2025
Pagpangga sa Kinabuhi
Mayo 2025


14:10

Pagpangga sa Kinabuhi

Ang kinabuhi usa ka bililhong bahin sa hingpit nga plano sa atong Amahan, ug pinaagi sa Iyang pahayag atong panggaon ang kinabuhi ug ipreserbar kini.

Ang atong Manluluwas, si Jesukristo, mitudlo nato, “Kon maghigugmaay kamo, mahibalo ang tanan nga kamo akong mga tinun-an.”

Usa ka bishop sa Utah bag-ohay lang nga nakigbahin nako mahitungod sa naghingapin nga gugma sa iyang ward alang sa usa ka batan-ong babaye ug sa iyang pamilya. Pinaagi sa nagkasunod-sunod nga nindot nga mga panghitabo, ang mga ginikanan nakahukom nga mobalik ngadto sa Manluluwas ug sa Iyang Simbahan. Sa panahon nga layo sila sa Simbahan, ang ilang ten-edyer nga anak nga babaye nakarelasyon og batan-ong lalaki. Mibalik, kining bililhon nga anak nga babaye mibati og dakong gugma sa iyang Langitnong Amahan atol sa usa ka miting sa pagpamatuod sa Young Women. Nakahukom siya nga mahimong mas mahingpiton sa pagsunod sa mga sugo. Siya misulat, “Akong gisugdan ang proseso sa paghinulsol sa tabang sa akong bishop.”

Sa wala madugay, nagkasakit siya. Sa iyang mga pulong: “Ang paghiling … nagpakita nga mabdos ko. Misugod … ko sa paghilak. … Gigakos ko sa akong papa ug gipasaligan ko nga [mahimong] OK ra ang tanan. … Ang akong uyab … mihangyo nako nga ipakuha ang bata. … Mibalibad ko.”

Pag-atiman Niadtong Nanginahanglan

Mipadayon siya: “Nakadawat ko og dako kaayong gugma ug suporta gikan sa akong pamilya sa ward. Sobra kini nga makapadasig. [Ang akong] bishop ug ang presidente sa Young Women mihimo sa tanang paningkamot aron ipakita ang ilang gugma ug suporta. … Nakita nako ang kamot sa Ginoo … nga naggiya nako ug sa akong pamilya. … Ang usa ka ward nga sama sa akong ward mao ang pamilya nga gikinahanglan sa matag usa, ilabi na sa usa ka batan-ong babaye nga anaa sa akong kahimtang.”

Siya ug ang iyang pamilya, ug ang iyang pamilya sa ward, mahigugmaong mihangop sa iyang anak nga lalaki niining miaging Pebrero.

Ang Ginoong Jesukristo.

Si Presidente Russell M. Nelson miingon, “Ang timailhan sa tinuod ug buhi nga Simbahan sa Ginoo kanunay mao ang organisado … naningkamot sa pagpangalagad ngadto sa indibidwal nga mga anak sa Dios … [mangalagad sa mahigugmaong kabuotan] ngadto sa usa, sama sa Iyang gibuhat.”

Pagtabang sa Matarong nga mga Pagpili

Sa dihang ang usa ka dalaga nakadiskobre nga manganakay siya sa wala paabota nga anak, ang mga problema sa panglawas, espirituwal nga kasamok, kaulaw, mga kahasol sa pinansiyal, mga pangutana sa edukasyon, mga pagduda sa kaminyoon, ug kaguol sa naguba nga mga damgo, sa panahon sa kasakit ug kalibog, nakaagni sa mahunahunaong babaye sa paghimo og mga lakang nga mosangpot sa lawom nga kasakit ug pagmahay.

Si bisan kinsa nga naminaw nga nakasinati sa lawom nga kasakit ug pagmahay tungod sa paghimo o pag-apil sa usa ka aborsyon, palihog hinumdomi: Bisan tuod dili nato mausab ang nangagi, ang Dios makaayo sa nangagi. Ang kapasayloan mahimong moabot pinaagi sa milagro sa Iyang maulaon nga grasya samtang moduol kamo Kaniya uban sa mapaubsanon ug mahinulsolon nga kasingkasing.

Duha ka pulong ang kanunay nga may kalabotan sa pagkabalaan sa mortal nga pagkahimugso: kinabuhi ug pagpili. Ang kinabuhi usa ka bililhong bahin sa hingpit nga Plano sa atong Amahan, ug pinaagi sa Iyang pahayag atong panggaon ug ipreserbar ang kinabuhi; ug atong pilion ang pagpadayon sa kinabuhi kon kini gipanamkon na. Ato usab nga ibahandi ang gasa sa moral nga kabubut-on—motabang sa paglig-on sa matarong nga mga pagpili nga gitugotan sa Dios nga magdala og mahangtorong kalipay.

Kon ang babaye o lalaki anaa sa talandogon kaayo nga panahon, nag-atubang og mahinungdanon nga pagpili, ang atong mga pulong, atong mga kamot, atong mga kasingkasing—sa esipirituwal, emosyonal, ug pinansiyal nga pamaagi—makapanalangin nila aron mobati sa gugma sa Manluluwas ug, sama sa gisulti ni Presidente Henry B. Eyring, magdala og kausaban nga makahatag og katin-awan sa ilang espirituwal nga mga mata gikan sa “unsay [gihunahuna nila nga] ilang nasabtan; ngadto sa “unsay [wala pa] nila [masabti].”

Ang Doktrina sa Mortal nga Kinabuhi

Si Presidente Dallin H. Oaks miingon: “Ang atong hunahuna mahitungod sa aborsyon wala ibase sa gipadayag nga kahibalo kon kanus-a magsugod ang kinabuhi. … Gibase kini sa atong kahibalo … nga ang tanang espiritu nga mga anak sa Dios kinahanglang moanhi dinhi sa yuta alang sa mahimayaong katuyoan, ug ang indibiduwal nga pagkatawo nagsugod kaniadto pa sa wala pa gipanamkon ug magpadayon sa tanang kahangtoran nga moabot.”

Ang pulong sa Ginoo mahitungod sa wala pa matawo, nga gihatag pinaagi sa tingog sa Unang Kapangulohan ug sa Korum sa Napulog duha ka Apostoles, wala gayod mausab ug nagpalanog sa mga tingog sa mga propeta latas sa katuigan, naghatag og balaanong katin-awan sa unsay gipangayo sa Ginoo kanato.

“Ang Simbahan ni Jesukristo sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw nagtuo sa kabalaan sa tawhanong kinabuhi. Busa, ang Simbahan supak sa tinuyo nga aborsyon alang sa personal ug sosyal nga kasayon, ug nagtambag sa mga miyembro nga dili mosunod, mohimo, moawhag, mobayad, o mopahigayon alang sa mao nga matang sa aborsyon.

“Ang [Ginoo] motugot sa posible nga mga eksepsiyon … kon:

  • Ang pagmabdos miresulta tungod sa paglugos o incest [pagpakighilawas sa duol nga kabanay], o

  • Ang usa ka batid nga doktor motino nga ang kinabuhi o panglawas sa inahan anaa sa kakuyaw, o

  • Ang usa ka takos nga doktor motino nga ang puya adunay grabe nga mga depekto nga dili motugot sa bata nga mabuhi lapas sa pagkahimugso.”

Ang Unang Kapangulohan mipadayon: “Ang aborsyon usa ka seryoso kaayo nga butang. [Bisan niining talagsa ra nga mga sitwasyon] kinahanglan nga ikonsiderar lamang kini human nga ang mga tawo nga responsable makadawat og kompirmasyon pinaagi sa pag-ampo” ug nakigtambag sa uban.

Traynta ka tuig na ang milabay, ang mga propeta sa Ginoo mihatag og pamahayag ngadto sa kalibotan. Naglakip kini niini nga mga pulong:

“Kami … mopahayag nga ang Dios misugo nga ang sagrado nga mga gahom sa paglalang pagagamiton lamang tali sa lalaki ug babaye, kinsa legal nga naminyo isip bana ug asawa.

Kami mopahayag sa mga paagi diin ang mortal nga kinabuhi gilalang nga gipahimutang sa Dios. Kami mopamatuod sa pagkabalaan sa kinabuhi ug sa iyang pagkamahinungdanon diha sa walay kataposan nga plano sa Dios.”

Ang pag-alima ug pagprotekta sa kinabuhi nga wala pa matawo dili usa ka politikal nga baroganan. Kini usa ka moral nga balaod nga gipamatud-an sa Ginoo pinaagi sa Iyang mga propeta.

Mas Bukas nga Pagpakigsulti

Ang usa ka pamahayag ni Presidente J. Reuben Clark Jr., kinsa nag-alagad sa Unang Kapangulohan, matahom nga naghulagway sa atong kabatan-onan karon: “Ang kabatan-onan sa Simbahan nagtinguha og maayo sa mga butang sa Espiritu; sila matinguhaon nga makakat-on sa ebanghelyo, ug gusto nila kini nga yano, lunsay. Gusto silang makahibalo mahitungod … sa atong mga gituhoan; gusto silang makaangkon og pagpamatuod [sa] kamatuoran. Sila … mga tigpangutana, mga tigpangita sa kamatuoran.” Atong himoon ang mas makanunayon nga pagpakigsulti inubanan sa pagtuo ug kaluoy sa atong kabatan-onan diha sa atong mga panimalay, ug sa usag usa diha sa mga miting sa atong Relief Society ug sa korum sa mga elder, mahitungod sa balaod sa Ginoo sa kaputli, sa pagkabalaan sa kinabuhi, ug sa pag-atiman sa wala pa matawo ug sa ilang mga inahan.

Usa ka minahal nga sister misulat nako mahitungod sa usa niya ka kasinatian sa daghang dekada nga milabay: “Isip usa ka [17 anyos], namabdos ko nga dunay gamay hangtod walay suporta sa akong uyab. Akong gibati nga naulaw ug nag-inusara [apan] wala gayod maghunahuna og [aborsyon]. … Anaa para nako ang akong mahigugmaong pamilya ug ang akong bishop, kinsa akong gikahimamat kanunay alang sa giya. … Midangop ko sa Dios. Midangop ko sa mga kasulatan … nag-ampo [ug] nakakaplag og kalig-on pinaagi sa akong Manluluwas ug sa proseso sa paghinulsol. … Nakadawat ko og tubag [sa akong mga pag-ampo] nga dili nako ikalimod. … Hilabihan kasubo ang akong kasingkasing, apan nasayod ko nga akong ipasagop ang akong anak nga babaye. … Nag-ampo ko nga hatagan og kaisog [ug] mibati sa gugma sa Manluluwas nga klaro kaayo pinaagi sa paghinulsol, nasayod ko nga ang Dios … motubag sa mga pag-ampo ug molig-on nato.”

Usa ka mapinanggaong magtiayon misagop sa bililhong batang babaye ug mitudlo niya sa ebanghelyo. Minyo na siya karon nga adunay matahom nga kaugalingong pamilya.

Usahay, ang lisod kaayo ug makasakit nga mga pagduda mahimong mag-uban sa pagpanalipod sa kinabuhi.

Bag-ohay lang usa ka batan-ong magtiayon nga gihigugma namo ni Kathy misulat nako mahitungod sa bililhong bata nga ilang gipaabot.

Misulat ang amahan: “[Dihang ang akong asawa] 10 na ka semana nga nagmabdos nahibaloan namo nga ang among milagroso nga anak adunay dinala sa pagkatawo nga kondisyon sa trisomy 21, sagad nailhan nga Down syndrome. Gibati namo ang kabug-at … gikan sa medikal nga mga kalihokan ngadto sa pagkonsiderar nga dili ipadayon. Human sa pipila ka semana among nahibaloan nga … ang among wala pa matawo nga anak … magkinahanglan og daghang operasyon sa kasingkasing sa iyang unang tuig sa kinabuhi. Sa tibuok niini nga proseso samtang hugot kaming nag-ampo alang sa balaanon nga tabang, … gibati namo ang Espiritu nga naghatag og kahupay. Nakadawat mi og pagpadayag ug pagsabot nga ang among anak nga babaye usa ka talagsaong anak sa Langitnong Amahan ug adunay dakong tinguha nga makauban sa among pamilya ug moanhi sa kalibotan.”

Ang inahan sa bata misulat: “Labihan ang [among] pagkakurat, kalibog, ug sa tinuod nahugno sa mao nga balita. … Dihang nagmabdos ko og 14 ka semana, among nahibaloan nga ang among anak adunay daghang dala sa pagkatawo nga mga depekto sa kasingkasing, ang matang nga posibleng makamatay. Nakigkita mi og daghan kaayong mga doktor ug espesyalista gikan sa 10–18 ka semana nga pagmabdos. … Sa matag usa niini nga appointment, gipangutana mi kon gusto ba namo nga ipadayon ang pagmabdos o taposon. … Ang Manluluwas miayo sa akong kasingkasing ug mihatag nako og malinawon ug mahinamon nga pagbati mahitungod sa among anak nga babaye. … Sa daghang higayon ang [Langitnong Amahan] nagpakita nako nga Siya adunay hingpit nga plano alang kanako [ug] nagasalig ko Kaniya.”

Mahinamon nilang gihangop ang ilang batang babaye eksakto nga usa ka semana na karon. Siya ilaha na ug sila iyaha na hangtod sa kahangtoran.

Ang dili mapaling nga pagtuo ug talagsaong kaisog mao ang mga timailhan sa mga disipulo ni Jesukristo.

Usa ka Talagsaong Ehemplo sa Pagtuo

Sa daghang katuigan, ako may kahigayonan sa pagpakighimamat og mga lalaki ug mga babaye kinsa mapainubsanong nagtinguha nga mobalik sa dalan sa pakigsaad ug ngadto sa ilang mga panalangin sa pagkapari ug sa templo sa daghang katuigan human mawala ang ilang pagkamiyembro.

Sa usa ka okasyon, gikinahanglan nakong interbiyohon ang usa ka tawo alang sa Unang Kapangulohan aron ipahiuli ang iyang mga panalangin sa pagkapari ug sa templo.

Human sa iyang kaminyoon didto sa balaan nga templo, ug human makabaton og tulo ka maanindot nga mga anak, ang maong tawo miluib sa iyang asawa ug sa iyang sagradong mga pakigsaad. Usa ka dalaga namabdos ug gusto nga magpa-aborsyon.

Ang buotan nga asawa sa maong bana mihangyo sa babaye nga iyahon ang bata ug misaad nga iyang padak-on ang bata sama sa iyang kaugalingong anak human kini matawo.

Ang dalaga nga babaye mahunahunaong miuyon nga dili taposon ang pagmabdos.

Kini karon 10 ka tuig na. Ang mapainubsanon nga sister nga naglingkod sa akong atubangan naghigugma sa batang lalaki sama nga iyang kaugalingon ug misulti nako bahin sa paningkamot sa iyang bana nga makig-uli ug mohigugma ug moatiman niya ug sa pamilya. Ang amahan nagbakho samtang nag-istorya ang asawa.

Giunsa man niining talahorong anak nga babaye sa Dios sa pag-angkon sa bata isip iyang kaugalingon kinsa mahimong adlaw-adlaw nga pahinumdom sa pagkamaluibon sa iyang bana? Sa unsang paagi? Tungod kay nakakaplag siya og kalig-on pinaagi ni Jesukristo ug nagtuo siya sa kasagrado sa kinabuhi, sa pagkabalaan sa kinabuhi. Nasayod siya nga ang wala matawo nga bata anak sa Dios, inosente ug putli.

Gitapot-tapot nga mga litrato sa bata.

Minahal ko nga kaigsoonan, ang nagkaminos nga gugma alang sa wala pa matawo nga mga bata sa tibuok kalibotan usa ka grabe nga problema. Gipangga sa Dios ang kinabuhi. Iyang buhat ug Iyang himaya ang pagpahitabo sa imortalidad ug sa kinabuhing dayon sa Iyang mga anak. Isip mga disipulo ni Jesukristo, atong gipangga ang kinabuhi. “Kon maghigugmaay kamo mahibalo ang tanan nga kamo akong mga tinun-an .” Hinaot nga mopakigbahin kita sa atong gugma sa mas buhong nga paagi niadtong nanginahanglan kaayo kanato. Ako mopadayag sa akong gugma alang kaninyo ug sa gugma sa atong Langitnong Amahan alang sa Iyang mga anak nga moanhi sa kalibotan. Sa ngalan ni Jesukristo, amen.

Mubo nga mga Sulat

  1. Juan 13:35; tan-awa usab sa Mateo 22:36–40.

  2. Personal nga pagsulatay, Peb. 6, 2025; gigamit nga may pagtugot.

  3. Personal nga pagsulatay, Peb. 6, 2025; gigamit nga may pagtugot.

  4. Russell M. Nelson, “Ang Pagpangalagad uban sa Gahom ug Katungod sa Dios,” Liahona, Mayo 2018, 69.

  5. Ehemplo sa usa ka matarong nga babaye didto sa France; tan-awa sa Neil L. Andersen, The Divine Gift of Forgiveness (2019), 154–56.

  6. Tan-awa sa Neil L. Andersen, The Divine Gift of Forgiveness, 219; tan-awa usab sa Neil L. Andersen, Jesus Is the Christ (2023), 5.

  7. Tan-awa ang opisyal nga pamahayag mahitungod sa aborsyon: “Abortion,” newsroom.ChurchofJesusChrist.org. Ang Kinatibuk-ang Tamdanan nga Basahon namahayag nga, “Ang usa ka tawo mahimong maghinulsol ug mapasaylo alang sa sala sa aborsyon.” (Kinatibuk-ang Tamdanan nga Basahon: Pagserbisyo diha sa Ang Simbahan ni Jesukristo sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw, 38.6.1, Librarya sa Ebanghelyo). Si Presidente Ezra Taft Benson miingon, “Ang Diosnong kasubo usa ka gasa sa Espiritu. Usa kini ka lawom nga pagkaamgo nga ang atong mga gipangbuhat nakapasakit sa atong Amahan ug sa atong Dios. Ang lantip ug [lawom] nga pag-ila nga ang atong mga pamatasan ang mihimo sa Manluluwas, Siya kinsa walay sala, gani ang labing gamhanan sa tanan, sa paglahutay sa panghingutas ug sa pag-antos. Ang atong mga sala mihimo Kaniya sa pag-agas og dugo sa matag lungag sa panit. Kining tinuoray nga kasagmuyo sa hunahuna ug espirituhanon kasakit mao ang gipasabot sa mga kasulatan nga makabaton og ‘masulub-on nga kasingkasing ug mahinulsulon nga espiritu’ [tan-awa sa Doktrina ug mga Pakigsaad 20:37]. Ang ingon nga espiritu mao ang tukma nga gikinahanglan alang sa tinuoray nga paghinulsol” (Mga Pagtulun-an sa mga Presidente sa Simbahan: Ezra Taft Benson [2014], 99; tan-awa usab sa 2 Mga Taga-Corinto 7:10; 3 Nephi 9:20; 3 Nephi 18:32).

  8. “Ang Ginoo miingon ngadto ni Enoch: Tan-awa kining imong mga kaigsoonan; sila ang talagsaon nga mga binuhat sa akong kaugalingon nga mga kamot, ug Ako mihatag ngadto kanila sa ilang kahibalo, sa adlaw nga Ako milalang kanila; ug didto sa Tanaman sa Eden, mihatag Ako ngadto sa tawo sa iyang kabubut-on;

    “Ug ngadto sa imong mga igsoon Ako miingon, ug mihatag usab sa sugo, nga sila kinahanglan maghigugmaay sa usag usa, ug nga sila kinahanglan nga mopili kanako, nga ilang Amahan ” (Moises 7:32–33).

  9. Henry B. Eyring, To Draw Closer to God (1997), 143.

  10. Dallin H. Oaks, “The Great Plan of Happiness,” Ensign, Nov. 1993, 74. Si Presidente Nelson nag-ingon: “Dili kini usa ka pangutana kon kanus-a nagsugod ang ‘makahuloganon nga kinabuhi’ o kon kanus-a ang espiritu ‘mipabuhi’ sa lawas. Sa bayolohikal nga mga siyensiya, nahibaloan nga ang kinabuhi magsugod kon ang duha ka selyula sa mikrobyo maghiusa aron mahimong usa ka selyula, mohiusa sa baynte tres ka chromosome gikan sa amahan ug gikan sa inahan. … Ang pagsugod sa kinabuhi dili usa ka isyu nga angay debatehan, apan usa ka kamatuoran sa siyensiya” (“Reverence for Life,” EnsignMay 1985, 13).

  11. Si Presidente John Taylor miingon niadtong 1879, “Kinahanglan kita nga moprotesta batok sa pagpatay sa petus, pagpatay sa gisabak, ug ubang salawayon nga mga binuhatan bisan kon anaa kini sa matang nga ipatuman sa mga balaod, mga paghukom sa husgado o bisan unsa nga pakapin sa balaod sa gitawag nga sibilisasyon” (“Discourse,” Deseret News, Dec. 31, 1879, 755; spelling modernized).

  12. Opisyal nga pamahayag mahitungod sa aborsyon: “Abortion,” newsroom.ChurchofJesusChrist.org.

  13. Ang Pamilya: Usa ka Pamahayag ngadto sa Kalibotan,” Librarya sa Ebanghelyo.

  14. J. Reuben Clark Jr., The Charted Course of the Church in Education, rev. ed. (1994; address to Church Educational System religious educators, Aug. 8, 1938), 3, Gospel Library.

  15. Tan-awa sa Mga Hilisgotan ug mga Pangutana, “Aborsyon,” Librarya sa Ebanghelyo.

  16. Personal nga pagsulatay, Peb. 13, 2025; gigamit nga adunay pagtugot.

  17. Laing ehemplo sa panalangin sa pagsagop mao ang istorya ni Sherilyn Stinson ug sa iyang anak nga babaye, si Allison, uban sa tinuod nga inahan ni Allison, si Jill Morgensen (tan-awa sa “Navigating the Journey of Adoption Reunification,” Church News, Nov. 18, 2024, thechurchnews.com).

  18. Inubanan sa tabang sa Ginoo ug sa atong matinabangon nga mga kamot daghan ang napanalanginan sa pagpangita sa ilang agianan. Tan-awa sa Amanda Becker, “Finding Hope as a Single Expectant Mother,” Liahona, July 2022 (digital only); “The Adoption Decision,” New Era, Mar. 2006, 28–33.

  19. Personal nga pagsulatay, Peb. 17, 2025; gigamit nga aduna pagtugot.

  20. Personal nga kasinatian; tan-awa sa Neil L. Andersen, The Divine Gift of Forgiveness, 246–47.

  21. Tan-awa sa Moises 1:39.

  22. Juan 13:35; tan-awa usab sa Mateo 22:36–40.

  23. Ubang mga kapanguhaan nga mahimong makatabang: Topics and Questions, “Unwed Pregnancy,” Gospel Library; “Mabdos nga Dili Minyo nga mga Ginikanan,” Kinatibuk-ang Tamdanan nga Basahon, 38.6.19; Mga Kapanguhaan sa Pagtinambagay, “Mabdos nga Dili Minyo nga mga Ginikanan,” Librarya sa Ebanghelyo.