“Sēnesi 1–2; Mōsese 2–3; ʻĒpalahame 4–5,” Fuakava Motuʻá – Tohi Lēsoni ʻa e Faiako ʻInisititiutí (2026)
Ko e Mamata ʻa Mōsese kia Sihová, tā fakatātā ʻa Joseph Brickey
Sēnesi 1–2; Mōsese 2–3; ʻĒpalahame 4–5
Fakatatau ki he fakahinohino ʻa e Tamai Hēvaní, naʻe fakatupu ʻe Sīsū Kalaisi ʻa e māmaní ʻi ha vahaʻataimi ʻe ono, pea toki mālōlō ʻi hono fitú. Naʻe fakatupu ʻe he ʻOtuá ʻa ʻĀtama mo ʻIvi ʻi Hono tataú. Naʻá Ne fekau ke na fanafanau mo fakatokolahi ʻa e māmaní.
Ngaahi Maʻuʻanga Tokoni Kehé
Ngaahi Tokoni Fakafolofolá: Fuakava Motuʻá, “Sēnesi 1–2; Mōsese 2–3; ʻĒpalahame 4–5”
Fakatokangaʻi ange: ʻOku ʻomi ʻe he “Talateu ki he Kalasí” ha fakahinohino ki he founga hono fakaʻaongaʻi ʻo e ngaahi ʻelemēniti angamaheni ʻo e lēsoni ʻoku hoko maí.
Ko Hono Poupouʻi ʻo e Ako Fakatāutahá
Kimuʻa pea kamata e kalasí, fakakaukau ke ʻoange ki he kau akó ha pōpoaki ʻe taha pe lahi ange mei he ngaahi pōpoaki ko ʻení pe ko haʻo pōpoaki pē ʻaʻau:
-
Te tau lava ʻo ako ha meʻa lahi fekauʻaki mo Sīsū Kalaisi ʻi he taimi ʻoku tau fakakaukau ai ki Hono fatongia ko e Tokotaha Fakatupú. Ako ha taha ʻo e ngaahi talanoa ki he Fakatupú ʻi he Sēnesi 1, Mōsese 2, pe ʻĒpalahame 4. Fakakaukau ke faʻu ha lisi ʻo e meʻa ʻokú ke ako fekauʻaki mo Sīsū Kalaisí.
-
ʻI hoʻo ako ʻa e Sēnesi 1:26–27, Mōsese 2:26–27, mo e ʻĒpalahame 4:26–27, fakalaulauloto ki hono ʻuhinga ʻo e fakatupu kitautolu ʻi he tatau ʻo e ʻOtuá. ʻOku kaunga fēfē nai kiate koe ʻa e ʻilo ki he foʻi moʻoni ko ʻení?
-
ʻOku lahi e ngaahi ivi tākiekina he ʻahó ni ʻoku nau fakamaʻamaʻa e mahuʻinga ʻo e nofomalí mo e fāmilí. ʻI hoʻo ako ʻa e Mōsese 2:27–28; 3:18–24, fakakaukau ki he ʻuhinga ʻoku hoko ai ʻa e nofomalí mo e fāmilí ko ha tefitoʻi fatongia ʻi he palani ʻa e Tamai Hēvaní ki he fakamoʻui.
Ngaahi Fehuʻí mo e Vahevahé
Tuku ha taimi ki he kau akó ke nau ‘eke ha ngaahi fehuʻi mo vahevahe ha ngaahi fakakaukau mo ha ngaahi moʻoni naʻa nau ‘ilo ʻi heʻenau ako fakataautaha ʻa e Sēnesi 1–2; Mōsese 2–3; mo e ʻĒpalahame 4–5.
Ako Fakataukeí
ʻE lava ke hoko ʻa e Sēnesi 1; Mōsese 2; mo e ʻĒpalahame 4 ko ha feituʻu ʻaonga ke fakaʻaongaʻi ai ʻa e taukei “Ko e Kumi ʻi he Ngaahi Folofolá pea ʻi he Gospel Library,” ʻi he Ngaahi Taukei Ako Folofolá.
Ngaahi ʻEkitivitī Ako ke Fili Mei Aí
ʻOku ʻoatu ha ngaahi ʻekitivitī ako kehekehe maʻau mo hoʻo kau akó. Fili ʻi he faʻa lotu ʻa e meʻa pe ngaahi meʻa ʻe mahuʻingamālie taha ki hoʻo kalasí.
Ko Hono Fakatupulaki ʻEtau Founga Akoʻí mo e Akó
Tali e ngaahi ueʻi fakalaumālie fekauʻaki mo e ngaahi fiemaʻu ʻa e kau akó. ʻOku ʻafioʻi ʻe he ʻEikí e ngaahi fiemaʻu ʻa hoʻo kau akó. ʻI hoʻo lotua ʻa kinautolu ʻokú ke akoʻí mo teuteuʻi fakalaumālie koé, te Ne lava ʻo ʻoatu ha ngaahi ongo fakalaumālie ke tokoniʻi koe ke ke ʻiloʻi ʻa e founga lelei taha ke tokoniʻi ai hoʻo kau akó. Maʻu ʻa e loto-falala ʻe hanga ʻe he Laumālie Māʻoniʻoní ʻo “fakahā kiate kimoutolu ʻa e meʻa kotoa pē ʻoku totonu ke mou faí” (2 Nīfai 32:5).
Sēnesi 1; Mōsese 2; ʻĒpalahame 4
ʻE tākiekina fēfē ʻe he mahino kiate au ʻa e Fakatupú ʻa ʻeku ngaahi ongo fekauʻaki mo e Tokotaha Fakatupú?
Fakakaukau ke fakaʻaliʻali ha fakatātā ʻo ha feituʻu fakaʻofoʻofa pe ko ha taha ʻo e ngaahi fakatupu ʻa e ʻOtuá ʻi he hū mai ʻa e kau akó ki he kalasí. ʻE lava foki ke vahevahe ʻe he kau akó mo ha hoa ha fakatātā pe fakamatala ʻo ha taha ʻo e ngaahi fakatupu ʻa e ʻOtuá ʻoku ʻuhingamālie kiate kinautolú.
Fakamahinoʻi ange ʻe lava ʻe hono ako ʻo e Fakatupú ʻo fakaloloto ʻetau ongoʻi ʻofa mo e ʻapasia kia Sīsū Kalaisí, ʻa ia naʻá Ne fakatupu ʻa e māmaní, pea ki he ʻOtua ko e Tamaí, ʻa ia naʻá Ne fakatupu ʻa e houʻeiki fafiné mo e tangatá ʻi Hono tataú. Fakakaukau ke fakaʻaliʻali ha tēpile hangē ko ʻení pea fakaafeʻi e kau akó ke ʻai ha tatau pē ʻanautolu. Fakaafeʻi ke nau ako ʻa e Sēnesi 1; Mōsese 2; pe ʻĒpalahame 4, ʻo kumi ha ngaahi tali kehekehe te nau lava ʻo fakakau ʻi he kōlomu takitaha ʻo e tēpilé. (Ke tokoni ki he ngaahi fehuʻi ʻe ala maʻu ʻe he kau akó fekauʻaki mo e Fakatupú, te ke lava ʻo poupouʻi ke nau ako ʻa e ngaahi fakamatala ʻoku felāveʻi mo e ngaahi vahe ko ʻení ʻi he Ngaahi Tokoni Fakafolofolá: Fuakava Motuʻá.)
|
Ko e meʻa ʻoku ou ako pe ongoʻi fekauʻaki mo e Tokotaha Fakatupú |
Ko e meʻa ʻoku ou ako pe ongoʻi fekauʻaki mo ʻEne ngaahi fakatupú |
|---|---|
Ko e meʻa ʻoku ou ako pe ongoʻi fekauʻaki mo e Tokotaha Fakatupú | Ko e meʻa ʻoku ou ako pe ongoʻi fekauʻaki mo ʻEne ngaahi fakatupú |
Hokó, vahevahe ʻa e kalasí ke tauhoa pe ki ha fanga kiʻi kulupu tokosiʻi. Fakaafeʻi e kau akó ke nau fevahevaheʻaki ha niʻihi ʻo ʻenau ngaahi talí. ʻE lava foki ke vahevahe ʻe he kau akó ha konga ʻo ʻenau ngaahi fakakaukaú mo e kalasí. (ʻI hono fakaʻaongaʻi ʻenau lea pē ʻanautolú, ʻe lava ke nau tala atu ha ngaahi moʻoni hangē ko ʻení: Naʻe fakatupu ʻe Sīsū Kalaisi ʻa e māmaní, ʻi he malumalu ʻo e fakahinohino ʻa e Tamai Hēvaní. Naʻe tomuʻa fokotuʻutuʻu mo maau ʻa e Fakatupú. Naʻe fakatupu kitautolu ʻi he tatau ʻo e ʻOtuá. Naʻe fakahā ʻe he ʻOtuá ʻoku lelei ʻaupito ʻEne ngaahi fakatupú.)
-
ʻE kaunga fēfē ʻa hono manatua ʻo e ngaahi moʻoni ko ʻení ki hoʻo ngaahi ongo fekauʻaki mo e ʻOtuá, Sīsū Kalaisi, mo e kotoa ʻo e ngaahi fakatupu ʻa e ʻOtuá?
Fakakaukau ke fakaafeʻi e kau akó ke kumi ha ngaahi potufolofola ʻokú ne fakaloloto e mahino ʻoku nau maʻú mo ʻenau houngaʻia ʻi he fatongia ʻo Sīsū Kalaisi ko e Tokotaha Fakatupú. Te nau lava ʻo fakaʻaongaʻi ʻa e ngaahi meʻangāue ki he akó ʻi he Gospel Library ke ʻilo ai ha ngaahi potufolofola (vakai, “Ko e Kumi ʻi he Ngaahi Folofolá pea ʻi he Gospel Library” ʻi he Ngaahi Taukei Ako Folofolá). Te ke lava foki ʻo fokotuʻu ange ke nau ako ha niʻihi ʻo e ngaahi potufolofola ko ʻení:
Hili ha taimi feʻunga, fakakaukau ke fakaafeʻi e kau akó ke vahevahe ʻa e meʻa ne nau akó mo hanau hoa, ʻi ha fanga kiʻi kulupu iiki, pe fakataha mo e kalasí. Te ke lava foki ʻo fakakaukau ke ʻeke ange ha ngaahi fehuʻi hangē ko ʻení:
-
Ko e hā e meʻa ʻoku tokoni atu ai ʻa e fatongia ʻo e Fakamoʻuí ko e Tokotaha Fakatupú, ke mahino kiate koe fekauʻaki mo Ia mo e ngaahi meʻa ʻokú Ne malavá?
-
Ko e hā ha meʻa kuó ke ako pe ongoʻi fekauʻaki mo e ngaahi taumuʻa ʻa e Fakamoʻuí, ko ʻEne ʻofá, pe ko Hono mālohi ke tokoniʻi koé?
Fakakaukau ke huluʻi ʻa e foʻi vitiō “We Lived with God” (4:00), pea fakaafeʻi e kau akó ke nau fakakaukauloto ki heʻenau ngaahi ongo kia Sīsū Kalaisí. ʻE lava foki ke lekooti ʻe he kau akó ha faʻahinga ongo pe ueʻi naʻa nau maʻu mei he Laumālie Māʻoniʻoní.
Sēnesi 1:26–27; Mōsese 2:26–27; ʻĒpalahame 4:26–27
Ko e hā e ʻuhinga ʻoku mahuʻinga ai ke manatuʻi naʻe fakatupu au ʻi he ʻīmisi ʻo e ʻOtuá?
Fakaafeʻi e kau akó ke nau fakalaulauloto mo aleaʻi ha tafaʻaki ʻo e sino ʻo e tangatá ʻoku fakaofo kiate kinautolu. Te ke lava foki ʻo huluʻi e foʻi vitiō “Godʻs Greatest Creation” (2:51).
Fakakaukau ke mou aleaʻi fakataha ha fehuʻi hangē ko ʻení:
-
Ko e hā ha ngaahi fakakaukau pe ongo ʻokú ke maʻu fekauʻaki mo e ʻOtuá ʻi hoʻo fakakaukau ki he sino ʻo e tangatá pea mo hono ngaahi fatongia kehekehé?
Fakaafeʻi e kau akó ke nau ako e Sēnesi 1:26–27; Mōsese 2:26–27; pe ʻĒpalahame 4:26–27, fakataha mo e fakamatala ko ʻeni mei he “Ko e Fāmilí: Ko ha Fanongonongo ki Māmani.” Poupouʻi ke nau fakakaukau ki he meʻa ʻoku fakahā mai ʻe he ngaahi akonaki ko ʻení fekauʻaki mo e mahuʻinga ʻo honau fakatupú.
Ko e kakai kotoa pē—ʻa e tangata mo e fefine—naʻe fakatupu ia ʻi he tatau ʻo e ʻOtuá. Ko e toko taha fakafoʻituitui kotoa pē ko e foha mo e ʻofefine ia ʻo ha mātuʻa fakalangi, pea ʻi heʻene peheé, ʻoku maʻu ai ʻe he toko taha kotoa pē ha natula fakalangi pea mo ha ikuʻanga pau. (“Ko e Fāmilí: Ko ha Fanongonongo ki Māmani,” Gospel Library)
-
Ko e hā e meʻa ʻoku tokoni e ngaahi akonaki ko ʻení ke mahino atu fekauʻaki mo koé? (ʻE lava ke ʻiloʻi ʻe he kau akó ha moʻoni hangē ko ʻení: Koeʻuhí ʻoku fakatupu kitautolu ʻi he tatau ʻo e ʻOtuá, ʻoku tau maʻu ai ha natula mo ha ikuʻanga fakalangi.)
Ke tokoni ke mahino lelei ange ki he kau akó ʻa e mahuʻinga ʻo honau natula mo e ikuʻanga fakalangí, tufa ʻa e laʻipepa tufa ʻoku ui ko e “Ko Hotau Tuʻungá mo e Ikuʻangá.” Fakaafeʻi e kau akó ke aleaʻi fakataha ia ʻi ha ngaahi kulupu. Hili iá, te ke lava ʻo kole ki he kau akó ke vahevahe mo e kalasí ha niʻihi ʻo ʻenau ngaahi fakakaukaú.
Fakakaukau ke fakaafeʻi ha niʻihi ʻo e kau akó ke vahevahe ʻa e founga kuo liliu ai kinautolu ʻi hono ʻiloʻi honau tuʻunga mo e ikuʻanga fakalangí. Te mou lava foki ʻo mamata ʻi he foʻi vitiō “Running Toward the Light” (taimi 11:00 ki he 15:19). Fakaafeʻi e kau akó ke nau tokanga ki he founga naʻe liliu ai e moʻui ʻa ʻEletā Pita M. Sionisoní ʻi heʻene ako ʻo ʻilo ko e fānau ia ʻa e ʻOtuá.
Ko e hā e ʻuhinga ʻoku hoko ai ʻa e nofomalí mo e fāmilí ko e uho ʻo e palani ʻa e Tamai Hēvaní ki he fakamoʻuí?
Fakakaukau ke vahevahe ʻa e fakamatala ko ʻeni mei he “Ko e Fāmilí: Ko ha Fanongonongo ki Māmani” fakataha mo e tūkunga ʻi laló. (Te ke lava ʻo liliu e fakaikiiki ʻo e tūkungá ke fenāpasi lelei ange mo hoʻo kau akó.)
Ko kimautolu, ko e Kau Palesitenisī ʻUluaki pea mo e Fakataha Alēlea ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Ua ʻo e Siasi ʻo Sīsū Kalaisi ʻo e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní, ʻoku mau fakahā heni ʻi he loto māluʻia, ko e mali ʻi ha vā ʻo ha tangata mo ha fefine naʻe tuʻutuʻuni ia ʻe he ʻOtuá pea ko e fāmilí ko e uho ia ʻo e palani ʻa e Fakamoʻuí ki he ikuʻanga taʻengata ʻo ʻEne fānaú. (“Ko e Fāmilí: Ko ha Fanongonongo ki Māmani,” Gospel Library)
ʻOku fanongo ʻa Kitione ki ha ngaahi pōpoaki lahi ʻi he lotú pea ʻi he ngaahi feituʻu kehe ʻo e ongoongoleleí fekauʻaki mo hono mahuʻinga ʻo e nofomalí mo e fāmilí. Naʻe ʻikai ke ne tokanga ki ai ʻi he kamataʻangá, ka ʻi he fakaʻau ke ne matuʻotuʻa angé, ʻoku kamata ke ne kinaʻia he faʻa fanongo ki aí. ʻOku ʻikai ke ne faʻa lava ʻo sioloto ki haʻane mali pe maʻu ha fānau. ʻI he taimi ʻoku fanongo ai ʻa Kitione ki he ngaahi pōpoaki ʻi he lotú fekauʻaki mo e hoko ʻa e fāmilí ko e uho ʻo e palani ʻa e Tamai Hēvaní ki he fakamoʻuí, ʻokú ne fifili pe ko e hā e ʻuhinga ʻo e meʻa ko iá kiate iá.
-
Ko e hā ha ngaahi ʻuhinga te ne ala ongoʻi momou ai ke mali mo maʻu ha fānaú?
Fakaafeʻi e kau akó ke nau fakakaukau ki ha ngaahi fehuʻi ʻoku nau maʻu fekauʻaki mo e nofomalí mo e fāmilí. Fakamatalaʻi ange ʻe lava ke tokoniʻi kitautolu ʻe he meʻa naʻe fai ʻe he Tamai Hēvaní hili ʻa e Fakatupu [ʻo e māmaní] ke mahino lelei ange ʻa e fatongia mahuʻinga ʻo e nofomalí mo e fāmilí ʻi Heʻene palaní. Poupouʻi e kau akó ke nau fekumi ki ha fakahinohino mei he Laumālie Māʻoniʻoní he lolotonga ʻenau akó, ke tokoni ʻi heʻenau ngaahi fehuʻí.
Ako fakataha ʻa e Mōsese 2:27–28; 3:18–24; mo e Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 49:15–17. Poupouʻi e kau akó ke fekumi ki he ngaahi moʻoni ʻokú ne fakahaaʻi e fatongia mahuʻinga ʻo e nofomalí mo e fāmilí ʻi he palani ʻa e Tamai Hēvaní ki he fakamoʻuí. (ʻE lava foki ke fakaʻaongaʻi ʻe he kau akó ʻa e Ngaahi Tokoni Fakafolofolá: Fuakava Motuʻá ke tokoni ke mahino lelei ange kiate kinautolu ʻa e ngaahi veesi ʻoku nau ako mei he Mōsese 2–3.)
Kole ki he kau akó ke vahevahe ha niʻihi ʻo e ngaahi moʻoni ne nau ako fekauʻaki mo e nofomalí mo e fāmilí mei heʻenau akó. Fakakaukau ke hiki ʻa e ongo foʻi moʻoni ko ʻení ʻi he palakipoé. ʻE lava ke nau tala atu ha ngaahi moʻoni hangē ko ʻení, ʻo fakaʻaongaʻi ha fakalea pē ʻanautolu:
-
Kuo fekauʻi ʻe he ʻOtuá ʻa e husepānití mo e uaifí ke fanafanau (Mōsese 2:28).
-
Kuo pau ke taha ʻa e husepānití mo e uaifí pea ngāue ko ha ongo hoa tuʻunga tatau (Mōsese 3:18, 24).
-
Ko e mali ʻi he vahaʻa ʻo ha tangata mo ha fefine ko e tuʻutuʻuni ia ʻa e ʻOtuá (Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 49:15).
-
Naʻe fakatupu ʻa e māmaní ke ʻi ai ha feituʻu ʻe lava ke fāʻeleʻi ai ʻa e fānau ʻa e ʻOtuá ki ha ngaahi fāmili pea nau fakalakalaka fakataha ai (Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 49:16–17).
Fakakaukau ke huluʻi ʻa e ongo vitiō “Today’s Family: Elder Andersen on Children” (2:35) pe “Renaissance of Marriage” (2:36) ko ha konga hoʻomou aleaʻi e ngaahi moʻoni ko ʻení.
Te ke lava foki ʻo ʻeke ha ngaahi fehuʻi hangē ko ʻení:
-
ʻE uesia fēfē nai hoʻo ngaahi filí ʻi hono manatua e tefitoʻi fatongia ʻo e nofomalí mo e fāmilí ʻi he palani ʻa e Tamai Hēvaní?
-
ʻOkú ke pehē ʻe tokoni fēfē hoʻo muimui ki he ngaahi tuʻunga moʻui ʻa e Tamai Hēvaní fekauʻaki mo e nofo-malí mo e fāmilí ke ke hoko ʻo hangē ange ko Iá?
Fakahaaʻi ange ʻoku ʻi ai ha ngaahi ʻuhinga kehekehe ʻoku ʻikai aʻusia ai ʻe ha kakai tokolahi ʻa e tuʻunga totonu ʻo e nofomalí pe fāmilí. ʻE lava ke fakatupu heni ʻa e mamahí, taʻe-fiemālié, puputuʻú, pe hohaʻá. Ke tokoni ke aleaʻi e ngaahi hohaʻa ko ʻení, te ke lava ʻo fehuʻi:
-
Ko e hā ha meʻa te ke lava ʻo vahevahe mo ha taha kuo teʻeki ai ke ne maʻu ha ngaahi aʻusia lelei ʻi he nofomalí mo e fāmilí? (ʻO ka fiemaʻu, fakakaukau ke fakaʻaongaʻi ʻa e lea ko ʻeni ʻa ʻEletā D. Toti Kulisitofasoní:)
ʻOku ʻikai ke fakasītuʻaʻi pe fakasiʻisiʻi ʻe hono fakahaaʻi ʻa e ngaahi tefitoʻi moʻoni ʻoku kau ki he nofo-malí mo e fāmilí ʻa e ngaahi feilaulau mo e lavameʻa ʻa kinautolu ʻoku ʻikai ke nau aʻusia ʻa e tuʻunga ko ʻení. ʻOku ʻi ai hamou niʻihi ʻoku ʻikai ke mou aʻusia ʻa e tāpuaki ʻo e malí koeʻuhí, ko ha ngaahi palopalema ʻo kau ai ʻa e ʻikai ha taha taau, fetokangaʻaki ʻa e tangata mo e tangata pe fefine mo e fefiné, ngaahi palopalema fakaesino pe fakaʻatamai, pe ko ha manavasiʻi naʻa ʻikai ke ola lelei pea siʻi ai ʻa e tuí. Pe naʻá ke ʻosi mali pea ʻikai ke ola lelei ʻa e mali ko iá, pea ʻokú ke nofo ʻo fakahoko toko taha ai ʻa e meʻa ʻoku ʻikai faʻa malava ʻe he toko uá. ʻOku ʻi ai ha niʻihi ʻo kimoutolu ʻoku ʻikai ha fānau neongo ʻa e fuʻu holi lahi mo e tautapa ʻi he lotú.
Naʻa mo ia, ʻoku ʻi ai ʻa e ngaahi meʻafoaki ʻa e taha kotoa; ʻoku ʻi ai ʻa e talēniti ʻo e taha kotoa; ʻe lava ʻa e taha kotoa pē ʻo kau ki hono fakahoko ʻa e palani fakalangí ʻi he toʻu tangata takitaha. Ko e konga lahi ʻo e ngaahi meʻa ʻoku leleí, ko e konga lahi ʻo e ngaahi meʻa ʻoku mahuʻingá—pea taimi ʻe niʻihi ko e ngaahi meʻa kotoa ʻoku fiemaʻu ʻi he taimi ní—ʻe lava ke aʻusia ia ʻi ha tuʻunga [angamaheni pē]. ʻOku tokolahi hamou niʻihi ʻoku mou fai homou lelei tahá. Pea ʻi he taimi ʻoku tuʻu ai [ʻa] kimoutolu ʻoku fuesia ʻa e kavenga mamafa taha fakamatelié ʻo taukapoʻi ʻa e palani ʻa e ʻOtuá ke hakeakiʻi ʻEne fānaú, ʻoku tau mateuteu kotoa leva ke laka atu. ʻOku tau fakamoʻoni taʻe-toe-veiveiua ki he meʻa naʻe fakataumuʻa ki ai ʻa e Fakalelei ʻa Sīsū Kalaisí, pea ʻi he ikuʻangá te Ne totongi huhuʻi ʻa e meʻa kotoa pē naʻe mole meiate kinautolu ʻoku tafoki kiate Iá. ʻOku ʻikai ke ʻi ai ha taha ia kuo tuʻutuʻuni pau mai ke ne maʻu pē ha meʻa siʻisiʻi ange ʻi he meʻa kotoa kuo ʻomi ʻe he Tamaí maʻa ʻEne fānaú. (“ʻUhinga ʻo e Malí, ʻUhinga ʻo e Fāmilí,” Liahona, Mē 2015, 52)
Fakaafeʻi e kau akó ke fakalaulauloto ki he founga te nau lava ai ʻo ngāueʻi e ngaahi moʻoni kuo nau akó. Poupouʻi ke nau fekumi ki ha tataki fakalaumālie mei he Tamai Hēvaní pe lekooti e ngaahi ongo fakalaumālie kuo nau ʻosi maʻu mei he Laumālie Māʻoniʻoní. Fakamoʻoni ki he fatongia mahuʻinga ʻo e fāmilí ʻi he palani ʻa e Tamai Hēvaní.