Nakomai Nakon te Tembora
Imwaain raoi moan te ka-uabwi n tienture iai uoman mitinare aika mwakuri n te aono ae maungaunga n te United States mai maiaki. N te bongina ngke a nakon te tabuki n te aba ae tabukibuki, a noria aomata aika ikotaki n te tabo ae kaitiakaki ibuakon aroka irarikin te auti ae tei mai inano n rabeen te tabuki.
A kunea bwa e boo te taunimate. E bwabwa te teinimwaane. Ana karo a wetea te minita bwa e na “kabwarabwara” n ana taunimate te teinimwaane. A tiku mai ibuki mitinare ni mataku n te bwai are e karaoaki. E na taunaki te teinimwaane n te ruanimate ae tia ni kenaki irarikin te auti. E tei te minita imatan te tama ao te tina aika rootaki n te nanokawaki ao tabeman riki ake a ikotaki ao e moana ana kabwarabwara ibukin te taunimate. Ngkana arona bwa kaaro aikai a kaantaninga reken te karaunano mai iroun te minita aio, a na bon nanokaawaki bwa e na aki reke.
E takuia ibukina bwa e tuai bwabetitoaki te teinimwaane. A bon taotaonna ibukin te bwai teuana ke teuana, ao ngkai e a rangi n oimwi. E tuangia bwa natiia e a nako moone. E tuangia bwa bon aia bure, bwa ngaia aika a na bukinaki—ngkai e nang rinanon te kammarakaki n aki totoki natia te mwaane.
Imwiin tian te kabwarabwara ao e a taunaki te ruanimate, raoraoia, kaain rarikia, ao aia utu a kitana te ruanimate. Mitinare aikai a kawaria kaaro ake a taonaki n te nanokawaki. “Ngaira ana toro te Uea,” a tuanga te tina are tabe n tang, “ao ti roko bwa iai te rongorongo ae ti na anganiko.”
Ngke a tabe n ongora kaaro aika taonaki n te nanokawaki, mitinare aika kairake aikai a kaota nakoia aron te maiu are akea tokina. A wareware man te kaotioti, ao a kaota aia koaua nakoia kaaro aika taonaki n te nanokawaki, ibukin manga kaokan kiing ibukin kamaiuakia aomata aika maiu ao maate.
I aki tiriburea te tia kabwarabwara ae mwamwananga aei. Eng, iai nanoangakina irou, bwa e karaoa ana kabanea ni kona n aron otana ao ana atatai are e a tia ni karekei. Ma iai riki irarikin are e a tia n anga. Iai bwaninin te euangkerio.
Te kawai are a kotoia mitinare nakoia naake a mangori aikai e raka riki nakon te rairaki ao te rairannano ao te bwabetito; bwa, ibukia naake a na iria, n te tai teuana te kawai arei e na kairia nakon ruu aika tabu n te tembora ae tabu. Ikekei kaain te Ekaretia aika kona n ira te waaki n otenanti ni kamaiu aika rangi n rietata ao n tabu ake a tia ni kaotaki nakoia aomata. Ikekei ao ti kona n tebokaki ao ni kabiraki ao n reireinaki ao ni kakabwaiaki mai karawa ao ni kabaeaki. Ao ngkana ti a tia ni karekei kakabwaia aikai iboni ibukira, ti a kona ni karaoi otenanti ibukia naake a tia ni mate ake aki reke aia tai ni karaoa aio.
Bon au kaantaninga bwa N na karaababa ami atatai ibukin katean tembora ao bukin karaoan otenanti ao mwakuri aika mimitong ikekei.
Karineam n Rin n te Tembora
Bon te bwai ae rine te rin n te tembora ae tabu. Ngkana ko tau n rineaki n aron katei n aroaro aika tia ni baireaki, tai tabwara n nako ni karekei kakabwaia ibukim; ao imwiina ko riai ni manga okioki n taai nako ni karaoi kakabwaia naba akekei bwa a na reke irouia tabeman ake a tia ni mate are aki reke aia tai ni karekei n aia tai ni maiu.
Ko riai n aki nakon te tembora ni karokoa ko a tau n rineaki, ni karokoa ko a tia ni karekei bwaai aika kainnanoaki are e a tia ni bairei te Uea. Ma ko riai n roko, ngkana tiaki ngkai, n te tai naba are a reke bwaai aika kainnanoaki iroum.
Te reirei are boto iai te mwakuri n te tembora ae tabu, bon ngaia ao akea riki te bwai teuana ae, tei n okoro ao ni kakaawaki riki iai Ana Ekaretia Iesu Kristo Ibukia Aika Itiaki ni Boong Aika Kaitira man bootaki n aro nako n te aonaaba. Iai iroura te bwai ae akea irouia aro nako. Ti kona n anga te bwai ae aki kona n anga.
Te rawawata i nanoia kaaro are a taonaki n te nanokawaki a na ti kona n rauaki n ana reirei te Ekaretia aio. Reirei aikai a boto iaon taian otenanti n te tembora ae tabu.
A Barongaaki Bwaai ni Kabane
Ibukin kabwarabwaran teutana aron kakaawakin taian otenanti, N na moanna man te ka-teniua n Taekan te Onimaki: “Ti kakoauaa ae man te kabwara bure rinanon maten ao mangautin Kristo, a konaa iai aomata nako ni kamaiuaki, n te ongeaba nakon tuua ao otenanti n te Euangkerio.”
Nanon te taeka ae otenanti “karaon mwakuri aika tabu ke karaoan mwakuri aika kariaiakaki,” “te mwakuri ae kinaaki.” Ngkai, tera aron taian otenanti n te euangkerio? Tera kakaawakiia nakoira ngaira kaain te Ekaretia? Ko kona ni kukurei, ko kona ni kamaiuaki, ko kona ni karietataaki ngkana akea otenanti? Te kaeka: A bon rangi n riai ke a tangiraki, ke a kainnanoaki. E riaon ae kainnanoaki ke kakaawaki, a bon rangi ni kakaawaki ibukira n tatabemanira nako.
Aomata Aika Itiaki ni Boong Aika Kaitira a riai n titirakinia teuanne ke neienne titiraki aikai: E barongaaki raoi maiu? Iai irou taian otenanti n te euangkerio ake a riai n reke irou n te tai aei inanon maiu? A bon bongana?
Ngkana ko kona ni kaekai titiraki aikai ma eng, ao ngkana otenanti a reke iaan korakoran te mwaaka ao te kariaia ni kabaebae, taian otenanti a na bon tiku ni bongana n aki totoki. Ngkana ngaia anne ao maium, n te tai aei, e bon barongaaki raoi. Bon te iango ae tamaroa ibukim bwa ko na iaongoia am utu, aika maiu ao aika tia ni mate, man ururingi naba titiraki aikai.
Otenanti n te Tembora
Otenanti aika ti karaoi n te tembora a bon kaairaki ma te tebotebo, te kabiribiri, te entaumente, ao te otenanti ni kabaebae—kabaeakia naati nakoia kaaro, ao te kabaebae irouia taanga, a uaia n taekinaki n taai nako bwa te mare n te tembora.
Aio kakimototoan rongorongo aika irekereke ma otenanti n te tembora aika tia ni boretiaki ao a tauraoi.
Taian otenanti ibukin te tebotebo ao te kabiribiri aki toki n taekinaki n te tembora bwa otenanti aika moan mwaneka. E bon tau ibukin ara kaantaninga bwa ti na tii taekina aio: E raonaki te entaumente ma te tebotebo ao te kabiribiri—bon te kanikina n anuana, ma akea te nanokokoraki n te berita, n te berita n te tai naba arei ao berita n taai aika a na roko naba. Ibukin taian otenanti aikai, e taku te Uea bwa e na butimwaeaki te tebotebo Irouna, ti ngkana ti karaoi n te auti are ti a tia ni kateia n Arana (tara D&C 124:37).
N reitaki ma otenanti aikai, ko na bon kunikaiaki n te kaamente n te tembora ao te berita ibukin kakabwaia aika kamiimi n reitaki ma aio. E bon kakaawaki bwa ko na kakauongo raoi ngkana a karaoaki otenanti aikai ao ko na kataia ni uringi berita ibukin kakabwaia ao arona are ko na ata iai kakoroan nanoia.
Te anga te entaumenta bon te katamaroa, te anga nakon temanna te bwai ae tei maan ao e rangi ni kakaawaki. N taian otenanti n te tembora ibukin te entaumente, “taan karekea a bon anganaki man te mwaaka mai karawa,” ao “a karekea te reirei ibukin Ana kaantaninga ao Ana babaire te Uea.”
Beretitenti Brigham Young (1801–77) e taetae ibukin te entaumente: “N na anganingkami kabwarabwaraana ae uarereke. Am entaumente bon, karekean otenanti akekei n ana auti te Uea, aika ko kainnanoi, imwiin kitanan te maiu aei, bwa ko aonga ni kona n nakonako n oki nako matan te Tama, n rimataia anera ake a tei bwa tautia, ni kona n angania taeka ake a kakaawaki, kanikina ao banna, aika irekereke ma te Nakoanibonga ae tabu, ao ni karekea karietatakim ae akea tokina n aki mutiakina te aonaaba ao moone.”
Te kakabwaia n te entaumente e kainnanoaki ibukin te karietataaki ae bwanin. Ni kabaneia Aomata Aika Itiaki ni Boong Aika Kaitiri a riai ni ukoukouria bwa a na tau ibukin te kakabwaia aio ao ni karekea.
Te otenanti ni kabaebae bon te otenanti are e kabaeia utu n aki totoki. Te mare n te tembora bon te otenanti ni kabaebae. Ataei aika bungiaki irouia taanga aika kabaeaki n te tembora a bon bungiaki inanon te berita. Ngkana a tia ni mareaki taanga n te bootaki ni mare ao a kabaeaki n te tembora teuana te ririki ke mwaiti riki imwiina, ataei ake aki bungiaki inanon te berita a bon kabaeaki nakoia taanga n te otenanti ae kimototo ae tabu.
I bon namakinna n taai nako bwa taian otenanti n te tembora a karauaki raoi ni karaoaki ma te karinerine. A bon aki kangaanga ke aki mwaiti aroia ma a bon bebete n aron tuua n te euangkerio.
N te Ekaretia bon iai iroura kariaia aika tau ibukin karaoan otenanti ni kabane aika kainnanoaki ibukin kamaiuan ao karietataan aia utu aomata ni kabane. Ao ibukina bwa iai iroura kiing ibukin te mwaaka ni kabaebae, are ti kabaea n aron karaoan ae riai ikai e na bon kabaeaki naba i karawa. Kiing akekei—kiing ni kabaebae n te aonaaba ao e na kabaeaki naba i karawa—a tei ibukin korakoran te bwaintangira mai iroun Atuara. Ma te kariaia anne ao ti kona ni bwabetito ao n anga te kakabwaia, ti kona ni karaoa te entaumente ao te kabaebae, ao te Uea e na karinea ara berita.
A Riai ni Karaoaki Otenanti Ibukia Maate
Te tia kabwarabwara are mwamwananga are e taekinaki mai mwaaina bon akea ana kaeka nakon te titiraki bwa tera ae riki nakoia naake a mate n akea te bwabetito. Tera aroia? Bon akea riki te ara are e a tia n taekinaki iaan karawa are e na kona ni kamaiuaki iai te aomata (ao e bon koaua anne), ao a tia ni maiu ao ni mate n aki ongo te ara anne, ao ngkana e kainnanoaki te bwabetito (ao e bon kainnanoaki), ao a mate n akea te kakao bwa a na butimwaia, a mena ia ngkai?
E bon kanganga n ataaki nanon te titiraki arei, ma e kabwarabwara aron angiia utuia aomata. N taekana riki tabeua, titiraki bwa tera te mwaake ae na katea temanna te Uea ao teuana te bwabetito ao ni kariaia bwa e na riki ae angiia te utu n aomata a na aki reke irouia namakinan ana kairiri te reirei ibukin te kabaebae? N akean kaekaan te titiraki, ti na kakoaua bwa angiin utuia aomata a na bon riai ni bua, ni ikotaki ma te teinimwaane are e bwabwa—ao e kaitara nakoraoin kamwakuran te tua ibukin te motiraoi ke te nanoanga naba.
Ngkana akea kaekaan te kangaanga aei iroun te ekaretia, e na kanga n taku bwa ngaia ana Ekaretia te Uea? E bon koaua bwa E aki kona ni kakeaia angiia utuia aomata ibukin te aki bwabetitoaki ngke a mena n te aonaaba.
Naake a kakoaua ma te mimi ao te aki rau n nano bwa akea kaekaan te titiraki aei a aki kona ni taekinna bwa iai irouia te kariaiakaki ni kamwakuri ana waaki te Uea iaon te aonaaba ke n tararua te mwakuri are a na kamaiuaki iai te botanaomata.
Teuana mai ibuakon anuara are ti tei n okoro iai n te aonaaba ao ti kinaaki iai bwa Ana Ekaretia te Uea bon te bwabetito ao otenanti riki tabeua ake ti karaoi ibukia ara bakatibu ake a tia ni mate.
Ngkana I taekina te titiraki ibukia naake a mate ao aki bwabetitoaki, ao I karaoia ma te nano ni karinerine ae korakora, ibukina bwa e irekereke ma te mwakuri ae tabu. E aki bati n ataaki n te aonaaba, te mwakuri ae kamiimi n arona nako, ae riaon ana iango te aomata, ae roko mai karawa, ae kairaki iroun te Tamnei, ao e koaua. Bon aio kaekaana.
Ma te kariaiakaki ae riai ao te aomata ae maiu e kona n bwabetitoaki ibukin te aomata are e aki reke ana tai imwaain matena. Te aomata anne e kona ni butimwaia ke n totokoa te bwabetito n te aonaaba n tamnei, ni kaineti ma oin nanona.
E roko te mwakuri aei bwa kamatoan te bwai ae rangi ni kainnanoaki—bwa iai te maiu imwiin te mate. Te mate n rabwata bon tiaki te toki n aron naba ae moanaki n te bungiaki. Te mwakuri ni kamaiu ae korakora e reitinako imwiin te mate ni ikotaki naba ma te maiu n rabwata ikai.
Ti a tia n anganaki te kariaiakaki ni karaoa te bwabetito ao otenanti n te tembora riki tabeua n onea mwiin te mate bwa ngkana a ongo taekan te euangkerio ao a tangiria ni butimwaia, a na tia ni karaoaki otenanti ake a kainnanoi.
Nakomai nakon te Tembora
Aomata Aika Itiaki ni Boong Aika Kaitira a bon bane ni mwiokoaki ibukin te mwakuri aei. Bon aio te reirei ae tei n okoro iai te Ekaretia aio man aro nako. Iai iroura te kaotioti. Iai iroura otenanti aika tabu aikai.
N na kangai nakoimi ni kabane, “Nakomai nakon te tembora.” Tao ko bon kakaantaninga te tai teuana inanon maium are na reke iai karineakim n nako ni karekea oin am entaumente, ni karekei oin am kakabwaia, ao ni karaoi oin am berita ma te Uea. Tao ko a bon tia n roko iai te taina ke uatai. Tao e mwaiti am tai n nanako. Tao ko bon karaoi mwakuri ibukin otenanti n te tembora. Tera arom ae ko mena iai ngkai, nakomai nakon te tembora.
Ngkana e kainnanoaki, rairananom bwa ko na tau n rin n te tembora; tataro mwaaka. Moana ngkai am waaki n rairannano ae kangaanga ao n taai tabetai e kabwara nano. Motikia mai nanom bwa ko na karaoa am kabanea ni kona ni karaoi bwaai ni kabane ni buoka te mwakuri n te tembora ao te mwakuri ibukin rongorogon ngkoa te utu are e boutokaia ao ni buokiia aomata ni kabane aika maiu ao aika tia ni mate n aanga nako are ko kona ni karaoi ao bwaai ni kabane are a kona n reke iroum.
Nakomai nakon te tembora!
Anaki man The Holy Temple (1980).