’Āmuira’a rahi
’Eiaha e fa’aru’e i tō ’oe iho aroha
’Āmuira’a rahi nō ’Ātopa 2025


10:43

’Eiaha e fa’aru’e i tō ’oe iho aroha

Noa atu tō ’outou mau hape ta’ata, e nehenehe ’outou e fāna’o ’oi’oi i te tauturu ’e te fa’aorara’a nō ’ō mai i te Atua ra.

I te hō’ē taime, ’ua ha’api’i te hō’ē ’orometua ha’api’i ē, ’e’ita tā te hō’ē tohorā—noa atu te rahi—e nehenehe e horomi’i i te hō’ē ta’ata nō te mea e ’arapo’a na’ina’i roa tō te mau tohorā. ’Ua pāto’i te hō’ē tamāhine, « Terā rā, ’ua horomi’ihia ’o Jonah nā te hō’ē tohorā ». ’Ua pāhono mai te ’orometua, « ’e’ita e nehenehe ». ’Aita te tamāhine i fa’ari’i, ’ua parau ’oia, « Nā reira, ’ia tae ana’e au i te ra’i, e ani au iāna ». ’Ua tāhito te ’orometua, « E mai te peu ē, e ta’ata hara ’o Iona ’e ’aita ’oia i haere i te ra’i? » ’Ua pāhono te tamāhine, E nehenehe ïa tā ’oe e ui iāna.

E ’ata tātou, ’eiaha rā tātou e ha’afaufa’a ’ore i te mana tā te ’ā’amu ’o Iona e hōro’a ra i te mau « ta’ata ha’eha’a ato’a e ’imi ra i te ’oa’oa », te feiā iho ā rā e fifi ra.

’Ua fa’aue te Atua ia Iona ’ia haere i Ninive nō te fa’a’ite i te tātarahapa. Terā rā, ’o Nineve te enemi ’ino o ’Īserā’ela tahito—nō reira, ’ua tere ’oi’oi atu ’o Iona i Tarasisi nā ni’a i te pahī nā te te ’ē’a tano ’ore roa. ’A fa’aru’e ai ’oia i tōna pi’ira’a, ’ua tupu mai ra te hō’ē vero e nehenehe e fa’ata’ahuri i te poti. Nō tōna ’ite ē, ’o ’oia te tumu nō taua fifi ra, ’ua ani ’o Iona ’ia tā’ue iāna i roto i te miti. E tāmarū te reira i te vero, e fa’aora ho’i i tōna mau hoa rātere.

Nā roto i te hō’ē rāve’a temeio, ’ua ora mai ’o Iona i te pohe ’a horomi’i ai te hō’ē « i’a rahi » iāna « tā te Fatu i fa’aineine ». Terā rā, e toru mahana tōna māuiui-noa-ra’a i roto i taua vāhi ’oto ’e te ’ino ra ē tae roa atu i te taime ’a puhihia mai ai ’oia i rāpae i ni’a i te repo marō. I reira, ’ua fa’ari’i a’era ’oia i tōna pi’ira’a i Ninive. Terā rā, ’ia tātarahapa te ’oire ’e ’ia ora mai ’oia i te ha’amoura’a, ’ua ’ino’ino ’o Iona i te aroha i fa’a’itehia i tōna mau ’enemi. ’Ua ha’api’i te Atua ia Iona ma te fa’a’oroma’i ē, tē here nei ’oia ’e tē ’imi nei ’oia ’ia fa’aora i tāna mau tamari’i pā’āto’a.

Ma te topa hau atu i te hō’ē taime i roto i tāna mau hōpoi’a, tē hōro’a nei ’o Iona i te hō’ē ’itera’a pāpū ē, i roto i te orara’a nei, « ’ua hi’a te mau ta’ata ato’a. » ’Aita tātou e paraparau pinepine i te hō’ē ’itera’a pāpū nō ni’a i te hia’ra’a. Terā, te fa’ari’ira’a i te hō’ē ’ite i te pae ha’api’ira’a ’e i te pae vārua nō te aha tātou tāta’itahi e ’aro ai i te mau fifi i te pae mōrare, i te pae tino, ’e i te pae huru orara’a, ’ua riro te reira ’ei ha’amaita’ira’a rahi. I ni’a i te fenua nei, e tupu te mau ’ati ’ino, e fati ato’a te mau ivi pa’ari, ’e ’e’ita te mau mea ato’a « e fāna’o i te hanahana o te Atua. » Terā rā, teie orara’a tāhuti nei—te hō’ē fa’ahope’ara’a o te mau ma’itira’a a Adamu rāua ’o Eva—e mea faufa’a roa ïa nō te tumu mau tātou e ora ai: « ’ia fa’ari’i [tātou] i te ’oa’oa » ! Mai tā tō tātou nā metua mātāmua i ’ite, ’e’ita e ti’a ia tātou ’ia feruri, ’e’ita ho’i e ti’a ’ia tāmata i te ’oa’oa mau mai te mea ’aita tātou i tāmata i te ’ino ’e te māuiui o te hō’ē ao tei topa.

’E’ita te hō’ē ’itera’a pāpū nō ni’a i te hi’ara’a e fa’a’ore i te hara ’e ’aore rā i te hō’ē haerera’a i mua i roto i te mau ’ohipa o te orara’a, ’o tē tītau tāmau i te itoito, te vi’ivi’i ’ore, ’e te hōpoi’a. E tāmarū rā te reira i tō tātou ’ino’ino ’ia hape ana’e te mau mea, ’aore rā ’ia ’ite ana’e tātou i te hō’ē hape mōrare i roto i te hō’ē melo o te ’utuāfare, te hō’ē hoa, ’aore rā te hō’ē ti’a fa’atere. E mea pinepine roa e vai noa tātou i roto i te fa’a’ino-mārō-ra’a ’aore rā te ’ino’ino ’o tē ’eiā i tō tātou fa’aro’o. E nehenehe rā te hō’ē ’itera’a pāpū mau nō ni’a i te Hi’ara’a e tauturu ia tātou ’ia riro hau atu ā mai te Atua te huru, mai tā Iona i tātara, « te aroha, te riri marū, ’e te hāmani maita’i rahi » i te mau ta’ata ato’a—ē tae noa atu ia tātou iho—i roto i tō tātou huru hape noa.

Hau atu i te rahi i te fa’a’itera’a i te mau fa’ahope’ara’a o te Hi’ara’a, tē arata’i pūai nei te ’ā’amu o Iona ia tātou iāna ’o tē nehenehe e fa’aora ia tātou i taua mau fa’ahope’ara’a ra. ’Ua riro mau te pūpūra’a ’o Iona i tōna ora ’ei fa’aora i tōna mau hoa rātere mai te Mesia ra te huru. ’E e toru taime tō Iesu tītaura’ahia nō te hō’ē tāpa’o temeio nō Tōna huru Atua, ’ua parau ’oia ma te pūai ē, « ’e’ita e tāpa’oe hōro’ahia mai, maori rā te tāpa’o ’o Iona », ma te fa’a’ite ē, mai ia Iona « e toru mahana ’e e toru pō i roto i te ’ōpū o te tohorā, mai te reira ato’a te Tamaiti a te ta’ata e toru mahana ’e e toru pō i roto i te māfatu o te fenua. » E nehenehe ’o Iona e hape ’ei tāpa’o nō te pohera’a ’e te ti’a-fa’ahou-ra’a hanahana o te Fa’aora. Terā rā, ’o te reira ato’a te mea e fa’ariro ai i tōna ’itera’a pāpū ’e tōna fafaura’a ia Iesu Mesia, tei hōro’ahia i roto i te ’ōpū o te tohorā, ei mea ’oto ’e te fa’auru.

’Ua riro te ta’i a Iona ’ei ta’i nō te hō’ē ta’ata maita’i i roto i te fifi, tāna iho i fa’atupu. Nō te hō’ē ta’ata mo’a, ’ia tupu ana’e te hō’ē ’ati rahi, maoti te hō’ē peu ’ino, te hō’ē parau au ’ore ’aore rā te hō’ē fa’aotira’a tano ’ore, noa atu te tahi atu mau ’ōpuara’a maita’i ’e te mau tūtavara’a ’ū’ana nō te rave i te ’ohipa parauti’a, e nehenehe te reira e riro ’ei mea ’ino roa atu ā, ’e e fa’atupu ho’i i te mana’o fa’aru’e. Terā rā, noa atu te tumu ’aore rā te fāito o te ati tā tātou e fa’aruru, tē vai noa ra te hō’ē vāhi marō nō te ti’aturira’a, te fa’aorara’a, ’e te ’oa’oa. ’A fa’aro’o ia Iona:

« I ti’aoro atu ra vau i tō’u nei ’ati ia Iehova […] i roto i te ’ōpu o hade tō’u ti’aoro-hua-ra’a atu […]

« ’Ua huri ’oe iā’u i raro i te moana, i rōpū mau i te tai ra ; […]

« [’E] ’ua parau ihora vau, ’ua tu’ua-’ē-hia vau i mua i tō ’aro na; e hi’o fa’ahou vau i tō hiero mo’a ra.

« ’Ua hā’ati-noa-hia ra vau e te miti, ’e mai pohe au; ’ua puni roa vau i te moana, ’e ’ua fifi te rimu miti i ni’a i tā’u upo’o.

« Haere roa atu ra vau i raro i te tumu o te mau mou’a […] ’ua hōpoi mai ’oe i tō’u ora i te pohe nei […]

’A tarapape ai tā’u vārua […] ’ua mana’o ihora vau ia Iehova : ’e ’ua tae tā’u pure […] i tō hiero mo’a ra.

« Te feiā i ha’apa’o i te mea faufa’a ’ore ha’avare ra ’ua fa’aru’e rātou i te tumu o tō rātou iho maita’i ra.

« E hōpoi rā vau i te tusia nā ’oe ma te ha’amaita’i ; tā’u ho’i i ’euhe ra, ’o tā’u ïa e hōpoi. Tei ia Iehova te ora. »

Noa atu ē, e rave rahi matahiti i teie nei, e nehenehe tā’u e fa’a’ite ia ’outou i te vāhi mau tā’u i pārahi, ’e e aha mau tō’u mana’o, i vai ai au i roto i te hōhonura’a o te ’oto rahi, i tō’u ’itera’a i teie ’īrava. Nō te mau ta’ata ato’a ’o tē mana’o nei mai tā’u i mana’o i terā ra tau—’ua fa’aru’ehia ’outou, etopa i roto i te mau pape hōhonu roa a’e, ’e te mau remu i ni’a i tō ’outou upo’o, ’e te mau mou’a moana e hā’ati ra ia ’outou—tā’u tāparura’a, tei fa’auruhia e Iona, ’o teie ïa : Eiaha e fa’aru’e i tō ’outou maita’i. Noa atu tō ’outou mau hape ta’ata, e nehenehe ’outou e fāna’o ’oi’oi i te tauturu ’e te fa’aorara’a nō ’ō mai i te Atua ra. E tae mai teie aroha fa’ahiahia nā roto mai ia Iesu Mesia. Nō te mea ho’i ē, ’ua ’ite maita’i ’oia ia ’outou ’e ’ua here maita’i ia ’outou, tē hōro’a nei ’oia i te reira ia ’outou « nā ’outou », oia ho’i, ’ua tano maita’i te reira nō ’outou, fa’ata’ahia nō te tāmarū i tō ’outou mau ’oto ’e nō te fa’aora i tō ’outou mau māuiui. Nō reira, nō te maita’i o te mau ta’ata ato’a ’e nō ’outou ato’a, ’eiaha e fāriu ’ē i te reira. ’A fa’ari’i i te reira. ’A ha’amata nā roto i te pāto’ira’a i te fa’aro’o i te mau « parau ha’avare » a te ’enemi ’o tē fa’ahema ia ’outou ’ia mana’o ē, e ’itehia te tāmarūra’a nā roto i te fa’aru’era’a i tā ’outou mau hōpoi’a i te pae vārua. ’A pe’e rā i te arata’ira’a a Iona tei tātarahapa. ’A ta’i i te Atua. ’A fāriu atu i te hiero. ’A tāpe’a i tā ’outou mau fafaura’a. ’A tāvini i te Fatu, i tāna ’Ēkālesia, ’e ’ia vetahi ’ē nā roto i te tusia ’e te ha’amāuruuru.

Nā te ravera’a i teie mau mea e hōro’a mai i te hō’ē hi’ora’a nō te here ta’a ’ē o te Atua nō ni’a ia ’outou—tā te Bibilia Hebera e pi’i nei ē, hesed. E ’ite ’outou i te mana o te ha’apa’o, te maita’i ’e « te aroha hope ’ore o te Atua », ’o tē nehenehe e hōro’a mai ia ’outou i « te pūai tītauhia nō te fa’aora » ia ’outou i te mau hara ato’a ’e i te mau fifi ato’a. I te ’ōmuara’a, e nehenehe te māuiui ’oi’oi ’e te pūai e ha’afifi i taua ’ōrama ra. Terā rā, mai te mea e tāmau noa ’outou i te « ha’apa’o i te mau parau fafau tā [’outou] i fafau », e haere noa te ’ana’ana o te reira ’ōrama i te rahi i roto i tō ’outou vārua. ’E nā roto i taua ’ōrama ra, ’e’ita ’outou e ’ite noa i te ti’aturira’a ’e te fa’aorara’a, terā rā, ma te māere, e ’ite ’outou i te ’oa’oa, i roto roa ato’a i tō ’outou mau tāmatara’a. ’Ua ha’api’i maita’i roa mai peresideni Russell M. Nelson ē, « ’ia fa’atumu ana’e tātou i tō tātou orara’a i ni’a i te ’ōpuara’a o te fa’aorara’a a te Atua … ’e a Iesu Mesia ’e tāna ’evanelia, ’e nehenehe tātou e fa’ari’i i te ’oa’oa ta’a ’ē noa atu te mau mea e tupu mai, ’aore rā ’o tē ’ore e tupu mai, i roto i tō tātou orara’a. Nō ’ō mai iāna ’e nōna ho’i te ’oa’oa e tae mai ai ».

Noa atu ē, tē fa’aruru nei tātou i te hō’ē ’ati hōhonu mai ia Iona, ’e ’aore rā, i te mau fifi o te mau mahana ato’a o tō tātou ao ’ino, hō’ē ā huru te tītaura’a manihini : ’Eiaha e fa’aru’e i tō ’outou iho aroha. Hi’o i te tāpa’o o Iona, te Mesia ora, ’oia tei ti’a mai nā roto mai i tōna menema e toru mahana i muri a’e i tōna upo’oti’ara’a i te mau mea ato’anō ’outou. ’A fāriu i ni’a iāna. ’A ti’aturi iāna. ’A tāvini iāna. ’A ’ata’ata. Nō te mea ho’i ē, i roto iāna, ’e iāna ana’e, e ’itehia te fa’aorara’a ’e te ’oa’oa tā’āto’a nō roto mai i te hi’ara’a, te fa’aorara’a tā tātou pā’āto’a e hina’aro ’oi’oi nei ’e e ’imi nei ma te ha’eha’a. Tē fa’a’ite pāpū nei au ē e parau mau te reira. Nā roto i te i’oa mo’a o Iesu Mesia, ’āmene.

Fa’ata’ara’a

  1. Alama 27:18 E 48 ri’i noa ’īrava tā’āto’a o te buka a Iona, ’o te hō’ē ïa buka ta’a ’ē ’e te pāpa’i rotarota nō ni’a i te mau parau mau ha’api’ira’a e rave rahi. Hi’o Ellis T. Rasmussen, A Latter-Day Saint Commentary on the Old Testament (1993), 653-57 ; D. Kelly Ogden ’e Andrew C. Skinner, Verse by Verse: The Old Testament, nē’ira’a 2, 1 Kings Through Malachi (2013), 133-38. ’Ua tātara Ogden ’e ’o Skinner ē nō te mana o te ha’api’ira’a nō ni’a i te tātarahapara’a i roto i te buka a Iona, ’ua « tai’o-atu-hia te reira i roto i te mau sunago i te mahana mo’a roa a’e nō te mau ’āti Iuda—te mahana nō te tāra’ehara, ’oia ho’i Yom Kippur—’o tē niu-ato’a-hia i ni’a i te tātarahapara’a ’e te fa’a’orera’a i te hara. »

  2. Hi’o Ogden ’e ’o Skinner Verse by Verse: The Old Testament, 134.

  3. Hi’o Iona 1–4.

  4. Alama 34:9.

  5. Roma 3:23.

  6. Hi’o 2 Nephi 2:17–25.

  7. Iona 4:2.

  8. Hi’o Luka 11:29–30 ; hi’o ato’a Mataio 12:39–41 ; Mareko 16:1–4.

  9. ’O Iona 2 te tahi atu ’itera’a ’e e hīmene nō te ha’amāuruurura’a, ’ua fa’ati’a te rahira’a o te reira i te pure a Iona i roto i te ’ōpū o te tohorā.

  10. Nā teie rāve’a, ’ua ta’a ’ē Iona i te hō’ē ta’ata mai Ioba te huru, ’aita Ioba i au i te mau ’ati tāna i fa’aruru. E ’ā’amu to’opiti nō ni’a i te fa’aro’o ’e te itoito i mua i te ’ati, terā rā, e nehenehe te ’ā’amu ’o Iona e tano a’e nō te feiā e mana’o ra ē, ’ua riro tā rātou iho mau ’ohipa ’ei tumu ti’a nō tō rātou māuiui.

  11. ’Oia mau ho’i nō Iosepha Semita, i ’umehia ai ’oia e te aroha mau ’e te māuruuru nō Martin Harris ’o tē hāmani maita’i iāna, ’ia hōro’a iāna i nā ’api 116 mātāmua o te ’īritira’a o te Buka a Moromona ’o tei mo’e ihora, nō reira ’ua auē Iosepha, « ’Ua mo’e te mau mea ato’a » (hi’o Te feiā mo’a : Te ’ā’amu o te ’Ēkālesia a Iesu Mesia i te mau Mahana Hope’a nei, nē’ira’a 1, Te Reva nō te Parau Mau, 1815–1846 [2018], 43-53).

  12. Iona 2:2–9; ha’apāpūra’a i ’āpitihia atu.

  13. 1 Nephi 1:20 ; hi’o Russell M. Nelson, « Te fafaura’a mure ’ore », Liahona, Ātopa 2022, 6, 10. Te ta’o Hebera mātāmua nō te aroha i roto ia Iona 2 ’o te hesed ïa, tā te peresideni Nelson i fa’a’ite mai ē, ’o te hō’ē ïa « huru here ’e te aroha ta’a ’ē » nō te feiā ’o tei fafau i te mau fafaura’a mo’a—te hō’ē aroha tāna i fa’ata’a ē, e mea ha’apa’o maita’i, e mea rohirohi ’ore, ’e ’e’ita e hope.

  14. Russell M. Nelson, « Te ’oa’oa nō te oraora pae vārua », Liahona, Novema 2016, 82.