamalandongi kini samtang imong tun-an ang Exodo 19:1–11.
-
Samtang imong tun-an ang Napulo ka Sugo diha sa Exodo 20:1–17, hunahunaa kon unsa ang gipadayag sa mga sugo mahitungod sa pagmahal sa Langitnong Amahan ug ni Jesukristo para nato.
-
Pamalandongi kon sa unsang paagi ninyo ipakita ang inyong gugma sa Dios sa adlawng Igpapahulay samtang inyong basahon ang Exodo 31:12–18.
-
Ang mga anak sa Israel nagsimba og dios-dios bisan human sa milagrosong mga kasinatian uban sa Dios. Samtang inyong tun-an ang Exodo 32, ikonsiderar kon unsay ipasabot sa pagsimba og dios-dios sa atong kalibotan karon.
Mga Pangutana ug Pagpakigbahin
Hatagig panahon ang mga estudyante sa pagpangutana ug pagpakigbahin sa mga panabot ug mga kamatuoran nga ilang nakaplagan diha sa ilang personal nga pagtuon sa Exodo 19–20; 24; 31–34.
Pagbansay sa Kahanas
Makatabang tingali ang mga kalihokan sa pagkat-on sa Exodo 19:1–11 para gamiton ang kahanas nga “Looking for Cause-and-Effect Relationships in the Scriptures” diha sa Mga Kahanas sa Pagtuon sa Kasulatan.
Mga Opsiyon nga Kalihokan sa Pagkat-on
Daghang opsiyon sa pagkat-on ang gihatag kaninyo ug sa inyong mga estudyante. Sa mainampoong paagi pagpili kon hain nga opsiyon o mga opsiyon ang mahimong labing makahuloganon alang sa inyong klase.
Pagpalambo sa Atong Pagtudlo ug Pagkat-on
Tabangi ang mga tigkat-on sa pagpalig-on sa ilang relasyon ngadto sa Langitnong Amahan ug kang Jesukristo. “Ang katuyoan sa pagtudlo ug pagkat-on mahitungod ni Jesukristo mao ang pagtabang sa matag tawo nga mas mapaduol ngadto Kaniya ug sa atong Langitnong Amahan. Tabangi ang mga tawo nga inyong tudloan sa dili gayod pagkalimot niana nga katuyoan. Awhaga sila sa paglig-on sa ilang relasyon ngadto sa Langitnong Amahan ug ni Jesukristo pinaagi sa pagtuon sa mga kasulatan, paghinulsol sa kanunay, pakigsulti sa Amahan diha sa pag-ampo, ug sa pagpamatuod kabahin sa Amahan ug sa Anak. Tudloi ang mga estudyante pinaagi sa pulong ug panig-ingnan kon sa unsang paagi ang paghimo ug pagsunod sa mga pakigsaad magbugkos kanato ngadto Kanila. Tabangi sila nga mahibalo kon unsa kita ka bililhon ug ka pinalangga ngadto Kanila. Lig-ona ang ilang hugot nga pagtuo nga si Jesukristo, pinaagi sa gahom sa Iyang hingpit nga Pag-ula, mao lamang ang dalan balik ngadto sa atong Amahan” (Pagtudlo Sumala sa Pamaagi sa Manluluwas, 9).
Exodo 19:1–11
Nganong gusto sa Ginoo nga mohimo kog mga pakigsaad uban Niya?
Ikonsiderar ang pagsulat diha sa pisara sa pulong nga mga pakigsaad. Dayon, dapita ang mga estudyante nga isulat ang ilang tubag sa usa o kapin pa sa mosunod nga mga pangutana:
-
Unsaon ninyo paghulagway kon unsa ang pakigsaad ngadto sa usa ka tawo nga dili pamilyar niini?
-
Sa inyong hunahuna, nganong gusto sa Dios nga naa tay pakigsaad Niya?
-
Unsay kalainan ang nahimo sa mga pakigsaad uban sa Dios diha sa imong kinabuhi?
Niini nga kalihokan sa pagkat-on, awhaga ang mga estudyante nga pangitaon ang mga kamatuoran nga makatabang nila nga masabtan ang mga panalangin sa paghimog mga pakigsaad sa Dios.
Pwede nimong ipakita ang hulagway sa Bukid Sinai samtang imong ipasabot nga human luwasa sa Ginoo ang mga anak sa Israel gikan sa Ehipto, gidala Niya sila sa Bukid sa Sinai. Para ni Moises ug sa mga anak sa Israel, ang Bukid sa Sinai maoy sama og templo—usa kini ka dapit diin makahimo silag mga pakigsaad uban sa Dios.
Hulagway sa usa ka bukid sa Ehipto nga gituohan sa mga tradisyon nga mao ang Bukid sa Sinai.
Dapita ang mga estudyante nga basahon ang Exodo 19:3–6, nga pangitaon kon giunsa paghulagway sa Ginoo ang pakigsaad nga gusto Niyang himoon uban sa mga Israelita. Pwede pod nimong ipabasa nila ang “Exodo 19:3–6. Unsa ang mga saad sa pakigsaad sa Ginoo ngadto sa mga anak sa Israel?” diha sa Mga Tabang sa Kasulatan: Daang Tugon. Dayon, ikonsiderar ang pagpangutana:
-
Unsay atong makat-onan gikan niini nga mga bersikulo bahin sa Ginoo ug sa Iyang tinguha para sa Iyang katawhan?
Ikonsiderar ang pagsulat diha sa pisara sa hugpong sa mga pulong nga Kon Busa . Dapita ang mga estudyante nga ipakigbnahin kon unsaon nila pagkompleto kini nga hugpong sa mga pulong diha sa ilang pagtuon sa Exodo 19. (Kini ang ehemplo sa pagpangita sa hinungdan ug epekto nga mga koneksiyon. Para makakat-on pa og dugang bahin sa kon unsaon paggamit kini nga kahanas sa pagtuon sa kasulatan, tan-awa ang “Looking for Cause-and-Effect Relationships in the Scriptures” diha sa Mga Kahanas sa Pagtuon sa Kasulatan.)
Pwedeng ilhon sa mga estudyante ang kamatuoran nga sama niini: Kon tumanon nato ang tingog sa Ginoo ug tumanon ang atong mga pakigsaad Kaniya, kita mahimong Iyang talagsaong bahandi ug balaang katawhan.
Aron tabangan ang mga estudyante nga masabtan kon sa unsang paagi ang paghimo ug pagtuman sa mga pakigsaad sa Dios makatabang nila nga mahimong mas balaan, ikonsiderar ang pagpakita sa mosunod nga mga instruksiyon ug paghatag og panahon sa mga estudyante nga irekord ang ilang mga tubag:
-
Paghimog listahan sa mga higayon sa inyong kinabuhi dihang naghimo kamo og mga pakigsaad uban sa Dios.
-
Isulat kon sa unsang paagi ang mga pakigsaad nga inyong gihimo nakatabang ninyo nga mas mahisama sa Langitnong Amahan ug ni Jesukristo.
Dihang mahuman na ang mga estudyante, dapita sila nga ipakigbahin ang pipila sa ilang mga panabot ngadto sa usa ka kapares o sa gagmayng grupo o ngadto sa klase.
Ipasabot nga gawas pa sa pagtabang nato nga mahimong mas mahisama sa atong Langitnong Amahan, ang paghimo ug pagtuman sa mga pakigsaad sa Dios makausab pod sa atong relasyon Kaniya. Pwede nimong ipakigbahin kini nga pahayag gikan ni Presidente Russell M. Nelson ug hisgoti ang nagsunod nga mga pangutana:
Sa higayon nga kamo ug ako makahimo na og pakigsaad uban sa Dios, ang atong relasyon ngadto Kaniya mamahimong mas suod kay sa wala pa ang atong pakigsaad. Karon kita mag-uban nga gihugpong. Tungod sa atong pakigsaad sa Dios, Siya dili gayod kapoyon sa Iyang mga paningkamot sa pagtabang kanato, ug kita dili gayod makabsan sa Iyang maluluy-on nga pailob ngari kanato. Ang matag usa kanato adunay usa ka espesyal nga dapit sa kasingkasing sa Dios. Siya adunay taas nga pangandoy alang kanato. (“Ang Walay Kataposan nga Pakigsaad,” Liahona, Okt. 2022, 6)
-
Sa unsang paagi ang paghimo ug pagtuman sa mga pakigsaad sa Dios nakaapektar sa inyong relasyon Niya?
Dapita ang mga estudyante nga ikonsiderar ang mga aksiyon nga ilang himoon aron gamiton ang ilang nakat-onan karon. Awhaga sila nga irekord ang mga hunahuna o espirituwal nga mga impresyon.
Exodo 20:1–17
Nganong importante ang mga kasugoan?
Ioonsiderar ang pagdapit sa mga estudyante sa paghimo ug pagpakigbahin og analohiya nga nagpakita sa mga katuyoan ug mga panalangin sa mga sugo sa Dios. Aron tabangan silang makahunahuna og mga ideya, pwede nimong ipasalida ang mga bidyo nga “Going to Grandma’s” (4:02) o “The Parable of the Kite” (1:04), o pwede nimong gamiton ang mosunod nga analohiya nga gipakigbahin ni Presidente Dallin H. Oaks:
Ang atong mga kasinatian sa mortalidad sama sa gamayng bata ug sa iyang amahan nga nagpalupad og tabanog sa mahangin nga adlaw. Samtang nagkataas ang tabanog, ang hangin mao ang nagbira sa tugot nga konektado ngadto sa kamot sa gamayng bata. Walay alamag uban sa pwersa sa nagbalibali nga hangin, mihangyo siya nga ipaputol ang tugot aron ang tabanog mopataas pa. Ang iyang maalamon nga amahan mitambag nga dili, nagpasabot nga ang tugot mao ang naghigot sa tabanog sa saktong pagkabutang batok sa nagbalibali nga hangin. Kon atoang mabuhian ang tugot, ang tabanog dili mopataas. Kini ipadpad sa hangin ug malagmit mahagsa sa yuta. (“Pagsunod kang Kristo,” Liahona, Nob. 2024, 24)
Ipasabot nga niini nga kalihokan sa pagkat-on, makabaton og kahigayonan ang mga estudyante nga tun-an ang Napulo ka Sugo. Makatabang tingali ang pagpahinumdom sa mga estudyante nga gihatag sa Ginoo ang Napulo ka Sugo sa mga Israelita samtang nagkampo sila sa tiilan sa Bukid sa Sinai.
Iapod-apod ang handout nga nag-ulohang “Pagtuon sa Napulo ka Sugo,” ug hatagig panahon ang mg estudyante sa pagkompleto niini. Ipasabot nga naa silay higayon nga ipakigbahin ang pipila sa ilang mga tubag ngadto sa klase.
Human makompleto ang handout, dapita ang mga estudyante nga ipakigbahin ang ilang mga tubag ngadto sa usa ka kapares o sa gamayng grupo. Pwede usab nimong dapiton ang pipila ka estudyante nga ipakigbahin sa klase ang ilang nakat-onan.
Taposa ang kalihokan pinaagi sa pagdapit sa mga estudyante nga pamalandongan ang ilang nakat-onan o gibati panahon sa ilang pagtuon. Awhaga sila nga irekord ang pihong mga paagi nga mas matuman nila ang mga sugo sa Dios.
Exodo 31:12–18
Unsay ikasulti sa akong mga binuhatan sa adlawng Igpapahulay ngadto sa Ginoo?
Sugdi pinaagi sa pagdapit sa mga estudyante nga hunahunaon kon unsaon nila pagpakita ang ilang pagmahal sa Langitnong Amahan ug ni Jesukristo. Mahimo nimo kini pinaagi sa paghatag sa kada estudyante og usa ka pirasong papel ug ipapilo kini nila sa upat ka seksiyon. Sa unang seksiyon, hangyoa ang mga estudyante nga isulat ang usa ka paagi nga mapakita nila ang ilang pagmahal sa Langitnong Amahan ug ni Jesukristo. Dayon ipapasa ang ilang papel sa ilang katapad, nga maoy mosulat og dugang tubag diha sa ikaduhang seksiyon sa papel. Usba kini nga proseso hangtod makompleto ang upat ka seksiyon sa papel. Ipabasa sa mga estudyante ang mga tubag diha sa papel nga adunay upat ka tubag nga gipasa diha nila.
Pahinumdomi ang mga estudyante nga gisulti sa Ginoo ang Napulo ka Sugo ngadto sa mga anak sa Israel gikan sa Bukid sa Sinai (tan-awa ang Exodo 20). Sa ulahi, gisulat sa Ginoo ang Iyang balaod diha sa mga papan nga bato, apil ang dugang detalye bahin sa kahulogan ug katuyoan sa Igpapahulay (tan-awa ang Exodo 31:13–18). Hatagi og gibug-aton nga ang pagbalaan sa adlawng Igpapahulay maoy importanteng paagi aron mapakita nato ang atong pagmahal ug debosyon sa Langitnong Amahan ug kang Jesukristo.
Dapita ang mga estudyante nga basahon ang Exodo 20:8–11 ug Exodo 31:13, 16–17, nga pangitaon kon unsay gitudlo sa Ginoo bahin sa adlawng Igpapahulay. Dayon, ikonsiderar ang pagpangutana:
-
Unsay inyong nakat-onan bahin sa adlawng Igpapahulay gikan niini nga mga bersikulo? (Apil sa posibleng mga panglantaw nga pwedeng ipakigbahin sa mga estudyante mao kini: Ang Igpapahulay mao ang adlaw sa Ginoo ug balaan kini. Atong gibalaan ang adlawng Igpapahulay pinaagi sa pagpahulay gikan sa atong mga trabaho. Ang atong pagbalaan sa adlawng Igpapahulay maoy timaan tali nato ug sa Ginoo.)
Aron tabangan ang mga estudyante nga mas masabtan kon sa unsang paagi ang atong pagbalaan sa Igpapahulay maoy timaan tali nato ug sa Ginoo, ikonsiderar ang pagbasa og dungan sa “Exodo 31:12–17. Sa unsang paagi ang pagtuman sa Igpapahulay nagrepresentar og usa ka simbolo tali sa mga Israelita ug sa Ginoo?” diha sa Mga Tabang sa Kasulatan: Daang Tugon.
Ipakita ang mosunod nga pangutana, ug dapita ang mga estudyante nga hisgotan kini uban ang gagmayng grupo:
-
Unsa ang pipila sa mga timaan nga atong mahatag sa Ginoo aron sa pagpakita nga gimahal nato Siya sa adlawng Igpapahulay?
Pwede nimong ipasulat sa usa ka sakop sa kada grupo ang mga ideya nga ilang ipakigbahin. Human sa panaghisgot, dapita ang mga estudyante nga ipakigbahin ang ilang mga tubag ngadto sa klase. Ikonsiderar ang pagsulat sa ilang mga tubag diha sa pisara. Dayon, ikonsiderar ang paghisgot sa pipila sa mosunod nga mga pangutana:
-
Sa unsang paagi ang adlawng Igpapahulay maoy usa ka ehemplo sa gugma ug kaluoy sa Ginoo?
-
Unsay imong isulti ngadto sa usa ka tawo nga mibating estrikto ra kaayo ang adlawng Igpapahulay ug dili ni angayng tumanon? (Ingon nga bahin sa panaghisgot, ikonsiderar ang pagpasalida sa video nga “Upon My Holy Day—Honoring the Sabbath” [1:30].)
1:30 -
Sa unsang paagi kamo gipanalanginan sa Ginoo tungod sa pagbalaan sa adlawng Igpapahulay?
Dapita ang mga estudyante nga hunahunaon ang usa ka timaan nga ilang ipakita sa Dios sa sunod nga adlawng Igpapahulayaron ipakita ang ilang gugma ug debosyon ngadto Kaniya. Awhaga sila nga irekord ang ilang plano, apil ang mga impresyon nga tingali ilang nadawat gikan sa Espiritu Santo.
Exodo 32
Unsaon nako paglikay sa pagsimba og dios-dios karon?
Pwede nimong sugdan pinaagi sa pagpakigbahin niini nga pahayag gikan ni Presidente Dallin H. Oaks ug paghisgot sa nagsunod nga pangutana:
Ang atong mga prayoridad mao ang magdeterminar sa atong gitinguha sa kinabuhi. (“Focus and Priorities,” Ensign,, Mayo 2001, 83)
-
Unsay pipila ka ehemplo sa mga prayoridad sa mga tawo diha sa ilang kinabuhi?
Isulat ang tubag sa mga estudyante sa pangutana diha sa pisara. Dayon, dapita ang mga estudyante nga ipakigbahin ang mga ehemplo kon sa unsang paagi mausab tingali ang mga binuhatan sa usa ka tawo, depende kon hain sa mga prayoridad nga nalista sa pisara ang gusto nilang tutokan pag-ayo.
Dapita ang mga estudyante nga hunahunaon ang kaugalingon nilang mga prayoridad samtang nagtuon karon. Awhaga sila nga pangitaon ang mga kamatuoran nga makatabang nila nga himoong prayoridad ang ilang relasyon sa Dios kay sa dili kaayo importanteng mga butang sa kinabuhi.
Aron tabangan sa pag-andam ang mga estudyante nga tun-an ang Exodo 32, ikonsiderar ang pagpasabot nga human madawat sa mga Israelinta ang Napulo ka Sugo, pomal silang nakigsaad sa Ginoo ug misaad nga tumanong ang Iyang mga sugo (tan-aw ang Exodo 24:2–8). Mibalik dayon si Moises sa Bukid sa Sinai aron dawaton ang dugang mga instruksiyon gikan sa Dios.
Dapita ang mga estudyante nga basahon ang Exodo 32:1–6, nga pangitaon kon unsay gihimo sa mga Israelita samtang nilakaw si Moises. Dayon pangutana:
-
Unsay mipatigbabaw nimo sa mga gihimo sa mga Israelita?
Dapita ang mga estudyante nga basahon ang Exodo 32:7–10, 15–20, nga pangitaon kon giunsa pagtubag sa Dios ug ni Moises sa gihimo sa mga Israelita.
Para sa dugang konteksto, pwede pod nimong ipabasa sa mga estudyante ang “Exodo 32:1–8. Nganong gihimo sa mga Israelita ang bulawan nga nating baka aron simbahon?” diha sa Mga Tabang sa Kasulatan: Daang Tugon. Pwede usab nimong ipakigbahin ang mosunod nga pahayag ni Presidente Dallin H. Oaks:
Ang ikaduha sa Napulo ka Sugo mipasabut nga dili magbaton og lain nga mga dios ug nagtino unsa ang pinaka-prayoridad sa atong kinabuhi isip Iyang mga anak. “Dili ka magbuhat og usa ka larawan nga linilok bisan sa dagway sa bisan unsang butanga” nga anaa sa kalangitan o sa yuta (Exodo 20:4). Gisumpay sa sugo, “Dili mo iyukbo ang imong kaugalingon kanila, ni mag-alagad kanila” (Exodo 20:5). Labaw pa kay sa pagdili sa pisikal nga mga dios-dios, naghisgot kini sa importanteng prayoridad sa tanang kapanahonan. Mipasabut si Jehova, “Kay ako si Jehova nga imong Dios, mao ang Dios nga abughoan, … nagapakita sa mahigugmaong kaloloy … kanila nga nahigugma kanako, ug nagabantay sa akong mga sugo” (Exodo 20:5–6). Ang kahulogan sa abughoan hatagan og katin-awan. Sa Hebreohanon nagpasabot kini nga “nagbaton og sensitibo ug dakong pagbati” (Exodo 20:5). Busa masilo nato ang Dios kon kita “moalagad” og laing dios—kon duna kitay laing giuna nga prayoridad. …
… … Ang pangutana diha sa ikaduhang sugo mao “Unsa man ang atong pinaka prayoridad?” Ato bang gialagaran ang mga prayoridad o dios-dios una sa Dios nga giangkon natong simbahon? (“Dili Magbaton og Laing mga Dios,” Liahona, Nob. 2013, 72-73)
Dapita ang mga estudyante nga ipakigbahin kon unsay natabang niini nga mga kapanguhaan kanila bahin sa kaseryoso sa gihimo sa mga Israelita. Dayon ikonsiderar ang pagsulat sa mosunod nga kamatuoran diha sa pisara: Malain nato ang Dios dihang moalagad kita sa ubang mga dios o unahon ang ubang butang kay Kaniya.
Ikonsiderar ang pagpakita sa mosunod nga mga pangutana ug pahisgoti kini sa mga estudyante uban sa usa ka pares o sa gamayng grupo:
-
Unsang pipila ka prayoridad nga matental tingali ang mga tawo sa pag-una kay sa Dios?
-
Sa inyong hunahuna, nganong malain ang Dios dihang unahon nato ang ubang prayoridad kay sa Niya? Sa unsang paagi kini makadaot nato?
-
Unsay nakatabang ninyo sa pag-una sa Dios sa inyong kinabuhi?
Dapita ang mga estudyante nga tinguhaon ang giya gikan sa Langitnong Amahan aron mahibalo kon unsay ilang mahimo aron unahon Siya diha sa ilang kinabuhi. Dapita sila sa pagrekord sa ilang mga plano. Kon komportable ang mga estudyante, dapita ang pipila sa pagpakigbahin sa ilang mga plano ngadto sa klase.