Umi Ánga Hekomirĩva Oñesũ Altar renondépe
Jajapo ha ñamomba’eguasúvo ñande konveniokuéra, ñañembojoaju Salvador rehe ha jaike tuichave Iporiahuvereko, iñemo’ã, iñemomarangatu, iñemonguera, ha ipytu’úpe.
Aguyje kórope, pende testimonio rehe ko himno pyahu rupive.
Pe himno sacramental pyahu “Agua viva, pan de vida” omyenyhẽ che ánga. Peteĩ línea himno-pe he’i: “Ko’ag̃a aju altar renondépe, aikuave’ẽvo Chupe che korasõ oñembyasýva”.
Che ñeikumby umi ñe’ẽ rehe ipypukuve ore rogaygua osẽ riremínte Newbury Park, California-gui, oservi hag̃ua Misión Utah Ogden 2015-pe. Añekombida avisita hag̃ua Hill Air Force Base Layton ypýpe, Utah-pe. Araka’eve naiméiva peteĩ base militar-pe, ni ndaikuaáiva peteĩ capellán militar-pe ni umi kuimba’e ha kuña omba’apóva ome’ẽ hag̃ua ñeimeporã ha ñemo’ã hetãme.
Capellán Harp, miles ambue capellán voluntario ha profesional-icha oservíva umi ñande cárcel, hospital ha instalación militar-pe ko yvóra jerére, chembopy’atõi ha chemokyre’ỹ. Ore parada paha upe base-pe ha’e pe santuario. Aporandu pe capellán-pe omomba’apópa servicio opa tapichápe g̃uarã ojepy’aporanduse, oñembo’ese, ojepy’amongetase ha otupaitũsévape. Oho pe kapílla tapia renondépe, ha oguenohẽ peteĩ kurusu umi kortína kupégui. He’i oiporuha pe kurusu servicio protestante ha católico-pe g̃uarã. Aporandu chupe mba’épa oipuru ñande hermano ha hermana judío-pe g̃uarã, ha oho pe tapia renonde amo gotyo, ha oguenohẽ peteĩ Mbyja David.
Upérõ aporandu: “Mba’épa pejapo umi servicio Santokuéra Ára Pahapeguápe g̃uarãme?”. Omboyke umi símbolo ha ohechauka pe altar tuichaitéva yvyrágui ojejapóva oĩva pe santuario mbytépe. He’i umi miembro Jesucristo Tupao Santokuéra Ára Pahapegua ombosako’i ha ohovasaha pe mbujape ha y upe altar ári. Aporandu pe altar tuichaitéva, ha’etévaicha oĩ hatãva, ojeipe’ápa ore hermano ha hermana-kuéra judío, musulmán, católico térã protestante servicio mboyve. Haʼe heʼi pe altar opytaha hendaitépe, heta umi ambue jeroviapy oipurúgui avei opáichavo upe altar.
Abraham omopu’ã peteĩ altar, ojokua Isaac-pe, ha oĩma ohekome’ẽ hag̃uáicha ita’ýra peteĩete, ha katu ipo ojejoko, ha ha’e omombe’u, Ñandejára omombe’u haguéicha: “Ko’ápe aime”! Mboy jey piko upe Tuicha Che Ha’e térã peteĩva umi Iproféta oñekuave’ẽ voluntario ramo, “Ko’ápe Aime”?
I-Sermón Yvyty ári oikokuévo, Salvador ñanekombida ñañemoĩ porã hag̃ua ñane hermano ha hermana-kuéra ndive ñañemboja mboyve altar renondépe. Pablo ombo’e “ñañemomarangatuha” pe altar-pe Jesucristo Expiasiõ rupive.
Proféta Lehi “oheja hóga … ha imbaʼe hepykuéra. … [Upéi] omopuʼã peteĩ altar … ha ojapo peteĩ ñemeʼẽmby … , ha omeʼẽ aguyje Ñandejárape”.
Pe Biblia ha Mormón Kuatiañe’ẽ ñanembo’e ñatupaitũva’erãha Tupã Ra’ýpe umi altar renondépe. Mba’érepa?
Ñande tuvakuéra ypykue, Adán ha Eva, omopu’ã ha otupaitũ umi altar renondépe. Oñemosẽ rire chupekuéra Yvotyty Edén-gui ha otupaitũ rire “heta ára rire,” peteĩ ángel ovisita ha omba’eporandu oporomomýiva rehe ikatúva ojejapo peteĩteĩ ñandéve: “Mba’ére reikuave’ẽ temikuave’ẽ Ñandejárape?”
Adán ombohovái: “Ndaikuaái.”
Pe ángel ñembohovái Adán ñemboaje mirĩmíme ha’e peteĩ mba’e hechapyrãva: “Kóva … ha’e Túva Unihénito jehasa’asy joguaha. … Upévare, rejapóta opa mba’e rejapóva pe Ta’ýra rérape, ha reñearrepentíta ha rehenóita Tupãme pe Ta’ýra rérape akoiete g̃uarã”.
Pe mesa sacramental ha umi altar templo-pegua orrepresenta Jesucristo temikuave’ẽ ha Ijexpiasiõ opave’ỹva.
Jajapo ha ñamomba’eguasúvo umi ñane konvénio, jahupytývo umi ordenánsa santa cena-pegua tupaópe ha pe investidura ha sellamiénto templo-pe, ñañembojoaju Salvador rehe, jaike tuichave Iporiahuvereko, Iñemo’ã, Iñemomarangatu, Iñemonguera ha Ipytu’úpe.
Poriahuvereko ha Ñemoʼã umi Konvénio Rupive
Chemitãrusu 15 ary ramo, aporandu che rúpe ikatúpa ndaháivo reunión sacramental-hápe—peteĩ enero domingo-pe añónte peteĩ fútbol americano partido ijojahaʼỹvape g̃uarã. Haʼe heʼi cheʼedáma ajapo hag̃ua upe jeiporavo chejehegui ha ojerure chéve amombaʼemi hag̃ua peteĩ ñemoñeʼẽ. Ha’e he’i: “Reiporavóramo nderehói pe santa cena-hápe peteĩ jey, ndahasyivéntema reiporavo nderehomo’ãi jey hag̃ua”.
Pe Salvador ha’éramo upe oporombojoaju tuichavéva, upéicharamo pe teko ñanerairõva ha’e upe oporombojoaju poíva. Ha’e, Satana, ñanembopy’ara’ã jajei hag̃ua umi ñande renda consagrado ñatupaitũ hag̃uágui ha Jesucristo ñemo’ãgui. Ñatupaitũ jave Salvador-pe, jahupyty “pu’aka ñambohovake hag̃ua pe yvóra natural syrykue”. Jahasávo tiempo komunõme Hendive, jareko peteĩ ñe’ẽme’ẽ “ñañemosãsotaha Satanágui”. “Upéi, ñañongatúvo umi ñane konvénio, Ha’e ñaneinvesti Ipokatu oporomombaretéva reheve”. O, mba’eichaitépa amomba’e ahasaha pe komunõ Salvador ndive umi konvénio ojejapóva rupive umi altar marangatúpe.
Oñemopu’ãvo peteĩ ñeikumby Salvador Expiasiõ opaveʼỹva rehe saʼisaʼi, mboʼepy mboʼepy ári, ome’ẽ peteĩ vacuna espiritual pe teko ñanerairõva mbaʼe japu kóntrape. Mitãrusu Elder Jaggi México-pe, Zuster Jaggi Bélgica-pe, ha ambue misionero-kuéra opa yvórare, ikatukuaaiteve ohecha iñangirũnguéra ojerurévo ñemongarairegua jehovasapy ha ohupytývo Espíritu Santo don iñangirũnguéra ohóramo reunión sacramental-hápe semana ojeikuaahague ypy ryepýpe.
Peteĩ mitãrusu kakuaáva Tonga térã Samoa-pe ikatukuaaiteve ojesellávo Ñandejára rógape oñembosako’i ha ohupytýramo iñinvestidura omohu’ã riremínte imbo’ehao. Pe investidura-pe, oñekombida miembro-kuérape oikove, iñe’ẽrendu ha oñongatu hag̃ua cinco léi omoĩva pu’aka ha ñemo’ã hekovepekuéra. Jajapóvo umi konvénio Ñandejára ndive, oñembohete peteĩ joaju ojuehe. Jahechauka ñande jeroviapy ha ñane mborayhu Chupe. Ñane mbarete ha pu’aka okakuaa peteĩteĩ ñe’ẽme’ẽ ojejapo ha oñekumplíva reheve.
Jepy’amongeta ha Ñemomarangatu
Ñañesũvo tekomirĩ ha simbólicamente Ñandejára altar-kuéra renondépe, ha’e peteĩ poja jajepy’amongeta hag̃ua, “ojehejávo [ñane] korasõ orgúllo, … [ñañemomirĩvo] Tupã renondépe”. Asẽ mboyve che angirũnguéra ndive chemitãrusúpe, che sy he’i jepi: “Nemandu’áke mávapa nde, ha eikuaauka reg̃uahẽvo nde rógape”. Oĩ pyhare ndaikuaaukaihague aikuaauka pyharepyteterei rupi ag̃uahẽ che rógape. Ambyasy aperde haguére umi visita imba’eguasuetéva mamá ndive.
Ko árape aha’arõ tuichaiterei joaju jeikuaauka Túva Yvagagua ndive. Che ára ha aragua ñetupaitũ jepokuaápe, añesũ ñembo’épe, che rupa ykére térã añembyaty che rogaygua ndive, ha añeimahina añesũha umi altar-pe, ajepy’amongeta ha ahesa’ỹijóvo che rekove. Ajepy’aho pe santa cena rehe, mbujape pehẽngue entero rehe jepe, oñemboja’o ha oñepesẽ’ava ñandéve g̃uarã, peteĩteĩ ha’éva símbolo ñande Salvador rete oñemboja’óva. Chemandu’a Presidente Dallin H. Oaks mbo’epy rehe “peteĩteĩ mbujape pehẽngue ijojaha’ỹha, umi tapicha ho’úva ijojaha’ỹháicha”. Añesũ jave ñembo’épe, ajepy’aho mba’éichapa ikatu ame’ẽ Tupãme che rembipota.
Élder David A. Bednar ombo’e “pe Santa Cena ordenánsa ha’eha peteĩ ñekombida marangatu ha ojejapo jeyjeýva ñañearrepenti hag̃ua añetete ha ñañembopyahu espiritualmente. Pe Santa Cena jeparticipa apo, ijeheguínte, ndoguerúi umi angaipa remisión. Ha katu ñañembosako’ívo ñane conciencia-pe porã ha japarticipa ko ordenánsa marangatúpe peteĩ korasõ mirĩ ha espíritu ñembyasy reheve, upéicharamo upe ñe’ẽme’ẽ ha’e ikatuha tapiate jaguereko Ñandejára Espíritu ñanendive. Ha pe Espíritu Santo pu’aka oporomomarangatúva rupive ñane irũ tapiagua ramo, ikatu tapiate jaguereko ñande angaipakuéra remisión”.
Amy ha che rohesa´ỹjóvo umi ore rekove jehasakue, roguerovy’a Jesucristo mborayhu ha tekome’ẽ don iporãmba jepéva. Avei rohecha mba’éichapa ojejora pe añaretã pochykue. Mba’éichapa ikatu ñambohasa umi tesa otakýva, py’atarova, py’akane’õ, cáncer, diabete, bullying en línea, identidad ñemonda, tyeguasu ho’áva, peteĩ mitã, hermano ha túva omanóva? Jesús ojapyhy rupi pe kópa iróva upe oryrýivagui, pe kópa pochýgui—cherehehápe, che rogaygua rehehápe, opavave ñanderehehápe!
Getsemaní, Adam Abram rupive, oikuave’ẽva altusfineart.com © 2025
Pe “kópa iróva” Hoy’úva Yvotyty Getsemaní-pe ha Ijehasa’asy, “oñembotuichavéva” kurusúre Calvario-pe, oheja ñandéve ñamoĩ umi hasýva, umi ipy’ahatãva, umi ipochymbaretéva, umi ipochyvaíva ha umi oryrýiva Ñandejára altar-kuéra ári ha “ñañemomarangatu Espíritu Santo jehupyty rupive”, tapiate.
Hermana Patricia Holland he’i: “Che ñembo’e ipypukuvéva penderehe ha chejehe ko árape ha’e ñañeme’ẽmbaite, ñañemoĩ Ñandejára ñe’eme’ẽ ha py’aguapy altar renondépe he’ise’ỹre mamópa ñaime ha he’ise’ỹre mba’épa jajapo”.
Peteĩ Tenda Ojekuera ha Ojepytu’uha
Ñañembojávo altar rehe, ndajahupytyijaína peteĩ jehepyme’ẽ; jaikuaajaína pe Jopói Ome’ẽva rehegua. Upe jeikuapy ha konvénio joajúgui ou pe ñemonguera. Nefi he’i: “Haʼe chemyenyhẽ imborayhu reheve, jepe omboypi peve che roʼo”. Ha ñande Salvador mborayhúpe oporokombida: “Ndapejeremoʼãi piko koʼág̃a cherendápe, ha napeñearrepentimoʼãi piko pene angaipágui, ha napeñekonvertimoʼãi piko che pomonguera hag̃ua?”
Ore mokoĩ rajy ypykue, Mackenzie ha Emma, michĩroguare, peteĩ iñemombe’upy ohayhuvéva ha’ékuri Las Crónicas de Narnia: El león, la bruja y el ropero. Opavave rohayhueterei pe leõ guasu, Aslan. Peteĩva umi pyhare oremandu’avéva romoñe’ẽhague pe aranduka ha’e pe leõ guasu ome’ẽrõguare hekove Edmund rehehápe. Mba’e ojegueromandu’áva tuvakuéra ha mitãkuñanguéra oñohẽgui tesay pe Kuñapaje ohekýirõguare pe leõ rekove Mesa Itaguigua ári. Mba´e ojegueromandu´áva ta´arõmby opyrũ mbarete haguére, upe tragedia ramo jepe, oiko peve sapy´a peteĩ mba´e hechapyrãva. Vy’a sapukái ipu upe koty’ípe Aslan oikovejeýrõguare ha he’i: “[Pe Kuñapaje oikuaárire pe tekome´ẽ he’ise añetéva], … [oikuaá]takuri peteĩ víctima voluntaria ndojapóiva’ekue mba’eveichagua traición [omanó][ramo] peteĩ traidor rendaguépe, pe Mesa [Itaguigua] ojekataha ha pe ñemanoite voi [oñepyrũta oñembopiro’y]”.
Jesucristo omonguera opa py´ajekutu. Jesucristo ojapo ikatukuaaite jaikove jey.
I-discurso conferencia general octubre 2022-pe, Presidente Russell M. Nelson omombe’uhai peteĩ turista aty oúva peteĩ templo roga rokẽ ojepe’ahápe. Upépe oĩkuri peteĩ mitã’imi. Presidente Nelson ombo’e:
“Pe turista aty oikévo peteĩ investidura kotýpe, pe mitã´i oheckauka pe altar, umi hénte oñesũháme ojapo hag̃ua umi konvénio Tupã ndive, ha he’i: ‘O, iporãiterei upéva. Ko’ápe oĩ peteĩ tenda umi hénte opytu’u hag̃ua oguatakuévo templore.’
“… Oiméne ndorekóikuri idea pe conexión directa oĩva jajapo peteĩ konvénio Tupã ndive templo-pe ha pe Salvador ñe’eme’ẽ hechapyrãitéva apytépe:
“‘Peju che rendápe, opavave peẽ pemba’apo ha peguereháva mba’e pohýi, ha che pomombytu’úta.
“‘Pegueraha che júgo pende ári, ha peikumby chehegui, … ha pejuhúta pytu’u pene ángape g̃uarã.
“‘Che júgo ndahasýigui, ha che kárga ivevúi’ [Mateo 11:28–30; ñe’ẽ oñemoĩvéva]”.
“Yvypóra Ra’y ndorekói ombojeko hag̃ua iñakã”, jepevéramo Ha’e okombida I-discipulo-kuérape, peẽ ha che, mesa sacramental-pe opytu’u hag̃ua Hendive upépe. “Umi ánga hekomirĩva oñesũ jave umi altar renondépe”, py’aguapy oñemboheta. Ñande Salvador jyva ojepyso; Imesa ojeservíma. Peju petupaitũ Tupã Ra’ýpe umi I-jaltar marangatúpe. Jesucristo rérape, amén.