2025
ʻI he Ngali Fuʻu Lahi ʻa e Ngaahi ʻAhiʻahí
Ki Hono Fakamālohia ʻo e Toʻu Tupú, Siulai 2025


ʻI he Ngali Fuʻu Lahi ʻa e Ngaahi ʻAhiʻahí

Ko e ngaahi faingataʻá ko ha konga ia ʻo e moʻuí. Ka ʻi hono maʻu ha tokoní, te tau lava ʻo vakai ki ai ʻi he fakakaukau ʻa e ʻOtuá.

finemui

Ko e Moʻunga Timipanokosí ko ha moʻunga ia ʻi ʻIutā, USA, ʻoku fute ʻe 11,000 (mita ʻe 3,353) hono māʻolungá pea fonu ʻi he vaitoó, holisi maká, ngaahi feituʻu musieʻiá, mo e fanga monumanu kaivaó. ʻI hoʻo tuʻu peheni he veʻe moʻungá ʻokú ke ongoʻi siʻisiʻi ai. ʻOku ʻikai ke ke lava ʻo sio ki ʻolunga pe takatakai ai. ʻE lava ke ngali fuʻu lahi mo faingataʻa ia.

Ka neongo ia, ʻi haʻo fakaʻuli miniti ʻe 10 mamaʻo mei he Moʻunga Timipanokosí, ʻoku kehe hoʻo vakai ki aí. Mei he tuʻunga ko ʻení, ʻokú ke lava ʻo fakatokangaʻi e ngaahi hala kuo tā ʻi he moʻungá. ʻOku fakahaaʻi heni kuo ʻalu ki ai ha kakai kimuʻa pea ʻoku ʻi ai ha founga malu ke fononga ʻi ʻolunga mo takai ʻi he moʻungá.

Mahalo ʻe ongo pehē pē ʻa e ngaahi faingataʻa ʻi hoʻo moʻuí he taimi ní. ʻE lava ke hangē ʻa e fepaki mo e ngaahi pole matuʻaki faingataʻá ko hono siofi hake ha ʻotu moʻunga maʻolunga ʻoku ʻikai ke ke lava ʻo sio ki he tafaʻaki ʻe tahá pe takatakai ai. ʻE ngali fuʻu lahi ia pea mahalo he ʻikai malava ke ikunaʻi. ʻE lava foki ʻe he ngaahi ʻahiʻahi ko iá ʻo ʻai ke ke ongoʻi pokopokosiʻi, loto-mamahi, ilifia, pe tuenoa.

Ka ko ha meʻa kehe ʻeni ke ʻahiʻahi fakahoko. Kiʻi tuʻu ke ʻatā ange hoʻo vakaí pea feinga ke vakai ki hoʻo ngaahi ʻahiʻahí ʻaki ha fakakaukau kehe—ʻa e fakakaukau ʻa e ʻOtuá.

ʻI he fakakaukau ko ʻení, mahalo te ke fakatokangaʻi foki ʻoku ʻikai liʻaki tokotaha koe ke fakaleleiʻi hoʻo ngaahi palopalemá. ʻOku ʻi ai hoʻo Tamai ʻi Hēvani ʻoku ʻofa ʻiate koe pea te Ne tokoniʻi koe. Kuo ikunaʻi foki ʻe he niʻihi kehé, tautautefito ki he Fakamoʻuí, ʻa e ngaahi taimi faingataʻá. Te nau fie ʻoatu ʻa e fakahinohino ʻokú ke fiemaʻu ke ikunaʻi ʻaki hoʻo ngaahi ʻahiʻahí, ʻo aʻu ki he ngaahi ʻahiʻahi matuʻaki lalahí.

ʻE Liliu Fēfē ʻEtau Fakakaukaú?

1 Muimui ki he palani ʻa e Tamai Hēvaní.

Ko Sīsū Kalaisi ʻa hotau faʻifaʻitakiʻanga haohaoá. ʻOku faingofua, mālohi, mo mahinongofua ʻa e ngaahi tefitoʻi moʻoni naʻá Ne akoʻí. ʻOku ʻuhinga nai ia ʻoku faingofua maʻu pē ke muimui ki ai? ʻIkai. ʻOku ʻikai pehē maʻu pē. Ka ʻi he taimi kotoa ʻoku tau muimui ai kiate Ia ʻi he tuí, ʻoku kamata ke liliu ʻetau fakakaukaú. ʻOku kamata ke tau vakai ki he ngaahi faingataʻá ko ha faingamālie ia ke tau kumi tokoni ki he Fakamoʻuí kae ʻikai lau kinautolu ko ha ngaahi tautea, tauhele, pe fakafeʻātungia ʻokú ne taʻofi kitautolu.

2 Kole tokoni ki he ʻOtuá.

Ko e ʻOtuá ʻa hoʻo Tamai Hēvaní. ʻOkú Ne ʻafioʻi koe, ʻofa ʻiate koe, mo mateuteu ke tokoniʻi koe ʻi ha faʻahinga taimi pē te ke kole ai. Kuo akoʻi ʻe Palesiteni Lāsolo M. Nalesoni “ko e fakakaukau ʻa e ʻEikí ʻoku mahulu atu ia ʻi ho poto fakamatelié. ʻE ala fakaʻohovaleʻi koe ʻe Heʻene tali hoʻo ngaahi lotú mo tokoni atu ke ke fakakaukau fakasilesitiale.”

ʻI he taimi ʻokú ke lotu aí, ʻe lava ke tokoniʻi koe ʻe he ʻOtuá ke ke vakai ki he ngaahi meʻa ʻoku ʻikai ke ke mātā he taimi ní. Te Ne lava ʻo tataki koe ʻi ho ngaahi ʻahiʻahí mo ʻoatu ha nonga mo e mālohi ʻi hoʻo muimui kiate Iá.

3 Kole tokoni ki he niʻihi kehé.

Kuo tuku ʻe he Tamai Hēvaní ha kakai lelei ʻi hoʻo moʻuí te nau lava ʻo tokoniʻi koe. ʻI hoʻo fefaʻuhi mo e ngaahi faingataʻa ʻoku ngali fakamanavahē ki hoʻo vakaí, fakakaukau ke talanoa ki ha mēmipa falalaʻanga ʻo e fāmilí, kaungāmeʻa, taki ʻo e Siasí, pe ko hoʻo pīsopé.

Ko hono kole ki ha maʻu lakanga fakataulaʻeiki moʻui taau ha tāpuaki ʻo e nonga mo e fakahinohinó, ko ha founga lelei ia ʻe taha ke vakai ai kiate koe mo e moʻuí ʻi he fakakaukau ʻa e ʻOtuá.

Vakai Lelei Ange

Ko e taimi ʻe niʻihi ʻe ngali fuʻu lahi ho ngaahi ʻahiʻahí, ʻo hangē ha fuʻu moʻunga māʻolunga ʻoku tuʻu ʻi ho halá. Ka ʻi hoʻo moʻui fakatatau ki he palani ʻa e ʻOtuá mo tuku ke Ne tokoni atu mo e niʻihi kehé, ʻe lava ke kehe hoʻo vakai ki hoʻo ngaahi faingataʻá.

Te ke lava ʻo kiʻi holomui pea vakai ʻoku ʻi ai ha founga ke ikunaʻi ai ho ngaahi ʻahiʻahí. ʻOku ʻomi ʻe Sīsū Kalaisi ha hala te ke lava ʻo fononga ai. Neongo pe ko e hā hono lahi hoʻo ngaahi ʻahiʻahí, ʻoku mālohi ange ʻa e ʻOtuá.