Conferencia General
Avave Ndoguapýi Ha’eño
Conferencia general octubre 2025-pegua


14:3

Avave Ndoguapýi Ha’eño

Javivi Jesucristo evanhéliope oike ñamoĩ tenda opavavépe g̃uarã Itupao restaurado-pe.

I.

50 áño aja, añemoarandu cultura rehe, upéva apytépe evanhélio cultura. Añepyrũkuri umi galleta de la fortuna reheve.

Barrio Chino San Francisco-pegua, umi familia Gong cena opa jepi peteĩ galleta de la fortuna reheve ha peteĩ arandu ñe’ẽ koichagua “Peteĩ jeguata mil kilómetro pukukue oñepyrũ peteĩ guata reheve”.

Peteĩ galleta de la fortuna-pegua po’a

Peteĩ joven adulto ramo, ajapo umi galleta de la fortuna. Aiporúvo guante morotĩ mandyjúgui ojejapóva, aipepy ha amoĩ molde-pe umi galleta apu’a osẽramóva horno-gui.

Galleta de fortuna apo
Peteĩ galleta de fortuna mbopepy

Aimo’ã’ỹvo, aikuaa ramo umi galleta de la fortuna ndaha’eiha iñepyrũmbýpe China cultura-pegua. Amoambue hag̃ua pe galleta de la fortuna cultura China, Estados Unidos ha Europa-pegua, aheka umi galleta de la fortuna heta continente-pe—peteĩva oiporutaháicha heta tenda o-triangula hag̃ua peteĩ ka’aguy jekái. Umi restaurante chino San Francisco, Los Ángeles ha Nueva York-pegua oservi galleta de la fortuna, ha katu umi Pekín, Londres térã Sídney-pegua nahániri. Estados Unidos-pe añónte ojeguerohory peteĩ Galleta de la Fortuna Ára Nacional. Umi China-pegua marandu añónte oikuave’ẽ “América-pegua galleta de la fortuna teete.”

Umi galleta de la fortuna peteĩ techaukarã hetia’e ha hasy’ỹva. Ha katu upe principio-ite oñembojojávo umi jepokuaa heta cultura hendápe ñanepytyvõkuaa ñamoambue hag̃ua umi evanheliopegua cultura. Ha ko’ág̃a Ñandejára oipe’ahína oportunidad pyahu ñañemoarandu hag̃ua pe evanhélio cultura-pe oñekumpliháicha ohóvo umi Mormón Kuatiañe’ẽ alegoría ha Nuevo Testamento-pegua parábola.

II.

Opa hendápe yvyporakuéra oñemomýihína. Naciones Unidas omombe’u oĩha 281 millones migrante internacional. Kóva hína 128 millones yvypóra hetavéva 1990-peguágui ha hetave mbohapy jeyve 1970-peguágui. Oparupiete, konversokuéra peteĩ número ndaijojaháivape, ojuhuhína Jesucristo Tupao Santokuéra Ára Pahapegua. Opaite día de reposo-pe, tupaopegua miembro ha angirũnguéra 195 tetã ha territorio heñóivape oñembyaty 31.916 Tupao congregación-pe. Ñañe’ẽ 125 ñe’ẽme.

Ñembyaty Santokuéra ndive Albania-pe
Ñembyaty Santokuéra ndive Macedonia del Norte-pe
Ñembyaty Santokuéra ndive Kosovo-pe
Ñembyaty Santokuéra ndive Suiza-pe
Ñembyaty Santokuéra ndive Alemania-pe
Ñembyaty Santokuéra ndive Alemania-pe

Ramoite, Albania, Macedonia Norte-pegua, Kosovo, Suiza, ha Alemania-pe, che ha’ékuri testigo mba’éichapa umi miembro pyahu okumpli Mormón Kuatiañe’ẽ olivo rehegua alegoría. Jacob 5-pe, pe víña Jára ha hembiguaikuéra omombarete mokõive, pe olivo rapo ha hakãnguéra, ombyaty ha oinhertávo oñondive tapichakuéra heta tendapegua. Ko árape Tupã ra’ykuéra oñembyaty peteĩ ramo Jesucristo-pe; Ñandejára oikuave’ẽ peteĩ medio natural hechapyrãva oipyso hag̃ua ñande rekove henyhẽva Iñevanhélio restaurado-gui.

Ñanembosako’ívo yvaga réinope g̃uarã, Jesús omombe’u umi parábola gran cena ha fiesta de bodas rehegua. Umi parábola-pe, umi invitado ome’ẽ excusa ndoúi hag̃ua. Pe jára omoarandu hembiguaikuérape “pya’e oho hag̃ua umi táva rape ha jererekuéra” ha “umi tape ha óga jererekuéra” “ogueru hag̃ua ko’ápe” umi imboriahúvape, umi oĩmba‘ỹva, umi ohecha‘ỹva ha umi iñepãvape. Ñañe’ẽvo espiritualmente, umíva ha’e mayma ñandekuéra.

Escritura-pe ñamoñe’ẽ:

“Opa tetãnguéra oñekombidáta”, “peteĩ sénape Ñandejára rógape“.

“Pembosako’i Ñandejára rape, … irréino oñemosarambi hag̃ua yvy ape ári, umi ipype oikóva upéva omog̃uahẽ hag̃ua, ha peñembosako’i umi ára oútavape g̃uarã”.

Ko’ã árape umi invitado Ñandejára sénape ou opa henda ha cultura-gui. Ituja ha imitãva, imba’eheta ha imboriahúva, tavagua ha yvóra jereregua, ñande jajapo umi ñande Tupao congregación tojogua ñande comunidad ramo.

Apóstol ruvicha ramo, Pedro ohecha yvágape ojepe’árõ peteĩ visiõ “peteĩ mba’e savana guasu joguaha irundyve ijapýgui, … oĩháme opáichagua … tymba”. Pedro ombo’e: “Ko‘ág̃a aikuaáma, añetehápe Tupãme g̃uarã peteĩchanteha opavave. … Ha oimeraẽ tetãmegua [Ñandejáragui] okyhyjéva, ha ojapóva iporãva, oguerohoryha avei ha’e”.

Pe buen samaritano

Pe buen samaritano parábola-pe, Jesús ñaneinvita jaju hag̃ua ojupe ha Hendápe Imesón-pe—Itupao. Ha’e ñanekombida ha’e hag̃ua oñopróhimo imba’epãrava. Pe Buen Samaritano opromete ou jeytaha ha ohepyme’ẽta umi ñeñangareko ojejapóva umi oĩva Imesón-pe rehe. Javivi Jesucristo evanhéliope oike ñamoĩ tenda opavavépe g̃uarã Itupao restaurado-pe.

Pe espirítu “tenda mesón-pe” oike “avave ndoguapýi ha’eño”. Peju vove tupaópe, ha pehechárõ peteĩ mávape ha’eño, ikatúpa pemomaiteimi ha peguapy ijykére? Ikatu upéva ndaha’éi pende jepokuaa. Ikatu pe tapicha ndojoguái térã noñe’ẽi peẽicha. Ha katuete, peteĩ galleta de la fortuna ikatuháicha he’i: “Peteĩ jeguata evanhélio tekoayhu ha mborayhu oñepyrũ peteĩ maitei ñepyrũha reheve ha avave ndoguapýi ha’eño”.

“Avave ndoguapýi ha’eño” he’ise avei avave ndoguapyiha ha’eño emocional térã espiritualmente. Aha peteĩ túva ikorasõrasýva ndive avisita hag̃ua itaʼýrape. Heta ary upe mboyve, pe ta’ýra ovy’aiterei oikotahaguére chugui peteĩ diácono pyahu. Upe ocasión-pe i-familia ojoguákuri chupe isapatu pyahu ypyrã.

Ha katu tupaópe, umi diácono opuka hese. Isapatu ipyahu, ha katu noĩri a la moda. Otĩ ha oñembyasývo, pe mitãrusu diácono he’i araka’eve ndohomo’ãveimaha tupaópe. Che korasõ oñembyasy gueteri hese ha i-familia rehe.

Umi tape yvytimbo meméva Jericó gotyo, peteĩteĩ ñanderehe ojepuka, ñañemotĩ ha ñañembyasy, ha ikatu oñembohory térã ojejahéi ñanderehe. Ha heta grado de intención reheve, peteĩteĩ ñande avei jahecharei, ndajahechái térã nañahendúi, ikatu a propósito jajahéi ambue tapicháre. Upehaguetére, ojejaheihaguére ñande rehe ha jajaheihaguére ambue tapicháre Jesucristo ñandegueru opavavépe Imesón-pe. Itupaópe ha umi Hi’ordenánsa ha konveniokuéra rupive, ñañemoagui ojuehe ha Jesucristo rehe. Jahayhu ha jejehayhu, jaservi ha jajeservi, ñaperdona ha ñañeperdona. Penemandu’amíke, “yvýpe ndaipóri ñembyasy yvága ndaikatúiva omonguera”; umi mba’epohýi yvypegua ivevýi—ñande Salvador vy’apavẽ añetegua.

1 Nefi 19-pe ñamoñe’ẽ: “Israel-pegua Tupãre jepeve [umi] yvypóra opyrũ; … ndojapói hikuái chupe mbaʼevérõ. … Upévare ohavira chupe hikuái, ha haʼe ogueropuʼaka; ha ombyepoti chupe hikuái, ha haʼe ogueropuʼaka. Héẽ, ondyvu hikuái hiʼári, ha haʼe ogueropuʼaka”.

Che angirũ, mbo’ehára Terry Warner, he’i pe jehusga, ñeinupã, jehavira ha ñendyvu ndaha’eiha umi tembiasa sapy’apy’agua oikova’ekue Cristo rekove mortal ajánte. Jajotrataháicha—ko´ýte pe iñembyahýiva, pe ijy’uhéiva, umi ha’eñóvape—ha’ehína upe jatrataháicha Chupe.

Itupao ojerrestaurávape, maymáva ñaime porãve avave ndoguapýivo ha’eño. Aníke ñañemohenda térã jahecha reínte. Ñamog̃uahẽ porãke, jahechakuaa, ñaministra, ha jahayhu añetehápe. Peteĩteĩ angirũ, hermana, hermano ani oiko peteĩ pytagua térã okaraygua ramo ha katu peteĩ mitã hógape.

Kuña ha’eñóva tupaópe

Koʼã árape oĩ heta oñeñandúva haʼeño ha oñemomombyrýva. Umi redes sociales ha inteligencia artificial ikatu ñandereraha jaipotávo yvypóra rehe ñemoag̃ui ha yvypóra rehe joaju. Ñahenduse ambue tapicha ñe’ẽpu. Jaipota pertenencia ha py’aporã añetéva.

Jaguapy tupaópe angirũnguéra ndive

Oĩ heta mba’érepa ikatu ñañandu nañanerendaiha tupaópe; ñañe’ẽvo figurativamente, jaguapyha ñaneaño. Ikatu jajepy’apy ñane acento, ao, ha situación familiar rehe. Ikatu ñañeñandu inadecuado, tatatĩ ryakuã, jaipotaiterei tekopotĩ moral, jajeheja peteĩ tapichágui ha ñañeñandu vai ha ñatĩ, jajepy’apy kóva térã amo Tupao norma rehe. Ikatu ñamenda’ỹva, jajepói térã viúdo/viúda. Ñande mitãnguéra hi’ayvueterei; ndajarekói mitã. Ndajaservíri peteĩ misiõ térã jaha jey voive ógape. Ha pe lista ohove.

Mosíah 18:21 ñaneinvita ñambojoaju hag̃ua ñane korasõ mborayhu reheve. Aporoinvita jajepy’apy sa’ive hag̃ua, jahusga’ive, sa’ive jaexigi ambuekuérape—ha, oñeikotevẽ jave, sa’ive ñandepy’a hatã ñandejehe. Ndajajapói Sión peteĩ árape. Ha katu opaite “maitei”, opaite gesto kyrỹi’asy, omoaguĩve Sión-pe. Jajeroviave Ñandejárare ha jaiporavo vy’apópe ñaneñe’ẽrendu opa Hembiapoukapykuérare.

III.

Doctrinalmente, Santo-kuéra jerovia ha joaju rehegua familia-pe, avave ndoguapýi ha’eño konvénio rehegua pertenencia rupi Jesucristo-pe.

Profeta José Smith ombo’e: “Ojeheja ñandéve jahecha, japarticipa ha ñaipytyvõ jagueraha hag̃ua tenonde gotyo pe Ára Pahapegua gloria, ‘pe dispensación del cumplimiento de los tiempos … ,’Tupã Santokuéra oñembyatytahápe peteĩme opa tetã, ha avaretã, ha tavayguágui”.

Tupã “ndojapói mbaʼeve ndahaʼéiramo yvóra mbaʼe porãrã; … ogueru hag̃ua mayma yvypóra [kuimba’e ha kuña] hendive. …

“… Haʼe okombida opavave chupekuéra ou hag̃ua hendápe ha ohupyty hag̃ua ipyʼaporã; … ha maymáva peteĩcha Tupã renondépe”.

Pe konversiõ Jesucristo-pe ojerure tajajehekýi pe yvypóra natural, ha pe yvórapegua cultura-gui. Presidente Dallin H. Oaks ombo’eháicha, jahejava’erã oimeraẽ tradisiõ ha jepokuaa cultural oñemoĩva Tupã mandamiento-kuérare ha toiko ñandehegui Santokuéra Ára Pahapegua. Ha’e omohesakã: “Oĩ peteĩ evanhélio cultura ijojaha’ỹva, peteĩ conjunto de valores ha expectativas ha jepokuaa jepiguáva opavave [pe] Jesucristo Santokuéra Ára Pahapegua miembro-pe g̃uarã”. Pe evanhélio cultura-pe oike tekopotĩ, asistencia semanal tupaópe, jajehekýi alkoól, petỹ, té ha café-gui. Oike ipype honestidad ha integridad, ñaikũmbývo jaguataha tenonde gotyo, ndaha’éi yvate ni yvy gotyo, umi Tupao-pegua posición-pe.

Añemoarandu miembro ha angirũnguéra hekojojávagui opa yvy ha cultura-pe. Umi Escritura oñehesa’ỹijóva heta ñe’ẽme ha umi perspectiva cultural ombopypuku pe evanhélio ñeikũmby. Umi heta atributo Cristiano jehechauka ombopypuku che mborayhu ha ñeikũmby che Salvador-gui. Opavave jajehovasa ñadefinívo ñande identidad cultural, ombo’e haguéicha Presidente Russell M. Nelson, peteĩ Tupã ra’y/rajy ramo, konvéniopegua ta’ýra, Cristo discípulo ramo.

Jesucristo py’aguapy ha’e ñandéve g̃uarã personalmente. Nda’aréi peteĩ mitãrusu oporandu’asy: “Elder Gong, ikatúpa gueteri aha yvágape?” Ha’e oñeporandu ikatútapa oñeperdona chupe araka’eve. Aporandu chupe héra, ahendu jesarekópe, ainvita chupe oñe’ẽ hag̃ua ij-obispo ndive ha añañua hatã chupe. Ha’e osẽ esperanza reheve Jesucristo rehe.

Añe’ẽkuri upe mitãrusúgui ambue ocasión-pe. Upe rire og̃uahẽ chéve peteĩ carta noñefirmaiva’ekue oñepyrũva: “Elder Gong, che rembireko ha che romongakuaa nueve mitã … ha roservi mokõi misiõme”. Ha katu “akóinte añanduva’ekue ndojehejamo’ãiha chéve aike réino celestial-pe … ivaietereígui che angaipakuéra chemitãrusurõguare!”

Pe kuatiañe’ẽ he’ive: “Elder Gong, remombe’úrõguare pe mitãrusu ohupytyha esperanza perdón rehegua, cherenyhẽ vy’apavẽgui, añepyrũvo ahechakuaa ikatuneha [añeperdona].” Pe kuatiañe’ẽ omohuʼã: “Ajehayhu jepe koʼág̃a!”

Pe konveniopegua pertenencia ipypukuve jaju aja ojupe ha Ñandejára rendápe Imesón-pe. Ñandejára ñanderovasa opavavépe avave ndoguapýi ramo ha’eño. Ha mávapa oikuaáne? Ikatu pe tapicha jaguapýva ykéregui oiko ñane angirũ galleta de la fortuna iporãvéva. Tajajuhu ha tajajapo tenda Chupe g̃uarã ha ojupe g̃uarã pe Cordero sénape, ñemomirĩme ajerure Jesucristo réra marangatúpe, Amén.

Nota-kuéra

  1. Tojehecha “Fortune Cookies Didn’t Come from China,” Royal Examiner, Dec. 26, 2021, royalexaminer.com/fortune-cookies-didnt-come-from-china; “National Fortune Cookie Day,” Days of the Year, daysoftheyear.com/days/fortune-cookie-day.

  2. Peteĩ proceso triangulación cultural rehegua ikatu avei oipytyvõ ojehechakuaa hag̃ua pe ikatúva oñekonsidera evanhélio cultura, cultura nacional local ha cultura cosmopolita moderna.

  3. International Organization for Migration, World Migration Report 2024, 21, publications.iom.int/books/world-migration-report-2024. “In 2022, there were 117 million displaced people in the world, and 71.2 million internally displaced people” (World Migration Report 2024, xii).

  4. Tojehecha Jacob 5.

  5. Peteĩteĩ ñe’ẽ ha cultura oguereko ñe’ẽnguéra ha ñe’ẽ omombe’úva umi mba’e porã korasõmegua. Iñevanhélio restaurado rehegua plenitud javivíva oñembotuichave ñañemoarandúvo ojuehegui. Nda’aréi, Hermana Annalie (originalmente Múnich-gua) ha Suzy Myers, Elder Erich ha Hermana Christiane Kopischke, ha Elder Jörg ha Hermana Julia Klebingat okomparti ñe’ẽ ijojaha’ỹva alemán-pe oñe’ẽva ñane korasõme. Umi temiandu ko’ã ñe’ẽ omombe’úva ohasa pe formalidad superficial-gui. Ohasa hikuái rutina térã deber-gui. Ko’ã temiandu oñe’ẽ pe korasõ rehe, umi relación hakuvy, hi’ag̃uiva, vy’a espiritual rehegua ñane ánga divina-pe. Ko’ã ñe’ẽ especial alemán-pe apytépe oĩ Gemütlichkeit ha gemütlich, Heimat, Heimweh, Geborgenheit, Zuflucht, Herzensangelegenheit, Herzensmensch, ha Schummerstunde (peteĩ ñe’ẽ ndahetáiva ha ñe’ẽpoty norte-guigua).

  6. Lucas 14:21, 23. Upéicha avei, pe parábola pe karu guasu rehegua, umi invitado ndoúi vove, pe réi omanda hembiguaikuérape oho hag̃ua ombyaty “ojuhúvape” umi “tape guasu” rehe (Mateo 22:9).

  7. Doctrina ha Konveniokuéra 58:9; tojehecha avei Doctrina ha Konveniokuéra 58:6–8, 10–12.

  8. Doctrina ha Konveniokuéra 65:3, 5; tojehecha avei Doctrina ha Konveniokuéra 33:17.

  9. Hechos 10:11–12, 34–35; tojehecha avei Hechos 10:9–10, 13–18, 24–33, 44–48; 11:1–18; 15:6–11.

  10. Pe ta’ãnga ñande ñañembyatyha ojupe ha Hendive Imesón-pe ojehechauka 3 Nefi 18:32. “Avave ndoguapýi ha’eño” ñande adoración-hápe, ha ñane ñeministra haku asýva ojupe, añetehápe ikatu ha’e pe medio ñande ha ha’ekuéra “jajevy ha ñañearrepenti, ha jaju [Hendápe] propósito completo de corazón reheve, ha [Ha’e] omongueráta chupekuéra, ha [ñande] ha’éta medio jagueru hag̃ua salvación chupekuéra”.

  11. Doctrina ha Konveniokuera 104:15, 17 ñanemomandu’a: “Opa mba’e [Ñandejára] mba’e” ha “yvy henyhẽ, ha oĩ heta ha hembypa”. Péicha, mboriahu ha ipirapire hetáva ha‘e peteĩteĩ oipytyvõ hag̃ua maymávape oñemomba‘eguasu ha oñemomirĩ hag̃ua. Upéicha avei, réi Benjamín oporandu: “ndahaʼéi piko opavave ñande mendigo?” Upéicha rupi umi ipirapire hetáva ha imboriahúva ojeobliga voluntariamente “ombohasa ojupe pe mbaʼehepýgui oguerekoháicha,(Mosiah 4:19, 21; tojehecha avei Mosiah 4:25–27).

  12. “Venid, desconsolados”-pe (Himnos, nro. 61), Thomas Moore ohai: “Peju pe apyka poriahuverekohápe, ha peñesũ kyre’ỹme. Pegueru ko’ápe pene korasõ oñehungapyre; pemombe’u ko’ápe pene ñembyasy. Yvy ndorekói mba’asy yvága ikatu’ỹva omonguera”.

  13. 1 Nefi 19:7, 9. Pe Sermón del Monte-pe, Ñandejára he’i: “Oĩ ramo nderovapetéva, eheja tanderovapete jovái; ha oimérõ oipe’áva ndehegui nde ahoja eheja togueraha nde ao avei” (Lucas 6:29).

  14. Tojehecha Mateo 25:35–40.

  15. “No more a stranger nor a guest, but like a child at home” (“My Shepherd Will Supply My Need,” Hymns—For Home and Church, Gospel Library).

  16. Jesucristo evanhélio ohasa ára ha cultura. Ha’e peteĩ testimonio hechapyrãva chéve g̃uarã Mormón Kuatiañe’ẽ ombo’eha Jesucristo evanhélio plenitud peteĩ contexto cultural ymaguarépe América-pe.

  17. Ombo’e haguéicha Profeta José Smith ha i-consejero-kuéra Primera Presidencia-pe Enseñanzas de los Presidentes de la Iglesia: José Smith (2007), 513; tojehecha avei Efesios 1:10.

    Ko’ág̃a, umi Tupao-pegua miembro oiko opaichagua condición política, social ha económica-pe. Ore barrio ha rama-kuéra iñambue tuichakue ha recurso de liderazgo-pe. Umi principio “uniformidad ha adaptación” rehegua oipytyvõkuaa omombarete hag̃ua familia ha Itupao ojerrestauráva evanhélio rapére mamo jaikohápe (Tojehecha Manual General 2: Administración de la Iglesia [2010], 17.0).

  18. 2 Nefi 26:24, 33, ñe’ẽ oñembojoajúva; tojehecha avei 2 Nefi 29; Alma 29:8. Doctrina ha Konveniokuéra 90:11-pehe‘i, “opa tekove ohendúta pe evanhélio plenitu iñe’ẽ ojepokuaaha ha iñe’ẽ teépe”. Ko ñe’ẽme’ẽ oñekumpli ñambyatývo umi ñe’ẽ lingüístico ha pe evanhélio lenguaje cultural ñande róga ha Tupaópe.

  19. Tojehecha Dallin H. Oaks, “Arrepentimiento y cambio”, Liahona, Nov. 2003, 37–40.

  20. Dallin H. Oaks, “Arrepentimiento y cambio”, 39.

  21. Tojehecha Dallin H. Oaks, “Arrepentimiento y cambio ,” 38–39.

  22. Tojehecha Fe rehegua Artikulokuéra 1:13. Umi takã ha tapo opaichaguáva oñembojoajúvo peteĩcha Jesucristo-pe, jajuhu hetave umi mba’e “iporãva, ojehayhúva térã herakuã porãva térã ojeguerohoryva’erã”. Jahecha pe peteĩha ipahápe ha ipahaitéva tenonderã. Rovy’a umi temimbo’e ombo’évo ha mbo’ehára oñemoarandu jave. Opavave oikũmby, oñemopu’ã ha ovy’a oñondive (tojehecha Doctrina ha Konveniokuéra 50:22).

  23. Tojehecha Russell M. Nelson, “Umi jeiporavo ára opave’ỹvape g̃uarã” (devocional mundial umi adulto joven-pe g̃uarã, Mayo 15, 2022), Biblioteca del Evangelio.

  24. Jedediah M. Grant, oservíva Primera Presidencia-pe Brigham Young ndive, omombe’u peteĩ visiõ mundo de los espíritus rehegua oikehápe hetaichagua yvoty porã okakuaáva oñondive, ikatúne peteĩ metáfora ramo joaju ha porãnguégui diversidad-pe. “Ahecha yvotyty porã ko yvy ape ári, ha katu araka’eve ndahecháiva ombojojáva umi oĩva’ekue upépe”, he’i. “Ahecha yvoty hetaichagua, ha oĩ umi orekóva cincuenta ha cien yvoty iñambuéva iparakuépe okakuaáva peteĩ mátape”. Haʼe oexperimenta “pe múndo de los espíritus porãngue ha gloria, umi hekojojáva espíritu oñembyatyhápe” (“Remarks, at the Funeral of President Jedediah M. Grant, by President Heber C. Kimball,” Deseret News, Dec. 10, 1856, 317).

    Presidente David O. McKay ohai avei peteĩ kerarecha térã visiõ Tupã tavaguasu ijapyra’ỹva rehegua, ohechahápe umi yvyramáta, yva, ka’avo ha yvoty ipoty porãmbaitéva. “Ha’ete ku ahechakuaáva hetaiterei oĩha oparupiete umi yvyramáta yva he’ẽ porãva, ñanandy hogue ipara porãva ha yvoty ipoty porãva” (Enseñanzas de los Presidentes de la Iglesia: David O. McKay [2003], 1).