Fesoasoaniga mo Tusitusiga Paia
1 Samuelu 8–10; 13; 15–16


Fesoasoaniga mo Tusitusiga Paia

1 Samuelu 8–10; 13; 15–16

Sa mananao Isaraelu i se tupu e pei o isi atunuu. Sa atuatuvale Samuelu i la latou talosaga, ae sa faatonuina o ia e le Alii e fai. Sa ia faaali atu ia Samuelu o Saulo o le a avea ma tupu. Na oo mai le Agaga o le Alii i luga o Saulo ina ua uma ona faauuina o ia e Samuelu, ma sa taialaina Saulo e le Alii i le taitaiina o Isaraelu. Peitai, e lei leva ona nofotupu o ia, ae le usitai Saulo i le Alii e ala i le faia o se taulaga mu nai lo le faatali mo Samuelu e faia. Mulimuli ane sa le usitai Saulo i le poloaiga a le Alii e faaumatia atoa sa Amaleka. Sa teena e le Alii ia Saulo o se tupu ma tautino atu o le a Ia sailia se tagata e tusa ma Lona lava loto e sui ia Saulo. Ona faatonuina lea e le Alii ia Samuelu e faauu Tavita o le tupu e sosoo ai o Isaraelu.

O Punaoa

Manatua: O le sii maia o se punavai e le‘i lolomiina e Le Ekalesia a Iesu Keriso o le Au Paia o Aso e Gata Ai e le faapea ai o le tusiga po o lona tusitala ua faamaonia e le Ekalesia pe o se sui o le tofiga aloaia o le Ekalesia.

Talafaasolopito ma le Talaaga

1 Samuelu 8:1–5, 19–20

Aisea na mananao ai Isaraelu i se tupu?

Sa avea Samuelu o se perofeta, ositaulaga, ma faamasino i luga o Isaraelu uma mo le tele o tausaga. A o faasolo ina toeaina o ia, sa ia tofia ona atalii o ni faamasino, ae o lo latou amioleaga na avea ai i latou ma ni taitai le talafeagai. Sa o atu toeaiina o Isaraelu ia Samuelu ma talosagaina se tupu, ma le faamoemoe ia “faapei o atunuu uma.” Sa latou manatu o le i ai o se tupu o le a fesoasoani ia i latou i a latou taua. O lenei manao mo se tupu sa ono faateteleina e ala i le taufaamatau a le au Filisitia, o e sa mauaina le paoa ma le uunaiga i le itulagi.

Sa faapopoleina Samuelu i la latou talosaga, e le faapea ona o le i ai o se tupu e sese, ae e foliga mai ona o le latou mafuaaga sa mananao ai i se tupu. Na folafola mai e le Alii lava Ia e tau i taua a Isaraelu pe a latou tumau faamaoni ia te Ia. O le talosaga mo se tupu na faaalia ai lo latou le faalagolago i folafolaga a Ieova ma la latou sootaga faalefeagaiga ma Ieova. Sa tali atu le Atua i le manao o tagata e ala i le ta’u atu ia Samuelu, “Latou te lei teena oe, ae ua latou teena a’u, e le tatau ona ou nofotupu ia te i latou.”

Sa maitauina e Peresitene Jeffrey R. Holland: “O le tulaga tiga lea, ona na uma ona i ai so latou tupu na muamua atu ia i latou ma tau a latou taua. O Ia o Ieova, le Tupu o tagata uma, ae latou te le toe mananao ia Ieova e pule ia i latou. O le a latou le toe mananao ia te Ia e tau a latou taua. Ma o le ogatusa ai ma le autu o le tele o lesona o talafaasolopito, na oo mai ai taunuuga tiga ina ua tuai tele ona aloese ai. Sa tagitui mulimuli ane tagata, ‘Ua matou faaopoopoina i a matou agasala uma lenei mea leaga, ina ua matou faatoga atu ai i se tupu mo i matou’ (1 Samuelu 12:19).”

o se alii o loo aumaia se pale i le perofeta o Samuelu

Ua Manao Isaraelu i se Tupu, saunia e Paul Mann

1 Samuelu 8:6–9, 22

Aisea na faatagaina ai e le Alii ia Isaraelu e fai se tupu?

Na aoao mai Peresitene Ezra Taft Benson: “E ao i le Atua ona galue i tagata faaletino e eseese tikeri o le alualu i luma faaleagaga. O nisi taimi e faamatuu mai ai e Ia mo se taimi le tumau i tagata a latou talosaga lē faautauta ina ia mafai ai ona latou aoao mai o latou lava aafiaga faanoanoa. E ta’u e nisi lea mea o le ‘mataupu faavae a Samuelu.’ Sa mananao le fanauga a Isaraelu i se tupu e pei o isi malo uma. … O lea sa tuu atu ai e le Atua ia i latou se tupu ma tuu i latou e pagatia. Sa latou aoaoina le ala faigata. Ae sa ese lea le finagalo le Atua, ae i totonu o ni tuaoi faapitoa, na te tuuina atu i tagata e tusa ai ma o latou manao.”

1 Samuelu 9:9

O le a se tagatavaai?

O se tagatavaai “o se tagata ua faatagaina e le Atua e vaai ma ni mata faaleagaga i mea ua natia e le Atua mai le lalolagi.” E pei ona faamatalaina i le Tusi a Mamona, o tagatavaai o talifaaaliga ma perofeta. Ua tuuina mai ia i latou le mana mai le Atua e “iloa ai mea ua tuanai, ma mea foi o le a oo mai.” I aso nei, o sui uma o le Au Peresitene Sili ma le Korama a Aposetolo e Toasefululua e lagolagoina foi ma faauuina o ni perofeta, tagatavaai, ma talifaaaliga.

1 Samuelu 9:12–14

O a “nofoaga maualuluga”?

O “nofoaga maualuluga” o mauga, tumutumu mauga, po o tulaga maualuluga ia na fausia ai e Isaraelu fatafaitaulaga ia Ieova. Sa faaaoga foi e sa Kanana ia nofoaga maualuluga e fausia ai fatafaitaulaga po o maafaamanatu i o latou atua pepelo. Na poloaiina e le Alii ia Isaraelu e faaumatia nofoaga maualuluga o sa Kanana i le taimi na manumalo ai i le nuu folafolaina. I ni nai seneturi talu ona mavae le taimi o Samuelu, sa faatonuina ai e le Tupu o Iosia ia aveesea nofoaga maualuluga ona o faiga leaga faalelotu e fesootai ma i latou.

1 Samuelu 10:1–11

Aisea na faauu ai e Samuelu ia Saulo i le suauu?

Tagai i le “1 Samuelu 16:1–13. O le a le faamoemoega o le faauuga o Tavita?

o se ata o Samuelu o loo liligiina le suauu i luga o le ulu o Saulo

1 Samuelu 10:5–6, 10–11

O le a le “au perofeta”?

E ta’ua i nisi taimi e le Feagaiga Tuai ia vaega po o ‘au perofeta. O nei vaega atonu na aofia ai ni tagata amiotonu o e na auai faatasi i taimi o le liliuese o Isaraelu e faamalosia ma siitia e le tasi le isi.

1 Samuelu 13:5

E fia kariota Filisitia na saunia mo le taua?

O le toatele o sikola e ioe o le fuainumera e 30,000 o karitoa a Filisitia e le sa’o. O nisi faaliliuga o le Tusi Paia ua suia le numera i le 3,000. O mea sese faapenei o loo faaali mai i le Tusi Paia mo ni mafuaaga eseese, e aofia ai mea sese i le faaliliuga ma atonu foi o ni faatelega mai tusiupu mulimuli ane.

1 Samuelu 13:8–14

Aisea na sese ai mo Saulo le faia o se taulaga mu?

Sa ta’u atu e le perofeta o Samuelu ia Saulo e tatau ona alu i Kilikala ma faatalitali ai mo aso e fitu mo le alu atu o Samuelu e osi atu taulaga i le Alii. Sa lei i ai ia Saulo le pule o le perisitua e manaomia e faatino ai taulaga mu. Ae ui i lea, ina ua oo mai le aso atofaina ae sa lei taunuu atu Samuelu, sa le to’a Saulo ma faia ai e ia lava le taulaga. O lenei faatinoga na faaalia ai o le loto o Saulo sa le ogatusa ma le finagalo o le Alii e pei ona sa i ai muamua.

Sa aoao mai Peresitene Dieter F. Uchtdorf, o lē sa avea i lena taimi ma sui o le Au Peresitene Sili:

“Sa iloa e le perofeta o Samuelu se vaivaiga taua i uiga o Saulo. Ina ua faamalosia e faatosinaga mai fafo, sa lei i ai ia Saulo le loto pulea e tumau ai i le ala, faalagolago i le Alii ma Lana perofeta, ma mulimuli i le mamanu na faavaeina e le Atua.

“O le eseesega o ni nai tikeri, e pei o le … toilalo o Saulo e pipiimau i le fautuaga a le perofeta mo sina taimi umi teisi atu, atonu e foliga mai e laitiiti. Ae e oo lava i mea sese laiti i le aluga o taimi e mafai ona faia ai se eseesega maoae i o tatou olaga.”

1 Samuelu 15:1–3

Aisea na poloaiina ai Saulo e “faaumatia atoa” sa Amalekā?

O sa Amaleka o ni tagata sa le matatau i le Alii. Sa latou osofaia faamalosi foi le fanauga a Isaraelu, o e sa tolauapi i le vao i le taimi o le Malaga Tele, ma fasiotia le toatele o Isaraelu sili ona vaivai. I le tali atu i ai, na tautino mai ai e le Alii e faapea, e tatau i le au Isaraelu ona “soloia ese le faamanatuina o Amaleka mai lalo o le lagi.” Tatou te le iloa mafuaaga uma na poloaiina ai e le Atua ia Saulo ma lana autau e faaumatia sa Amalekā uma ma a latou manu. Peitai, ua tatou iloa e popole tele le Atua mo Ana fanau uma ma e “le fiafia [o Ia] i le oti o e amioleaga.” E silafia e Ia mea uma ma amiotonu atoatoa ma alofa mutimutivale.

Tagai foi “E faapefea ona tatou malamalama i taimi o sauaga i tusitusiga paia?,” in Topics and Questions, “Religion vs. Violence,” Gospel Library.

1 Samuelu 15

Aisea na le fiafia ai le Alii ia Saulo?

Na faamalamalama mai e Elder Robert D. Hales:

“Sa lei mulimuli Saulo i le poloaiga a le Alii. Na ia faatinoina se mea ou te ta’ua o le ‘usiusitai filifili.’ O le faalagolago ai i lona lava atamai, ma na ia faasaoina ai le ola o le Tupu o Akako ma aumai mamoe, povi, ma isi manu aupito lelei. …

“… Ona e lei faalogo Saulo ma le atoatoa—ona na ia usitai filifili—na ia le maua ai le avanoa ma le faitalia e avea ai ma tupu.”

Samuelu o loo tusi atu, ma talanoa atu ia Saulo

Samuelu o loo Aoaoina Saulo, saunia e Ted Henninger.

1 Samuelu 15:11, 35

Pe na manaomia ona salamo le Alii?

Tagai i le “Kenese 6:6. O le a se mea ua tatou malamalama i ai mai le fasifuaitau ‘ona salamo ai lea o Ieova’?

1 Samuelu 16:1–13

O le a le faamoemoega o le faauuina o Tavita?

O le faauuina i le suauu o se faiga masani i le Feagaiga Tuai. E faatusa i “se suiga i le tulaga po o le vaetofiaina i se valaauga musuia faalelagi” mo tofi paia o perofeta, ositaulaga, ma tupu. O le suauu olive sa fesootai ma le mama a’ia’i, faamalologa, ma le Agaga Paia. Sa masani ona tauaveina i se foafoa, lea e faatusa i le malosi po o le mana.

E pei o le faauuina muamua o Saulo, o le faauuina o Tavita na sosoo mai ai ma le taliaina o le Agaga o le Alii. O Tavita ma isi na faauuina i aso anamua sa ta’ua i nisi taimi o “e ua faauuina.” I lea auala, na valoia ai e Tavita lona tupuaga i le lumanai, o Iesu Keriso, o lona faalaniga o le Mesia o lona uiga “o lē ua faauuina.”

o le perofeta o Samuelu o loo liligiina le suauu i luga o le ulu o Tavita a o patipatia i latou e tagata o siomia i latou

Ua Faauuina e le Perofeta o Samuelu ia Tavita, o se Talavou, sa i Lona Aiga i Peteleema e Avea ma Tupu i Isaraelu, saunia e Balage Balogh

1 Samuelu 16:14–16, 23

O le a le agaga leaga lea na oo i luga o Saulo?

Ua faamanino mai e le Faaliliuga a Iosefa Samita o le agaga leaga na oo mai ia Saulo sa le mai le Alii. E ui atonu na faatosina sa’o ia Saulo e se agaga leaga, ae e mafai foi ona ia oo i se agaga o le le faamalieina ona o ana agasala.

Aoao Atili

O le manao o Isaraelu mo se tupu

O le le usiusitai o Saulo

Ala o Faasalalauga

Ata

o se atatusi o Samuelu o loo faamanuiaina Saulo e ala i le liligiina o le suauu i luga o lona ulu

Atatusi o Samuelu o loo faamanuiaina Saulo

O Saulo o loo tutu ma autau i tua atu

Taitai Atu e Saulo le Autau a Isaraelu e faasagatau i o Latou Fili, saunia e Robert T. Barrett.

Ua saei e Saulo le ofutalaloa o Samuelu

Ua Saei e Saulo le Ofutalaloa o Samuelu, saunia e Julius Schnorr von Carolsfeld

O Tavita o loo taina le napeli mo Saulo

Tavita o Loo Taina le napeli i luma o Saulo, saunia e Charles-Nicolas Cochin le Jeune

Faamatalaga

  1. 1 Samuelu 8:20. Na toetoe lava o atunuu uma i eria lata ane sa i ai tupu. A o lei oo atu Samuelu, sa oo Isaraelu i le taitaiga le mausali ma le le lotogatasi e ala i le faatulagaga o faamasino, lea atonu foi na saofaga i lo latou manao mo se tupu (tagai i le Faamasino 17:6; 18:1; 19:1; 21:25).

  2. Tagai i le 1 Samuelu 8:20.

  3. Tagai ia Holzapfel and others, Jehovah and the World of the Old Testament, 192.

  4. Tagai i le Esoto 14:13–14; Teuteronome 1:30; Iosua 10:14; 23:9–11.

  5. Tagai ia Peggy Furniss Lee, “A King for Israel,” Ensign, June 2002, 22.

  6. 1 Samuelu 8:7.

  7. Jeffrey R. Holland, “Filifili le Alii ma Lana Perofeta,” Liahona, Iuni 2022, 6.

  8. Ezra Taft Benson, “Jesus Christ—Gifts and Expectations,” New Era, May 1975, 17–18.

  9. O le Taiala i Tusitusiga Paia, “Tagatavāai,” Gospel Library. Tagai foi i le “Mose 6:35–36. O le ā le mea na tupu iā Enoka ina ua uma ona ia nini ona mata i le palapala?

  10. Tagai i le Mosaea 8:16.

  11. Mosaea 8:17.

  12. Tagai i le Bible Dictionary, “High places.” Tagai foi Holzapfel and others, Jehovah and the World of the Old Testament, 167–68.

  13. Tagai i le 1 Samuelu 10:5; 19:20. O nisi taimi o na vaega sa ta’ua “o atalii o perofeta” (tagai i le 2 Tupu 2:3–7, 15; 4:38; Holzapfel and others, Jehovah and the World of the Old Testament, 269).

  14. Tagai ia Kenneth L. Barker and others, eds., NIV Study Bible: Fully Revised Edition (2020), 442, faamatalaga i le 1 Samuelu 10:5.

  15. O faataitaiga e aofia ai le New International Version, the New Living Translation, and the Christian Standard Bible. O le Septuagint Eleni o loo lisiina ai foi kariota e 3,000 (tagai Robert Alter, The Ebrew Bible: A Translation with Commentary [2019], 2:223, note on 1 Samuelu 13:5).

  16. Tagai ia Adele Berlin and Marc Zvi Brettler, eds., The Jewish Study Bible, 2nd ed. (2014), 569–70, faamatalaga i le 1 Samuelu 13:5. Mo nisi faamatalaga e uiga i fuainumera tetele i le Tusi Paia, tagai ia Holzapfel and others, Jehovah and the World of the Old Testament, 126.

  17. Tagai i le 1 Samuelu 10:8.

  18. Tagai ia Dieter F. Uchtdorf, “Na o Ni Nai Tikeri Lava,” Liahona, Me 2008, 58.

  19. Tagai i le 1 Samuelu 13:9, 12.

  20. Faatusatusa le 1 Samuelu 10:9 i le 13:14.

  21. Dieter F. Uchtdorf, “Na o Ni Nai Tikeri Lava,” 58.

  22. Teuteronome 25:17–19. Tagai foi i le Esoto 17:8–16.

  23. Esekielu 33:11.

  24. Tagai i le Esoto 34:6–7; Teuteronome 32:4; Isaia 55:8–9; 2 Nifae 9:20; 26:24.

  25. Robert D. Hales, “Faitalia: E Taua i le Fuafuaga o le Olaga,” Liahona, Nov. 2010, 26.

  26. David Rolph Seely and Jo Ann H. Seely, “Jesus the Messiah: Prophet, Priest, and King,” i le Jesus Christ: Son of God, Savior, ed. Paul H. Peterson and others (2002), 250.

  27. Tagai i le Taiala i Tusitusiga Paia, “Faauu,” Gospel Library.

  28. Tagai Seely and Seely, “Jesus the Messiah,” 250.

  29. Tagai i le 1 Samuelu 2:10; 16:13; 1 Tupu 1:39; Salamo 92:10.

  30. Tagai 1 Samuelu 10:6–11; 16:13.

  31. Tagai Tremper Longman III and Mark L. Strauss, The Baker Expository Dictionary of Biblical Words (2023), “Anointed One,” 54; Seely and Seely, “Jesus the Messiah,” 249. E pei o Tavita, na soifua mai Iesu Keriso i Peteleema (tagai i le 1 Samuelu 16:1; Luka 2:4–7).

  32. Tagai Faaliliuga a Iosefa Samita , 1 Samuelu 16:14 (i le 1 Samuelu 16:14, vaefaamatalaga i).

  33. Tagai Radmacher and others, NKJV Study Bible, 419, faamatalaga i le 1 Samuelu 16:14, 15.