Γενική Συνέλευση
Ενθαρρύνοντας ο ένας τον άλλον
Γενική συνέλευση Οκτωβρίου 2025


11:53

Ενθαρρύνοντας ο ένας τον άλλον

Μόνον ο Κύριος γνωρίζει πλήρως τους ατομικούς περιορισμούς μας και τις ικανότητές μας και λόγω αυτού, είναι ο μόνος που πληροί πλήρως τις προϋποθέσεις για να κρίνει την απόδοσή μας.

Προσφάτως διάβασα για μία εμπειρία που με άγγιξε βαθιά. Έλαβε χώρα στο Εθνικό Πρωτάθλημα Στίβου των Η.Π.Α. – έναν διαγωνισμό για ηλικιωμένους.

Ένας από τους συμμετέχοντες στο αγώνισμα των 1.500 μέτρων ήταν ο 100χρονος Όρβιλ Ρότζερς. Ο συγγραφέας γράφει:

«Όταν ακούσθηκε ο πυροβολισμός της εκκινήσεως, οι δρομείς ξεκίνησαν, με τον Όρβιλ να καταλήγει αμέσως στην τελευταία θέση, όπου παρέμεινε μόνος για ολόκληρο τον αγώνα, προχωρώντας πολύ αργά. [Όταν] τερμάτισε ο τελευταίος δρομέας πριν από τον Όρβιλ, ο Όρβιλ είχε ακόμα δυόμισι γύρους να διανύσει. Σχεδόν 3.000 θεατές κάθονταν ήσυχα παρακολουθώντας τον να κάνει αργά τον δρόμο του γύρω από τον στίβο – εντελώς, σιωπηλώς και άβολα μόνος.

»[Αλλά] όταν ξεκίνησε τον τελευταίο γύρο του, το πλήθος σηκώθηκε όρθιο, ζητωκραυγάζοντας και χειροκροτώντας. Μέχρι να φτάσει στην τελική ευθεία, το πλήθος φώναζε. Με την ενθάρρυνση χιλιάδων θεατών, ο Όρβιλ επιστράτευσε τα τελευταία αποθέματα ενέργειάς του. Το πλήθος ξέσπασε από χαρά καθώς πέρασε τη γραμμή τερματισμού και τον αγκάλιασαν οι συναθλητές του. Ο Όρβιλ ταπεινώς και ευγνωμόνως χαιρέτησε το πλήθος και έφυγε από τον στίβο με τους νέους του φίλους».

Αυτός ήταν ο πέμπτος αγώνας του Όρβιλ στον διαγωνισμό και σε καθένα από τα άλλα αγωνίσματα είχε επίσης πάρει την τελευταία θέση. Κάποιοι μπορεί να μπήκαν στον πειρασμό να κρίνουν τον Όρβιλ, πιστεύοντας ότι δεν θα έπρεπε καν να αγωνιστεί στην ηλικία του – ότι δεν ανήκε στον στίβο, επειδή παρέτεινε σε μεγάλο βαθμό τον αγώνα του για όλους τους άλλους.

Αλλά παρ’ όλο που πάντα τερμάτιζε τελευταίος, ο Όρβιλ έσπασε πέντε παγκόσμια ρεκόρ εκείνη την ημέρα. Κανείς από όσους παρακολουθούσαν να αγωνίζεται δεν θα το πίστευε ότι ήταν πιθανό, αλλά ούτε οι θεατές ούτε οι διαγωνιζόμενοί του ήταν οι κριτές. Ο Όρβιλ δεν παραβίασε κανέναν κανόνα και οι αξιωματούχοι δεν μείωσαν κανένα πρότυπο. Έτρεξε τον ίδιο αγώνα και πληρούσε τις ίδιες προϋποθέσεις με όλους τους άλλους διαγωνιζόμενους. Αλλά ο βαθμός δυσκολίας του –σε αυτή την περίπτωση η ηλικία του και η περιορισμένη φυσική του ικανότητα– συνυπολογίσθηκαν τοποθετώντας τον στην ηλικιακή κατηγορία άνω των 100 ετών. Και σε αυτό το τμήμα, έσπασε πέντε παγκόσμια ρεκόρ.

Όπως χρειάσθηκε ο Όρβιλ μεγάλο θάρρος για να βγαίνει από τον δρόμο κάθε φορά, χρειάζεται επίσης μεγάλο θάρρος για ορισμένες από τις αδελφές και τους αδελφούς μας να μπαίνουν στην αρένα της ζωής κάθε μέρα, γνωρίζοντας ότι μπορεί να κριθούν άδικα, ακόμα και αν κάνουν το καλύτερο που μπορούν ενάντια σε αποθαρρυντικές πιθανότητες να ακολουθήσουν τον Σωτήρα και να τιμήσουν τις διαθήκες τους μαζί Του.

Όπου και αν ζούμε στον κόσμο, ανεξάρτητα από την ηλικία μας, είναι βασική ανθρώπινη ανάγκη για όλους μας να νιώσουμε την αίσθηση του ανήκειν, να νιώσουμε ότι μας θέλουν και μας χρειάζονται και ότι η ζωή μας έχει σκοπό και νόημα, ανεξάρτητα από τις περιστάσεις ή τους περιορισμούς μας.

Στον τελευταίο γύρο του αγώνα, το πλήθος επευφημούσε ενθουσιωδώς τον Όρβιλ, δίνοντάς του τη δύναμη να συνεχίσει. Δεν είχε σημασία που τερμάτισε τελευταίος. Για τους συμμετέχοντες και το πλήθος, αυτό ήταν κάτι πολύ περισσότερο από έναν διαγωνισμό. Κατά πολλούς τρόπους, αυτό ήταν ένα όμορφο παράδειγμα της έμπρακτης αγάπης του Σωτήρος. Όταν τελείωσε ο Όρβιλ, χάρηκαν όλοι μαζί.

Ακριβώς όπως το Πρωτάθλημα Μάστερς, τα εκκλησιάσματά μας μπορούν να είναι τόποι συναθροίσεως όπου επευφημούμε ο ένας τον άλλον –κοινότητες διαθήκης που τροφοδοτούνται από την αγάπη του Χριστού για αλλήλους– βοηθώντας αλλήλους να υπερνικήσουμε οποιεσδήποτε δυσκολίες αντιμετωπίζουμε, δίνοντας αλλήλους δύναμη και ενθάρρυνση χωρίς να κρίνουμε αλλήλους. Χρειαζόμαστε ο ένας τον άλλον. Η θεία δύναμη προέρχεται από την ενότητα και γι’ αυτό ο Σατανάς έχει την πρόθεση να μας χωρίσει.

Δυστυχώς, για μερικούς από εμάς, η προσέλευση στην εκκλησία μπορεί να είναι δύσκολη μερικές φορές για πολλούς διαφορετικούς λόγους. Θα μπορούσε να είναι κάποιος που αγωνίζεται με ζητήματα πίστης ή κάποιος με κοινωνικό άγχος ή κατάθλιψη. Θα μπορούσε να είναι κάποιος από διαφορετική ή φυλή ή κάποιος με διαφορετικές εμπειρίες ζωής ή τρόπους να βλέπει τα πράγματα που μπορεί να αισθάνεται ότι δεν ταιριάζει στο καλούπι. Θα μπορούσε ακόμη να είναι στερημένοι ύπνου και συναισθηματικώς πιεσμένοι γονείς μωρών και μικρών παιδιών ή κάποιος που είναι ανύπανδρος σε ένα εκκλησίασμα γεμάτο ζευγάρια και οικογένειες. Θα μπορούσε επίσης να είναι κάποιος που επιστρατεύει το θάρρος να επιστρέψει μετά από χρόνια που έλειπε ή κάποιος με ένα ενοχλητικό συναίσθημα ότι απλώς δεν είναι αντάξιος και δεν θα ανήκει ποτέ.

Ο Πρόεδρος Ράσσελ Μ. Νέλσον είπε: «Εάν ένα ζευγάρι στον τομέα σας χωρίσει ή ένας νέος ιεραπόστολος επιστρέψει νωρίς ή ένας έφηβος αμφιβάλλει για τη μαρτυρία του, δεν χρειάζονται την κρητική σας. Πρέπει να βιώσουν την αγνή αγάπη του Ιησού Χριστού που αντικατοπτρίζεται στα λόγια και τις πράξεις σας».

Η εμπειρία μας στην εκκλησία έχει σκοπό να παράσχει ζωτικές συνδέσεις με τον Κύριο και μεταξύ μας, οι οποίες είναι τόσο απαραίτητες για την πνευματική και συναισθηματική μας ευημερία. Εγγενής στις διαθήκες που συνάπτουμε με τον Θεό, αρχής γενομένης από τη βάπτιση, είναι η ευθύνη μας να αγαπούμε και να φροντίζουμε ο ένας τον άλλον ως μέλη της οικογένειας του Θεού, ως μέλη του σώματος του Χριστού και όχι απλώς να σημειώνουμε ένα κουτάκι σε έναν κατάλογο πραγμάτων που αναμένεται από εμάς να κάνουμε.

Η χριστοειδής αγάπη και φροντίδα είναι ανώτερες και αγιότερες. Η αγνή αγάπη του Χριστού είναι αγαθοεργία. Όπως δίδαξε ο Πρόεδρος Νέλσον: «Η αγνή αγάπη μάς ωθεί “να σηκών[ουμε] ο ένας του άλλου τα βάρη”[Μωσία 18:8] αντί να συσσωρεύουμε βάρη ο ένας στον άλλον».

Ο Σωτήρας είπε: «Από τούτο θα γνωρίσουν όλοι ότι είστε μαθητές μου, αν έχετε αγάπη ο ένας απέναντι στον άλλο». Και ο Πρόεδρος Νέλσον προσέθεσε: «Η αγνή αγάπη είναι το κύριο χαρακτηριστικό του αληθινού οπαδού του Ιησού Χριστού». «Το μήνυμα του Σωτήρος είναι ξεκάθαρο: Οι αληθινοί μαθητές Του οικοδομούν, εξυψώνουν, ενθαρρύνουν, πείθουν και εμπνέουν… Το πώς μιλούμε σε άλλους… έχει αληθινή σημασία».

Η διδασκαλία του Σωτήρος επ’ αυτού είναι πολύ απλή. Συνοψίζεται στον Χρυσό Κανόνα: Κάνε στους άλλους ό,τι θα ήθελες να κάνουν οι άλλοι σε σένα. Βάλτε τον εαυτό σας στη θέση αυτού του ατόμου και αντιμετωπίστε τον με τον τρόπο που θα θέλατε να σας συμπεριφέρονται αν ήσασταν στη θέση τους.

Η χριστοειδής συμπεριφορά προς τους άλλους υπερβαίνει κατά πολύ την οικογένεια και το εκκλησίασμά μας. Περιλαμβάνει τις αδελφές και τους αδελφούς μας άλλων δογμάτων ή καμίας πίστης. Περιλαμβάνει τους αδελφούς και τις αδελφές μας από άλλες χώρες και πολιτισμούς καθώς και εκείνους διαφορετικών πολιτικών πεποιθήσεων. Είμαστε όλοι μέρος της οικογένειας του Θεού και Εκείνος αγαπά όλα τα τέκνα Του. Επιθυμεί τα τέκνα Του να αγαπούν Εκείνον και επίσης το ένα το άλλο.

Η ζωή του Σωτήρος ήταν ένα παράδειγμα αγάπης, συνάθροισης και εξύψωσης ακόμη και εκείνων που η κοινωνία είχε κρίνει ως απόκληρους και ακάθαρτους. Το παράδειγμά Του είναι ένα παράδειγμα το οποίο έχουμε προσταχθεί να ακολουθούμε. Είμαστε εδώ για να αναπτύξουμε χριστοειδή γνωρίσματα και τελικώς να γίνουμε σαν τον Σωτήρα μας. Το Ευαγγέλιό Του δεν είναι ένας κατάλογος ελέγχου. Είναι ένα Ευαγγέλιο του να γίνουμε – να γίνουμε όπως Εκείνος είναι και να αγαπούμε όπως Εκείνος αγαπά. Θέλει να γίνουμε λαός της Σιών.

Όταν ήμουν στα τέλη της δεκαετίας των 20 μου, πέρασα μια περίοδο βαθιάς κατάθλιψης και κατά τη διάρκεια εκείνης της περιόδου ήταν σαν να χάθηκε ξαφνικά η πραγματικότητα ότι υπήρχε Θεός. Δεν μπορώ να εξηγήσω πλήρως το συναίσθημα εκτός από το να πω ότι ένιωσα εντελώς χαμένη. Από τότε που ήμουν μικρό παιδί, ήξερα πάντα ότι ο Πατέρας μου στους Ουρανούς ήταν εκεί και ότι μπορούσα να Του μιλήσω. Αλλά κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, δεν ήξερα πλέον αν υπήρχε Θεός. Δεν είχα βιώσει ποτέ κάτι τέτοιο πριν στη ζωή μου και ένιωθα σαν να κατέρρεε ολόκληρο το θεμέλιό μου.

Ως αποτέλεσμα, ήταν δύσκολο για εμένα να παρευρίσκομαι στην εκκλησία. Πήγαινα, αλλά ήταν εν μέρει επειδή φοβόμουν ότι θα χαρακτηριζόμουν «ανενεργή» ή «λιγότερο πιστή» και φοβόμουν να γίνω το έργο που ανατέθηκε σε κάποιον. Αυτό που πραγματικά χρειαζόμουν κατά τη διάρκεια εκείνης της περιόδου ήταν να αισθάνομαι γνήσια αγάπη, κατανόηση και υποστήριξη από τους γύρω μου, όχι κριτική.

Κάποιες από τις υποθέσεις που φοβόμουν ότι θα έκαναν οι άνθρωποι για μένα, τις είχα κάνει και εγώ η ίδια για τους άλλους, όταν δεν παρευρίσκονταν τακτικά στην εκκλησία. Αυτή η οδυνηρή προσωπική εμπειρία με δίδαξε μερικά πολύτιμα μαθήματα σχετικά με το γιατί έχουμε προσταχθεί να μην κρίνουμε ο ένας τον άλλον άδικα.

Υπάρχουν εκείνοι ανάμεσά μας που υποφέρουν σιωπηλά, φοβούμενοι να μάθουν οι άλλοι τους κρυφούς αγώνες τους, επειδή δεν ξέρουν ποια θα είναι η αντίδραση;

Μόνον ο Κύριος γνωρίζει πλήρως το πραγματικό επίπεδο δυσκολίας με το οποίο καθένας μας τρέχει τον αγώνα της ζωής του – τα φορτία, τις δυσκολίες και τα εμπόδια που αντιμετωπίζουμε, τα οποία συχνά δεν μπορούν να δουν οι άλλοι. Μόνον Εκείνος κατανοεί πλήρως τις πληγές που αλλάζουν τη ζωή και το τραύμα που ορισμένοι από εμάς μπορεί να έχουμε βιώσει στο παρελθόν και που εξακολουθούν να μας επηρεάζουν στο παρόν.

Συχνά κρίνουμε τους εαυτούς μας σκληρά, πιστεύοντας ότι πρέπει να είμαστε πολύ πιο μπροστά στην διαδρομή. Μόνον ο Κύριος γνωρίζει πλήρως τους ατομικούς περιορισμούς μας και τις ικανότητές μας και λόγω αυτού, είναι ο μόνος που πληροί πλήρως τις προϋποθέσεις για να κρίνει την απόδοσή μας.

Αδελφές και αδελφοί, ας είμαστε σαν εκείνους τους θεατές στην ιστορία και ας επευφημούμε ο ένας τον άλλον στο ταξίδι μας της ιδιότητος του μαθητού, ανεξάρτητα από τις περιστάσεις μας! Αυτό δεν απαιτεί από εμάς να παραβιάζουμε κανόνες ή να χαμηλώνουμε πρότυπα. Είναι βασικά η δεύτερη μεγάλη εντολή – να αγαπούμε τον πλησίον μας όπως τον εαυτό μας. Και όπως έχει πει ο Σωτήρας μας: «Καθόσον αυτό το κάνατε σε έναν από τούτους τους ελάχιστους… το κάνατε σε μένα» για καλό ή για κακό. Μας έχει πει επίσης: «Αν δεν είστε ένα δεν είστε δικοί μου».

Θα υπάρξουν στιγμές στη ζωή του καθενός μας που θα είμαστε αυτοί που χρειάζονται βοήθεια και ενθάρρυνση. Ας δεσμευτούμε τώρα να το κάνουμε πάντα αυτό ο ένας για τον άλλον. Καθώς το κάνουμε, θα αναπτύξουμε μεγαλύτερη ενότητα και θα διευκολύνουμε ώστε ο Σωτήρας να κάνει το ιερό έργο Του, της ίασης και της μεταμόρφωσης του καθενός μας.

Στον καθέναν από εσάς που μπορεί να νιώθετε ότι έχετε μείνει πολύ πίσω σε αυτόν τον αγώνα της ζωής, σε αυτό το ταξίδι της θνητότητας, παρακαλώ συνεχίστε. Μόνον ο Σωτήρας μπορεί να κρίνει πλήρως πού θα πρέπει να βρίσκεστε σε αυτό το σημείο και είναι συμπονετικός και δίκαιος. Εκείνος είναι ο Μέγας Κριτής του αγώνα της ζωής και ο μόνος που καταλαβαίνει πλήρως το επίπεδο δυσκολίας με το οποίο τρέχετε ή περπατάτε ή προχωρείτε. Θα λάβει υπ’ όψιν τους περιορισμούς σας, την ικανότητά σας, τις εμπειρίες της ζωής σας και τα κρυμμένα φορτία που φέρετε, καθώς και τις επιθυμίες της καρδιάς σας. Μπορεί στην πραγματικότητα να σπάσετε και συμβολικά παγκόσμια ρεκόρ. Παρακαλώ μην χάνετε την ελπίδα σας. Παρακαλώ συνεχίστε! Παρακαλώ μείνετε! Όντως ανήκετε εδώ! Ο Κύριος σας χρειάζεται και εμείς σας χρειαζόμαστε!

Όπου και αν ζείτε στον κόσμο, άσχετα από το πόσο απομακρυσμένα είναι, παρακαλώ πάντα να θυμάστε ότι ο Πατέρας σας στους Ουρανούς και ο Σωτήρας σας σάς γνωρίζουν ολοκληρωτικά και σας αγαπούν τέλεια. Δεν σας ξεχνούν ποτέ. Θέλουν να σας φέρουν στον οίκο Του.

Επικεντρωθείτε στον Σωτήρα. Είναι η σιδερένια ράβδος σας. Μην Τον αφήνετε. Καταθέτω μαρτυρία ότι ζει και ότι μπορείτε να Τον εμπιστευθείτε. Καταθέτω επίσης μαρτυρία ότι σας ενθαρρύνει.

Είθε όλοι να ακολουθήσουμε το παράδειγμα του Σωτήρος και να ενθαρρύνουμε αλλήλους είναι η προσευχή μου, στο όνομα του Ιησού Χριστού, αμήν.

Σημειώσεις

  1. Τζέφρυ Κ. Στρονγκ, προσωπική αλληλογραφία. Χρησιμοποιείται κατόπιν αδείας.

  2. Μία από τις προτεραιότητες της προεδρίας μας είναι να αισθανθούν οι αδελφές μας ότι ανήκουν στην Εκκλησία και ειδικά στην Εταιρεία Αρωγής. Είχα ευκαιρίες να διαβάσω γράμματα και να ακούσω εμπειρίες που με έχουν λυπήσει.

  3. Βλ. Προς Κορινθίους Α´ 12:26.

  4. Βλ. Χένρυ Μ. Άιρινγκ, «Οι καρδιές μας συνυφασμένες σαν ένα», Λιαχόνα, Νοέ 2008, 68-71. Βλ., επίσης, Ουλίσσες Σοάρες, «Ένα εν Χριστώ», Λιαχόνα, Νοέ 2018, 37-39. «Ένα εν Χριστώ»” (βίντεο), Βιβλιοθήκη Ευαγγελίου.

  5. Βλ. Νεφί Γ΄ 11:29.

  6. Ράσσελ Μ. Νέλσον, «Χρειάζονται ειρηνοποιοί», Λιαχόνα, Μάιος 2023, 100. Στην ίδια ομιλία, είπε ότι «η διχόνοια απομακρύνει το Πνεύμα – κάθε φορά» (σελίδα 100). Θα προσέθετα ότι επικριτικές σκέψεις για άλλους μπορούν επίσης να απομακρύνουν το Πνεύμα. Όταν κοιτάζουμε αφ’ υψηλού τους άλλους με επικριτικές σκέψεις, αυτό είναι απόδειξη υπερηφάνειας και ο Πρόεδρος Χένρυ Μ. Άιρινγκ έχει πει ότι «η υπερηφάνεια είναι ο μεγάλος εχθρός της ενότητας» («Οι καρδιές μας συνυφασμένες σαν ένα», 70).

  7. Βλ. Τ. Ανέτ Ντέννις, στο “Come and Take Your Place as Covenant Women” (ομιλία δοθείσα από τη Γενική Προεδρία της Εταιρείας Αρωγής στη Συνέλευση Γυναικών του Πανεπιστημίου Μπρίγκαμ Γιανγκ, 1η Μαΐου 2024), Βιβλιοθήκη Ευαγγελίου. Βλ., επίσης, Μωσία 18:8-10.

  8. Βλ. Προς Κορινθίους Α΄ 12:14-26.

  9. Βλ. Mορόνι 7:47.

  10. Ράσσελ Μ. Νέλσον, «Χρειάζονται ειρηνοποιοί», 101. Η πλάγια γραφή προστέθηκε.

  11. Κατά Ιωάννην 13:35· η πλάγια γραφή προστέθηκε.

  12. Βλ. Ράσσελ Μ. Νέλσον, «Χρειάζονται ειρηνοποιοί», 100, 99.

  13. Βλ. Κατά Ματθαίον 7:12.

  14. Καθώς ακολουθούμε τον Σωτήρα και επιθυμούμε να γίνουμε σαν και Αυτόν, θα προσπαθήσουμε να δούμε όλους με τον τρόπο που Εκείνος τους βλέπει και καθώς συνεχίζουμε να προσευχόμαστε για το δώρο της αγνής αγάπης, ένα ειλικρινές αίσθημα αγάπης και φροντίδας μπορεί τελικά να μεγαλώσει στην καρδιά μας. Θα αναπτύξουμε την επιθυμία να «οικοδομήσουμε, να ανυψώσουμε, να ενθαρρύνουμε, να πείσουμε και να εμπνεύσουμε» άλλους, όχι από αίσθημα καθήκοντος, αλλά επειδή σταδιακά γινόμαστε σαν τον Σωτήρα μας (Ράσσελ Μ. Νέλσον, «Χρειάζονται ειρηνοποιοί», 100). Η χριστοειδής διακονία προς τους άλλους θα γίνει αυτό που είμαστε, όχι αυτό που κάνουμε.

  15. Βλ. Μωσία 23:15.

  16. Βλ., για παράδειγμα, Κατά Ματθαίον 9:10-13, Κατά Μάρκον 1:40-42, Κατά Λουκάν 8:43-48, 14:13-14, Κατά Ιωάννην 4:7-26, 5:2-9, 8:3-11.

  17. Βλ. Νεφί Γ΄ 27:27. Βλ., επίσης, Ρόμπερτ Κ. Γκέι, «Παίρνοντας επάνω μας το όνομα του Ιησού Χριστού», Λιαχόνα, Νοέ 2018, 97-100.

  18. «Η μόνη μόνιμη λύση στις διαφορές που μας χωρίζουν είναι να ακολουθήσουμε όλοι μας τις διδασκαλίες του Σωτήρος μας και σταδιακά να γίνουμε όπως Εκείνος» (Ντάλλιν Χ. Όουκς, στο Τζόελ Ράνταλ, “Following Christ Is ‘a Continuous Commitment and Way of Life,’ President Oaks Teaches European Saints from Belgium”, Church News, 14 Ιουλίου 2025, thechurchnews.com).

  19. Βλ. Ντάλλιν Όουκς, “The Challenge to Become”, Λιαχόνα, Ιαν 2001, 40-43.

  20. Βλ. Κατά Ιωάννην 13:34.

  21. «Το σάλπισμα προς τα μέλη της Εκκλησίας του Ιησού Χριστού των Αγίων των Τελευταίων Ημερών είναι να αγωνιστούν να γίνουν ένας λαός της Σιών, που είναι με μία καρδιά και έναν νου και διαβιούν με χρηστότητα» (Κουέντιν Λ. Κουκ, «Καρδιές συνυφασμένες με χρηστότητα και με ενότητα», Λιαχόνα, Νοέ 2020, 21).

  22. Βλ. Τ. Ανέτ Ντέννις, “Why I Choose to Stay” (ομιλία δοθείσα στη Συνέλευση Γυναικών του Πανεπιστημίου Μπρίγκαμ Γιανγκ, 2 Μαΐου 2024), Βιβλιοθήκη Ευαγγελίου.

  23. Βλ. Μετάφραση Τζόζεφ Σμιθ, Κατά Ματθαίον 7:1-2 (στο Κατά Ματθαίον 7:1, footnote a), Άλμα 41:14.

  24. Βλ. Τ. Ανέτ Ντέννις, «Ο ζυγός Του είναι καλός, και το φορτίο Του ελαφρύ», Λιαχόνα, Νοέ 2022, 80-81.

  25. Βλ. Άλμα 7:11-12.

  26. Βλ. Κατά Ματθαίον 22:36-40.

  27. Κατά Ματθαίον 25:40.

  28. Διδαχή και Διαθήκες 38:27.

  29. Βλ. Ψαλμοί 145:8-9, Προς Εφεσίους 2:4-5.

  30. Βλ. Ταμάρα Γ. Ρούνια, «Η μετάνοιά σας δεν βαραίνει τον Ιησού Χριστό. Λαμπρύνει τη χαρά Του», Λιαχόνα, Μάιος 2025, 91.

  31. Βλ. Διδαχή και Διαθήκες 137:9.

  32. Βλ. Προς Ρωμαίους 8:38-39.

  33. Βλ. Πάτρικ Κήρον, «Η πρόθεση του Θεού είναι να σας φέρει στην επουράνια κατοικία», Λιαχόνα, Μάιος 2024, 87-89.

  34. Βλ. Κατά Ιωάννην 1, επικεφαλίδα κεφαλαίου και εδάφιο 1, Νεφί Α΄ 11:24-25.

  35. Βλ. Τζέφρυ Ρ. Χόλλαντ, «Αύριο ο Κύριος θα κάνει ανάμεσά σας θαυμαστά πράγματα», Λιαχόνα, Μάιος 2016, 127.